Postanowienie IC1256/09 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 20ior. Sąd Okręgowy we Wrocławiu W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC1256/09 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 20ior. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSO Adam Maciński Protokolant : Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa B. B. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. sprawy z powództwa J. B. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. sprawy z powództwa A. L. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo B. B. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. i nie obciąża powoda kosztami procesu; II. oddala powództwo J. B. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. i nie obciąża powoda kosztami procesu; III. oddala powództwo A. L. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. i nie obciąża powoda kosztami procesu. Sygn.akt IC1256/09 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 18 listopada 2009r. i uzupełnionym pismem z dnia 1 grudnia 2009r. ( k. 2 i 9 ) powód B. B. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Skarbu Państwa - (...) w W. kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty ( sygn. akt I C 1256/09 ). W uzasadnieniu powyższego żądania powód podał, że przebywając w (...) w W. doznał długotrwałych i bezprawnych naruszeń dóbr osobistych tj. prawa do respektowania i poszanowania życia osobistego i godności - w skutek niewywiązania się przez pozwanego z obowiązków zapewnienia więźniom --- STRONA 2 --- humanitarnych warunków bytowych. W szczególności chodzi tu nadmierne przeludnienie panujące w celach mieszkalnych - niezapewnienie minimalnej powierzchni 3m 2 przypadającej na jednego osadzonego. Ponadto zarzucił niezapewnienie podstawowego sprzętu kwaterunkowego w celach, nieludzkie i poniżające traktowanie poprzez brak warunków do utrzymywania higieny ogólnej, brak prywatności nawet przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, bardzo złe warunki bytowe oraz niewłaściwe oświetlenie cel. Umieszczenie powoda w takich warunkach jest tu niewątpliwe działaniem bezprawnym, gdyż stanowi naruszenie przez państwo przepisów regulujących wykonanie orzeczonej wobec powoda kary pozbawienia wolności. Narusza też w sposób niewątpliwy jego dobra osobiste tj. chociażby prawo do prywatności i humanitarnego wykonywania orzeczonej kary. Z tych też i względów wniósł jak powyżej. Pozwem z dnia 12.01.2010r. ( k. 132 - 133 ) powód J. B. (1) wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Skarbu Państwa - (...) w W. kwoty 79.200 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty ( pierwotna sygn. akt I C 203/10 ). W uzasadnieniu wskazał, że przebywał w (...) w W. od maja 2002r. do maja 2005r. W czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności administracja (...) w W. nie zapewniła mu zaś odpowiednich warunków bytowych, które odpowiadałyby choć minimalnym standardom przewidzianym w tym zakresie przez przepisy prawa. Strona pozwana ponosi tu odpowiedzialność przede wszystkim za nadmierne przeludnienie panujące w celach ( brak intymności, trudność w utrzymaniu czystości w celi, konieczność spożywania posiłków na łóżkach ), brak należytego wyposażenia cel, złe warunki sanitarne w nich panujące ( liczne odrapania, zagrzybienia ścian, plaga insektów), brak warunków niezbędnych do utrzymania higieny osobistej. Dodał, iż Polska jest stroną Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także Europejskiej Konwencji o Zapobieganiu Torturom oraz Nieludzkiemu albo Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu, które to przepisy nakładają na organy państwowe obowiązek zapewnienia --- STRONA 3 --- skazanym humanitarnych warunków odbywania kary, co sprawia, że działania administracji (... ) pozostają tu bezprawne. Z tych też i względów wniósł jak powyżej. Pozwem wniesionym w dniu 28 stycznia 2010r. ( k. 213 - 214 ) powód A. L. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Skarbu Państwa - (...) w W. kwoty 80.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty ( pierwotna sygn. akt I C 290/10 ). W uzasadnieniu wskazał, iż w (...) w W. przebywa od dnia 22.10.2004r. W jednostce tej nie zapewniono mu jednakże nawet minimalnych warunków bytowych wymaganych przez prawo. W szczególności strona pozwana ponosi tu odpowiedzialność za nadmierne przeludnienie cel ( przebywanie 7 osób w celi przewidzianej na 4 osoby ), brak należytego wyposażenia cel, nieprzestrzeganie podstawowych warunków higieny w pomieszczeniach mieszkalnych ( zagrzybienie, insekty, odchodzący ze ścian tynk ), brak ciepłej wody w celach, utrzymywanie okien w niewłaściwym stanie, podawanie nie nadających się do spożycia posiłków ( nie doprawionych i rozgotowanych ), brak dostępu do jakichkolwiek aktów prawnych. Powód wskazał, iż jest świadomy, iż odbywanie kary pozbawienia wolności wiąże się w oczywisty sposób z wieloma ograniczeniami. Zarzucił jednakże, że wszelkie dodatkowe dolegliwości, nie przewidziane regulaminem odbywania kary, a wynikające jedynie z zaniedbań administracji (...) w W., stanowią tu naruszenie podstawowych prawa człowieka i uzasadniają przyznanie mu z tego tytułu stosownego zadośćuczynienia pieniężnego. Z tych też i względów wniósł jak wcześniej. W odpowiedzi na powyższe pozwy ( por. k. 34 - 53, k. 174 - 193 i k. 242 - 246 ) strona pozwana Skarb Państwa - (...) w W. wniosła o oddalenie powództw w całości. W uzasadnieniu podała, iż powodowie nie uprawdopodobnili w ogóle przesłanek, od których uzależniona jest odpowiedzialność Skarbu Państwa, stosownie do art. --- STRONA 4 --- 417 i nast. k.c., tj. bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, faktu zaistnienia szkody wyrządzonej przez takie działanie lub zaniechanie oraz normalnego związku przyczynowego między zachowaniem się sprawcy a szkodą. Stosownie do art. 448 k.c. powodowie powinni nadto udowodnić też i winę sprawcy. Strona pozwana podniosła przede wszystkim, iż wysuwany przez powodów zarzut naruszenia art. 110 § 2 k.k.w., tj. czasowego osadzenia ich w celach o powierzchni mniejszej niż 3 m 2 przypadającej na jednego skazanego jest tu całkowicie bezpodstawny, gdyż działanie takie nie nosiło tu w żadnym wypadku znamion bezprawności. Zgodnie bowiem z obowiązującym w okresie osadzenia powodów przepisem art. 248 § 1 k.k.w. w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor (...) lub (...) mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . Granice wskazanego przepisem czasu określonego na jaki można umieścić osadzonego w przeludnionej celi, wyznaczane są zaś możliwościami jednostki penitencjarnej zapewnienia osadzonym normatywnej powierzchni celi - nie zaś jakąś konkretną i abstrakcyjną, bo niemożliwą do przewidzenia przez dyrektora jednostki - konkretną datą. Stąd też uznać należy, iż działanie administracji (... ) w W. mieściło się tu w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny i nie było nacechowane złą wolą czy próbą dyskryminacji powodów. O panującym w (...) przeludnieniu był też na bieżąco informowany Sąd Penitencjarny. Strona pozwana podniosła tu dodatkowo, iż w europejskiej przestrzeni prawnej nie funkcjonuje wiążące pojęcie standardów europejskich w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności, a zwłaszcza brak jest ścisłego i wiążącego określenia norm powierzchni mających przypadać na każdego osadzonego. Unia Europejska nie nakłada na swoich członków obowiązku ujednolicenia norm prawnych w tym zakresie, pozostawiając tę kwestię w gestii państw członkowskich. Także i z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w S. wynika, iż powierzchnia celi przysługująca osadzonemu nie jest samoistną i wystarczającą przesłanką do oceny, czy doszło do naruszenia praw --- STRONA 5 --- zagwarantowanych w Europejskiej konwencji praw człowieka i podstawowych wolności. Za bezzasadne strona pozwana uznała także i pozostałe zarzuty zgłoszone przez powodów, gdyż zarówno sprzęt kwaterunkowy, kącik sanitarny, warunki higieniczne panujące w celach mieszkalnych, dopływ powietrza do celi, temperatura oraz oświetlenie odpowiadały wymogom przewidzianym przez przepisy prawa i nie odbiegały od standardów wyznaczonych przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w (... ) i (...). W warunkach izolacji więziennej powodom zapewniono bowiem oddzielne miejsca do spania, ciepłą kąpiel co najmniej raz w tygodniu, odpowiednie jakościowo i kalorycznie posiłki, sprzęt kwatermistrzowski na wymaganym przez przepisy prawa poziomie, zgodnie z przewidzianym okresem jego używalności i wymieniany na prośbę skazanych, odpowiednie środki czystości do zachowania własnej higieny, jak i czystości celi. Ponadto strona pozwana podniosłą zarzut przedawnienia co do roszczeń zgłoszonych przez powoda J. B. (1) w całości oraz co do części roszczeń zgłoszonych przez powoda A. L.. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010r. ( k. 316 ) Sąd postanowił połączyć sprawy I C 203/10 i sprawę I C 290/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą I C 1256/09 i dalej prowadzić pod sygnaturą I C 1256/09. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powód B. B. ma 30 lat. W (...) w W. przebywał od dnia 11.02.2009r. z pięciomiesięczną przerwą, kiedy to został przetransportowany do (... ) w K.. W dniu 10.06.2010 r. został ponownie przetransportowany do (... ) w W., gdzie przebywa do dnia dzisiejszego. Powód J. B. (1) ma 50 lat. W (...) w W. przebywał w okresie od maja 2002r. do maja 2005r. Powód A. L. ma 29 lat. W (...) w W. przebywał w okresie od dnia 25.10.2004r. do dnia 01.09.2010r. ( niesporne ) --- STRONA 6 --- W czasie odbywania przez powodów kar pozbawienia wolności cele w (...) w W. były przeludnione. ( okoliczność powszechnie znana ) O panującym przeludnieniu administracja (...) informowała na bieżąco właściwy Sąd Penitencjarny. ( Dowód: - pisma Dyrektora (...) w W. k. 257 - 262 ) Cele, w których przebywali powodowie były wyposażone w umywalkę i kran oraz oddzielony murem od reszty pomieszczenia kącik sanitarny. ( dowód: -przesłuchanie powoda A. L. k. 313, -przesłuchanie powoda B. B. k. 125 - 126 ) Cele mieszkalne w (...) w W. są standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy (łóżka, szafki, stół, taboret, wieszak, lustro, miednicę, wiadro i szczotki), umywalkę i kran, wentylację grawitacyjną oraz kącik sanitarny (oddzielony murem od reszty pomieszczenia). W (...) w W. wszyscy skazani mają dostęp do bieżącej wody zimnej (umywalka i kran). Nadto mają oni raz w tygodniu możliwość korzystania z ciepłych kąpieli, a skazani zatrudnieni codziennie po zakończonej pracy. Wentylacja grawitacyjna, w którą wyposażone są wszystkie cele mieszkalne (...) w W. dwa razy do roku jest poddawana kontroli przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. W czasie dotychczasowej kontroli wielokrotnie stwierdzono, iż przewody kominowe wentylacji grawitacyjnej są drożne i wykazują ciąg kominowy. Na osadzonych spoczywa obowiązek utrzymania muszli klozetowej w należytym stanie. Do tego celu dostarczany jest im niezbędny sprzęt oraz środki chemiczne. Muszle klozetowe wymienia się w momencie uszkodzenia lub podczas remontów cel albo modernizacji. --- STRONA 7 --- W celach mieszkalnych (...) w W. okna są sprawne. Usterki są usuwane na bieżąco, przez służbę konserwacyjno -remontową. Cele są ogrzewane. W pomieszczeniach mieszkalnych temperatura dostosowywana jest do temperatury panującej na zewnątrz. Normą żywieniową panującą w (... ) w W. są trzy posiłki dziennie, o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden posiłek gorący oraz napój, z uwzględnieniem zatrudnienia i wieku skazanego. Na terenie (... ) w W. zdarzają się przypadki występowania insektów. W razie stwierdzenia występowania insektów skazani mają obowiązek powiadomić o tym fakcie oddziałowego lub wychowawcę. Tego samego dnia lub najpóźniej dnia następnego przeprowadzony jest przez specjalistyczną firmę zewnętrzną zabieg dezynfekcyjny, dezynsekcyjny lub deratyzacyjny. ( dowód: - oświadczenie Zastępcy Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego (...) w W. k. 254 - 255 ) Sposób użytkowania cel mieszkalnych przez osadzonych w (... ) w W. nie jest prawidłowy ( trzymanie w celach dużej ilości artykułów spożywczych, gotowanie posiłków, suszenie odzieży ), co w efekcie prowadzi do systematycznego pogorszania stanu sanitarnego tych pomieszczeń. ( dowód: - pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia k. 256 ) Powód A. L. odbywa obecnie karę pozbawienia wolności w (...) w P.. Powód B. B. w dalszym ciągu przebywa w (...) w W., zaś powód J. B. (1) przebywa w (... ) we W.. ( niesporne ) Sąd zważył, co następuje: --- STRONA 8 --- Powództwa nie zasługiwały na uwzględnienie. Powodowie wywodzili swoje roszczenia z faktu naruszenia przez stronę pozwaną ich prawa do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych i humanitarnych warunkach, w szczególności przez osadzenie ich w przeludnionej celi. Jako podstawę prawną swoich roszczeń wskazali zaś przepis art. 77 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, oraz art. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Powołane przepisy określają podmiot odpowiedzialny za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (w niniejszej sprawie - Skarb Państwa) oraz podstawę jego odpowiedzialności (naruszenie prawa). Szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają natomiast przepisy art. 23-24 i 448 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może, na zasadach przewidzianych w kodeksie, żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 zd. 3 k.c.). W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (art. 448 k.c.). --- STRONA 9 --- Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy zauważyć, że przeludnienie (...) (w tym w szczególności (...) w W. ) jest faktem notoryjnym (art. 228 § 1 k.p.c.). Nawet zatem przyjmując, że stan osobowy w (...) ulegał zmianom wskutek przyjęć, zwolnień i przeniesień, wypada dać wiarę twierdzeniom powodów, że przez znaczną część lub nawet cały czas ich pobytu w (... ) byli oni osadzeni w celach przeludnionych, tj. takich, w których powierzchnia przypadająca na skazanego wynosiła mniej niż 3 m kw. (por. art. 110 § 2 k.k.w.). Zgodnie zaś z art. 248 § 1 k.k.w., zmniejszenie powierzchni mieszkalnej przypadającej na jedną osobę poniżej 3 m kw. może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach i tylko na czas określony, za powiadomieniem sędziego penitencjarnego. Strona pozwana nie wykazała z kolei, aby umieszczenie powodów w przeludnionych celach było tu podyktowane szczególnie uzasadnionymi okolicznościami. Przetrzymywanie powodów w takich celach należało zatem uznać co do zasady za bezprawne. W realiach niniejszej sprawy wypadało również uznać, że umieszczenie powodów w zbyt ciasnych celach naruszało ich dobra osobiste - przede wszystkim godność oraz prawo do prywatności. Nie sposób bowiem nie dostrzec, że długotrwałe przebywanie w przeludnionej celi, połączone z takimi niedogodnościami, jak spożywanie posiłków na łóżku, długotrwałe oczekiwanie na możliwość skorzystania ze wspólnej toalety, czy też brak możliwości wykonywania swobodniejszych ruchów, stanowi nadmierną dolegliwość i narusza godność człowieka oraz jego prawo do intymności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 7 maja 2009 r. (I ACa 247/09). Należy natomiast wskazać, iż powodowie nie udowodnili licznych zarzutów szczegółowych, dotyczących m.in. nienależytego wyposażenia cel, nieodpowiedniego wyżywienia, niewłaściwych warunków sanitarnych, braku poszanowania intymności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, braku dostępu do aktów prawnych, czy też nieodpowiedniej do panujących warunków temperatury czy oświetlenia. Nie wykazali, by warunki w jakim przyszło im --- STRONA 10 --- odbywać orzeczone kary pozbawienia wolności nie odpowiadały wymogom przewidzianym w tym zakresie przez przepisy, a wyznaczonych w szczególności przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w (...) i (...), Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, czy też Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 02.09.2003r. w sprawie określenia wartości dziennej wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w (... ) i (...). Z treści oświadczenia Zastępcy Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego (... ) w W. (k. 254 - 255) wynika zaś, iż podstawowe prawa powodów jako skazanych były w tym zakresie respektowane. Powodom zapewniono bowiem oddzielne miejsca do spania, ciepłą kąpiel co najmniej raz w tygodniu, odpowiednie jakościowo i kalorycznie posiłki, sprzęt kwatermistrzowski na wymaganym poziomie, odpowiednie środki czystości do zachowania własnej higieny, jak i czystości celi. W razie stwierdzenia występowania insektów, tego samego dnia lub najpóźniej dnia następnego przeprowadzony był przez specjalistyczną firmę zewnętrzną zabieg dezynfekcyjny, dezynsekcyjny lub deratyzacyjny. Z pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. wynika z kolei, iż sposób użytkowania cel mieszkalnych przez osadzonych nie był prawidłowy ( trzymanie w celach dużej ilości artykułów spożywczych, gotowanie posiłków, suszenie odzieży ), co w efekcie prowadziło do systematycznego pogorszania stanu sanitarnego tych pomieszczeń. Wskazać tu także należy, iż (...) w W. został wybudowany w XIX wieku, a zatem warunki sanitarne w nim panujące siłą rzeczy ( upływ czasu ) odbiegają od aktualnych standardów wymaganych dla tego typu obiektów. Nie można jednakże czynić z tego powodu jakiegokolwiek zarzutu stronie pozwanej, gdyż realizuje ona jedynie zadania penitencjarne w ramach obowiązujących w tym zakresie przepisów i posiadanych możliwości. Przechodząc do samej oceny zgłoszonych przez powodów żądań, należy zauważyć, że przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych stanowi uprawnienie sądu, nie zaś obowiązek. Wynika to z redakcji art. 448 k.c., --- STRONA 11 --- który stanowi, że sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Stosując ten przepis, sąd bierze pod uwagę rozmiary i charakter doznanej przez poszkodowanego krzywdy, okoliczności jej powstania, a nade wszystko rodzaj i stopień winy naruszyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53). Orzekając o zadośćuczynieniu za krzywdę doznaną w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, sąd musi zachować zaś szczególną ostrożność, gdyż pozbawienie wolności w założeniu stanowi dolegliwość dla osoby skazanej i wiąże się z drastycznym ograniczeniem jej praw. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, według którego cierpienie i upokorzenie związane z odbywaniem kary więzienia tylko wówczas stanowią naruszenie art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdy przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że naruszenie dóbr osobistych powodów, jakkolwiek bezprawne, nie zostało przez stronę pozwaną zawinione. Przeludnienie panujące w (...) stanowi bowiem efekt długoletniego niedoinwestowania (...), przy jednoczesnym wzroście przestępczości i wynikającym stąd zaostrzeniu polityki karnej państwa. Jest okolicznością niesporną, że dyrektorzy (... ) nie mogą odmawiać przyjęcia osób, co do których wydany został sądowy nakaz umieszczenia ich w jednostce penitencjarnej, jedynie z powodu przeludnienia tych jednostek. W ramach posiadanych możliwości finansowych i lokalowych administracja (...) czyni wysiłki, aby poprawić warunki odbywania kary pozbawienia wolności. W żadnym zaś razie nie zostało wykazane, aby niedogodności związane z odbywaniem przez powodów kary stanowiły tu następstwo celowej ich dyskryminacji przez funkcjonariuszy służby więziennej, czy też działania dyrektorów (...) wymierzonego przeciw osadzonym w ogólności. --- STRONA 12 --- Przeciwko przyznaniu powodom zadośćuczynienia pieniężnego przemawia też powołana wyżej okoliczność, że -pomijając kwestię przeludnienia - nie udowodnili oni, aby w czasie odbywania przez nich kary naruszono ich konkretne prawa. Nie można też pominąć faktu, że powodowie znaleźli się w (...) w związku z popełnieniem umyślnego przestępstwa. Czerpanie zatem przez powodów korzyści majątkowych z faktu prawnego pozbawienia wolności mogłoby w tej sytuacji słusznie zostać odebrane jako niemoralne. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że kwoty żądanego przez nich zadośćuczynienia tj. 100.000 zł, 79.200 zł oraz 80.000 zł - pozostają tu w rażącej dysproporcji do sytuacji majątkowej powodów i nie zostały przez nich w żaden sposób umotywowane. Jeśli zaś chodzi o roszczenie zgłoszone przez powoda J. B. (1), to wskazać należy, iż podlegało ono oddaleniu także z uwagi na fakt jego przedawnienia. Od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia ( tj. od maja 2005r., kiedy to powód opuścił (... ) ) do dnia złożenia pozwu ( 12 stycznia 2010r. ) upłynął bowiem już okres trzech lat ( art. 442 1 § 1 zd. 1 k.c. ). Także i roszczenie powoda A. L. uległo w części już przedawnieniu. Pozew został bowiem złożony w dniu 28 stycznia 2010r. A zatem roszczenie powoda za okres pobytu w (... ) od dnia 22 października 2004r. do dnia 27 stycznia 2007r. było już przedawnione. Stąd też i podniesione w tymże zakresie przez stronę pozwaną zarzuty należało uznać tu za zasadne. Mając zatem powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji. Orzekając o kosztach procesu, Sąd zastosował przepis art. 102 k.p.c. i nie obciążył powodów obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej. Sąd miał przy tym na względzie, że z uwagi na ich sytuację majątkową i życiową, nie są oni w stanie uzyskać środków niezbędnych na pokrycie tychże kosztów.