Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: IC TOI11 . .1. 1,.“g..‘,\\ *==.. ¢%~*@\1\\ ’ +T"\H\!: K ,1. £3: ( WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2012 r. Sad Okrggowy w Gorzowie Wielkopolskim I Wydzia+ Cywilny w skéadzie nastepujqcym: Przewodniczqcy: SSO Ewa Kaczmarska Protokolant: stsekr. sqd Agata Izdebska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. w Gorzowie Wielkopolskim na rozprawie sprawy z powédztwa przeciwko 0 zapiatrg I. Umarza postgpowanie w sprawie do kwoty 39.249,00 zlotych oraz w czeéci zqdania nakazania usuniecia siupa eiektroenergetycznego wraz z linia napowietrznq ; ll. Zasqdza od pozwanej na rzecz powédki kwotg 7.547,00z+(siedem tysiecy pieéset czterdzieéci siedem z+otych); III. W pozostaiej czgéci powédztwo oddala; IV. Nakazuje éciqgnqé na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Okregowego w od powédki 2 zasadzonego roszczenia kwote 3436,00 z%0tych tytu+em . kosztéw sporzqdzenia opinii, ' od pozwanego kwoty 378,00 z’rotych tytulem op+aty sqdowej ; V. Nié obciqza powédki kosztami procesu. l
--- STRONA 2 ---
1 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 10 grudnia 2010 r. ..; wni0s%a 0 zasqdzenie od pozwanego a) kwoty 3 700 2% za zajegcie i bezumowne korzystanie z gruntu w latach 2000 — 2009; b) zasqdzenie wynagrodzenia za korzystanie z gruntu w wysokoéci 679 z+ rocznie, }e2e|i pozwany nie usunie slupa zelbetonowego i linii energetycznej 2 dzialki powéclki, wartoéé tych robét powédka ustalila na 5 000 zl. 0) zasqdzenie wynagrodzeniat w kwocie 34 775,09 2+ za zmniejszenie wartoéci dzia+ki, uniemozliwiajqc dokonanie zmiany przeznaczenia gruntu z rolnego pod zabudowe mieszkalnq; zasqdzenie kosztéw procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iz powédka jest wspé+w%aécicieIem dzia1ki 62!? pdrozonej w gmina . przy ul. W poiowie 1975 r. pozwana na przedmiotowej dziakse posadowilra s+up zeibetonowy elektroenergetyczny i poprowadzfla liniq éredniego napiqcia 15 KV zajmujegc 8 metrowy pas ochronny na diugoéci 100 metréw, vvy1qc:zajqc w+adztwo powédki nad gruntem 0 powierzchni 800 m2. Dzia%ka gruntu speinia wszystkie kryteria by zmienié jej przeznaczenie z rolnego na mieszkalnq, jednak na gruncie znajduje sie; s+up elektzyczny, ktéry to uniemozliwia. Pismem procesowym z dnia 3 pazdziernika 2012 r. (k.319) powédka zmienilra zagdanie pozwu w ten sposéb, ze wniosla 0 : a) zasqdzenie wynagrodzenia za bezumowne zajmowanie pasa gruntu za okres 10 lat w kwocie 5 447 zl V b) zasqdzenie wynagrodzenia w kwocie 8 344 zl z tytu’ru czynszu dzierzawnego za korzystanie z czeéci dzia+ki zajgtej przez siup i iinie nn w okresie od stycznia 2011 r. do wrzeénia 2012 r. c) zasagdzenie wynagrodzenia w kwocie 16557 2% z tytu+u ustanowienia siuzebnoéci przesy’ru dla dziaiki 62/7, ktérej treécia jest istnienie na tej nieruchomoéci urzqdzefi prze$y’:owych d) zasqdzenie wynagrodzenia w kwocie 31 458 zi z tytu+u spadku wartoéci budowlanej dzialki 62/7 ze wzgledu na fakt przebiegu linii energetycznej. Powédka cofn¢%a zqdanie zobowiqzania pozwanego do.usunie;ci2\1? siupa energetycznego i iinii energetycznej. ‘ Na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. powédka wnios+a 0 zobowiqzanie pozwanego do usuniecia s%upa elektroenergetycznego. Pismem procesowym z dnia 22 listopada 2012 r. (k.335) powédka c0fm=;1a zqdanie zasqdzenia wynagrodzenia w kwocie 16557 2% z tytu%u ustanowienia
--- STRONA 3 ---
stuzebnoéci przesytu. Co do kwoty 39 130 zi powodka wniosta o umorzenie postepowania. Stanowisko w tym zakresie podtrzymane zostaio na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012 r. (k.359360) Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosta 0 oddaienie powodztwa w oatosci; zasadzenie na swoja rzecz zwrotu kosztow procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego pisma procesowego pozwana podniosta zarzut zasiecizenia nieodptatnej siuzebnosci poiegajacej na prawie utrzymywania na nieruchomosci powodki dziatce nr 62/7 Iinii energetycznej 15 k\/, prawie swobodnego dojscia i dojazdu do wymienionych urzadzefl celem ich konseiwacji, naprawy i remontu. Pozwana podniosta zarzut przedawnienia roszczenia za okres 2000 r. Pozwana wskazata, iz bezzasadne jest roszczenie zasadzenia odszkodowania z__a zmniejszenie wattoéci dzialki. Niezaleznie od tego podniosta co do tego roszczenia zarzut przedawnienia. Sad Okregowyjjustalit co nastqpujg: jest wspohutascicielka 3116 czeéci nieruchomoéci rolnej zabudowanej dziatki nr 62/7 potozonej w dla ktorej Sad Rejonowy w prowadzi ksiege wieczysta nr Nieruchomosé objeta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy ciopuszcza zabudowe mieszkaniowa jednorodzinna z ustugami nieuciazliwymi, dopuszcza taczenie dwoch dziatek, przetozenie Iinii energetycznej 15 kV. ' Przez dziatke powodki przebiega napowietrzna Iinia sredniego napiecia, wybudowana w 1975 r. na ztecenie przedsiebiorstwa energetycznego. Pas gruntu strefy ochronnej (eiektroenergetyczny pas technoiogiczny) zajmuje 754 m2. Nie ma mozliwosci iokalizacji budynku pod linia energetyczna SN 15 k\/. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez pozwanego z czesci nieruchomosci powociki tj. dziatki 6217 potozonej w za okres od 2001 r. do wydania wyroku wynosi 7 547 zt. ' Dowod: i —~ Odpis zwykty ksiegi wieczystej k.2128 — Przestuchanie powodki k. 291292 — Opinia biegfego A2313 — Zeznania éwiadka K283285 ‘ Sad Okregowy zwazyt co nastepujg: Powodztwo okazato sie czesciowo zasadne. Powodka cofneta pozew o zasadzenie wynagrodzenia w kwocie 16 557 zt z tytutu ustanowienia stuzebnoéci przesytu oraz zadania nakazania usuniecia stupa eiektroenergetycznego wraz z tinia napowietrzna. Lacznie powodka cofneta pozew co do kwoty 39 249 2+. Pozwany wyrazit zgode na cofniecie pozwu. " Sad nie znaiazt okolicznosci nakazujacych uznanie cofniecia pozwu za niedopuszczalne, bowiem zadne okolicznosci nie wskazuja, ze wymieniona czynnosé jest sprzeczna z prawem lub zasadami wspotzycia spotecznego albo zmierza do obejécia prawa. A Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. Sad wydaje postanowienie o umorzeniu postepowania, jezeii powod cofnat ze skutkiem prawnym pozew Iub jezeli wydanie wyroku stato sie z innych przyczyn zbedne tub niedopuszczalne. Majac powyzsze na uwadze na podstawie art. 355 § 1 k.p.o. orzeczonojak w pkt. I wyroku.
--- STRONA 4 ---
Przechodzac do rozpoznania powodztwa w podtrzymanej czesci, w pierwszej kolejnosci naiezy odnieéé sie do zarzutow pozwanego, ktorych uwzglednienie skutkowatoby oddalenie powodztwa w caiosci. Podkreélif: naiezy, iz pozwana reprezentowana jest przez profesjonalnego petnomocnika, ktéry stawiajac zarzut zasiedzenia winien wiedzieé, ze ciezar dowodu wykazania okolicznoa‘sci okreslonych przepisami art. 292 k.c. w zw.z art. 3044 k.c. i art. 172 § 1 k.o. spoczywa na pozwanym. Z powyzszego obowiazku nie wywiazat sie, nie wykazujac, ze przez okres trzydziestu lat w sposob nieprzeiwany korzystat z trwatego i widocznego urzadzenia. Pozwana przedtozyta kserokopie zarzadzefi, aktow notarialnych, protokotow, nie poswiadczone za zgodnosé z oryginatem. Tymczasem' w orzecznictwie jednolicie przyjmuje sie, ze dokumentem w aspekcie przepiséw k.p.c. o dowodach jest oiyginat. Kserokopia — jako odwzorowanie owginatu — moze byé uznana za odpis dokumentu. Z kolei odpis dokumentu jest dokumentem wskazujacym na istnienie dokumentu oiyginalnego. Nieposwiadczona podpisem strony kserokopia nie jest dokumentem. Warunkiem zatem uznana kserokopii za dokument jest umieszczenie na niej i zaopatrzenie podpisem poswiadczenie jej zgodnosci z oryginatem.1 Jezeli pismo nie moze bye uznane za dokument nieposwiadczona kserokopia nie jest dokumentem nie moze byé ono tez podstawa do prowadzenia dowodu w trybie art. 308 k.p.c. Odmienne ujecie tego zagadnienia prowadziioby do obejscia przepisow o dowodzie z dokumentu. Wymienione w art. 308 1<.p.c. srodki dowodowe ustawodawca zaliczyt do ,,przyrzadow utrwalajacych albo przenoszacych obraz lub dzwiek”. Oznacza to, ze érodki te, w tym takze fotokopie, maja przedstawiaé rzeczyvvistosé poprzez zawarte w nich obrazy tub dzwieki, a nie przez opisy wyrazane pismem? Tym samym. pozwany poza dowodem z zeznafi swiadka nie przedstawit zadnego dowodu, ktory wskazywatby ze jego poprzednicy prawni w sposob nieprzerwany korzystali z ttwatego i widocznego urzadzenia jakim jest stup energetyczny i linia napowietrzna. Z zeznafi swiadka z koiei nie wynika, kto byt poprzednikiem prawnym pozwanej, czy zachowana byta oiagiosé korzystania z urzadzefi (éwiadek wskazat wyiacznie na .) i od kiedy pozwana korzysta z trwatych i widocznych urzadzefi. Powyzsze braki dowodowe nie pozwalaja na stwierdzenie, ze pozwany zasiedziat siuzebnosé przesytu. W odniesieniu do zarzutu przedawnienia wskazaé: nalezy, iz zgodnie z art. 118 k.c. termin przedawnienia wynosi 10 tat. Powodka pozew wniosia w dniu 10 grudnia 2010 r. Tym samym w odniesieniu do roszczenia sprzed 10 grudnia 2000 r. zarzut okazat sie zasadny. Powodka dochodzita odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntuza okres od 2000 r. Tym samym zarzut pozwanego tylko czesciowo okazat sie zasadny i w tym zakresie powodztwo naiezaio oddalié. W pozostatym zakresie tj. za iata 2001 do chwili wyrokowania powodka dysponowata roszozeniem o wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Bezsporne jest ze strony nie zawarty zadnej umowy dotyczacej zakresu korzystania przez pozwana spotke z nieruchomosci powodki i nie ustalaty wynagrodzenia z tego tytutu. Pozwana wiec korzystata z gruntu powédki bez tytutu prawnego E dlatego zadanie od niej zaptaty wynagrodzenia jest usprawiedliwione. 1 Tak SN W Wyroku z dnia 9.04.2009 1". W sprawie II CSK 557/08 (LEX ru" 584200); w wyroku z dnia 10.07.2009 1". w sprawie II CSK 71/ 09 (LEX nr 584201) 1 Por. wyrok SA. W Poznaniu z dnta 24.11.2010 r. w sprawie I ACa 831/ 10 (LEX rut 898565)
--- STRONA 5 ---
Podstawa prawna zadania pozwu sa przepisy art. 224 i 225 k.c. dotyczace tzw. Roszczefi uzupetniajacych wtasciciela wobec osoby nie posiadajacej tytuiu prawnego do korzystania z nieruchomosci. Naiezy jednak uwzgiednié zakres ingerencji pozwanej spotki w prawo wiasnosci powodki i wskazaé, ze jest to ingerencja specyficzna, nie pozbawiajaca powodki faktycznego wtadztwa nad gruntem, a jedynie poiegajaca na okresowym wykonywaniu prac zwiazanyoh z utrzymaniem linii w nalezytym stanie, co odpowiada tresci stuzebnosci gruntowej tub wprowadzonej do kodeksu cywiinego od 3 sierpnia 2008 roku stuzebnoéci przesytu ureguiowanej w art. 3051 k.c. Korzystanie przez pozwana z linii napowietrznych przebiegajacych nad gruntem powodki oraz podejmowanie dziatafi majacych na celu konserwacje i naprawe tych linii, stanowi ograniczenie uprawniefi wiascicielskich powodki w zakresie swobodnego i zgodnego ze spotecznogospodarczyrn przeznaczeniem prawa korzystania i rozporzadzania zajeta pod liniami czescia gruntu oraz przestrzenia nad tym gruntem. Zgodnie z art. 352§ 1 k.c. kto korzysta z cudzej nieruchomoéci w zakresie odpowiadajacym treéci stuzebnosci, jest posiadaczem stuzebnoéci, a zatem zgodnie z paragrafem drugim powotanego przepisu do posiadania stuzebnosci stosuje sie odpowiednio przepisyo posiadaniu rzeczy. Ograniczony zakres wtadztwa faktycznego wykonywanego przez pozwana spotke jest bardzo zblizony do wtadztwa wynikajacego ze stuzebnosci przesyiu. Pozwana nie przedstawita decyzji, orzeczenia, umowy na podstawie ktorych uprawniona by byia do korzystania z gruntu powodki. Tymczasem na gruncie poprzednio obowiazujacych przepisow, tj. dekretu z dnia 6.10.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniunieruchomosci niezbednych dla realizacji planow gospodarczych (Dz.U. Nr 27, poz. 197 — ze sprostowaniem tego tekstu dekretu Dz.U. z 1949 r. Nr 55, poz. 438), jak i ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywtaszczania nieruchomosci (Dz.U. z" 1974 r. Nr 10, poz. 64) dla zaktadania i przeprowadzania przewodow stuzacych do przesytania ptynow, pary, gazow, elektrycznosci oraz do korzystania" z tych przewodow wymagane byty zezwoienia, ktére wydawaty odpowiednie organy administracji. Pozwany takiego zezwolenia nie przedstawii. Powyzsze kaze przyjaé, iz pozwany pozostawat w ztej wierze. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy nie jest swiadczeniem okresowym, Iecz jest naleznoscia jednorazowa za caty okres korzystania z rzeczy przez posiadacza bez tytutu prawnego. O wysokoéoi nateznego wtascicielowi wynagrodzenia decyduja rynkowe stawki czynszowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w okreélonych warunkach i czas posiada rzeczy przez adresata roszczenia? Ustalajac wysokosé wynagrodzenia Sad opart sie na opinii biegiego, ktora zostata sporzadzona przez podmiot majacy odpowiednie kwalifikacje i doswiadczenie zawodowe. Metodologia przyjeta przez biegtego nie budziia zastrzezefi i znajduje oparcie w zasadach wiedzy. Wnioski wyciagniete przez biegtego sa spojne i logiczne. Strony nie kwestionowaty opinii. Opierajac na tej opinii Sad przyjat, iz stawka wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu dla czesci dziatki 62/7 w roku 2001 odpowiadata stawce przyjetej w 2002 r. Biegty przyjat vvynagrodzenie za okres od sierpnia 2002 r. do kofica grudnia 2002 r. w wysokosci 172 zt. W skaii wiec oatego roku wynagrodzenie to wynosié winno 413 zt. Podobnie nalezy przyjaé odnosnie roku 2012, gdzie biegiy przyjat wynagrodzenie wytacznie do _kor‘|ca tipca 2012 r. 3 Por. wyrok SN z dnia 7.04.2000 r. W sprawie IV CKN 5/2000, Wyrok SN z 15.09.2005 r. W sprawie II CK 61/ 05), uthwata SN z dnia 8.09.2011 1'. W sprawie III CZP 43/ 11 I
--- STRONA 6 ---
Rozciagniecie przyjetej stawki na caty rok powoduje, ze wynagrodzenie za ten rok winno wynosié 809 zt. Lacznie wiec wysokoéé wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomoéci winno wynosié 7 547 zt. W pozostatej czesci powodztwo jest niezasadne. Zasadzenie wynagrodzenia za korzystanie 2 gruntu dia czesci dziaiki 62/7 sprawia, ze zadanie zasadzenia czynszu dzierzawnego jest niezasadne. Kwota wynagrodzenia — 7 547 zt — stanowi rekompensate dla powodki za fakt, iz z czesci jej nieruchomosci, bez tytutu prawnego, korzystata pozwana. Powodka domagata sie rowniez zasadzenia kwoty 31 458 zt tytuiem spadku wartosci budowlanej dziatki 62/7 ze wzgiedu na fakt przebiegu Iinii energetycznej. Sad Okregowy podziale pogiad prawny przedstawiony w uchwale Sadu Najwyzszego z dnia 8 wrzesnia 2011 r. w sprawie Ill CZP 43/11, iz wtascicielowi nieruchomosci nie przystuguje wobec nieuprawnionego posiadacza stuzebnosci przesytu roszczenie o naprawienie szkody z powodu obnizenia jej wartosci, zwiazane z normalnym korzystaniem z nieruchomoéci w zakresie ocipowiadajacym tresci takiej stuzebnosci. Wskazaé bowiem nalezy, iz uszczerbek wtasciciela zwiazany z pogorszeniem nieruchomosci jest rekompensowany swiadczeniem, jakie moze on uzyskaé za obciazenie jego prawa stuzebnoscia przesylu. Wynagrodzenie za ustanowienie stuzebnosci powinno rownowazyé wszetki uszczerbek zwiazany z tiwatym obciazeniem nieruchomoéci. Powodki cofnety pozew w zakresie zasadzenia wynagrodzenia w kwocie 16 557 zt tytutem ustanowienia stuzebnosci przesytu dla dziaiki 62/7. Tym samym nie moga domagaé sie zaptaty odszkodowania za zmniejszenie wartosci dziatki. Majac powyzsze na uwadze oddalono roszczenie powodki w pozostaiym zakresie. Powodka przegrata proces w 91 % tym samym zobowiazana jest co do zasady zwrocié koszty procesu stronie pozwanej. Wynagrodzenie dla biegtego za sporzadzenie opinii wynosi 4 836 zt. Strony uiscity zaliczki po 700 zt. Pozostaia, brakujaoa Kwota w wysokosci 3 436 zt winna obciazaé powodke, majac: na uwadze wynik procesu. Diatego tez Sad na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. nakazat sciagnaé od powodki z zasadzonego roszczenia brakujaca kwote 3 436 zt. Roszczenie powodki byio zasadne co do kwoty.7547 zt, w tym zakresie pozwany winien — na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. — uiscié brakujaca optate sadowa od pozwu w wysokosci 378 zt (5% z 7 547 zi). Powodka — w zakresie w jakim proces przegrata winna zwrocié pozwanemu koszty procesu. Jed nak w ocenie Sadu Okregowego w sprawie zachodzi szczegolnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. Powodka ma 87 lat, utrzymuje sie z niewielkiej emerytury w wysokosci 1450 zt, z czego 600 zt przeznaoza na utrzymanie domu, pozostata czesé na leki. W ocenie Sadu zasadzenie od powodki na rzecz pozwanego zwrotu kosztéw procesu bytoby sprzeczne z zasadami wspéizycia spotecznego. Uiszczenie tak znacznej kwoty w kontekscie zarobkow powodki — spowodowatoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu powodki. Wskazaé rowniez nalezy, iz powédka miata prawo odczuwaé subiektywne przekonanie o stusznosci jej roszczenia, zwtaszcza Ze do procesu nalezycie sie przygotowaia ziecajac sporzadzenie opinii rzeczoznawcy majatkowego. Majac powyzsze na uwadze na podstawie art. 102 k.p.c. orzeczono jak w pkt. V vvyroku._
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Rejonowy w prowadzi ksiege wieczysta nr Nieruchomosé objeta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy ciopuszcza#IC TOI11 . .1. 1#art. 355 § 1 k.p.c.#art. 355 § 1 k.p.o.#art. 292 k.c.#art. 3044 k.c.#art. 172 § 1 k.o.#art. 308 k.p.c.#art. 118 k.c.#art. 3051 k.c.#art. 352§ 1 k.c.#art. 113 ust. 1 u.k.s.c.#art. 102 k.p.c.