§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zadoééuczynienia i odszkodowania z tytuiu represji W_ZW1QZkU z Wprowadzeniem W dniu 13 grudnia 1981 r. W Polsce Stanu Woj cnnego z tytuhz tymczdsowego aresztowania na mocy postanow

Postanowienie II AKa 403111

zadoééuczynienia i odszkodowania z tytuiu represji W_ZW1QZkU z Wprowadzeniem W dniu 13 grudnia 1981 r. W Polsce Stanu Woj cnnego z tytuhz tymczdsowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej W Dqbrowie G

Teza / krótkie omówienie

zadoééuczynienia i odszkodowania z tytuiu represji W_ZW1QZkU z Wprowadzeniem W dniu 13 grudnia 1981 r. W Polsce Stanu Woj cnnego z tytuhz tymczdsowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej W Dqbrowie G

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt : II AKa 403111 _ VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ Dnia 20 parédziemika 2011 r. Sqd Apelacyjny W Katowicach II Wydzial Kamy w skladziez Przewodniczqcy SSA Wojciech Kopczyfiski (sp1'.) SSA E121:ieta Mieszczafiska SSO del. Piotr Poépicch Protokolant Dariusz Bryla przy udziale Prokuratora Janusza Konstantcgo po rpzpoznaniu W dniu 20 paédziernjka 2011 rdku  sprawy Wnioskodawczyni H. K. W przedmiocie zadoééuczynienia i odszkodowania z tytuiu represji W_ZW1QZkU z Wprowadzeniem W dniu 13 grudnia 1981 r. W Polsce Stanu Woj cnnego z tytuhz tymczdsowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej W Dqbrowie Gémiczej z dnia 29 gmdnia I981 r. W sprawie 3 Ds. 1014/81 A. K. (1) na skutek apelacji pelnomocnika Wnioskoclawcy  od Wyroku Sqdu Okrqgowego W Katowicach z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt XVI K0 92/10 1. utzrzymuje W rnocy zaskariony Wyrok; 2. zasa_dza od Skarbu Pafistwa (Sqd Okrqgowy W Katowicach) na rzecz pehiomocnika Wnioskodawcy H. K. —~ adwokat A. K. (2) F Kancelaria Adwokacka W K. kwotq 147,60 zlotych (sto czterdzieéci siedem ziotych 60f100) W tym 23% poclatku VAT, tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa adwokackiego W postqpowaniu odwolawczym; ' 3. kosztami postqpowania odwolawczego obciaga Skarb Pafistwa. UZASADNIENIE Wnioskodawcy: H. K., M. K. i J. K. — spadlcobiercy A. K. (I), pismem z dnia 12 maja 2010 roku W oparciu 0 przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku 0 uznaniu za niewazne orzeczefi Wydanych Wobec oséb represjonowanych za dzialalnoéé na rzecz niepodleglego byfu Pafistwa Polskiego (Dz. U. NI 34, poz. 149 z 1991 r. z péizniejszymi zzmianami) 21023111 W Sqdzie Okrqgowyrn W Katowicach wniosek 0 stwierdzenie niewafinoéci postanowienia Pr01curatury Rcjonowej W Dqbrowie Gérniczej 2 dnia 2 lutego 1982 roku i postanowienia Terenowej Komisji Odwolawczej przy Sqdzie Pracy W D. z dnia 8 marca 1982 roku. W tym zakresie Zegdanie to wyhczono do odrqbnego rozpoznania i sprawie nadano sygn. akt XVI K0 109/10. Tym samym pismem, w oparciu 0 p0wo1ana_ wyzej ustawq, Wnioskodawcy Wnieéli tei 0 zasqdzenie na ich rzecz kwoty 158 000 zlotych tytu1em zadoééuczynienia za doznane krzywdy, utratq zdrowia i represjq oraz kwoty 260 000 zlotych tytulern odszkodowania za poniesione straty finansowe, nie uzyskane korzyéci majqtkowc, rozlqkq z rodzinq, rozpoczqcie na nowo Zycia na obczyinie, koszty ksztaicenia i uzyskania nowych lcwalifkacji zawodowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 marca 2011 roku, sygn. akt XVI K0 109/10 Sqd Okrqgowy W Katowicach nie uwzglqdnil wniosku H. K., M. K. i J. K. W przcdmiocie uznania za niewaine orzeczefi Wydanych Wobec A; K. (1) W postaci: postanowienia terenowej Komisji Odwoiawczej przy Sqdzie Pracy W D. z dnia 8 marca 1982 roku W sprawie KO — 215182 oraz Sygn. akt : II AKa 403;' 11 _ VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ Dnia 20 października 2011 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny W składzie: Przewodniczący SSA Wojciech Kopczyński (sp1'.) SSA Elżbieta Mieszczańska SSO del. Piotr Pośpiech Protokolant Dariusz Bryła przy udziale Prokuratora Janusza Konstantego po rozpoznaniu W dniu 20 pażdziernika 2011 roku - sprawy wnioskodawczyni H. K.- w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania z tytułu represji w _związku z wprowadzeniem W dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce Stanu Woj ennego z tytułu tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Górniczej z dnia 29 grudnia 1981 r. w sprawie 3 Ds. 1014/81 A. K. (1) na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy - od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt XVI Ko 92/10 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy H. K. - adwokat A. K. (2) « Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 147,60 złotych (sto czterdzieści siedem złotych 60!l 00) w tym 23% podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego W postępowaniu odwoławczym; ' 3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wnioskodawcy: H. K., M. K. i J. K. - spadkobiercy A. K. (I), pismem z dnia 12 maja 2010 roku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 z 1991 r. z późniejszymi zmianami) złożyli w Sądzie Okręgowym w Katowicach wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Prokuratury Rejonowej W Dąbrowie Gómiczej z dnia 2 lutego 1982 roku i postanowienia Terenowej Komisji Odwoławczej przy Sądzie Pracy W D. z dnia 8 marca 1982 roku. W tym zakresie żądanie to Wyłączono do odrębnego rozpoznania i sprawie nadano sygn. akt XVI Ko 109/10. Tym samym pismem, w oparciu o powołaną wyżej ustawę, wnioskodawcy wnieśli też o zasądzenie na ich rzecz kwoty 158 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, utratę zdrowia i represje oraz kwoty 260 000 złotych tytułern odszkodowania za poniesione straty finansowe, nie -uzyskane korzyści majątkowe, rozłąkę z rodziną, rozpoczęcie na nowo życia na obczyźnie, koszty kształcenia i uzyskania nowych kwalifkacji zawodowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 marca 2011 roku, sygn. akt XVI K0 109!10 Sąd Okręgowy w Katowicach nie uwzględnił wniosku H. K., M. K. i J. K. W przedmiocie uznania za nieważne orzeczeń wydanych wobec A; K. (1) W postaci: postanowienia terenowej Komisji Odwoławczej przy Sądzie Pracy W D. z dnia 8 marca 1982 roku w sprawie KO - 215f82 oraz --- STRONA 2 --- postanowicnia Prokuraiury Rejonowej W Dabrowie Gémiczej z dnia 2 lutego 1982 roku W przedmiocie zawieszenia postanowienia  3 Ds. 1014/81. Natomiast zaskarionym Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 roku, W sprawie 0 sygn. akt XVI K0 92110 Sad Okrqgowy W Katowicach na mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku 0 uznaniu za niewazne orzeczefi Wydanych Wobec oséb represjonowanych za dziaialnoéé na rzecz niepod1eg1ego bytu Pafistwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 z 1991 1". 2 péiniejszymi zmianami) oddalii Wniosek H. K., M. K. i J. K. 0 zadoééuczynienie i odszkodowanie z tytuhi represji W zwiazku z Wprowaclzeniem dnia 13 grudnia 1981 roku W Polsce stanu Wojennego oraz z tyL11h1 tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej W Dabrowie Gémiczej z dnia 29 grudnia 1981 roku W sprawie 3 Ds. 1014181. Apelacjq od tego Wyroku zlozyl pelnomocnik wnioskodawczyni H. K., ktéry zaskarzyl Wyrok W czqéci oddalajqcej iadanie Wnioskodawczyni, zarzucajac mu blqdne ustalcnie, if: represje, jakich doznal ma; Wnioskodawczyni  A. K. (1) — nie mega stanowié podstawy do Zadania Wnioskowanego odszkodowania i zadoééuczynienia na podstawie an. 8 ust. 1 ustawy 2 dnia 23 lutego 1991 roku 0 uznaniu za niewaine orzeczefi Wydanych Wobec oséb represjonowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodlegh:g0 bytu Pafistwa Polskiego i skutkiem powyiszego bezzasadne i zarazem przedwczesne oddalenie Wniosku H. K., albowiem pomimo zloienia przez Wnioskodawczyniq Wniosku 0 dopuszczenie dowodu z przeshichania Wnioskodawcéw W 'spraWie, dowéd taki nie zostal przez sad przeprowadzony? nie zostal takie — p0 myéli art. 170 k.p.k. oddalony, co stanowi obrazq prawa procesowego 4 a to art. 167 k.p.k. Powolujac siq na powyisze, skarzacy wniés1 0 zmianq zaskarionego Wyroku i uwzglqdnienie Wniosku H. K. 0 zaplatq odszkodowania i zadoééuczynienia W caloéci, ewentualnie 0 jego uchylenie i przekazanie sprawy sadowi pierwszej instancji, celem ponownego rozpoznania. Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastqpujez .   Apelacja pehionlocnilca Wnioskodawczyni hiezasiugiwala na uwzglqdnienie. Na Wstqpie stwierdzié naleiy, i2 Sad Okrqgowy W Katowicach proceduj acy W przedrniotowej sprawie prawidiowo p1‘Z6pI‘0WE1C]Zi1 postqpowanie dowodowe gromadzac W ten sposéb materia1 Wystarczajacy na merytorycznego jej rozstrzygniqcie. Poczynione W sprawie ustalenia faktyczne, oparte z0sta1y na praWid10Wej analizie przeprowadzonych dowodéw, zgodne tei byly ze Wskazaniami Wiedzyi doéwiadczenia Zyciowego. Sad pierwszej instancji dokonal W tym Wzglqdzie txafiiej Wykladni praWa oraz oceny mieszczacej siq W granicach przyslugujacego mu swobodnego uznania, a argumenty jakie zaprezentowal W uzasadnieniu zaskarionego Wyroku W pehli zashlguja na aprobatq.  Nic moina zgodzié siq ze skariacym, ii sad pierwszej instancji dopuécii siq uchybienia procesowego W postaci naruszenia art. 167 k.p.k., polegajacego na nie przeprowadzeniu dowodu z przesluchania Wnioskodawcéw. Formalnie taki Wniosek W toku melytorycznego rozpoznanja zasadniczego przedmiotu procesu na rozprawie nie zostai zgloszony, nie bylo W160 podstaw do jego oddalenia. Jedynie W zaialeniu na WCZ6§IL16jSZB postanowienie 0 umorzenie postqpowania z uwagi na zaismienie powagi rzeczy osadzonej zg1osz0no go, aby Wzruszyé zaskarione postanowienie Wydane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postqpowania dowodowego. Niemniej jednak wspomniane zaialenie zastaio W caloéci uwzglqdnione. Sad odwokawczy uchylii zaskarione postanowienie 0 umorzeniu nakazujac merytoryczne rozpoznanie powyzszej sprawy i W toku dalszego jej rozpoznawania Wniosek 0 przesiuchanie Wnioskodawcéw nie z0sta1 jui zg10sz0ny. Natomiast W piémie 2 dnia 12 maja 2010 roku, iliicjujapyln cala Sprewq, stanowiapym Wniosek 0 odszkodowanie i zadoééuczynienie, pelnomocnik Wszystkich trzech Wnioskodawcéw 0éWiadczy1, ii Zada przeprowadzenia rozprawy pod nieobecnoéé Wnioskodawcéw i ewentualnie tylko odebrania ZBZI18.fl przed konsulem W miejscu zamieszkania. Skoro W1QC pe1n0m0c11i1< Wnioskodawcéw formalnie Wprost takiego wniosku nie zg10si1, ani W piémie W11i0s1<11jacym, ani tei W toku przewodu sadowego, a sad ktéry wydal zaskariony Wyrok dysponowal kompietnym postanowienia Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Górniczej z dnia 2 lutego 1982 roku w przedmiocie zawieszenia postanowienia - 3 Ds. 1014/81. Natomiast zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 roku, w sprawie o sygn. akt XVI Ko 92:' 10 Sąd Okręgowy w Katowicach na mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 z 1991 r. z późniejszymi zmianami) oddalił wniosek H. K., M. K. i J. K. o zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu represji w związku z wprowadzeniem dnia 13 grudnia 1981 roku w Polsce stanu wojennego oraz z tytułu tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Górniczej z dnia 29 grudnia 1981 roku w sprawie 3 Ds. 10l4f8l. Apelację od tego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawczyni H. K., który zaskarżył wyrok w części oddalającej żądanie wnioskodawczyni, zarzucając mu błędne ustalenie, iż represje, jakich doznał mąż wnioskodawczyni - A. K. (1) - nie mogą stanowić podstawy do żądania wnioskowanego odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i skutkiem powyższego bezzasadne i zarazem przedwczesne oddalenie wniosku H. K., albowiem pomimo złożenia przez wnioskodawczynię wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchania wnioskodawców w "sprawie, dowód taki nie został przez sąd przeprowadzony Ä- nie został także - po myśli art. 170 k.p.k. oddalony, co stanowi obrazę prawa procesowego 4 a to art. 167 k.p.k. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie wniosku H. K. o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji, celem ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: _ -- . Apelacja. pełnomocnika wnioskodawczyni -nie--zaslugiwała na -uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy w Katowicach proceduj ący W przedmiotowej sprawie prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe gromadząc w ten sposób- materiał wystarczający na merytorycznego jej rozstrzygnięcie. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, oparte zostały na prawidłowej analizie przeprowadzonych dowodów, zgodne też były ze wskazaniami wiedzyi doświadczenia życiowego. Sąd pierwszej instancji dokonał w tym względzie trafiiej wykładni prawa oraz oceny mieszczącej się w granicach przysługującego mu swobodnego uznania, a argumenty jakie zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pełni zasługują na aprobatę. - Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybienia procesowego w postaci naruszenia art. 167 k.p.k., polegającego na nie przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania wnioskodawców. Formalnie taki wniosek w toku merytorycznego rozpoznania zasadniczego przedmiotu procesu na rozprawie nie został zgłoszony, nie było wiec podstaw do jego oddalenia. Jedynie w zażaleniu na wcześniejsze postanowienie o umorzenie postępowania z uwagi na zaistnienia powagi rzeczy osądzonej zgłoszono go, aby wzruszyć zaskarżone postanowienie wydane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Niemniej jednak wspomniane zażalenie zastało W całości uwzględnione. Sąd odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie o umorzeniu nakazując merytoryczne rozpoznanie powyższej sprawy i w toku dalszego jej rozpoznawania wniosek o przesłuchanie wnioskodawców nie został już zgłoszony. Natomiast w piśmie z dnia 12 maja 2010 roku, inicjującym całą Sprewę, stanowiącym wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie, pełnomocnik wszystkich trzech wnioskodawców oświadczył, iż żąda przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność wnioskodawców i ewentualnie tylko odebrania zeznań przed konsulem w miejscu zamieszkania. Skoro więc pełnomocnik wnioskodawców formalnie wprost takiego wniosku nie zgłosił, ani w piśmie wniosknjącyrn, ani też W toku przewodu sądowego, a sąd który wydał zaskarżony wyrok dysponował kompletnym --- STRONA 3 --- .» materiaiem dowodowym, W pehii pozwalajacym na podjqoie merytorycznego rozstrzygniqcia, brak byio powodow do przyznania racji apelujacemu. Na marginesie trzeba jeszcze zauwaiyé, ozyniqc rozwaiania na tcmat tego zarzutu, ii nie ustosunkowanie siq formalne do takiego Wniosku dowodowego, nawet gdyby rzeczywiécie mia1o miejsce, mote stanowié uchybienie procesowe skutkujace uchyleniem orzéczenia, ale tylko Wtedy gdy obraza przepisow postqpowania mogia mieé Wplyw 11a treéé orzeczenia, co Wprost Wynika z treéci art. 438 pkt 2 k.p.k. Kaida bowiem obraza przepisow postqpowania, Wymaga indywidualnej oceny okolicznoéci konkretnego Wypadku. W powyiszej sprawie nie zachodzila koniccznoéé przesluchania Wnioskodawcow, albowiem cala dzialalnoéé osoby represjonowanej przedstawiona zostala W dolapzonych do akt niniejszej sprawy clokumentach, aktach wczeéniejszej sprawy i aktach Instytutu Pamiqci Narodowej (IPN). » Dokonujac dalszych rozwaiafi, nie moina teZ podzielié stanowiska pelnomocnika Wnioskodawcy Wyiaionego W apelacji, Ze represje jakich doznal ma; wnioskodawczyni — A. K. (1) stanowia podstawq do Zadania odszkodowania i zadoééuczynienja na podstawie art. 8 ust. I ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za niewaine orzeczefi Wydanych Wobec osob represjonowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodleg1ego bytu Pafistwa Polskiego (Dz.U. nr 34, p0Z. 149, z 1991 r. z poén. 2.:m.). Z cytowancgo przepisu wynika bowiem, fie stosowne uprawnienie do dochodzenia zadoééuczynienia i odszkodowania przysluguje tylko tym osobom (bqdi ich spadkobiercom), ktore W sposéb bezpoéredni i realny dotkniqte zostaly represjami Wynikajqcymi z wykonania wydanego wobec nich orzeczenia przez okreélone organy, bqdi tei pozbawienia ich iycia, bqdi wolnoéci. Tym samym W1QC, nawet tak dalece idace konsekwencje dziaialnoéci organow pafistwowych, jak ukrywanie siq, czy Wyjazd z kraju, Z obaWy przed doznaniem ropresji za dzialalnoéé na rzecz niepodleglego bytu Palistwa Polskiego nie uzasadniaja, przyznania odszkodowania W trybie przepisow cyt. ustawy. Poza sporem jest, Zc A. K. (1) prowadzii dzialalnoéé W ramach (...) na temie Huty (...), W ktorej by]: zatmdniony. B3/1 tei poszukiwany “W ZW1fi_2‘.Kl.1 '2 Wydanymi postanowieiiiami z dnia 29 grudiiia 1981 roku Prokuratora Rejonowego W Dabrowie Gomiczej o tymczasowym aresztowaniu i poszukiwaniu listem goficzym W sprawie o sygn. 3 DS. 1014.181, a Wszystko to W zWia_z.1cu z postawionym mu zarzutem, is od 13 do 23 grudnia 1981 roku, jako czlonek (...) W Hucie (...), mimo zawieszenia dziaialnoéci zwiazkowej dalej ja, kontynuowal jako przewodificzacy komitetu strajkowego, organizowai oraz kierowai strajkiem okupacyjnym, uiiiomoiliwiajacym prawidlowe funkcjonowanie Huty oraz powodujac powazne straty W sprzqcie i W produkcji. Zarowno 011, jak i W konsekwencji jego rodzina doznali W tym szczegolnym okresie czasu Wielu cieipieii i niedogodnoéci Zyciowych i tego sady obu instancji nie lcwestionujac Przypomnieé bowiem naleiy, it A. K. (1) ze wzglqdu na swa, dziaialnoéé by} przez kilka lat szykanowany, czego Wynikiem byio zwolnienie go z pracy, utrata przydzialu mieszkania fimkcyjnego. Nie ulega tei Watpliwoéci, ii spowodowaio to znaczne pogorszenie siQ sytuacji finansowej jego rodziny. Konsekwencje takiej dziaialnoéci dotknqly caia rodzinq A. K. (1), W tym przede Wszystkim jego Zone; ktora musiaia W tym czasie sama podolaé codziennym obowiazkom, rowniei tym finansowym mimo, ii byla Wtedy po operacji, a jej ézrédlem dochodu byla renta. Nie sposob tez podwaiyé psychicznyoh przezyé rodziny, W tym w szczegolnoéci jego dzieci, corek W wieku 6 i 16 lat oraz syna, ktorych Zycie nagle zostalo caikowicie zdezorganizowane. Fakt ucieczki A. K. (1), jego ukrywania siq, a potcm Wyjazdu do USA miai niezwykle duiy Wpiyw na losy caiej jego rodziny. _ Pomimo jednak tych Wszystkich cierpiefi, A. K. (1) nigdy jednak nie zostai zatrzymany, nie byi pozbawiony Wolnoéci W ramach tymczasowego arcsztowania i nie byi tei internowany, a to jest Warunkiem wedle cytowanej wyiej ustawy uzyskania odszkodowania i zadoééuczynienia. Choé poczatkowo toczylo siq przeciwko niemu postqpowanie kame, to jednak ostatecznie zostalo ono umorzone na mocy amnestii i nie zapadl Wzglqdem niego Zaden Wyrok skazuj acy, czy uniewimiiajacy. A -.› materiałem dowodowym, W pełni pozwalającym na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia, brak było powodów do przyznania racji apelującemu. Na marginesie trzeba jeszcze zauważyć, czyniąc rozważania na temat tego zarzutu, iż nie ustosunkowanie się formalne do takiego wniosku dowodowego, nawet gdyby rzeczywiście miało miejsce, może stanowić uchybienie procesowe skutkujące uchyleniem orzeczenia, ale tylko wtedy gdy obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, co wprost wynika z treści art. 438 pkt 2 k.p.k. Każda bowiem obraza przepisów postępowania, wymaga indywidualnej oceny okoliczności konkretnego wypadku. W powyższej sprawie nie zachodziła konieczność przesłuchania wnioskodawców, albowiem cała działalność osoby represjonowanej przedstawiona została W dołączonych do akt niniejszej sprawy dokumentach, aktach wcześniejszej sprawy i aktach Instytutu Pamięci Narodowej (IPN). › Dokonując dalszych rozważań, nie można też podzielić stanowiska pełnomocnika wnioskodawcy wyrażonego W apelacji, że represje jakich doznał mąż wnioskodawczyni - A. K. (1) stanowią podstawę do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. nr 34, poz. 149, z 1991 r. z póżn. z:rn.). Z cytowanego przepisu wynika bowiem, że stosowne uprawnienie do dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania przysługuje tylko tym osobom (bądź ich spadkobiercom), które W sposób bezpośredni i realny dotknięte zostały represjamí wynikającymi z wykonania wydanego wobec nich orzeczenia przez określone organy, bądż też pozbawienia ich życia, bądź wolności. Tym samym Więc, nawet tak dalece idące konsekwencje działahiości organów państwowych, jak ukrywanie się, czy wyjazd z kraju, z obawy przed doznaniem represji za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie uzasadniają przyznania odszkodowania W trybie przepisów cyt. ustawy. Poza sporem jest, że A. K. (1) prowadził działalność w ramach (...) na ternie Huty (...), W której był zatrudniony. Był też poszukiwany iw związku "z wydanymi postanowieniami z dnia 29 grudnia 1981 roku Prokuratora Rejonowego w Dąbrowie Górniczej o tymczasowym aresztowaniu i poszukiwaniu listem gończym w sprawie 0 sygn. 3 DS. 1014481, a Wszystko to w związku z postawionym mu zarzutem, że od 13 do 23 grudnia 1981 roku., jako członek (...) w Hucie (...), mimo zawieszenia działalności związkowej dalej ją kontynuował jako przewodniczący komitetu strajkowego, organizował oraz kierował strajkiem okupacyjnym, uniemożliwiającym prawidłowe funkcjonowanie Huty oraz powodując poważne straty W sprzęcie iw produkcji. Zarówno on, jak i W konsekwencji jego rodzina doznali w tym szczególnym okresie czasu wielu cierpień i niedogodności życiowych i tego sądy obu instancji nie kwestionują. Przypornnieć bowiem należy, iż A. K. (1) ze względu na swą działahiość był przez kilka lat szykanowany, czego wynikiem było zwolnienie go z pracy, utrata przydziału mieszkania funkcyjnego. Nie ulega też wątpliwości, iż spowodowało to znaczne pogorszenie się sytuacji fmansowej jego rodziny. Konsekwencje takiej działalności dotknęły całą rodzinę A. K. (1), W tym przede wszystkim jego żonę, która musiała W tym czasie sama podołać codziennym obowiązkom, również tym finansowym mimo, iż była wtedy po operacji, a jej źródłem dochodu była renta. Nie sposób też podważyć psychicznych przeżyć rodziny, w tym W szczególności jego dzieci, córek w wieku 6 i 16 lat oraz syna, których życie nagle zostało całkowicie zdezorganizowane. Fakt ucieczki A. K. (1), jego ukrywania się, a potem wyjazdu do USA miał niezwykle duży wpływ na losy całej jego rodziny. _ Pomimo jednak tych wszystkich cierpień, A. K. (1) nigdy jednak nie został zatrzymany, nie był pozbawiony wolności W ramach tymczasowego aresztowania i nie był też internowany, a to jest warunkiem wedle cytowanej wyżej ustawy uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia. Choć początkowo toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne, to jednak ostatecznie zostało ono umorzone na mocy amnestii i nie zapadł względem niego żaden wyrok skazuj ący, czy uniewinniający. A --- STRONA 4 --- Niewatpiiwie W ramach trwaja,cyc11 czynnoéoi poszukiwawczych, przeshlchano ionq A. K. (l)— H., rozpytywano tei jego syna — J. K., a takze obsenvowano miejsce zamieszkania stron. Nigdy jednak nie doszio do Wykonania Zadnej z zapadlych Wzglqdem A. K. (1) decyzji, W tym tej o jcgo tymczasowym aresztowaniu, gdyz skutecznie ukrywal siq on przed organami écigania, a potem sam dobrowolnie zglosii siq do Prokuratmy. Aby moina mowié o ,,zatrzyn1aniu’, A. K. (l)musia1by zostaé chociazby W sposob krotkotrwaiy pozbawiony Wolnoéci przez Wiaéciwe organy pafistwowe, a to nigdy nie mialo miejsca. A. K. (1), Wiedzac 0 Wydanyrn Wobec niego postanowieniu 0 tymczasowym aresztowaniu uciekl z miejsca zamieszkania i ulcrywal siq, co tei spowodowaio Wydanie Wobeo niego listu goficzego. Slusznie zatem, Sad Okrqgowy W Katowicach W zaskarionym Wyroku oddalii Wniosek II. K. o zadoééuczynienie i odszkodowanie za represjonowanie za dzialalnoéé na rzecz niepodleglego bytu Pafisrwa Polskiego. Za poprawne i sluszne uznaé naleiy bowiern argumenty powolane przez tonic sad W pisemnym uzasadnieniu Wyroku,_ W}{j3.8I1i&j8§6 Wydane I‘0ZS1IZygT1iQCi€ z powolaniem sic; na treéé ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za niewaine orzeczefi Wydanych Wobec osob represjonowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodlegiego bytu Pafistwa Polskiego. Podlcrcélié nalezy, Ze Sad Okrqgowy W sposob jasny, pehiy i Wyczerpuj acy Wyjaénii przeslanki, ktore musza zostaé spehiione, aby na podstawie Wyiej Wskazanej ustawy moina by1o uzyskaé odszkodowanie i zadoééuczynienie. Wyjaénienia te, poparte I‘0ZW_€:lZfi1l1flH11 dotyczaoymi zasadnoéci zloionego Wniosku zostaiy zawarte na stronach 1 — 3 uzasadnienia zaskarionego Wyroku i nie ma koniecznoéci przytaczania ioh po raz kolejny. Po'd1creé1i<': jeszczc raz naleiy, is zarowno sad pierwszej, jak i drugiej instancji nie kwestionuje samej dziaialnoéci A. K. (1), jak i dolegliwoéci oraz cierpieii jakich doznai on i jego rodzina na skutek podjqtych Wzglqdem niego dziaiafi, niemniej sarna tego rodzaju dziaiainoéé i tego rodzaju represje, bez speinienia kolejnych przesianek Wskazanych W Wyiej _cytoWanej ustawie, nie uprawnia Wiiioskodawczyni do uzyskania odszkodowania i zadoééuczynienia, ktorych domagaia sis; ona W zloionym Wniosku.   Reasumujac naleiy podlcreélié, :8 przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku 0 uznaniu za niewaine orzeczeli wydanych wobec osob represjonowanych za dzialalnoéé na rzecz niepodleglego bytu Pafistwa Polskiego wyrainie limituje, ogranicza moiliwoéé zasaldzeniaodszkodowania za ponicsionq szkodt; i zadoééuczynienia za doznanq krzywdt; wylqcznie do skutkfiw wykonania orzeczenia albo decyzji. W konsekwencji na gruncie wspomnianej ustawy brak podstaw do zasadzenia odszkodowania i zadoééuczynienia za inne niewqtpliwe przejawy represji, ale nie zwiqzane bezpoérednio z wykonaniem wydanego orzeczenia lub decyzji. W takim zakresie pozostaje tylko moiliwoéé ewentualnego dochodzenia swoich roszczefi na drodze postqpowania cywilnego lub oozekiwania na nowelizacjq omawianej ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku. W zwiazku z powyiszym nie znajdujac podstaw do kwestionowania zasadnoéci Wydanego przez Sad Oktrqgowy W Katowicach rozstrzygniqcia, Sad Apelacyjny W Katowicach zaskariony Wyrok utrzymal W mocy. O kosztach postqpowania odwolawczego orzeczono na podstawie a.rt.13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za niewaéne orzeczeii Wydanych Wobec osob represj onowanych za dziaialnoéé na rzecz niepodleglego bytu Pafistwa Polskiego. Niewątpliwie w ramach trwających czynności poszukiwawczych, przesłuchano żonę A. K. (l)- H., rozpytywano też jego syna - J. K., a także obserwowano miejsce zamieszkania stron. Nigdy jednak nie doszło do wykonania żadnej z zapadlych względem A. K. (1) decyzji, w tym tej o jego tymczasowym aresztowaniu, gdyż skutecznie ukrywał się on przed organami ścigania, a potem sam dobrowolnie zgłosił się do Prokuratury. Aby można mówić o „zatrzymaniu”, A. K. (l)musiałby zostać chociażby w sposób krótkotrwały pozbawiony wolności przez właściwe organy państwowe, a to nigdy nie miało miejsca. A. K. (1), wiedząc o wydanym wobec niego postanowieniu o tymczasowym aresztowaniu uciekł z miejsca zamieszkania i ukrywał się, co też spowodowało wydanie wobec niego listu gończego. Słusznie zatem, Sąd Okręgowy w Katowicach W zaskarżonym wyroku oddalił wniosek I-I. K. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za represjonowanie za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Za poprawne i słuszne uznać należy bowiem argumenty powołane przez tenże sąd w pisemnym uzasadnieniu wyroku,_ wyjaśniające wydane rozstrzygnięcie z powołaniem się na treść ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy w sposób jasny, pelny i wyczerpuj ący wyjaśnił przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby na podstawie wyżej wskazanej ustawy można było uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie. Wyjaśnienia te, poparte rozważaniami dotyczącymi zasadności złożonego wniosku zostały zawarte na stronach I - 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku i nie ma konieczności przytaczania ich po raz kolejny. Podkreślić jeszcze raz należy, że zarówno sąd pierwszej, jak i drugiej instancji nie kwestionuje samej działalności A. K. (1), jak i dolegliwości oraz cierpień jakich doznał on i jego rodzina na skutek podjętych względem niego działań, niemniej sama tego rodzaju działalność i tego rodzaju represje, bez spełnienia kolejnych przesłanek wskazanych w wyżej _cytowanej ustawie, nie uprawnia wnioskodawczyni do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia, których domagała się ona w złożonym wniosku. - - Reasumując należy podkreślić, że przepis art. 8 ust. 1 -ustawy z dnia 23 -lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodleglego bytu Państwa Polskiego wyraźnie limituje, ogranicza możliwość zasądzenia'odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyłącznie do skutków wykonania orzeczenia albo decyzji. W konsekwencji na gruncie wspomnianej ustawy brak podstaw do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za inne niewątpliwe przejawy represji, ale nie związane bezpośrednio z wykonaniem wydanego orzeczenia lub decyzji. W takim zakresie pozostaje tylko możliwość ewentualnego dochodzenia swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego lub oczekiwania na nowelizację omawianej ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku. W związku z powyższym nie znajdując podstaw do kwestionowania zasadności wydanego przez Sąd Okręgowy W Katowicach rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny w Katowicach zaskarżony wyrok utrzymał W mocy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.l3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Katowicach#II AKa 403111#art. 8 ust. 1 ustawy#art. 170 k.p.k.#art. 167 k.p.k.#art. 438 pkt 2 k.p.k.#art. 8 ust.