Postanowienie II 1 Kow 361/22 POSTANOWIENIE Dnia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II 1 Kow 361/22 POSTANOWIENIE Dnia, 24 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Elblągu II Wydział Karny Sekcja do Spraw Penitencjarnych i Nadzoru nad Wykonaniem Orzeczeń Karnych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Władysław Kizyk po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron skargi skazanego C. A. syna J. na podstawie art. 7 § 5 k.k.w. p o s t a n a w i a : uchylić decyzję Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w I. z dnia 8 lutego 2022 r. nr D/P..453.40.1.2022.RC UZASADNIENIE Zgodnie z art. 7 § 1 k.k.w. podstawą zaskarżenia decyzji organu postępowania wykonawczego (w tym dyrektora zakładu karnego), może być niezgodność decyzji z prawem. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że w dniu 8 lutego 2022 r. Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w I. podjął merytoryczną decyzję o odmowie przyznania C. A., na wniosek tego skazanego, miesięcznej zapomogi w trybie art. 114 k.k.w. na zakup środków higieny osobistej. Skazany nie zgadzając się z powyższą decyzją w dniu 10 lutego 2022 r. zaskarżył ją do Sądu penitencjarnego. W wyniku rozpoznania wniesionej skargi, Sąd uznał, iż należało uchylić zaskarżoną decyzję z powodu uchybienia natury formalnej, które miało miejsce przy jej wydaniu. W myśl art. 114 k.k.w. skazanemu, który nie ma możliwości zarobkowania oraz nie posiada niezbędnych środków materialnych dyrektor zakładu karnego może przyznać miesięczną zapomogę w wysokości 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Określenie "dyrektor" oznacza również zastępcę dyrektora aresztu śledczego lub zakładu karnego, a także funkcjonariusza lub pracownika zakładu karnego lub aresztu śledczego, który został upoważniony do zastępowania dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego podczas jego nieobecności (art. 242 § 4a k.k.w.). Konsekwencją uregulowania zawartego w art. 242 § 4a KKW jest zatem to, iż wymienione tam podmioty zastępujące podczas nieobecności dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego pełnią rolę organu postępowania wykonawczego i mogą wydawać decyzje. Zauważyć należy, iż w dniu 8 lutego 2022 r. Dyrektor Zakładu Karnego w I. pełnił obowiązki służbowe. W związku z tym to do jego kompetencji należało rozpoznanie wniosku skazanego z dnia 30 stycznia 2022 r. i wydanie merytorycznej decyzji w trybie art. 114 k.k.w. wraz z pouczeniem skazanego o możliwości zaskarżenia decyzji zgodnie z art. 7 § 1 k.k.w. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, iż zaskarżona decyzja nie została wydana przez uprawniony do tego organ. Tym samym uznać należało, iż ziściły się przesłanki do jej uchylenia. --- STRONA 2 --- Ponadto w odpowiedzi na zarzuty skarżącego godzi się wskazać, iż przepis art. 114 k.k.w. konstytuuje prawo administracji zakładu karnego do wsparcia skazanych, których sytuacja majątkowa jest trudna, z uwagi na brak zasobów finansowych oraz brak możliwości ich pozyskania. Niemożność zarobkowania jako podstawowa przesłanka przyznania skazanemu miesięcznej zapomogi, może wynikać z różnych powodów, na przykład w związku z zaistnieniem u osadzonego przeciwwskazań zdrowotnych stwierdzonych przez lekarza. Nie odnosi się ona jedynie do sytuacji, gdy skazany odmawia wykonywania pracy. Zapomogi udziela się na wniosek lub z urzędu. Decyzja dyrektora zakładu karnego o jej przyznaniu ma charakter uznaniowy, co nie oznacza dowolności przy jej podejmowaniu. Przewidziana w art. 114 k.k.w. możliwość udzielania zapomóg powinna być wykorzystywana w praktyce możliwie często. Przemawia za tym szereg argumentów etycznych i pragmatycznych (T. Szymanowski, Z. Świda, Kodeks…, a. 265 i n.). Stwierdzenie prawa do zapomogi jako decyzja fakultatywna winna zatem zależeć zarówno od sytuacji finansowej zakładu, jak i od postawy samego skazanego. Wymagane jest tutaj stwierdzenie braku odpowiednich środków po stronie skazanego i brak możliwości pracy przez tegoż. Odmówienie przez skazanego pracy mieszczącej się w jego możliwościach zdrowotnych w zasadzie powinno wykluczyć prawo do zapomogi (komentarz red. Lachowski 2021 wyd.4, art. 114 kodeks karny wykonawczy). Jeżeli decyzja odmowna została podjęta w wyniku nieuwzględnienia wniosku skazanego, podlega ona zaskarżeniu do sądu penitencjarnego w trybie art. 7 k.k.w. (o czym należy skazanego pouczyć), jak również kontroli sędziego penitencjarnego zgodnie z art. 34§1 k.k.w. oraz kontroli w trybie art. 78§2 k.k.w. Jak wynika z art. 43 § 1 i § 8 pkt 2 k.k.w. zapomogi finansowane są z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i mają stanowić pomoc postpenitencjarną udzielaną przez zawodowych kuratorów sądowych oraz Służbę Więzienną osobom zwalnianym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz osobom im najbliższym, ale również osobom pozbawionym wolności. Na podstawie art. 43 § 19 k.k.w. w zw. z § 39 ust. 1 pkt 13 b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (DZ.U.2019.683 tj.), pomocy osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz osobom im najbliższym, udziela się między innymi przez: (…) pokrywanie kosztów związanych z organizacją i udzielaniem pomocy rzeczowej w formie odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny osobistej. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, orzeczono jak w sentencji. - sędzia - ZARZĄDZENIE 1. odnotować, zakreślić, 2. odpis postanowienia przesłać: - skazanemu (z pouczeniem, że niezaskarżalne) - Dyrektorowi ZK I.. - sędzia -