Postanowienie II AKz

--- STRONA 1 --- Sygn akt II AKz¹ 189/01 POSTANOWIENIE Dnia, 6 czerwca 2001 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II wydziale karnym w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Ryszard Kałwa Protokolant: Agata Gawor przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Zefiryna Jelenia po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 2001 roku sprawy E.M. z jego wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 stycznia 2000 roku sygn akt II K 1957/99 na skutek zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 11 kwietnia 2001 roku sygn akt III Wz 352/01 postanowił uchylić zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Tarnowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE E. M. odbywa od dnia 3 sierpnia ub. 2 lata pozbawienia wolności za rozbój połączony z zadaniem niewielkich obrażeń ciała. Wniósł, by udzielić mu przedterminowego zwolnienia z reszty tej kary. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2001 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie odmówił temu wnioskowi, uznając, że nie jest przekonany co do poprawy skazanego, skoro ten popełnił "bardzo poważne przestępstwo", a nadal kwestionuje swą winę, bo przez to cele kary nie mogą być osiągnięte. Od tego postanowienia odwołał się wnioskodawca, a to skazany E. M. Zażalenie nie precyzuje wniosków ani zarzutów przeciw postanowieniu, jednakże skazany "uprasza o przychylenie się do mojej prośby", zatem wnosi, by zaskarżone postanowienie zmienić przez udzielenie mu zwolnienia. W uzasadnieniu wywodzi, że skoro odbywając karę postępuje odpowiednio, a ma zapewnioną pracę i miejsce do dalszej nauki, to zasługuje na zwolnienie, zaś przywiązywanie wagi do odmowy przyznania się do przestępstwa nie ma znaczenia. Prokurator reprezentujący wobec Sądu Apelacyjnego interesy społeczeństwa wniósł, by zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje, Zażalenie jest uzasadnione. Sąd Apelacyjny stwierdzał już wiele razy, że w orzekaniu o warunkowym przedterminowym zwolnieniu nie należy kierować się rodzajem przestępstwa, za którą wymierzono karę odbywaną przez skazanego ani nawet indywidualnymi cechami owego --- STRONA 2 --- czynu. Innymi słowy to wyrażając: skoro ustawodawca nie wykluczył od przedterminowego zwolnienia z kary żadnego rodzaju przestępstwa, bezprawne jest kierowanie się takimi kryterium przy decydowaniu o zwolnieniu. Rodzaj czy charakter przestępstwa ma one znaczenie o tyle jedynie, o ile czyn skazanego ujawnia szczególne cechy osobowości skazanego, które należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu prognozy przyszłego postępowania skazanego, bo tylko ona liczy się w owym orzekaniu. Poza tym rodzaj przestępstwa nie liczy się, bo kara za przestępstwo została określona wyrokiem wraz z dopuszczalnymi szczegółami odbywania jej, ewentualnie i surowszymi warunkami przedterminowego zwolnienia (art 77 § 2 kk), więc korygowanie ich byłoby ukrytym weryfikowaniem wyroku, sprzecznym z zasadami procesu karnego, tego czynić nie wolno. Dlatego omawiane postąpienie Sądu Okręgowego było nieprawidłowe. Skoro każde orzeczenie sądowe powinno być sprawiedliwe, więc zarówno słuszne jak i celowe, to w owym przedmiocie orzekania liczy się, czy skazany zasłużył na skrócenie mu kary (tj jak się sprawował odbywając karę) i czy przedterminowe zwolnienie go jest celowe (czy skazany jest przystosowany do życia w społeczeństwie, a to swymi cechami osobowości i warunkami przyszłego życia, środowiskiem, w tym rodziną, pracą, mieszkaniem itd). Wśród tych okoliczności pewne znaczenie ma i stosunek do popełnionego przestępstwa (więc i uznanie swej winy), bowiem znamionując samo potępienie sprawcy przestępstwa, może być symptomem rozpoczęcia pożądanych społecznie przemian osobowości. Jednakże błędne jest przywiązywanie zasadniczego znaczenia do tego przejawu zachowania. Po pierwsze- bo nie musi to być przejaw owej postawy człowieka zresocjalizowanego, prowadzącej do popełniania przestępstw. Po drugie- bo zakaz samooskarżania się w procesie, stosujący się w całym postępowaniu, oznacza w postępowaniu wykonawczym brak stosowania form przełamujących swobodę woli skazanego względem przypisywanego mu przestępstwa. Innymi słowy: licząc samopotępienie się na dobro skazanego, nie powinno się stosować form wymuszających takie oświadczenia woli. Podobnie przy wyrokowaniu przyznanie uwzględnia się jako okoliczność łagodzącą, ale odmowa przyznania nie obciąża ani nie powoduje wykluczenia oskarżonego od kar łagodniejszych. Ma to także walor praktyczny, bo czyniąc jak w zaskarżonym postanowieniu, można łatwo spowodować deklarowanie owej postawy, nieszczere uznawanie przez skazanych własnej winy, najmniej pożądane w resocjalizacji, zakładającej wszak uczciwość, więc i szczerość wypowiedzi oraz zachowań. Skoro zaś Sąd Okręgowy uznał, że przedterminowe zwolnienie E. M. z reszty jego kary "jest zamknięte", właśnie z tej przyczyny i dlatego przyjął, że nie ma podstaw do prognozowania respektowania przez skazanego prawa w przyszłości, to sąd ten popełnił błąd co do przesłanek rozumowania, sięgający zresztą głębszych kryteriów oceniania postaw ludzkich. Dlatego zaskarżone postanowienie jako błędne nie może być utrzymane w mocy. Sąd Apelacyjny nie podejmuje decyzji co do wniosku, zatem nie przesądza, czy jest on uzasadniony. Skoro poza owymi dwoma kryteriami (rodzaj przestępstwa i negowanie winy) Sąd Okręgowy nie rozważył, czy skazany zasługuje na zwolnienie i czy jest to celowe, nie należy przesądzać w postępowaniu odwoławczym tego obszernego złożonego przedmiotu. tak czyniąc, pozbawiłoby się strony (niezadowoloną z rozstrzygnięcia) prawa do odwołania się od dokonanej oceny. Można by to uczynić jedynie w sytuacjach oczywistych, do których badana sprawa nie należy. Dlatego podjecie decyzji zostawiono Sądowi Okręgowemu w ponownym badaniu sprawy, a stronie ewentualnie z tego niezadowolonej - możliwość odwołania się do decyzji Sądu Apelacyjnego. --- STRONA 3 --- Z tych przyczyn orzeczono jak wyżej na mocy art 437 § 1 i 2 oraz art 438 pkt 3 kpk w zw z art 1 § 2 kkw