Wyrok ICa19/11 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE

--- STRONA 1 --- Sygn.aktICa19/11 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE] Dnia 24 lutego 2011 r. SAD OICREGOWY W LOMZY I WYDZIAL CYWILNY W skladzie: PRZEWODNICZACY: SSO Wzonzmmanz WOJCICKI (SPR.) SEDZIOWIEI SSO ANDRZEJ KORDOWSKI SSO WIESLAWA KOZIKOWSKA PROTOKOLANTI EDYTA TRZECIAK po rozpoznaniu W dniu 24 lutego 2011 r. na rozprawie Sprflwv Z powédzrwa przeciwko 0 zaplatq na skutek apelacji powoda Q od wyroku Sqdu Rejonowego W Lomzy z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt I C 264/ 10 I. Zrnienia zaskarzony wyrok w ten sposéb, Ze: ‘ 1. Zasqdza 0d pozwanego Powiatu — na rzecz powoda — kwotq 425 (czterysta dwadzieécia piqé) --- STRONA 2 --- zlotych 2 ustawowyini odsetkanai od dnia 12 lgwietnia 2010 r. do dnia zap%aty; 2. Zasqdza od pozwanego Powiam 11::1. rzecz powoda — kwotq 107 zlotych tytulem zwrotu kosztéW postqpowania; Zasqdza 0d pozwanego na rzecz powoda  § kwotq 90 ziotych fytulem zwrotu kosztéyv postqpowania odwolawczego. __ _ J _ __.,_., _1 .. ... __,_1..  .1». ==_.r.¢ v."_,5;.__==~_ ~_. 3 11|¢; 0 1  < S e j . _ _ 1; ' . --- STRONA 3 --- Sygn. akt I Ca 19."'11 UZASADNIENIE Powéd Wniésl 0 zaseydzenie od Powiatu — lcwoty 425 21 z ustawowymi odsetkami od dnia 12 kwietnia 2010 r. do dnia zapiaiiy oraz kosztéw postqpowania. W uzasadnieniu pozwu powéd wskaza1, Ze uiécil W dniu 30 lipca 2004 r. zarejest1'0Wa1 W Starostwie Powiatowym W Kolnic spr0Wad2011y_ 2 zagranicy samochéd _0raz W dniu rejestracji uiécfl na rzecz pozwanego opiate; W Wysokoéci 500 Z1 za Wydanie pierwszej karty pojazdu. Ob0Wia_ze1< uiszczenia takiej oplaty Wynikal z treéci §1 ust. 1 rozporzqdzenia Ministra Infiastrulcnny W sprawie Wysokoéci 0p1at za kartq pojazdu z dnia 28 lipca 2003 r. Powéd podniési, Ze pobraniu takiej opiaty sprzeciwia sie; art. 90 Traktatu Ustanawiajqcego Wspéhqotq Europejskq, jak i falct uznania przez Trybunal Konstytucyjny Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., ii Wskazany przepis rozporzqdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny Z art. 77 ust. 4 pkt. 2 i ust. 5 Prawa 0 ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rhzeczypospolitej Polskiej. Nalgazem zapiéffr W p0stQp0Waniu ufionflnawczym 2 dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. alct I*Nc 730/ 10 Sqd Rejonowf nakazal pozwanemu, aby zaplacil powodowi — kwotq dochodzonq pozwem wraz 2 odsetkami i kosztami . V I .  X! ~ postqpowama. Pozwany Powiat ‘ reprezentowany przez Starostq _ w sprzeciwie od nakazu zapéaty wniési o oddalenie powédztwa oraz przypozwanie Skarbu Pafistwa  1\/Iinis1Ia Infiastmlcmry i zawiadomienie go 0 toczapym sic; pr0cesie.. Nie negujqc stamu prawnego wskazanego przez powoda, pozwany wskazal, is za za'ismia1e1 sytuacjq odpowiada Skarb Pafistwa  Minister Infizaslnulctury na podstawie art. 417 1<.OI’W ZW; zart. 7'7= ustf Y»=Kqnstytucji. Wskazai tez, Ze powédztwo W st0s1.u:1ku do pcizwanego Powiatu jest bezzasadne  na podstawie art. 405410 k.c.. P0zWa.11e swe dochody opiera min. na Wphrwach z oplat, stanowiqcych dochéd Pbwiatu.  _ I --- STRONA 4 --- Zaskarionym W3/"rokiem z dnia 22 Eipca 2010 r., sygn. akt I C 264510 Sad Rejonowy W Lomiy oddalfl powodztwo i zasadzit od powoda“ na rzecz pozwanego Powiatu “km/‘ot<:_ 60 zi tytutem zwrotu kosztow procesu. Podstawa rozstrzygniecia Sadu Rejonowego byty nastepujace.ust§1_enia falctyczne i“§ozWa2ania prawng: j ._ Bezspomym W sprawie byio, ii: powod uiécit na rzecz Powiatu _ kwote 500 2:1 za karte pojazdu dla sarnochodu osobowego _. Nie ulegalo takze Watpliwoéci, 2e przepis § 1 ust. 1 rozporzadzerda Ministra Infras1111l<tu1'y 2 dnia 28 lipca 2003 r. Wr sprawie Wysokoéci optat za karte pojazdu (D'z.U. Nr 137. poz. 1310) W"§rrokiefit'*Fi'ybuna111 Konstytucyjjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04 (OTKA 2006/ 1/3) zosta1uzna11y za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czenvca 1997 r.  Prawa 0 mchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108. poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. I i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym utfate mocy tego przepisu odroczono do dnia 1 maja 2006 r. Odpowiedzialnoéé pozwanego W przedmiotowej sprawie oparta jest na art. 410 k.c. i art. 405 k.c., zgodnie, z ktérymi kto bez podstawy prawnej uzyskat korzyéé maj adiowa kosztem innej osoby, jest zobowiazany do Wydania korzyéci W naturze, a gdyby to nie byio moiliwe, do zwrotu jej Wartoéci. Przepisy odnoszace sie do bezpodstawnego Wzbogacenia maja w szczegolnoéci zastosowanie do éwiadczenia nienaleinego. Ponadto art. 410 §2 k.c. stanowi, 2e éwiadczenie jest nienaleine, jeieli ten '1ito j e'~§'pe'1ni1, nie bid W ogdle zobowiazany lub nie by} zobowiazany Wzgledem osoby, ktdrej éwiadczyi, albo jeieli podstawa éwiadczenia odpadla zamierzony cel éwiadczenia nie z0sta1'5”'osiagr1iety, albo jeieli czynnoéé prawns. zobowiazujaca do éwiadczenia byta niewaina i nie stala sie waina po spetnieniu éwiadczenia. Zgodnie 2 art. 409 k.c. obowiazek Wydania korzyéci lub zwrotu jej Wartoéci Wygasa, jezeli ten, kto korzyéé uzyskai, zuiyt ja lub utracil W taki sposob, Ze nie jest juz Wzbogacony, chyba, Ze Wyzbywajac sie korzyéci lub zuiywajac ja powinien by} liczyé sie Z obowiazkiem zwrotu. ‘*9 9)  ‘ 9 Sad Rejonowy zwrocil uwagq, Ze jak wskazal pozwany, zaiaczajfléi Sprawozdania finansowe za rok 2005 i 2006 plan dochod6W W 2005 r. Wynosil 9 --- STRONA 5 ---  17.072503 21, zas zostat zrealizowany na 16.9995 80 21 , planowane Wydatki Wynosity 17.477,133 zt, a zrealizowano 17.131793 21. Na koniec 2005r. Powiat poreczyt szpitalowi kredyt 1.468.900 zl. Szpiti1*tZ_v%§@mia1“v~; 200511 zoboWia:%1i‘a*"rTa kwote 5.159.465 21. Z kolei W 2006 r. planowane dochody budzetowe Wyniosty 16.428338 Z1, zrealizowano dochody na kwote 16.478,~.68l z1, planowane wydatki Wyniosty 1'/1250.755 21, zas zrealizowane Wyniosty 17.098696 Z1. Na pokrycie Wydatkow Powiat zaciagnat kredyt 600.000 21. Zdaniem Sadu Rejonowego pozwany Wykazal, Ze . .\ uzyskane Z tytuhl optat za Wydanie karty poj azdu opiaty, W tym przedmiotowa, gtosfaty zuiyte na bieiace potrzeby pozwanego i Powiat nie jest jui WzboEaeofiy€w?owyisze zestawienie dochodow i Wydatkow, pozwala na stwierdzenie, i2 pozwany nie jest jui Wzbogacony. Zasadne powotanie sie na Wygasniecie obowia_2ku wydania Rorzysci Wymaga nie tylko udowodnienia jej zuiycia, lecz o zakresie zwrotu decyduje nadto powimlosé przewidywania obowiazku zwrotu. Z wyjasnieri pozwanego Wynika, pozwany dzialajao na podstawie obowiazujacego prawa nie usial liczyé sie z obowiazkiem zwrotu pobranej oplaty. Pozwany, nawet przy zachowaniu naleiytej starannosci, nie mogt przewidzieé W danych okolicznosciach, ie Wysokosé oplaty zostanie zakwestionowana, a przepisy ja regulujace uznane za niekonstytucyjne. Na uWage zashlguje przy tym falct, ii powod uiécil opiate za karte pojazdu 30 lipca 2004 r., natomiast Wskazany powyiej §1 ust. 1 rozpotzadzenia Ministra Infrastruktury W sprawie Wysokosci optat za karte pojazdu z dnia 28 lipca 2003r.. stracit moo z dniem 1 maja 2006 r., przy czym Trybunai Konstytucyjny orzekajac 0 jego niezgodnosci z Konstytucjai ustawa Prawo o ruchu drogowym od1'oczy1 utrate mocy obowiazujacej, a zatem dopuscit jego dalsze stosowanie W okresie od 17.01.2006 r. do 30.04.2006 r. O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. zasadzajac poraiesione przez pozwanego koszty zastqpstwa prawnego w stawce mtniinaluej. Apelacje od Wyroku Wniost powod Skariacy zarzucil orzeczemu: 1'. sprzecznosé istotnych ustalefi Sadu z trescia zebranego w sprawie materials prze21 .pr=zyjecie, Ze W stosunku do pozwanego Wygast jui ' obowiazek Wydania korzysci lub zwrotu jej Wartoéci, bowiem 3 --- STRONA 6 --- _ _  __. _.. _._H____________ _ _ G2 pozwany uzyskana korzysé ztlzyt Iub utracit W taki sposob, Ze me jest jui Wzbogacony; 2. sprzecznosé istotnyoh ustaleli sadu z trescia zebranego W sprawie materialu przez przyjecie, is pozwany nie musiat liczyé sie z ~ obowiazkiem zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyéci; _, 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 409 k.c. W zw. z art. 410 k.e. poprzez niewtasciwe jego zastosowanie polegajace na przyjeciu, ii obowiazek Wydania korzysci lub zwrotu jej Wartosci Wygasl jui W stosunku do pozwanego, bowiem pozwany uzyskana korzysé zuiyl lub utracit W taki sposob, Ze nie jest Wzbogaeony i jednoczesnie nie musial sie liczyé z obowiazkiem jego zwrotu. Wskazujac na powyzsze powdd Wnidsl 0 zmiane zaskarionego Wyrokupoprzez zasadzenie na rzecz powoda 425 21 W1‘2lZ z odsetkami zgodnie z Zadaniem pozwu oraz zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztéw procesu, W tym kosztdw postepowania apelacyi nego, Wedlug norm prawem przepisanych. Sad Okregowy zwairyl, co nastgpuje: Apelacja powoda, jako zasadna zaslugiwala na uwzglednienie. Spor pomiedzy stronami dotyczyl Wyiacznie kwestii, czy optata pobrana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu stanowi éwiadczenie nienaleine i podlega zwrotowi przez strong pozwana W forrnie nadptaty (czyli réinicy pomiedzy oplata pobrana na podstawie obowiazujacego Wdwczas rozporzadzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku W sprawie Wysokoéci 0p1at za karte pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), a Wysokoscia oplaty ustalonej Wwyniku wejscia W zycie nowych przepiséw tj. Rozporzadzenia Traaspogtjt i Budownictwa Dz. U. z 2006 roku Nr 59, poz. 421). W pierwszej kolejnoéci naleiy stwierdzié, 2e Sad Rejonowy prawidiowo ustalil, na podstawie przeprowadzonych doWod6W, stan faktyczny, co pozwala. Sadowi Okregowenlu uznaé go za ‘W:1:{sny. Na tle prawidlowych ustalefi nietrafizie Sad Rejonowy ' zastosowat prawo materialne. Powéd domagajac sie zadanej kW015Y Wskazywai na bezpodstawne Wzbogacenie pozwanego (art. 405 k.c.). W ocenie Sadu wska.zywana podstawa prawna roszczenia jest prawidlowa. Szczegolnym zaé rodzajfim --- STRONA 7 --- ——* bezpodstawnego Wzbogacenia jest éwiadczenie 11ie11a1ezne. Zgodnie z treécia art. 410§ 2 1<.c. swiadczenie jest nienalezne, jeze1i ten, kto je spetnit, nie byt W ogole zobowiazany 1ub nie byt zobowiazany Wzgledem osoby, ktorej swiadczyt, albo, jezeli podstawa swiadczenia odpadta lub zamierzony eel swiadczenia nie zostat osiagtiety, albo jezeli czynnosé prawna zobowiazujaca do swiadczenia byta aiewazna i me stata sie Wazna po spelnieniu éwiadczenia. W ocenie Sadu O1cre_goWego powod nie by1 W ogole zobowiazani ponad kwote 75 21. Swiadczacy, bowiem "me byt W ogole zobowiazany lub nie by} zobowiazany Wzgledem osoby, ktorej swiadczyi" (art. 410 § 2 14.0.) gdy spehaienie swiadczenia nastepuje W Iznylnym przekonaniu, ze spehaia on swoj dlug, podczas gdy W istocie nie jest i nie by1 nigdy strona danego zobowiazania albo przesta1 nia byé, nim spehail swiadczenie, albo tez jest zobowiazany Wjmniejszym zakresie  jak ma to W1asnie miejsce W sprawie niniejszej. Oplata za WYC1fiI116 karty pojazdu ma charakter éwiadczenia ekwiwalentnego, jej pobranie jest zwiazane z konkretnym dziataniem organu publicznego  Wydaniem karty pojazdu i nie stanowi daniny publicznoprawnej. Z tego Wzgledu do jej uiszczaznia mega bye stos0Wa:de eywilnoprawne zasady zobowiazaniowe  W tym dotyczace bezpodstawnego Wzbogacenia i swiadczenia nienaleznego. Dopuszczalnosé drogi sadowej przesadzil Sad Najwyzszy W uchwale z dnia 16 maja 2007 roku W sprawie sygn. III CZP 35/07 stwierdzajac, iz dopuszczahla jest droga sadowa dla dochodzenia roszczenia o zaplatq, ktdrego podstawe stanowi nienalezne pobranie oplaty za Wydanie karty pojazdu, okreélonej W §1 ust. 1 rozporzadzenia Ministra Infi'astru.1<tury z dnia 28 lipca 2003 roku W sprawie WYSOKOSC1 oplat za karts pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Pozwany pr6boWa1 Wykazywaé, ze obowiazek Wydania komysci Wygast, poniewaz zuzyt on uzyskana od powoda korzysé, gdyz oplaty stanowiace dochéd jednostki samorzadu terytorialnego zostaiy przeznaczone na realizacje zadafi powoda. W przywotanym przez Sad Rejonowy art. 409 k.<:. mowa jest 0 zuzyciu lub utraeie korzysci W taki sposob, ze zobowiazany do zwrotu nie jest juz Wzbogacony. Chodzi, zatem tylko o takie sytuacje, kiedy zuzycie lub utrata Wzbogacenia nastapito bezprodulctywnie, a Wiec bez jjzyskania jakiegokolwiek ekwiwalentu, czy tez innej kolzysci dla majatku Wzbogaconego. Ten, kto otrzymat pieniadze ed innej osobya ktére zalavalifikowane zostaly, jako nienalezne swiadczenie, i zuiyt je na sptaceflifl 5 --- STRONA 8 --- .1.@ swego dtugu, Wprawdzie pieniedzy tyoh juz nie ma, ale mirno to jego Wzbogacenie 11"/V51 nadal. Przez zap1ate, bowiem dlugu znmiejszyiy sie jego pasywa, tym samym, Wiec nastapit Wzrost jego majatku. Brak jest, zatem podstaw do przyjqoia, ze pozwany Wyzbyt sie korzysci uzyskanych z tytutu optat pobieranych. min. za Wydanie karty pojazdu. Dzieki pokryciu 2 tych Wplywéw kosztéw realizacji konkretnych zadad jednostki zmniejszyty sie pasywa pozwanego, ktéry W przecivvnym Wypadku bytby zobowiazany pokryé te zobowiazania z innych przychodow oraz zwiekszyiy sie aktywa poprzez realizacje kolejnych za.mierze1'1 inwestycyjnych. Wzbogacenie pozwanego trwa, a zatem ciazacy na nim obowiazek Wydania korzysci nie Wygasl. Co Wiecej, nawet gdyby uznaé, ze pozwany uzyskana od powoda korzysé zuzyt, nie zwalniaioby to jego od obowiazku jej zwrotu, bowiem zuzywajac te korzysé pozwany niewatpliwie powinien byt Liczyé sie z obowiazldem zwrotu. Z tych Wzgledow podzielajac zawarte W apelacji zarzuty, Sad Okregowy na podstawie mt. 386§1 k.p.c. orzekt jak W sentencji wyroku. O kosztach postepowania Sad orzeki W oparciu 0 zasade odpowiedzialnosci za wynjk postepowania, olcreslonaw art. 98 k.p.c. W zw. z art. 391§ 1 k.p.c. . ‘J4, ‘II 5ygH.? 5ygn.a £153‘ t“"*‘ jg. .{too 1.. ad.r3§E Sad Za znaczek