Wyrok IC1055/16

--- STRONA 1 --- Pęoz TLIY etń NI KOSAD fikża s 2X Sygnatura akt IC1055/16 " WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ż., dnia 15 września 2017 r. Sąd Rejonowy w Żaganiu Wydział I Cywilny ” w składzie: "Przewodniczący : SSR Kamila Powroźnik Protokolant : p.o. sekr. sąd. Paulina Turkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017r, 17 maja 2017r. 15 września 2017 r. . na rozprawie sprawy z powództwa : J, M, ) przeciwko : Skarb Państwa- S. R. w Ż. o zapłatę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę , IL zasądza od pozwanego Skarbu Parństwa- S.R. w Ż. na rzecz powoda J. M. kwotę 8.000,00 zł ( słownie: osiem tysięcy złotych, 00/10), II. w pozostałej części powództwo oddala, III. | nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu. © anemia co MY ROGCOL > Kierowi dodrctriat ś sma Parzyc (w --- STRONA 2 --- i B Sygn. akt I C 1155/16 " ; : UZASADNIENIE 'W dniu 20 września 2016 r. do tut. Sądu wpłynął pozew J. M, przeciwko Skarbowi Państwa — S. R. w Ż. Powód wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kwoty 15.000 zł za bezprawne przetrzymywanie w więzieniu ZK G. powyżej jednego miesiąca. 'W odpowiedzi na pozew (k. 43 i nast.) pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości jako oczywiście bezzasadnego i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Złożył także wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z wszystkich akt spraw karnych, dotyczących karalności powoda. Uzasadniając swoje stanowisko procesowe reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pozwany wskazał, że powód nie powołał żadnych dowodów na poparcie swego żądania, a z daleko posuniętej ostrożności - zważywszy na okres, za jaki powód . dochodzi zadośćiczynienia - jego powództwo winno podlegać oddaleniu z uwagi na zarzut. przedawnienia roszczenia, W ocenie pozwanego, powód nie przedstawił żadnych twierdzeń i dowodów, które potwierdzałyby przesłanki zasadności powództwa z art. 415 kc w zw. z art. 448 kc. Ponadto pełnomocnik pozwanego wskazał, że przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych z. art. 24 kc jest bezprawność działania; zaprzeczył, aby w postępowaniach przed S. R. we W. sygn...) oraz przed S. O. we W. (...) na które powołuje się strona powodowa, doszło do poważnego i wyraźnego naruszenia przepisów procedury. Ponadto pełnomocnik pozwanego zarzucił powodowi niesprostanie obowiązkowi właściwego oznaczenia strony pozwanej, jak i obowiązkowi przytoczenia i uzasadnienia twierdzeń, stanowiących podstawę roszczenia. ' Podczas rozprawy w dniu 29 marca 2017 r. (k. 56) powód wskazał, że chodzi mu o pozbawienie wolności w sprawie wykonania wyroku łącznego w sprawie S.R.w Ż. sygn (...), którego kopię przedłożył na rozprawie. Powód podał, że termin wykonania kary łącznej minął, a on nadał przebywał w zakładzie karnym, zapomniano go zwolnić. W tym czasie wykonywał nieodpłatnie pracę na rzecz miasta G. przez osiem godzin dziennie, okres ten nie wlicza się do okresu ubezpieczenia społecznego, od którego zależy nabycie uprawnień do emerytury. Pewnego dnia zabrano go z pracy z miasta i natychmiast zwolniono, przy zwolnieniu w ewidencji dowiedział się, że siedział za długo o ponad miesiąc. Przed osadzeniem prowadził gospodarstwo rolne o pow. 6 ha, obecnie przebywa na rencie z uwagi na stan zdrowia. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód J. M. odbywał karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności w sprawie S. R. w Ż. sygn.(...). W dniu 14.11.2011 roku złożył wniosek o wydanie wyroku łącznego. > * S.R.w Ż. w dniu 01.02.2012 roku wydał wyrok łączny w sprawie sygn. (..., w którym połączył powodowi kary pozbawienia wolności i środki karne, nadające się do połączenia i wymierzył mu m.in. karę łączną jednego roku pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku łącznego). Na poczet wykonania kary łącznej sąd zaliczył powodowi okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawach sygn. (...) od dnia 30.05.2011 roku do dnia 30.11.2011 roku oraz w sprawie sygn. (...) od dnia 14.12.2011 roku i nadal (pkt 5 wyroku łącznego). Wyrok łączny zaskarżył apelacją obrońca powoda, S.O. w Z. wyrokiem z dnia 19.06.2012 roku w sprawie sygn. (...) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok łączny. Na dzień 13.06.2012 roku przypadał koniec kary łącznej, z uwzględnieniem okresów zaliczonych na jej wykonanie ze spraw jednostkowych. : Akta po rozpoznaniu apelacji wpłynęły do 8. R. w Ż. w dniu 09.07.2012 roku. Zarządzeniem z dnia 16.07.2012 roku stwierdzono prawomocność wyroku łącznego i skierowano wyrok do wykonania. Dokumenty w sprawie zwolnienia wysłano w dniu 23.07.2012 roku. Powód został zwolniony dopiero w dniu 27.07.2012 róku, w którym wpłynęły dokumenty do Zakładu Karnego w G., wysłane zwykłą pocztą. * --- STRONA 3 --- . | Powód pozostawał pozbawiony wolności w okresie od dnia 13.06.2012 roku do dnia 27.07.2012 roku, pomimo upływu okresu kary łącznej, wymierzonej mu w sprawie sygn. (...)i nie został niezwłocznie zwolniony po dniu 09.07.2012 roku, kiedy akta sprawy wpłynęły do S. R. w Ż.. + Okoliczności bezsporne, a nadto dowody : " -opinia Z. du K amego w G. z dnia 12.01.2012 rok u wraz z informacją co do okresu wprowadzonych do wykonania kar pozbawienia wolności k. 26 - 27 akt S. R. w Ż. sygn. akt (...) - dołączone do akt; - wyrok łączny S. R. z dnia 01 . 02.2012 roku w sprawie (...) k. 40 akt (;..) - dołączone do akt; - apelacja z dnia 09.03.2012 roku k. 55 akt S. R. w Ż. sygn. akt (...) - dołączone do akt; - wyrok S. O. w Z. z dnia 19.06.2012 roku w sprawie (...) k. 76 akt S. R. w Ż. sygn. akt (...)- dołączone do akt; : - pismo S. O. w Z. dnia 05.07.2012 roku w sprawie (...) o zwrocie akt k. 82 akt S. R. w Ż. sygn. akt (...) - dołączone do akt ; - zarządzenie wykonania kary z dnia 16.07.2012 roku k. 83 akt (...)- dołączone do akt; - pismo do Zakładu Karnego w G. wraz z nakazem przyjęcia z dnia 23.07.2017 roku k. 84 - 86 akt (...)- dołączone do akt; - obliczenie kary z dnia 27.07.2012 roku k. 91 akt (...) - dołączone do akt, ) Powód w czasie odbywania kary łącznej pozbawienia wolności pracował nieodpłatnie na rzecz miasta G., codziennie w dni robocze przez 8 godzin dziennie. W tym czasie wykonywał prace w jednostce komunalnej, m.in. wykaszał trawę kosiarkami różnego rodzaju, sprzątał ulice, mieszkania komunalne, wynosił meble z tych mieszkań, czasami z czwartego, piątego piętra. Powód pracował do ostatniego dnia pobytu w zakładzie karnym, ij. do dnia 27.07.2012 roku. W czasie pracy na terenie miasta w tym dniu został odwieziony do zakładu karnego i zwolniony. " Przed osadzeniem w zakładzie karnym powód utrzymywał się z pracy w gospodarstwie rolnym, był ubezpieczony w KRUS, był zdolny do pracy, zamierzał wyjechać w celach zarobkowych do Niemiec na budowę. Kiedy powód zamierzał w czerwcu 2015 roku złożyć wniosek o przyznanie mu renty, dowiedział się, że okres nieodpłatnej pracy w zakładzie karnym nie zostanie mu wliczony do okresu, od którego zależy nabycie prawa do świadczeń emerytalno - rentowych, wniosek złożył we wrześniu 2015 roku. Decyzją z dnia 09.12.2015 roku Prezes KRUS przyznał powodowi świadczenie rentowe, odmawiając zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia w Zakładzie Karnym w G.. W chwili obecnej powód utrzymuje się z renty w kwocie 916 zł, mieszka z żoną, która również utrzymuje się z emerytury w podobnej wysokości. Powód ma problemy zdrowotne z zapaleniem stawów, nie podejmuje się już zarobkowo prac dorywczych. Okoliczności bezsporne, a nadto d ow o dy : - zeznan ia powoda k. 81; - decyzja o przyznaniu renty rolnicze j z tytułu niezdolności do pracy z dnia 09.12.2015 roku k. 62 wraz z decyzją odmawiającą zaliczenia z dnia 11.12.2015 roku k. 61 ; - zaświadczenie Wójta Gminy Ż. z dnia 29.09.2015 roku k. 3; > - zaświadczenie Zakładu Karnego w G. z dnia 30.03.2012 roku k. 4. : . Powyższe ustalenia Sąd poczynił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, na który składały się dokumenty przedstawione przez powoda, akta sprawy (...) i zeznania powoda w charakterze strony. Sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika pozwanego © przeprowadzenie dowodu z innych akt, dotyczących wcześniejszej karalności powoda, albowiem przeprowadzenie tych dowódów było zbędne, skoro roszczenie powoda opierało się na faktach, dotyczących wykonania wyroku łącznego w sprawie (...). --- STRONA 4 --- Wszystkie dane co do odbycia kary łącznej w tej sprawie, daty zwolnienia powoda, wydania wyroku sądu odwoławczego, jak i kar „jednostkowych i okresów ich zaliczenia, wynikają z akt sygn. (...). Powód nie był w niniejszej sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, przy składaniu pozwu nie znał przepisu art. 207 $ 6 kpe, więc trudno czynić mu zarzut, że pozew na piśmie sformułował lakonicznie; uczynił to tak, jak potrafił. Na pierwszej rozprawie powód sprecyzował podstawę faktyczną powództwa i ustnie jednoznacznie wskazał fakty, z których wywodził roszczenie, a mianowicie zaniechanie natychmiastowego zwolnienia go po zakończeniu wykonywania kary łącznej w sprawie (...), wyrok ten przedłożył na rozprawie. Pozwany był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, stąd też uznać należy, że znał, a przynajmniej znać powinien twierdzenia powoda, wyartykułowane zarówno na piśmie, jak i ustnie na rozprawie. Przytoczeniu faktów (choćby w ramach ustalenia * okoliczności bezspornych) może służyć też pierwsza rozprawa, ma to znaczenie zwłaszcza dla strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika (art. 210 $ 1 kpc, art. 212 kpc, art. 216 kpc). Uznać zatem należało, że faktyczną podstawę roszczenia powód w sposób wystarczający doprecyzował na rozprawie, o której pełnomocnik strony przeciwnej został zawiadomiony. Zresztą sam pełnomocnik pozwanego w odpowiedzi na pozew, złożonej jeszcze przed pierwszą rozprawą, przyjął, że roszczenie powoda dotyczy zadośćuczynienia (k. 44). Należy przy tym zwrócić uwagę, że de facto pierwszym pismem procesowym powoda jest pismo złożone dnia 29.06.2015 roku, dołączone najpierw do akt sprawy karnej (...) (k. 95). Pismo to (zatytułowane „prośba, pozei") jest obszerniejsze, powód wskazuje, że dochodzi kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezprawne przetrzymywanie w Zakładzie Karnym w G., wskazując, że pomimo że cały czas pracował na rzecz miasta, to czasu tego nie wlicza się do celów emerytalno - rentowych. Pismo to zarządzeniem z dnia 03.08.2015 roku zostało przekazane do W. I C. S. i zarejestrowane jako sprawa o zapłatę pierwotnie pod sygn. (...) (k. 3 tych akt), zakończona zarządzeniem o zwrocie pozwu, następnie pod sygn. (...), również zakończona zwrotem pozwu i obecnie pod sygn. (...). Akta sprawy (...) zostały dołączone do akt niniejszej sprawy. Fakty dotyczące wykonania kary łącznej w sprawie (...), jak i zwolnienia powoda po upływie terminu jej wykonania, wynikają tak z twierdzeń powoda, jak i z akt sprawy sygn. (...) i uznać je należało w istocie za bezsporne, pełnomocnik pozwanego w żaden sposób nie podważał faktów wynikających z akt (...) (art. 230 kpe, art. 229 kpe, art. 210 $ 2 kpc). Pełnomocnik pozwanego w odpowiedzi na pozew (k. 44v in fine, str. 4 pisma) zaprzeczył, aby w postępowaniach przed S. R. we W. sygn. (...) oraz przed S. O. we W. (...), na które powołuje się strona powodowa, doszło do poważnego i wyraźnego naruszenia . przepisów procedury. Błędnie jednak pełnomocnik pozwanego przyjmuje, że strona powoda powołuje się na w/w postępowania sądów powszechnych we W.. Powód w tej sprawie podnosił naruszenie procedury zwolnienia po wykonaniu kary łącznej pozbawienia wolności w sprawie sygn. (...) S. R. w Ż., nie powoływał się na postępowania karne przed S. R. we W. sygn.(...) czy S. O. we W. sygn. (...). Z uwagi na fakt, że pełnomocnik pozwanego w żaden sposób nie odniósł się ani do twierdzeń powoda z rozprawy, ani też do zeznań powoda w charakterze strony, to za bezsporne uznać również należało pozostałe fakty przytaczane przez powoda, dotyczące zarówno szczegółów wykonywania przez niego nieodpłatnej pracy w czasie wykonywania kary łącznej pozbawienia wolności w sprawie (...) > w Zakładzie Karnym w G., jak i co do kwestii niewliczania tego okresu do okresów, od których zależy nabycie uprawnień emerytalno - rentowych oraz co do jego sytuacji osobistej i zdrowotnej przed i po odbyciu w/w kary. Fakty te, znajdujące potwierdzenie zarówno w dokumentach przedłożonych przez powoda (k. 3,4, 58 - 66 ), jak i spójnych i nie budzących wątpliwości twierdzeń i zeznań powoda, jako przyznane milcząco przez pozwanego, uznać należało za bezsporne (art. 230 kpe). Pozwany złożył jedno pismo procesowe (odpowiedź na pozew), które w ogólny sposób odnosi się do procesu cywilnego w sprawie o zadośćuczynienie z uwagi na toczące się postępowania karne, następnie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie odniósł się do poszczególnych dowodów (art. 210 $ 2 kpe), przy czym nic nie stało ku temu-na przeszkodzie, skoro był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Pozwany nie wyraził także zgody na mediację - pomimo faktu, że sprawa z uwagi na charakter nadawała się do postępowania mediacyjnego - przyjąć zatem należało, że milczenie pozwanego wynika wyłącznie z jego woli takiego, a nie innego sposobu uczestniczenia w procesie cywilnym. --- STRONA 5 --- Sąd zważył, co następuje: , Powództwo, jako słuszne co do zasady, należało uwzględnić. w kwocie orzeczonej w punkcie I wyroku. - Powód, działający bez fachowego pełnomocnika, oznaczył stronę jako „Skarb Państwa R.P. i S. R. w Ż. (...) ", co uznać należało jako wystarczające określenie podmiotu odpowiedzialnego za wyrządzenie szkody w przedmiotowej sprawie. Żądanie powoda należy zakwalifikować jako oparte na odpowiedzialności z art. 417 ke. Powód wskazał i osobę odpowiedzialną (Skarb Państwa) i jednostkę organizacyjną, z działalnością której wiąże się roszczenie (S. R. w Ż.), przy czym nie musiał wskazywać wydziału (wskazał W. K., jako że w tym Wydziale zapadł wyrok łączny w sprawie (...)). Powód, nie będący prawnikiem, działający samodzielnie, nie przez profesjonalnego prawnika, nie musi wiedzieć, że to Skarb Państwa jest stroną, jako osoba posiadająca osobowość prawna (art. 33 kc) i tym samym zdolność prawną, a S. R. - nie posiadający odrębnej podmiotowości - jest jedynie jednostką organizacyjną, z działalnością której wiąże się dochodzone roszczenie, Zarówno oznaczenie samej strony („Skarb Państwa R.P.”), jak i ej jednostki organizacyjnej („S. R. w Ż. *) zostały zamieszczone w pozwie (k. 2). ' Roszczenie powoda jako zadośćuczynienie zakwalifikował sam pozwany w odpowiedzi na pozew, poza tym powód na rozprawie przytoczył twierdzenia i fakty, które wskazują na to, że chodzi o zadośćuczynienie (k. 56, 81v). Powód, nie będący prawnikiem, | - 0 podstawowym poziomie wykształcenia, zamiennie używał w pismach słowa „odszkodowanie" (k. 2) i „zadośćuczynienie" (k. 3 akt (...)), natomiast konsekwentnie przytaczał fakty i okoliczności, z uwagi na które domagał się zapłaty 15.000 zł za 1,5 miesiąca bezprawnego pozbawienia wolności. : Stosownie do art. 417 $ 1 kc - w jego pierwotnym brzmieniu - Skarb Państwa ponosił odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, przy czym wedle jego $ 2 funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszego tytułu są pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej. Za | ' funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów 1prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych. Na mocy zmian dokonanych ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.162.1692), która weszła w życie dnia 1 września 2004 r., art. 417 $ 1 ko stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa, natomiast $ 2 wskazuje, że jeżeli wykonywanie zadań z. zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostoe samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz. zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa. W przedmiotowej sprawie, co do roszczenia powoda, wywodzonego w związku ze zbyt późnym zwolnieniem po odbyciu kary łącznej w sprawie sygn. (...), co nastąpiło w dniu 27.07.2012 roku, podstawę prawną stanowi powołany artykuł 417 kc w jego aktualnym brzmieniu po zmianie z dnia 1 września 2004 r. Przyjąć należy, że powód ostatecznie na rozprawie sprecyzował żądanie pozwu, wskazując, że żąda zadośćuczynienia za okres 1,5 miesiąca (tj. od dnia 13.06.2012 roku do dnia 27.07.2012 roku), kiedy nadal pozostawał pozbawiony wolności, pomimo że powinien zostać zwolniony wobec upływu końca okresu kary łącznej, a w tym czasie nieodpiatnie pracował na rzecz miasta G., przy czym okresu tego nie wlicza mu się nawet do okresów, od których zależą świadczenia emerytalno - rentowe. Odpowiedzialność Skarbu Państwa z art. 417 $ 1 kc jóst obecnie oderwana od ogólnej przesłanki zawinienia konkretnego | , funkcjonariusza publicznego, jest ukształtowana nie na zasadzie winy (jak art. 415 kc), lecz na zasadzie zbliżonej do zasady ryzyka. Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 417 kc, nie ma konieczności ustalania ani czynu, jak i zawinienia konkretnego funkcjonariusza publicznego, lecz wystarczające jest ustalenie bezprawności danego działania lub zaniechania określonej jednostki organizacyjnej, jak również ustalenie, że nastąpiło ono przy wykonywaniu władzy publicznej (aby był to czyn przypisywany Skarbowi Państwa, odpowiedzialnemu za działanie danej jednostki). Jak ujmuje się to zagadnienie w doktrynie, wystarczający jest związek między wykonywaniem władzy publicznej, czyli funkcjonowaniem danej instytucji, a szkodą. Nie zachodzi też potrzeba oceny zachowania się określonej osoby (funkcjonariusza publicznego) z punktu widzenia jej postępowania jako niezgodnego z prawem, lecz przedmiotem oceny będzie zachowanie się określonej struktury władzy publicznej (tak G. Bieniek w: Kodeks cywilny. Komentarz pod red. Jacka Gudowskiego. Zobowiązania cz.1 wyd. LexisNexis Warszawa 2013, teza 38 - 40 do art. 417, str. 448 i --- STRONA 6 --- powołane tam piśmiennictwo). Art. 417 $ 1 kc jest podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa wówczas, gdy szkoda została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie funkcjonariusza państwowego lub państwowej jednostki * organizacyjnej bez osobowości prawnej, uprawnionych do wykonywania władzy publicznej (sfera imperium - por. teza 18 do art. 417 kc, tamże, str. 433). Jeżeli zatem czyn jest przypisywany” Skarbowi Państwa (w ramach odpowiedzialności za działania funkcjonariuszy publicznych czy, szerzej w ogóle za całokształt działania swoich jednostek niewyodrębnionych jako osoby prawne), to odpowiedzialność ta kształtuje się na szczególnych zasadach, określonych w art. 417 ko i nast, przy czym przepis ten jako szczególny wyłącza ogólne zasady odpowiedzialności deliktowej z art. 415 kc (mającego zastosowanie do innych sprawców, aniżeli Skarb Państwa), w tym zasadę zawinienia. Jak wyżej wskazano, wystarczające jest ustalenie bezprawności czynu i związku * przyczynowego z wykonywaniem władzy publicznej przez państwo w ramach sfery imperium. Nietrafnie zatem pełnomocnik pozwanego przywołuje jako podstawę odpowiedzialności w tej sprawie przepis art. 415 ko. Z pewnością wykonywanie kary pozbawienia wolności w ramach odpowiedzialności karnej wiąże się wykonywaniem władzy publicznej (imperium), przy czym jednostką organizacyjną odpowiedzialną za wykonanie tej kary, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu karnego, w tym za terminowe zwolnienie powoda z jednostki penitencjamej, był S. R. w Ż., jako sąd I instancji wykonujący wyrok łączny w sprawie sygn. (.... Wobec czego w dalszej kolejności należało ustalić, czy zaniechanie zwolnienia powoda w określonym dniu, przypadającym na koniec kary łącznej w sprawie (...), było bezprawne (niezgodne z prawem). Zgodnie z art. 9 $ 1 ustawy z dnia 06.06.1997 roku - Kodeks kamy wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), zwaną dalej „kkw”, postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok (poprzednio orzeczenie) staje się wykonalny co do zasady z chwilą uprawomocnienia (art. 9 $ 2 kkw). Sąd I instancji kieruje orzeczenie do wykonania, przesyłając jego odpis dyrektorowi zakładu kamego wraz z innymi dokumentami (art. 11 kkw). Zgodnie z $ 3 ust. I rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności (DZ.U. Nr 15, poz. 142 ze zm.), wydanego na podstawie art. 249 $ 3 pkt 7 kkw, a obowiązującego w badanym okresie 13.06.2012 - 27.07.2012 roku: (...) „wszelkie czynności administracyjne powinny być wykonywane bezzwłocznie. Dotyczy to w szczególności wprowadzanie do wykonania postanowień w przedmiocie tymczasowego aresztowania, orzeczeń, obliczania okresu wykonywania kary, realizowania zwolnień, dokonywania adnotacji w dokumentach ewidencyjnych, przesyłania . zawiadomień i powiadomień oraz doręczania osadzonym korespondencji." Podstawą zwolnienia były i są - co do zasady w dalszym ciągu - dokumenty w oryginale. Zgodnie natomiast z ówczesnym $ 112 ust. 1 i 3 cyt. rozporządzenia, dodatkowo wskazano, że „zwolnienie skazanego lub ukaranego ze sprawy następuje w dniu, w którym upływa termin końca kary lub stosowania środka przymusu, albo w dniu wpływu dokumentów wymienionych w ust. 2, chyba że określono w nich inny dzień zwolnienia”, przy czym norma ta jest adresowana do jednostki penitencjarnej, w której skazany odbywa karę. Faktem jest, że odbywanie przez powoda kary łącznej w sprawie (...) miało miejsce jeszcze przed wejściem w życie następnego rozporządzenia wykonawczego na podstawie art. 249 kkw, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz.U. 2015, poz. 927 ze zm.), w którym wprowadzono wyraźnie szczególną procedurę, umożliwiającą bezzwłoczne zwolnienie w uzasadnionych wypadkach także na podstawie dokumentów, przesłanych telefaksem i wiadomością w formie elektronicznej, potwierdzoną specjalnym certyfikatem ($ 7 tego rozporządzenia). Jednakże nawet przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia, tj. przed 2015 roku, zasada bezzwłoczności wykonania orzeczenia w postępowaniu karnym skutkującym pozbawieniem wolności, w tym zasada bezzwłocznego zwolnienia z zakładu karnego po wykonaniu kary, była rozumiana (w przynajmniej powinna być rozumiana) także z uwzględnieniem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, gdzie konsekwentnie jeszcze przed 2015 roku wskazywano, że zarządzenie o zwolnieniu skazanego winno być wykonane bezzwłocznie, tj. winien on zostać zwolniony co do zasady tego samego dnia. Rozporządzenie z dnia 23.06.2015 roku uwzględniło w końcu orzecznictwo (..) i wynikające stąd dla państwa negatywne konsekwencje w ubieganiu się o odszkodowania przed (...) przez obywateli polskich. Instrukcyjny termin skierowania do wykonania kary pozbawienia wolności (14 dni, wynikający z regulaminu urzędowania sądów " _ powszechnych) nie mógł być stosowany w sprzeczności z ustawą (kkw), był i jest zatem rozumiany jako termin, w którym najpóźniej należy wprowadzić karę do wykonania, co nie oznacza, że w przypadkach wymagających natychmiastowego zwolnienia skazanego z --- STRONA 7 --- zakładu karnego nie należy tych czynności podjąć wcześniej (natychmiast, kiedy to możliwe). W takich wypadkach niewystarczające jest wykonanie tych czynności w ciągu regulaminowych 14 dni, w ciągu których osoba, która winna być zwolniona, nadal przebywa w zakładzie kamym. . so. Jednoznacznie o tym mówi np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 26 listopada 2013 r. ( sprawa K. W. przeciwko Polsce - wyrok (...) z dnia 26 listopada 2013 r., skarga nr (..., LEX nr 1391538), wydany na gruncie w/w powołanego rozporządzenia z 13.01.2004 roku, stosowanego przy zwolnieniu powoda w tej sprawie. Orzeczenie to dotyczyło sprawy zwolnienia tymczasowo aresztowanego po uchyleniu tymczasowego aresztowania, gdzie osobę pozbawioną wolności zwolniono po dwóch dniach od wydania orzeczenia Sądu Najwyższego, będącego podstawą zwolnienia, tymczasem Trybunał wskazał, że techniczne możliwości przesłania dokumentacji mogą uzasadniać obecnie zwłokę co najwyżej kilku godzin, ale nie kilku dni: „(...) W okolicznościach niniejszej sprawy trzeba wskazać, iż z chwilą podjęcia przez Sąd Najwyższy decyzji o uchyleniu nakazu tymczasowego aresztowania skarżący miał prawo do bezzwłocznego zwolnienia, jak przewidziano w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 13 stycznia 2004 r. [w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz'kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności]. W dniu 19 maja 2008 r. Sąd Najwyższy nakazał zwolnienie skarżącego z aresztu. Skarżący został zwolniony dwa dni później, 21 maja 2008 r. l.) . [..] W określonych okolicznościach zwolnieniu aresztowanej osoby może towarzyszyć pewne opóźnienie. Względy praktyczne związane z funkcjonowaniem sądów oraz dopełnieniem administracyjnych formalności przez władze penitencjarne oznaczają, iż wykonanie takiego nakazu sądowego może wymagać czasu, który niemniej jednak powinien być jak najkrótszy, a w każdym razie nie powinien przekraczać kilku godzin. [...] [...] W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 13 stycznia 2004 r., obowiązującego w tym czasie, w $ 3 zawarto ogólną zasadę, iż wszelkie czynności administracyjne powinny być wykonywane bezzwłocznie, a w szczególności czynności dotyczące ' przekazywania informacji i urzędowych powiadomień związanych ze zwolnieniem aresztowanego. [...] Odpis postanowienia Sądu Najwyższego z 19 maja 2008 r. został wysłany do aresztu pocztą priorytetową datowaną na ten sam dzień. Skarżący został zwolniony dwa dni później." Zwolnienie skazanego po odbyciu kary powinno zatem nastąpić bezzwłocznie, tj. co do zasady w dniu, w którym przypada koniec kary i zasada ta obowiązywała także w 2012 roku, w czasie, kiedy powód odbywał karę. Pomimo że powód jako skazany odbywał karę jeszcze przed zmianami kkw i przepisów wykonawczych, które weszły w życiu w dniu 01.07.2015 roku, to - choćby w świetle wcześniejszego orzecznictwa (...) i wymogów dostosowania praktyki sądowej do tego orzecznictwa - nie zmienia to faktu, że w przypadku, gdy koniec kary nastąpił w dniu 13.06.2012 roku, który był dniem roboczym, zwolnienie powinno nastąpić bezzwłocznie po tym dniu, tj. w pierwszym możliwym dniu po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie kary łącznej. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 19.06.2012 roku. Akta po rozpoznaniu apelacji wpłynęły do S. R. w Ż. w dniu 09.07.2012 roku i w tym dniu, jako w dniu roboczym, powinny być podjęte przez ten sąd niezwłocznie czynności administracyjne, zmierzające do wprowadzenia tej kary do wykonania i jednocześnie zwolnienia powoda po odbyciu kary łącznej w całości. Tymczasem dokumentacja z S. R. w Ż. do Zakładu Karnego w G. została wysłana dopiero w dniu 23.07.2012 roku i dotarła tam w dniu 27.07.2012 roku, w którym to dniu powód został zwolniony. Bezsprzecznie zatem czynności S. R. w Ż. po uprawomocnieniu się wyroku łącznego w sprawie (...) nie zostały podjęte „bezzwłocznie", czyli bez zbędnej zwłoki, jak wymagały tego przepisy postępowania karnego wykonawczego zgodnie ze standardami (.... Czynności w tym zakresie, wobec upływu okresu kary w'dniu 13.06.2012 roku, z uwagi na zaliczenia wcześniejszych oktesów rzeczywistego pozbawienia wolności, co wynika wprost z treści samego wyroku łącznego, powinny być podjęte w natychmiastowym trybie. W wyroku łącznym orzeczono karę łączną jednego roku pozbawienia wolności (pkt 1 części dyspozytywnej tego wyroku), | * przy czym łącznie suma okresów zaliczonych na poczet tej kary już w dacie wydania wyroku łącznego (01.02.2012 roku) zbliżała się do ośmiu miesięcy (pkt 5 części dyspozytywnej tego wyroku). Wobec upływu kolejnych czterech miesięcy od wydania wyroku sądu L instancji do wydania wyroku przez sąd odwoławczy (czerwiec 2012 roku), już sama treść wyroku łącznego, wraz z datami wyroków pierwszej i drugiej instancji, winna skutkować -„przy wydawania zarządzenia stwierdzającego prawomocność takiego wyroku i kierującego go do wykonania - podjęciem bezzwłocznych czynności co do zwolnienia powoda, jako że w lipcu 2012 roku należało przewidywać, że koniec kary łącznej już upłynął. Wysyłanie dokumentów w dniu 23.07.2012 roku zwykłą pocztą, w --- STRONA 8 --- ostatnim dniu upływu regulaminowego terminu 14 dni od daty wpływu akt do sądu, nie mieści się obecnie (ani nie mieściło się w 2012 roku) w standardach bezzwłoczności zwolnienia skazanego po odbyciu kary pozbawienia wolności, z uwagi na upływ końcowego terminu kary pozbawienia wolności. , Fakt, że procedowanie w przedmiocie wydawania wyroku łącznego przedłużyło się także wskutek złożenia apelacji przez obrońcę powoda, nie może w żaden sposób być poczytywany na niekorzyść skarżącego i przypisywany jako przyczynienie się powoda do * powstania szkody, skoro złożenie apelacji w sprawie karnej jest prawem każdego oskarżonego czy skazanego i nie można mu czynić żadnych zarzutów z tego powodu. Natomiast sąd karny I instancji winien jak najszybciej rozpoznać wniosek skazanego o wydanie wyroku łącznego, jak również orzeczoną karę łączną winien bezzwłocznie wprowadzić do wykonania, skoro celem złożenia wniosku 0 wyrok łączny i bardzo prawdopodobnym skutkiem orzeczenia kary łącznej jest skrócenie odbywania przez skazanego dotychczas wykonywanych kar jednostkowych. Odpowiedź, czy takie skrócenie i o ile nastąpiło, wynika z porównania długości kary łącznej 1 dotychczasowych okresów odbywanych kar, zaliczonych na poczet wykonania kary łącznej, co należy wziąć pod uwagę przy stwierdzeniu prawomocności wyroku łącznego, wziąwszy również pod uwagę znany okres, jaki upłynął od wydania wyroku łącznego do jego uprawomocnienia się. ' Podkreślić dodatkowo należy, że żaden przepis kkw, czy przepisy wykonawcze nie dawały w 2012 roku, ani nie dają obecnie podstawy do pozbawienia wolności skazanego w zakresie wykraczającym poza okres wykonywania kary pozbawienia wolności. Przepisy normujące odbywanie kary pozbawienia wolności w państwie prawa, przestrzegającym podstawowych praw i wolności obywateli, muszą być stosowane ściśle i dokładnie. Obecnie przepisy te , od dnia 01.07.2015 roku nakazują zwolnienie skazanego nie tylko w danym dniu przypadającym na koniec kary, ale także o ściśle określonej godzinie, która obecnie także określa koniec kary, bez względu na to, czy przypada ona w dni robocze, święta oraz czy przypada w godzinach pracy jednostek penitencjarnych czy sądów, czy poza tymi godzinami. Jedynie na wniosek skazanego można zapewnić mu nocleg do rana następnego dnia (który nie jest już dniem odbywania kary), jeśli godzina zwolnienia przypada w godzinach nocnych. Jak wyżej wskazano, zbędne jest w tym przypadku ustalanie odpowiedzialności konkretnego funkcjonariusza publicznego (czy funkcjonariuszy) za zaniechanie w bezzwłocznym stwierdzeniu prawomocności wyroku łącznego i skierowania go do wykonania w . taki sposób, aby zwolnienie skazanego nastąpiło jak najszybciej po wpływie akt (w dniu 09.07.2012 roku). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zwolnienie skazanego wcześniej aniżeli uprawomocnienie się wyroku łącznego, nie było możliwe (art. 9 $ 2 kkw, art. 11 kkw); a czynności S. R. w Ż. w przedmiocie wykonania wyroku łącznego i natychmiastowego zwolnienia skazanego mogły zostać podjęte najwcześniej w dniu wpływu akt z sądu odwoławczego po rozpoznaniu apelacji obrońcy skazanego, co nastąpiło w dniu 09.07.2012 roku i do tego okresu (09.07. 2012 - 27.07.2012) sprowadza się odpowiedzialność Skarbu Państwa za bezprawne przetrzymywanie powoda w wyniku zaniechania S. R. w Ż.. Sąd z urzędu nie był władny do rozważania zaniechania innych jednostek Skarbu Państwa przy wykonywaniu kary łącznej w sprawie (...), skoro powód w pozwie wskazał jako jednostkę odpowiedzialną jedynie S. R. w Ż.. W tym zakresie. sąd cywilny pozostaje związany żądaniem pozwu i oznaczeniem przez powoda strony pozwanej (art. 321 $ 1 kpe). , R., powyższe ustalenia co do odbycia kary łącznej i zwolnienia powoda w sprawie (...) nakazują przyjąć, że powód bez podstawy prawnej był przetrzymywany po dniu 19.06.2012 roku w Zakładzie Karnym w G. pomimo upływu końca kary łącznej w dniu 13.06.2012 roku, co nastąpiło wskutek zaniechania przez S. R. w Ż. podjęcia natychmiastowych czynności w pierwszym możliwym dniu, tj. w dniu 09.07.2012 roku, prowadzących do bezzwłocznego zwolnienia powoda jako skazanego odbywającego karę łączną w tej sprawie. Związek przyczynowy pomiędzy powyższym zaniechaniem a naruszeniem dóbr osobistych powoda, w postaci prawa do wolności, jest na tyle oczywisty, że nie ma potrzeby prowadzić dłuższych wywodów w tym zakresie, Gdyby czynności przez właściwych pracowników S. R. w Ż. zostały podjęte bez zbędnej zwłoki, to nie doszłoby do wykonywania wobec powoda kary łącznej pomimo upływu końca tej kary, Dalsze przebywanie przez powoda w zakładzie karnym w okresie już po upływie terminu końca kary pozbawienia wolności nastąpiło bezprawnie (bez podstawy prawnej), jak również naruszało jego prawo do wolności i pobytu w swobodnie wybranym miejscu, które jest wprost wymienione i prawnie chronione jako dobro osobiste człowieka w art, 23 * kc. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka, w szczególności wolność; pozostają pod ochroną prawa cywilnego, a zgodnie z art. 24 $ 1 ko, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone (bezprawnie), może m.in. żądać zadośćuczynienia pieniężnego na zasadach --- STRONA 9 --- 1. | przewidzianych w kodeksie (art. 24 $ 1 zd. trzecie kc). Przepis ten odsyła do art. 448 kc, zgodnie z którym sąd może przyznać na rzecz osoby, której dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. _ W orzecznictwie Sądu Najwyższego można także odnaleźć pogląd, że w przypadku bezprawnego pozbawienia wolności szczególną podstawą przyznania zadośćuczynienia z tego tytułu jest art. 445 $ 2 ko w zw. z art. 444 ke. Przepis art. 445 $ 2 kc (na zasadzie odesłania do art. 445 $ 1 kc) stanowi, że sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną tytułem | * zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w przypadku m.in. pozbawienia wolności, w przypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym, czyli w art. 444 kc. Art. 444 $ 1 kc przewiduje określone roszczenia poszkodowanego w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Przy czym W przypadku art. 445 $ 2 ko, tj. bezprawnego pozbawienia wolności, nie jest wymagane, aby poszkodowany doznał uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia. Tak też wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 2015 r. (sygn. IV CSK 792/14): „Pozbawienie wólności jest samoistną podstawą przyznania zadośćuczynienia, które ma stanowić formę rekompensaty za negatywne przeżycia psychiczne wiążące się z samym faktem bezpodstawnego pozbawienia wolności, opisywane jako głęboki dyskomfort psychiczny, poczucie utraty autonomii, uczucia bezradności, osamotnienia, niepokoju o sprawy osobiste. Ta krzywda, niepowiązana z doznaniem uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, i od nich niezależna, podlega naprawieniu na podstawie art. 445 $ 2 k.c. Jeżeli natomiast ujemne przeżycia związane z faktem pozbawienia wolności wpłynęły na pogorszenie stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego, poszkodowanemu przysługiwałoby roszczenie przewidziane w art. 445 $ 1 ke." (LEX nr 1938686). : Bez względu na pogląd, czy żądanie powoda można oprzeć o art. 445 $ 2 ko czy art. 448 ko w zw. z art. 23 kc i art. 24 $ 1 ko, faktem jest, że w przypadku bezprawnego (niezgodnego z prawem) pożbawienia wolności powód jako poszkodowany mógł domagać się zasądzenia odpowiedniej simy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, przy czym w tym przypadku krzywda ta nastąpiła przy wykonywaniu władzy publicznej przez S. R. w Ż., za którą odpowiada Skarb Państwa na zasadzie art. 417 $ 1 ke. Sąd nie jest wprawdzie zobligowany przyznać tą sumę w każdym przypadku („sąd może”), jednakże przyznanie określonej sumy pieniężnej w przypadku powoda należało uznać za uzasadnione. Trudno uznać, że w przypadku nieuzasadnionego pobytu w zakładzie karnym wystarczające byłoby samo przeproszenie poszkodowanego (pomijając, że dotychczas nie nastąpiło). Sumę tę należało określić z uwzględnieniem zarówno fizycznej konieczności przebywania w jednym miejscu i dostosowania się do rygorów zakładu karnego, | * jak i z uwzględnieniem odczucia krzywdy, związanej z niemożnością realizacji w tym czasie innych planów życiowych, w tym zarobkowych, przy czym nie należy tego mylić z konkretną szkodą majątkową w postaci np. utraconego zarobku, czego powód w niniejszym postępowaniu nie dochodził (i co zresztą byłoby trudne do ustalenia w jego przypadku). Powód wskazał konkretnie na jeden z wymiarów jego krzywdy, tj. fakt, że świadczył pracę nieodpłatnie, przy czym okazało się, że okresów tej pracy nie wlicza się nawet do stażu pracy przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno - rentowych. Oceniając żądanie powoda pod względem tego, jaka suma będzie odpówiednia, Sąd uznał, że kwota 8.000 zł jest kwotą odpowiednią, uwzględniając czas bezprawnego zaniechania, jaki można przypisać S. R. w Ż. (09.07.2012 - 27.07.2012, 4. 19 dni z zaokrągleniem do pełnego dnia). Kwota ta jest odpowiednia zarówno z uwzględnieniem faktu, że w okresie niespełna trzech tygodni powód przebywał bez podstawy prawnej w zakładzie karnym, w warunkach rygoru zakładu półotwartego, gdzie cele były na dzień otwarte (jak wynika z jego zeznań), jak i z uwzględnieniem, że w tym czasie codziennie wykonywał nieodpłatną pracę na rzecz miasta G., przy czym była to praca w pełnym wymiarze czasu pracy (8 godzin) i była to praca fizyczna polegająca na wykonywaniu prac porządkowych, także z użyciem sprzętu (kosiarek), jak i np. opróżnianiu mieszkań komunalnych, znoszeniu mebli z wysokości czwartego czy piątego piętra. W ocenie Sądu, żądana kwota 15.000 zł jest nadmierna, wziąwszy pod uwagę okres, jaki można przypisać wskazywanej przez niego jednostce Skarbu Państwa (19 dni), jak i też warunki, w jakich karę odbywał. Sam powód ocenił te warunki jako nie będące ciężkimi, wyraził zadowolenie, żę mógł palić papierosy w celi, uznał, że warunki pobytu w zakładzie tym były dobre. Sąd uznał, że krzywda powoda przede wszystkim sprowadza się do wykonywania nieodpłatnej pracy w warunkach odbywaniś kary pozbawienia wolności, przy czym zgodnie z art. 127 kkw i art. 128 kkw okres wykonywania takiej pracy nie jest wliczany do |, okresów, od których zależy nabycie uprawnień emeżytalno - rentowych (staż pracy), jak podnosił to słusznie powód. Praca ta była pracą fizyczną, trudno zaliczyć ją wyłącznie do lekkich prap porządkowych (znoszenie mebli z kilku pięter). Kwota 8.000 zł jest kwotą adekwatną do naruszonego dobra, nie jest kwotą wygórowaną w przypadku pozbawienia wolności w ilości 19 dni oraz wykonywania w tym czasie nieodpłatnej pracy na cele społeczne w postaci pracy fizycznej na terenie miasta. --- STRONA 10 --- Wysokość zadośćuczynienia musi być rozważana indywidualnie i przedstawiać dla poszkodowanego odczuwalną wartość ; ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011r, sygn. I PK 145/10). Przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego, powinne ona'być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających . aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15.02.2006 roku, sygn. IV CK 384/05). W ocenie Sądu kwota powyższa stanowi dla powoda realnie odczuwalną wartość, wziąwszy pod uwagę zarówno przeciętne stosunki majątkowe w społeczeństwie, jak i sytuację majątkową, zdrowotną i osobistą samego powoda, który obecnie utrzymuje się z renty ok. 900 zł, ze względu na stan zdrowia i wiek (ur. (...) nie osiąga dodatkowych dochodów. Przyznana suma stanowi dla powoda odpowiednie zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wskutek zaniechania jego bezzwłocznego zwolnienia z zakładu karnego po upływie okresu kary łącznej, co skutkowało m.in: wykonywaniem przez niego, pomimo upływu terminu, w którym powinien opuścić zakład karny, nieodpiatnej pracy na cele społeczne w pełnym wymiarze czasu pracy, która nie została zaliczona do stażu pracy, wymaganego do nabycia uprawnień emerytalno - rentowych. , W odniesieniu do będącego przedmiotem rozpoznania W niniejszej sprawie roszczenia, za nieskuteczny należało uznać podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Artykuł 442! kc, dodany przez ustawę z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz.U.2007.60.538) o zmianie ustawy - Kodeks cywilny z dniem 10 sierpnia 2007 r., w $ 1 stanowi, iż roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązane do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, Dodatkowo termin 10- letni może być wydłużony w przypadku szkody na osobie (nie inoże skończyć się wcześniej niż trzy lata od dowiedzenia się przez poszkodowanego o osobie sprawcy i o szkodzie - art. 442! $ 3 ko). W niniejszym przypadku powołana szkoda niematerialna powoda, 1. krzywda nie wynikła ze zbrodni ani występku, a tym samym nie znajdowały zastosowania regulacje obowiązujące w tym zakresie (art. 442! $ 2 kc). Nie mająca żadnej podstawy prawnej zwłoka w zwolnieniu powoda z zakładu karnego, skutkująca jego pobytem tamże bez podstawy prawnej w okresie 19.06.2012 - 27.07.2012 roku, zakreśla ramy czasowe nastąpienia zdarzenia wywołującego szkodę. Zaniechanie to (czyn niedozwolony) zakończyło się z dniem 27.07.2012 roku. Powód w tej dacie bezsprzecznie dowiedział się o samym fakcie zwłoki w jego zwolnieniu, jak wskazał, przy zwalnianiu w administracji zakładu karnego udzielono mu tej informacji. O samym zdarzeniu, stanowiącym przyczynę szkody, jak i o podmiocie za nią odpowiedzialnym (Skarb Państwa) dowiedział się w dniu 27.07.2012 roku. Jednakże samo powzięcie widomości o czynie (zaniechaniu) nie jest wystarczające do uznania, że powód dowiedział się o szkodzie. Konieczne jest w tym zakresie powzięcie przez poszkodowanego wiadomości nie tylko o samym zaniechaniu, ale o zaistnieniu szkody (określonego zdarzenia, będącego następstwem), niekoniecznie już natomiast o jej konkretnych rozmiarach i trwałości następstw. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28.10.2016 roku w sprawie I CSK 661/15 (LEX nr 2202505): „l. Konstrukcja przepisów o przedawnieniu roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych jest zasadniczo różna od zasady ogólnej przyjętej w art, 120 $ 1 kco., ponieważ odrywa się od wymagalności roszczenia. Ustawa nie definiuje pojęcia wymagalności. Przyjmuje się, że przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności (pierwszą chwilę, z której upływem wierzyciel może domagać się od dłużnika spełnienia świadczenia) albo też, iż jest to ostatni dzień, w którym dłużnik może spełnić świadczenie w sposób zgodny z treścią zobowiązania. Jest to stan potencjalny o charakterze obiektywnym, którego początek następuje w chwili, gdy wierzytelność zostaje uaktywniona. Roszczenia mogą uzyskać przymiot wymagalności - w dniu oznaczonym przez ustawę lub czynność prawną, albo w dniu wynikającym z właściwości zobowiązania, w tym również niezwłocznie po jego powstaniu. * 2. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym wynika z zobowiązania o charakterze bezterminowym, wobec czego bieg przedawnienia roszczenia wynikającego z tego rodzaju zobowiązania rozpoczyna się w dniu, w którym świadczenie powinno być spełnione, gdyby wierzyciel wezwał dłużnika do wykonania zobowiązania w najwcześniej możliwym terminie, Brak świadomości poszkodowanego o szkodzie [ub o osobie obowiązanej do jej naprawienia powodowałoby, że mimo popełnienia czynu niedozwolonego i wystąpienia szkody "poszkodowany nie mógłby realnie dochodzić roszczenia przeciwko obowiązanemu nie wiedząc, że szkoda wystąpiła albo kto jest obowiązany do jej naprawienia. Te względy zadecydowały o przyjęciu --- STRONA 11 --- przewidzianego w art. 442! $ 1 k.c. terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym od innej chwili niż od dnia powstania stanu wymagalności roszczenia. Konstrukcja przewidziana w art. 442! $ 1 k.c. wiąże więc rozpoczęcie biegu przedawnienia roszczenia z tytułu czynu niedozwolonego nie ze stanem jego wymagalności (a więc ” stanem, gdy istnieje obiektywna prawna możliwość żądania riaprawienia szkody), lecz ze stanem świadomości poszkodowanego co do zaistnienia szkody i osoby za nią odpowiedzialnej. Jest to. więc sytuacja zbliżona, ale nie tożsama z pojęciem stanu wymagalności roszczenia." ” Oznacza to, że stanem świadomości poszkodowanego ma być objęty nie tylko sam czyn, ale także następstwo tego czynu w postaci | + określonej szkody, przy czym jej rozmiary nie muszą być dokładne znane poszkodowanemu, jednakże musi on co najmniej mieć możliwość przewidywania ogólnie następstw zdarzenia jako szkody. „Zgodnie z art. 442! $ 1 k.c. nie chodzi o zdobycie przez poszkodowanego całkowicie pewnej wiedzy o dwóch podstawowych elementach współkształtujących odpowiedzialność odszkodowawczą, gdyż prowadziłoby do subiektywizacji tych przesłanek i oceniania ich wyłącznie z punktu widzenia stanu świadomości poszkodowanego, co jest w naszym systemie prawnym niedopuszczalne. Dlatego też przyjmuje się na ogół zgodnie, że bieg przedawnienia terminu liczonego a tempore scientiae, jak to ma miejsce w wypadku terminu z art. 442! $ I k.e., rozpoczyne się od otrzymania przez poszkodowanego takich informacji, które, oceniając obiektywnie, pozwalają z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo szkody konkretnemu podmiotowi." (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 07.04.2016 roku; I CSK 442/15, LEX nr 2041903). W wyroku z dnia 27.07.2016 roku sygn. (...) Sąd Najwyższy stanął z kolei na stanowisku, że trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 442! $ 1 k.c. biegnie od dnia, w którym poszkodowany rzeczywiście dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązane do jej naprawienia, a nie od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł się o tej osobie dowiedzieć (OSP 2017/5/46, LEX nr 2108514). W starszym orzecznictwie Sądu Najwyższego zaprezentowano także pogląd, wskazujący, że „jeżeli następstwem czynu niedozwolonego jest kilka zdarzeń kolejno następujących w ęzasie, a pozostających w związku przyczynowym z tym czynem i szkodą lub krzywdą, to w celu określenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia (art. 442 $ 1 k.c.) należy rozważyć wzajemny stosunek tych zdarzeń: czy są one ze sobą tak ściśle związane, że stanowią tylko elementy jednej szkody lub krzywdy, czy . też mają samodzielny byt i stanowią odrębne szkody lub krzywdy, wyrosłe w różnych przedziałach czasowych. W pierwszym wypadku punktem odniesienia dla określonego biegu trzyletniego terminu przedawnienia jest zdarzenie początkowe, a dalsze zdarzenia stanowią tylko powiększenie tej samej szkody. W drugim wypadku poszczególne zdarzenia mają w odniesieniu do wywołanych nimi szkód samodzielny byt i wyznaczają własny trzyletni termin przedawnienia." (tak Sad Najwyższy w wyroku z dnia 31.10.1974 roku; II CR 594/74; OSNC 1975/12/175). Przekładając powyższe na stan faktyczny przedmiotowej sprawy, zauważyć należy, że w dacie zwolnienia powód nie miał jeszcze świadomości o ujemnym następstwie bezprawnego pozbawienia wolności, w postaci wiedzy, że nieodpłatna praca, nawet w pełnym wymiarze czasu pracy, nie zostanie mu wliczone do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia emerytalno - rentowe. W okresie pobytu w zakładzie karnym bez podstawy prawnej powód był osoba zdolną do pracy, przed i po pobycie w zakładzie karnym prowadził osobiście gospodarstwo rolne, podejmował też prace poza rolnictwem. Jak podawał, miał plany, aby podjąć odpłatną pracę zarobkową na terenie Niemiec, na budowie, gdzie przebywał i pracował wówczas jego syn. Dopiero w 2015 roku, przygotowując wniosek o przyznanie mu renty, dowiedział się, że ten okres pracy w zakładzie karnym nie zostanie uwzględniony w ustaleniu jego prawa do tego świadczenia. Jego określona wiedza wynika dokładnie z decyzji Prezesa KRUS z (...) i z dnia 11.12.2015 roku, którymi przyznano mu określone świadczenie i odmówiono zaliczenia okresu do stażu pracy. Trudno oczekiwać, aby już w momencie zwolnienia w dniu 27.07.2012 roku powód wiedział i mógł wiedzieć, że okres pracy w okresie do dnia zwolnienia nie będzie wliczany do okresu jego stażu pracy przy ustalaniu prawa do świadczeń. Kiedy powód powziął o tym informację, jak wynika z jego twierdzeń, jeszcze przed złożeniem wniosku we wrześniu 2015 roku i wydaniem decyzji w grudniu 2015 roku, złożył pozew w sprawie (...) (pierwsze pismo „prośba, pozew" pochodzi z czerwca 2015 roku k. 3). W tym przypadku trudno uznać, że powód obiektywnie mógł i powinien żdawać sobie sprawę z tych ujemnych następstw zdarzenia, które wskazywało na powstanie krzywdy, już w momencie-zwolnienia z 2012 roku, nikt go nie pouczył wówczas o treści art. 127 --- STRONA 12 --- Ę . kkw czy art. 128 kkw, powód nie znał i nie przewidywał skutków wynikających z tych przepisów w późniejszym czasie. Data (. zwolnienia nie jest w tym przypadku zatem tożsama z datą dowiedzenia się powoda o konkretnej krzywdzie, wynikającej nie tylko z " samego faktu bezprawnego pobytu w zakładzie karnym, ale także i wykonywania nieodpłatnej pracy w tym okresie bez możliwości jej zaliczenia chociażby do stażu pracy przy świadczeniach z ZUS czy KRUS. Termin, w którym rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia, nie przypadał zatem na 27.07.2012 roku, lecz na moment, kiedy powód powziął wiedzę o ujemnych następstwach w postaci niezaliczenia tego okresu przy ustaleniu prawa do renty. Z tym dopiero momentem ujawniła się krzywda powoda, związana z wykonywaniem nieodpłatnej pracy w zakładzie karnym bez żadnych korzyści z tego tytułu, nawet wynikających ze stażu pracy. W tej sytuacji należało zatem przyjąć, że termin przedawnienia jego roszczenia z tego tytułu jeszcze nie upłynął, rozpoczął bieg z momentem powzięcia o tym wiedzy (najpóźniej w dniu 29.06.201$ roku, co wynika z j ego pisma złożonego w tym dniu do W.K. tut. S.), a koniec tego terminu przypada na dzień 29.06.2018 roku. Termin 10-letni, z którym roszczenie przedawnia się bez względu , na wiedzę o sprawcy i o szkodzie, liczony od daty samego czynu (czyli od dnia 27.07.2012 roku), upływa w dniu 27.07.2022 roku (art. 442! $ 1 zd. drugie ko). Nawet gdyby przyjąć, że trzyletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg już z momentem zwolnienia powoda z zakładu karnego (nawet przy braku jego świadomości co do negatywnych konsekwencji co do zaliczenia okresu jego pracy do stażu pracy), tj. z dniem 27.07.2012 roku, to zauważyć należy, że jeszcze przed upływem trzech lat od tego dnia, tj. w dniu 29.06.2015 roku powód złożył pierwsze pismo w tej sprawie do 8. R. w Ź. w celu dochodzenia kwoty 15.000 zł (do W. K. - k. 95 akt (...)), pismo to zostało potraktowane jako pozew i zarejestrowane w W. C.. Pismo to zostało następnie zwrócone dwukrotnie z przyczyn formalnych ( sygn. (...) i sygn. (...)), przy czym trudno nie zauważyć, że zwrotu z przyczyn formalnych dokonywał S. R. w Ż. w osobie przewodniczącego (w ramach czynności prezesa) tego Sądu, czyli w istocie sam pozwany. Powód działał osobiście, bez profesjonalnej pomocy prawnej. Czas, jaki upłynął od 27.07.2015 roku do dnia 20.09.2016 roku (skuteczne wniesienie pozwu w tej sprawie - k. 34), trudno byłoby zakwalifikować jako znaczne przekroczenie terminu, łeżące wyłącznie po stronie powoda. W tych konkretnych okolicznościach nasuwa się wniosek, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego, liczonego już od samego momentu zdarzenia, można byłoby zakwalifikować jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc), tym samym bezskuteczne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2000 r. w sprawie III CKN 522/99; LEX nr 51563, gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, że "..Aby w danym wypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego, musi zostać w szczególności wykazane, iż bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami. Istotne znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego może mieć zwłaszcza czas opóźnienia w dochodzeniu roszczenia"), Zarzut przedawnienia uznać należało zatem za bezzasadny, pełnomocnik pozwanego nie zadał sobie zresztą trudu, aby zarzut ten "jakkolwiek uzasadnić (por. odpowiedź na pozew), a nie należy zapominać, że ciężar przytaczania twierdzeń i dowodów w tej mierze obciążał pozwanego (art. 6 kc). Do czasu zamknięcia rozprawy pełnomocnik pozwanego nie wskazał nawet daty, w jakiej miałby upłynąć termin przedawnienia i od jakiego momentu należy go liczyć, przy czym trudno ustalić okoliczności, jakie mogłyby uprawdopodobnić, że strona pozwana nie mogła tego zarzutu uzasadnić chośby na ostatniej rozprawie przed wydaniem wyroku (art. 217 $ 2 kpo). Z uwagi na powyższe, Sąd nie podzielił podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia objętego niniejszym postępowaniem, przyjmując, że jego termin jeszcze nie upłynął, a w razie poglądu przeciwnego - że jego podniesienie jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, z uwagi na dość krótki okres przekroczenia terminu, wywołany de facto także przewlekłymi czynnościami samego pozwanego przy zwrocie pozwu (w sprawie (...) od momentu wniesienia pozwu w listopadzie 2015 roku do pierwszej czynności przewodniczącego, i. lutego 2016 roku, upłynęły cztery miesiące - k. 10, a zarządzenie o zwrocie pozwu, po rozpoznaniu wniosku powoda o zwolnienie od opłaty od pozwu, zostało wydane w dniu 27.09.2016 roku). Powód nie domagał się odsetek, stąd też należało zasądzić na jego rzecz od Skarbu Państwa — S. R. w Ż. w/w kwotę 8.000 zł jako odpowiednią sumę z tytułu zadośćuczynienia na podstawie art, 448 kc w zw. z art. 24 $ 1 kc i art. 23 ke (art. 321 $ 1 kpc - pkt I wyroku). W pozostałej części, tj. co do kwoty 7.000 zł, powództwo należało oddalić (pkt II wyroku). Odnośnie rozstrzygnięcia co do kosztów procesu (pkt III wyroku), to Sąd miał na uwadze.ogólną zasadę, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Uzupełnienie tej zasady wprowadza art. 100 zd. pierwsze kpo, zgodnie z którym, w razie częściowego wygrania --- STRONA 13 --- procesu, koszty procesu sąd stosunkowo rozdziela albo wzajemnie znosi. W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że pozwany był reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym i złożył wniosek o przyznanie kosztów procesu (k. 43), a powód, nie 7 posiadający profesjonalnego pełnomocnika, uległ co do kwoty 7.000 zł, to w oparciu o art. 98 $ 113 kpc w zw. z art. 99 kpe powstała. * kwestia ewentualnego zwrotu kosztów procesu pozwanemu (części kosztów zastępstwa procesowego, przy stosunkowym. rozdzieleniu kosztów stron). Sąd jednak - mając na uwadze fakt, że określenie należnej powodowi sumy zadośćuczynienia zależało od oceny sądu, a jego roszczenie okazało się słuszne co do zasady - uznał, że wyłącznie strona pozwana powinna ponosić koszty procesu (art.100 zd. drugie in fine kpc), stąd też przyjąć należało, że nie obciążają powoda koszty procesu na rzecz strony pozwanej. Jako że powód wyraźnie wskazał (k. 81v), że nie wnosi o zwrot kosztów procesu od pozwanego (część opłaty od pozwu, którą poniósł), brak było podstawy, aby orzec o obowiązku zwrotu części opłaty sądowej od pozwanego na rzecz powoda, wbrew woli tego ostatniego. Poza tym, z uwagi na rodzaj i charakter roszczenia powoda od Skarbu Państwa, w dalszej kolejności zasady słuszności nie |, pozwalałyby obciążyć powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, powód wygrał proces co do zasady (art. 102 kpc). W rezultacie przyjąć należało, że nie obciąża powoda obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz strony przeciwnej. ZYROPUCGOLOĄPO DUD POPU CWOM DU p gkretariatu e YWilnego Pary M dze = Srdredzowaka