Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 940/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : S.S.O. Ewa Sztąberek Protokolant : sekr. sąd. J. Sawicka po rozpoznaniu w dniu 06 stycznia 2010 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Z. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Miejskiej Policji w (…) , D. K., J. W., M.G. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1)oddala powództwo. 2) nie obciąża powoda Z. S. kosztami procesu. Sygn akt I C 940/07. UZASADNIENIE
--- STRONA 2 ---
Powód Z. S. w pozwie z dnia 29 października 2007 roku skierowanym przeciwko D. K. i M. G. oraz J. W. wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł solidarnie od każdego z pozwanych oraz przeproszenie w Gazecie (…) na drugiej stronie o następującej treści: „(…) ”. W uzasadnieniu powód podniósł, że otrzymał wezwanie za pośrednictwem poczty aby stawił się na policji VII komisariatu-oddział na ulicy (…) w dniu 02 sierpnia 2007 roku. Powyższe wezwanie to hańba, skandal i bezprawie policji. Zrobiono z uczciwego człowieka szmatę, zdeptano jego godność, jego prawa, naruszono jego dobra osobiste i dobre imię w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Wezwanie winno zawierać w jakim charakterze został wezwany, czego dotyczy sprawa, sygnaturę sprawy, a tego wszystkiego nie było. Policjant K. D. i zastępca komendanta policji VII komisariatu policji a także komendant miejski policji J. W. nadzorujący wszystkich policjantów złamali prawo w sposób nie budzący wątpliwości stosując wobec powoda metody bezprawia z innej epoki. Nadto podał, że po przyjeździe na policję powoda i jego żony w dniu 02 sierpnia 2007 roku okazało się, że powód jest podejrzanym. Pozwany D. K. złamał więc prawo w 100% albowiem w takiej sytuacji powód przyjechałby z adwokatem. Policjant zażądał od powoda dowodu osobistego i powiedział, że będzie go przesłuchiwał na okoliczność wykroczenia rozebrania płotu. Powód odmówił wszystkich czynności - jego żona oświadczyła aby pozwany D. K. napisał notatkę służbową i przyjechał do J. T., która poda kto rozebrał drewniany płot łączący ul. (…) z ul. (…) . Zdaniem powoda D.K. zlekceważył powoda, poniżył powoda i 81 letnią J. T. bowiem nikt nie przyjechał. Ponadto powód wskazał, że tak wygląda groza, hańba i skandal, gdzie uczciwy człowiek wzór i ideał Z. S. ma się bać policji i osoby fałszywie oskarżającej go o przestępstwo, którego nie popełnił. Powód nie może pozostawać bierny wobec tej hańby i skandalu kolejnego policji pod adresem jego rodziny. Dlatego jedyną obroną jego dóbr osobistych , dobrego imienia , jest niezawisły Sąd. (pozew k. 2-4) Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Miejskiego Policji w (…) oraz zwolnienie ich od udziału w sprawie. Pozwani podnieśli, iż brak jest po stronie pozwanych osób fizycznych legitymacji procesowej biernej. Odpowiedzialność za działania funkcjonariuszy Policji w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych ponosi Skarb Państwa, w tym przypadku reprezentowany przez Komendanta Miejskiego Policji w (…) na podstawie art. 417 k.c. Przedmiotowa sprawa nie
--- STRONA 3 ---
ma żadnego związku z jakimkolwiek działaniem podjętym przez pozwanych jako osób fizycznych. ( odpowiedź na pozew k. 22,23,24) W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2008 roku powód wniósł o wezwanie do udziału w sprawie Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendę Miejską Policji w (…) ( pismo k. 27) Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008 roku Sąd Okręgowy w (…) na wniosek powoda wezwał do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarb Państwa- Komendę Miejską Policji w (…) . ( postanowienie k. 30) Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości. Ustosunkowując się do żądań pozwu pozwany podał, iż powód nie wskazał, które dobro osobiste powoda zostało bezprawnie naruszone przez Policję. Zdarzenie opisane przez powoda polegające na wezwaniu go celem przesłuchania w charakterze świadka w sprawie o sygn. akt RSOW 248/07 dotyczącej zniszczenia mienia, nie było zachowaniem bezprawnym ze strony Policji lecz miało związek z prowadzonym postępowaniem. Przesłuchanie powoda należało do obowiązków Policji, miało na celu dążenie do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych zgłoszonego przez pokrzywdzonego zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia. Zatem czynność polegająca na wezwaniu i przesłuchaniu świadka nie stanowi bezprawnego zachowania ze strony Policji, a jest jedyną z czynności postępowania wyjaśniającego. Trudno zatem mówić tutaj o bezprawnym charakterze przesłuchania w charakterze świadka, gdyż zeznania takie mają na celu przyczynienie się do wykrycia sprawcy czynu społecznie szkodliwego, jakim jest wykroczenie. Zatem postawa, którą reprezentuje powód jest sprzeczna z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Takie zachowanie nie korzysta z ochrony prawa. Jedynie subiektywne odczucia powoda w zakresie czynności zmierzających do wykrycia sprawcy wykroczenia mogą stanowić naruszenie jego dóbr osobistych, co jest sprzeczne w ocenie obiektywnych zasad obowiązujących w społeczeństwie. Żądanie zadośćuczynienia przez powoda w kwocie 20.000 zł jest żądaniem bezpodstawnym, nie zostało w żaden sposób udowodnione naruszenie dóbr osobistych oraz rozmiar doznanej krzywdy. Podniósł również, że żądanie przeprosin o wskazanej przez powoda treści jest żądaniem pozbawionym uzasadnienia prawnego, bowiem jego treść godzi w dobre imię Policji i zmierza do pokrzywdzenia funkcjonariuszy Policji, wykonujących ustawowe obowiązki. ( odpowiedź na pozew k.32-33)
--- STRONA 4 ---
W piśmie z dnia 15 lipca 2008 roku powód w oparciu o art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Grodzkim w (…) , Wydział VII Grodzki sygn. akt VIII W 21/08, w której to sprawie powód jest obwiniony o to, że w okresie od 15 grudnia 2006 roku do 29 marca 2007 roku dokonał uszkodzenia mienia tj. rozebrał ścianę i uszkodził poszycie dachu w pomieszczeniu gospodarczym w (…) przy ul. (…) na kwotę 200 zł oraz w w/w pomieszczeniu dokonał kradzieży 15 sztuk desek opałowych o długości 40cm do 140 cm i szerokości od 10 cm do 20 cm o wartości 40 zł tj. o wykroczenie z art. 124, 119 kw. ( pismo k. 58) Na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2008 roku powód wskazał, że podstawą faktyczną powództwa nie jest wysłanie wezwania bez sygnatury i określenia charakteru w jakim ma być powód przesłuchany i nie rości z tego powodu żadnych pretensji w stosunku do pozwanych tylko podstawą jest oskarżenie powoda przez policję zgodnie z wnioskiem o ukaranie w sprawie VIII W 21/08. (protokół rozprawy k. 82-83) Postanowieniem z dnia 06 sierpnia 2008 roku Sąd Okręgowy w (…) z mocy art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia przez Sąd Rejonowy dla ( …) Sąd Grodzki w (…) sprawy VIII W 21/08. ( postanowienie k. 87) W piśmie z dnia 10 czerwca 2009 roku powód w oparciu o art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie i skierowania jej na drogę postępowania sądowego z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie, w której w dniu 28 listopada 2008 roku powód został uniewinniony, a na skutek apelacji postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 roku Sąd umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie wykroczenia. ( pismo k. 98) Postanowieniem z dnia 29 września 2009 roku Sąd Okręgowy w (…) podjął zawieszone postępowanie w sprawie. ( postanowienie k. 106) W piśmie z dnia 09 listopada 2009 roku pozwany Skarb Państwa ustosunkowując się do żądań dotyczących zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze skierowaniem przez Policję wniosku o ukaranie do Sądu w sprawie VIII W 21/08 podniósł, iż brak jest podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia w sytuacji gdy działania policji były zgodne z prawem, a sam powód swoim zachowaniem utrudniał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu
--- STRONA 5 ---
ustalenia osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia zgodnie z zawiadomieniem o popełnieniu wykroczenia. Brak jest podstaw prawnych i racjonalnego uzasadnienia dla możliwości podważenia zasadności i legalności postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez policję. Podniósł także, że bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz że do okoliczności wyłączających bezprawność dóbr osobistych na ogół zalicza się: działania w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa; wykonywanie prawa podmiotowego; zgodę pokrzywdzonego; oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu.Podjęte czynności przez Policję nie były sprzeczne z normami prawnymi, ani z porządkiem prawnym czy zasadami współżycia społecznego. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych uzasadniających udzielenie ochrony prawnej powodowi. ( pismo k. 134-135) Na rozprawie w dniu 06 stycznia 2010 roku powód poparł powództwo o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie . Wskazał, że wywodzi te roszczenia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych poprzez skierowanie wniosku o ukaranie do Sądu w sprawie VIII W 376/09 (poprzednio VIII W 21/08). Powyższym postępowaniem zostało zszargane jego nazwisko, został przez policję bezpodstawnie upokorzony, bezpodstawnie oskarżony i czując się poniżany przez Policję nie mógł pozostawać obojętny. Na skutek takich czynności pozwani wnieśli wobec niego bezpodstawny akt oskarżenia do Sądu, nie badając wnikliwie sprawy przed przekazaniem do Sądu. Podkreślił z całą stanowczością , że w dniu 02.08.2007 r. stawił się na posterunku VII Komisariatu przy ul. (…) wraz małżonką J.S., prosił, a wręcz błagał , policjanta D. K. o przesłuchanie jego teściowej J. T., żeby ten policjant sporządził notatkę na tę okoliczność. Sądził , że policja w sposób rzetelny zbada wnikliwie tę sprawę i przesłucha J. T. - kluczowego świadka w tej sprawie. Stawił się na komisariat Policji w dniu 02.08.2007 r., bo otrzymał wezwanie. Jako podstawę faktyczną powództwa oprócz oskarżenia zgodnie z wnioskiem o ukaranie wskazał także wysłanie wezwania na dzień 02.08.2007r. bez sygnatury i określenia charakteru w jakim miał być przesłuchiwany. Powód podniósł, że rości pretensje również z tego tytułu albowiem obowiązkiem Policji jest rzetelne potraktowanie każdego obywatela i wypisywanie na wezwaniu w sposób transparenty czego dotyczy sprawa i charakteru w jakim ma być wezwany obywatel. Powód wskazał, że powyższym postępowaniem zdeptano jego godność, jego prawa obywatela Rzeczypospolitej i reguły postępowania państwa prawa.
--- STRONA 6 ---
Pozwani nie uznali powództwa, wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. ( protokół rozprawy k. 199-203,214 ) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 03 kwietnia 2007 roku do Komendanta VII Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w (…) wpłynęło pismo od T. P., w którym skarżył się na postępowanie jakiego dopuścił się Z. S., który rozbierając drewniane pomieszczenie gospodarcze zlokalizowane na przylegającej posesji przy ul. (…) świadomie uszkodził pomieszczenie gospodarcze znajdujące się na jego części posesji zlokalizowanej przy ul. (…) . Wskazał, że uszkodzenia polegały na zerwaniu ochrony wiatrołapu oraz naruszeniu(oderwaniu) tylnej ściany wspólnego pomieszczenia przez co jest ono pozbawione jednej ściany ułatwiając tym samym wejście na jego część posesji przez w/w uszkodzenie. T. P. zwrócił się do Komendanta aby nakazał Z. S. przywrócenie uszkodzonych elementów do stanu pierwotnego. Pismo zostało przekazane do załatwienia pozwanemu policjantowi D. K.. ( pismo k.1 załączonych akt VIII W 376/09) W dniu 13 kwietnia 2007 roku pozwany D. K. sporządził protokół przyjęcia od T. P. ustnego zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia przez Z. S. polegającego na zniszczeniu tylnej ściany jego pomieszczenia gospodarczego, poszycia dachu oraz kradzieży desek opałowych, a także żądaniu ścigania sprawcy wykroczenia i przesłuchania świadków. ( protokół ustnego zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia i żądaniu ścigania sprawcy wykroczenia i przesłuchania świadka k.2-4 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211) W tym samym dniu pozwany D.K. dokonał oględzin pomieszczenia gospodarczego położonego przy ul. (…) . Czynność tą wykonał wraz z technikiem kryminalistyki, który sporządził dokumentację fotograficzną przedmiotu oględzin. Zdjęcia zostały wykonane z posesji obok na ul. Zamorskiej 18. ( protokół oględzin k. 5-6, dokumentacja fotograficzna k.9 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211) Następnie w dniu 07 maja 2007 roku oraz 14 czerwca 2007 roku pozwany D. K. przesłuchał świadków wykroczenia D. P. i Z. S., wskazanych przez T. P.. Świadkowie podali, iż prace związane z rozbiórką pomieszczenia gospodarczego prowadził Zbigniew Szulc.
--- STRONA 7 ---
( protokoły przesłuchania świadka wykroczenia k. 7-8, 12-13 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211) W dniu 24 lipca 2007 roku pozwany sporządził pisemne wezwanie dla Z. S. do osobistego stawiennictwa w dniu 02 sierpnia 2007 roku w I Rewirze Dzielnicowych przy ul. (…) Wezwanie nie zawierało sygnatury sprawy oraz w jakim charakterze ma stawić się Z. S. ( wezwanie k. 26 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211) W dniu 02 sierpnia 2007 roku D. K. sporządził notatkę urzędową, w której podał, że w tym dniu o godz. 11:45 stawił się do I Rewiru Dzielnicowych przy ul. (…) Z. S. wraz z małżonką. Poinformował go, że został wezwany jako świadek do sprawy dotyczącej zniszczenia mienia za numerem RSOW 248/07. Gdy Z. S. to usłyszał zerwał się z fotela i odskoczył w kierunku drzwi. Stając w drzwiach oświadczył, że nie będzie brał udziału w czynnościach, ponieważ był już przesłuchiwany przez Policję 320 razy i nie będzie już na Policji zeznawał ani razu. Ponadto poinformował pozwanego aby przesłuchał J. T. ponieważ to ona zleciła mu rozebranie szopy należącej do Z. S. mieszczącej się w (…) przy ul. (…) i jak twierdzi - działał jedynie na jej zlecenie. Po tych słowach pozwany poprosił Z. S. aby usiadł i aby mógł zapisać jego słowa do protokołu. On jednak zdecydowanie odmówił i wraz z żoną opuścił Rewir Dzielnicowych. Na tym czynności tego dnia ze Z. S. zostały zakończone. ( notatka urzędowa k.14 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209- 211) W dniu 17 września 2007 roku z uwagi na to, że J. T. jest schorowaną osobą, pozwany osobiście udał się na ul. ( …) celem przesłuchania jej w charakterze świadka, o co w rozmowie w dniu 02 sierpnia 2007 roku wnosił Z. S.. Tego dnia pozwany pod wskazanym adresem nikogo nie zastał i sporządził notatkę urzędową celem załączenia jej do materiałów sprawy. ( notatka urzędowa k. 15 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209- 211) W dniach 21 września 2007 roku i 02 października 2007 roku pozwany ponownie udawał się w miejsce zamieszkania świadka J. T. celem jej przesłuchania w związku z wykroczeniem w sprawie RSOW 248/07, ale nikogo nie zastał, nikt nie otworzył drzwi. Pozwany sporządził na tę okoliczność notatki urzędowe. ( notatka urzędowa k. 16,17 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211)
--- STRONA 8 ---
W dniu 26 września 2007 roku pozwany sporządził pisemne wezwanie dla Z. S. do osobistego stawiennictwa w dniu 13 listopada 2007 roku o godz.15:00 w I Rewirze Dzielnicowych w (…) przy ul. (…) jako świadka w sprawie uszkodzenia mienia – wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. ( wezwanie k. 30 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209-211) W dniu 26 października 2007 roku pozwany sporządził notatkę urzędową o wysłaniu wezwania do stawiennictwa w I Rewirze Dzielnicowych w dniu 13 listopada 2007 roku o godz. 15:00 dla powoda Z. S. celem przesłuchania go w charakterze świadka do sprawy RSOW 248/07. ( notatka urzędowa k. 18 załączonych akt VIII W 376/09) W dniu 08 listopada 2007 roku powód złożył pozwanemu D. K. pisemne oświadczenie, że w każdej sprawie, w której będzie wezwany w charakterze świadka przez VII Komisariat Policji zeznania będzie składał wyłącznie w Sądzie i również w sprawie, w której pozwany go wezwał RSOW 248/07 na 13 listopada 2007 roku zeznania będzie składał wyłącznie w Sądzie. ( oświadczenie k. 19-22 załączonych akt VIII W 376/09) W dniu 13 listopada 2007 roku ok. godz. 15:00 na wezwanie w charakterze świadka do I Rewiru Dzielnicowych VII KP (…) stawił się Z. S. w związku z sprawą RSOW 248/07 dot. uszkodzenia mienia na szkodę T. P. i oświadczył, że nie będzie brał udziału w czynnościach ponieważ wszystko co miał do powiedzenia w tej sprawie opisał w piśmie przesłanym do pozwanego w dniu 05 listopada 2007 roku po czym opuścił pomieszczenie i w związku z tym nie zdołano z nim przeprowadzić żadnych czynności. Pozwany na tę okoliczność sporządził notatkę urzędową. ( notatka urzędowa k. 32 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209- 211) T. P. złożył pisemne oświadczenie, że w związku z prowadzonym postępowaniem o wykroczenie z art. 124 k.w. gdzie sprawcą wykroczenia jest Z. S. korzysta z przysługującego mu prawa i chce brać udział jako oskarżyciel posiłkowy przed Sądem Grodzkim ( oświadczenie k.33 załączonych akt VIII W 376/09) Pismem z dnia 11 grudnia 2007 roku VII Komisariat Policji KMP w (…) zawiadomił T. P., że wniosek o ukaranie w sprawie uszkodzenia mienia i kradzieży desek opałowych w okresie czasu 15.12.2006-29.03.2007r. w (…) przy ul. (…) przeciwko Z. S. , w której T.P.jest pokrzywdzonym, zostanie przesłany do Sądu Rejonowego w Łodzi-Widzewie. T.P. został także poinformowany, że zgodnie z treścią art. 26 § 3 k.p.w. jako pokrzywdzony może
--- STRONA 9 ---
w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia oświadczyć, że będzie działał obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy, po upływie tego terminu uprawnienie wygasa, a oświadczenie należy złożyć na piśmie przesyłając je do Sądu, do którego skierowano wniosek o ukaranie. ( zawiadomienie k.34 załączonych akt VIII W 376/09) W dniu 11 grudnia 2007 roku VII Komisariat Komendy Miejskiej w (…) przesłał do Sądu Rejonowego dla (…) wniosek o ukaranie w postępowaniu zwyczajnym Z. S. obwinionego o to, że w okresie czasu od 15.12.2006-29.03.2007 dokonał uszkodzenia mienia tj. rozebrał ścianę i uszkodził poszycie dachu w pomieszczeniu gospodarczym w (…) przy ul. (…) na szkodę T. P. zam. (…) na kwotę 200 złotych oraz z w/w pomieszczenia dokonał kradzieży 15 szt. desek opałowych o długości od 40 cm do 140 cm i szerokości od 10 do 20 cm o wartości 40 zł, tj. za wykroczenie z art. 124 k.w. i 119 k.w. Wniosek został sporządzony przez pozwanego D. K. ( wniosek o ukaranie k. 39 załączonych akt VIII W 376/09, zeznania pozwanego D.K. k.209- 211) W dniu 21 grudnia 2007 roku wpłynęło do Sądu Rejonowego dla (…) pisemne oświadczenie T.P. o wyrażeniu zgody na bycie oskarżycielem posiłkowym z racji przysługującego mu prawa przeciwko Z. S.. ( oświadczenie k.35 załączonych akt VIII W 376/09) W dniu 28 listopada 2008 roku Sąd Rejonowy dla (…) po rozpoznaniu sprawy Z.S. wydał wyrok, w którym uniewinnił go od popełnienia zarzucanych mu czynów obciążając kosztami sądowymi Skarb Państwa. ( wyrok k.153 załączonych akt VIII W 376/09) Na skutek wniesionej apelacji od powyższego wyroku Sąd Okręgowy w (…) w dniu 9 marca 2009 roku uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla (…) ( wyrok k.199 załączonych akt VIII W 376/09) Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 roku Sąd Rejonowy dla (…) umorzył postępowanie w sprawie Z. S. obwinionego o wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. i art. 119 § 1 k.w. z uwagi na to, że z dniem 29 marca 2009 roku upłynęła karalność wykroczenia. ( postanowienie k. 223 załączonych akt VIII W 376/09) Pozwany D. K. był zatrudniony w VII Komisariacie Policji w (…) - I Rewirze Dzielnicowych jako policjant dzielnicowy w latach 2004 – 2009. Obecnie nie pracuje w
--- STRONA 10 ---
policji, zwolnił się z powodów osobistych. Zna powoda z racji wykonywanego zawodu. W sprawie VIII W 376/09 sporządził wniosek o ukaranie do sądu bez uprzedniego przedstawienia powodowi zarzutu , gdyż przepisy prawne dopuszczają w takiej sytuacji złożenie wniosku o ukaranie. Z jego ustaleń wynikało, że osobą podejrzaną jest powód. Pozwany przesłuchał wszystkich świadków, co do których miał wiedzę, a powód Z. S. nie zgłaszał żadnych świadków za wyjątkiem J. T.i po ponownym wezwaniu powód odmówił składania zeznań. ( zeznania pozwanego D.K. k.209-211) Pozwany M. G. jest Komendantem VII Komisariatu w (…) od 2007 roku. Wcześniej pracował jako zastępca w tym komisariacie od września 2006 roku. W sprawie VIII W 376/09 skierował wniosek do sądu grodzkiego w sprawie wykroczenia o ukaranie Z. S. jako organ uprawniony i złożył pod nim swój podpis. Nie wykonywał żadnych czynności procesowych w tej sprawie. Na podstawie zgromadzonych materiałów w postaci przesłuchania świadków i dokonaniu oględzin miejsca zasadne było wystąpienie z wnioskiem o ukaranie mając na uwadze art. 54 postępowania o wykroczeniach, z którego wynika , że skoro nie można lub występują trudności z przesłuchaniem osoby co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia w stosunku do niej wniosku o ukaranie można odstąpić od przesłuchania dokumentując, to notatką urzędową po wcześniejszym uprzedzeniu , że ma możliwość na piśmie ustosunkować się do ewentualnych zarzutów. Funkcjonariusze policji nie byli w stanie rozstrzygnąć sporu. Wniosek był sporządzony prawidłowo – gdyby zawierał błędy formalne lub inne błędy, wniosek zostałby zwrócony do uzupełnienia. Kierując wniosek o ukaranie Z. S. nie miał żadnych zastrzeżeń. Żaden z podległych pozwanemu policjantów nie zgłaszał mu zastrzeżeń, co do realizacji czynności w tej sprawie. Zadaniem policjanta jest przedstawienie w jakim charakterze będzie przesłuchana dana osoba. Niemal każda czynność realizowana przez policję w sprawie Z. S. lub z jego udziałem wiąże się ze skargą lub wnioskami na piśmie. W każdym przypadku są wdrażane stosowne procedury zarówno przez wydziały kontroli jak i przełożonych wszystkich szczebli. Każdorazowo powód otrzymuje odpowiedź na skargę lub pismo. ( zeznania pozwanego M.G. k.211-212) Pozwany J. W. pracował w policji od 1986 r. W 2007 roku był komendantem Miejskim Policji w (…) - od 2006 roku do 2009 roku. Nie dokonywał żadnych czynności
--- STRONA 11 ---
w sprawie VIII W 376/09. Jego nadzór nad komendantami komisariatów polega na kontroli wyników pracy czyli ograniczeniu przestępczości na danym terenie. Komendant miejski posiada zastępców : jeden odpowiada za politykę karną , drugi za prewencję. Ponadto w komendzie jest komórka, która odpowiada za kontrolę pracy policjantów. ( zeznania pozwanego J.W. k.213-214) J. T. jest teściową powoda. Mieszka osobno przy ul. (…) a , zaś powód przy ul. (…) . Ostatnio powód wraz z żoną przebywają u J. T. . J. T. posiada pół domu i jest współwłaścicielką nieruchomości na której położony jest ten dom. Drugim współwłaścicielem jest T.P., który jest bratankiem J. T. . Przy ul. (…) znajdują się 2 pomieszczenia gospodarcze. Pomieszczenie gospodarcze rozebrał Cz. S. wraz z kolegą. Poprosiła go o to J. T. Chciała żeby rozebrał ścianę pomieszczenia gospodarczego T. P., bo tam się chowały myszy, szczury i koty. Tylna ściana, którą rozebrał C. S. , była drewniana. Drewniane deski zabrał C. S. i jego kolega . J. T. była obecna przy tej rozbiórce-miała klucze od pomieszczenia. Rozbiórkę i wywóz desek przez C. S. widziała sąsiadka i przyjaciółka J. T. – J. P.. Drewniane pomieszczenia stały na posesji pani S, sąsiadującej z posesją J. T.. Pani S. nie zamieszkuje na tej nieruchomości. Poprossiła J. T. aby się zaopiekowała jej posesją. ( zeznania świadków J. T. k. 84-85, J. P. k.85-86) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów. Sąd zważył, co następuje: Powód domaga się w niniejszej sprawie ochrony swoich dóbr osobistych i wnosi o zobowiązanie pozwanych do dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia swych dóbr osobistych poprzez złożenie oświadczenia w prasie oraz zapłatę przez nich solidarnie kwoty 20.000 zł jako zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych. Powód wiąże naruszenie swoich dóbr osobistych z prowadzeniem przeciwko niemu postępowania w sprawie wykroczenia RSOW 248/07, wezwania go w tej sprawie bez podania sygnatury i w jakim charakterze został wezwany oraz w bezpodstawnym skierowaniu do Sądu wniosku o ukaranie w sprawie VIII W 21/08.
--- STRONA 12 ---
Bezsporna jest okoliczność, że T. P. złożył w dniu 13 kwietnia 2007 roku zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia przez powoda i żądanie ścigania. Kolejna bezsporna okoliczność to, że powód otrzymał wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 02 sierpnia 2007 roku w I Rewirze Dzielnicowych przy ul. (…) i wezwanie nie zawierało sygnatury sprawy oraz w jakim charakterze ma stawić się Z. S. Nie budzi też wątpliwości fakt, że powód stawił się w tym dniu wraz z żoną i odmówił złożenia zeznań. Wskazał do przesłuchania w charakterze świadka J. T. . Nie jest sporne także, że J.T nie została przesłuchana przez pozwanego D.K z uwagi na to, że nie zastał jej w miejscu zamieszkania. Kolejna niesporna okoliczność to fakt, że powód odmówił składania wyjaśnień w dniu 13 listopada 2007 roku oraz , że przed skierowaniem wniosku o ukaranie nie złożył żadnych wyjaśnień w sprawie. Następny niesporny fakt, to ten, że w dniu 11 grudnia 2007 roku został skierowany wniosek o ukaranie powoda do sądu w sprawie VIII W 21/08. Stosownie do treści art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W świetle powyższego, żądania określone w tym przepisie przysługują pokrzywdzonemu niezależnie od tego, jakie dobro osobiste zostało naruszone, byleby korzystało ono z ochrony prawnej oraz, że są one niezależne od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Jedyną przesłanką warunkującą zarówno roszczenie zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, jak i roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc jest ustalenie, że dobro osobiste zostało naruszone działaniem bezprawnym. Art. 448 kc związany jest więc z treścią art. 24 kc. Zgodnie z treścią art. 24 §1 kc ten, czyje dobro zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. O tym, czy w konkretnym Wypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych decydują nie subiektywne odczucia osoby żądającej ochrony, ale to jaką reakcję wywołało to naruszenie w społeczeństwie. Toteż przy
--- STRONA 13 ---
ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. Naruszenia dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. W konsekwencji na pokrzywdzonym ciąży obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności powinien udowodnić, że jego działanie nie miało cech bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Art. 24 § 1 kc wprowadza zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Przepis art. 24 kc nie definiuje pojęcia bezprawności. Przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19.10.1989 r II CR 419/89 OSP 11-12/90 poz. 377 wyjaśnił, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: -działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, -wykonywanie prawa podmiotowego, -zgodę pokrzywdzonego, -działanie w obronie uzasadnionego interesu. Dla uchylenia więc odpowiedzialności konieczne jest stwierdzenie przesłanek wyłączających bezprawność. Ponadto, aby można było skutecznie powoływać się na istnienie przesłanek wyłączających bezprawność, trzeba niezależnie od innych okoliczności wykazać prawdziwość twierdzeń dotyczących osoby, w której sferę dóbr osobistych wkroczono. Bezsporna jest w niniejszej sprawie okoliczność, że T. P. złożył w VII Komisariacie Policji KMP w (…) pisemne zawiadomienie o popełnieniu przez powoda Z. S. wykroczenia z art. 124 § 1 i 119 § 1 kodeksu wykroczeń. Zgodnie z art. 7 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia Policja i inne organy w zakresie postępowania w sprawach o wykroczenia wykonują polecenia sądu oraz prowadzą w granicach określonych w ustawie czynności wyjaśniające.
--- STRONA 14 ---
Zgodnie z art. 54 k.p.w. w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie, Policja przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu i zakończyć w ciągu miesiąca (§ 1). Należy niezwłocznie przesłuchać osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania (§6). Od przesłuchania osoby, o której mowa w § 6, można odstąpić, jeżeli byłoby ono połączone ze znacznymi trudnościami; osoba ta może nadesłać wyjaśnienia do właściwego organu w terminie 7 dni od odstąpienia od przesłuchania, o czym należy ją pouczyć. Odstąpienie od przesłuchania oraz pouczenie dokumentuje się notatką urzędową (§7). Czynności wyjaśniające są obowiązkowe, bowiem przepis wyraź nie stanowi, że Policja „przeprowadza” je , a nie „może je przeprowadzać”, z tym że w zależności od oceny utrwala te czynności w formie notatki (§ 3) lub protokołu ograniczonego (§ 4) albo protokołu pełnego (§ 6). W zakresie czynności wyjaśniających można przeprowadzać czynności dowodowe. W istocie możliwe jest przeprowadzenie każdego niezbędnego, a dopuszczalnego przez przepisy kodeksu, dowodu. Przesłuchanie, o jakim mowa w art. 54 § 6 k.p.w., odnosi się do osoby, co do której istnieje już uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Podstawa ta może wynikać zarówno z przeprowadzonych już wyjaśniających czynności dowodowych, jak i z działań operacyjnych czy ze spostrzeżeń własnych organu. Przesłuchanie powinno nastąpić niezwłocznie i jest obecnie obowiązkowe, poza sytuacją wskazaną w § 7. Kodeks, zakładając obowiązkowe przesłuchanie przyszłego obwinionego, przyjmuje jednocześnie, iż można od niego odstąpić. Jest to więc tylko względny obowiązek przesłuchania. Odstąpienie od przesłuchania może nastąpić, gdyby było ono połączone ze znacznymi trudnościami, w tym także gdy chodzi o trudności dla tej osoby, a nie tylko dla organu ścigania. W tego typu sytuacji można zatem odstąpić od przesłuchania, pouczając osobę podejrzaną o możliwości (nie obowiązku) nadesłania swych wyjaśnień na piśmie. Należy także wskazać jej wówczas adres organu ścigania, pod jaki powinna nadesłać owe wyjaśnienia. Organ ścigania powinien przy tym powstrzymać się od sporządzania wniosku o ukaranie, dopóki nie minie ów termin, z uwzględnieniem także czasu niezbędnego na przekazanie ewentualnych pisemnych wyjaśnień drogą pocztową. Odstąpienie oraz pouczenia
--- STRONA 15 ---
powyższe powinny być odnotowane w notatce urzędowej funkcjonariusza (§ 7 zd. drugie), którą należy dołączyć do akt sprawy w razie kierowania wniosku o ukaranie. Wniosek taki jest także możliwy, gdy pouczony nie nadesłał pisemnych wyjaśnień. Notatka wskazana w § 7 art. 54 dokumentuje czynność, dla której nie jest konieczne protokołowanie, z tym że sporządza się ją obowiązkowo (T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. III). Zgodnie z art. 6 k.p.w. w sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego występujący z wnioskiem o ukaranie, jeżeli nie jest nim pokrzywdzony, powinien uzyskać wymagane żądanie od osoby uprawnionej do jego złożenia. Żądanie może być złożone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu( § 1). Żądanie może być cofnięte. Niedopuszczalne jest cofnięcie żądania wobec niektórych tylko współdziałających w popełnieniu czynu, chyba że są to osoby najbliższe dla pokrzywdzonego. Cofnięcie może nastąpić do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie.(§3).W razie cofnięcia żądania ponowne jego złożenie jest niedopuszczalne. Jeżeli wniosek o ukaranie pochodzi od pokrzywdzonego, odstąpienie przez niego od popierania takiego wniosku oznacza także odstąpienie przez niego od popierania żądania ścigania(§4). W przedmiotowej sprawie Policja przeprowadziła czynności wyjaśniające na pisemne żądanie T.P. Przesłuchano świadków, dokonano oględzin pomieszczenia gospodarczego, sporządzono dokumentację fotograficzną. Skoro powód odmówił dwukrotnie składania zeznań – w dniu 02 sierpnia 2007 roku i 13 listopada 2007 roku, nadto złożył pisemne oświadczenie, że będzie je składał przed Sądem, to w świetle art. 54 § 7 k.p.w. Policja mogła odstąpić od przesłuchania powoda przed skierowaniem do Sądu wniosku o ukaranie. Powód nie wskazał żadnych przyczyn dla których odmówił składania wyjaśnień w sprawie. A zatem poprzez powyższe czynności – tj. skierowanie wniosku o ukaranie powoda do Sądu w sprawie VIII W 21/08 pozwany nie naruszył dóbr osobistych powoda – jego dobrego imienia. Nadto należy stwierdzić, że postępowanie policji w tej sprawie nie było bezprawne. Również wysłanie wezwania do powoda do stawiennictwa w dniu 02 sierpnia 2007 roku bez wskazania sygnatury sprawy i charakteru w jakim ma się stawić, nie naruszyło dóbr
--- STRONA 16 ---
osobistych powoda, aczkolwiek takie dane winny być zamieszczone w wezwaniu. Jednakże bram nie uzasadnia stanowiska, że naruszono dobre imię powoda. Jak to przecież wskazano, przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. Nie zachodzą też przesłanki odpowiedzialności pozwanych na podstawie art. 417 k.c. Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przesłankami odpowiedzialności w świetle tego przepisu są: 1) niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej; 2) szkoda; 3) związek przyczynowy między bezprawnym działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej a zaistniałą szkodą. Wyrok z dnia 11 października 1983 r.Sąd Najwyższy II CR 292/83 Funkcjonariusz państwowy, który przy samodzielnym wykonywaniu czynności powierzonych mu przez przełożonego naruszył dobro osobiste innej osoby, nie może - w procesie o usunięcie skutków dokonanego naruszenia - podnosić skutecznie w swej obronie, że działał w imieniu i ze skutkami dla zatrudniającego go organu administracji państwowej (art. 23 i 24 k.c.). OSP 1985/1/3 Zgodnie z art. 124 kodeksu wykroczeń kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 250 złotych podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (§1). Ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego(§3). W razie popełnienia wykroczenia można orzec obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody lub obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego(§4). Zgodnie z art. 14 § 1 kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 8 k.p.w. w sprawach o wykroczenia wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. Oskarżycielem publicznym we wszystkich
--- STRONA 17 ---
sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba że ustawa stanowi inaczej ( art.17 § 1 k.p.w.). Podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek o ukaranie złożony przez organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie( art. 57 § 1 k.p.w.). W świetle powyższego Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji oddalając powództwo nie znajdujące uzasadnienia w okolicznościach sprawy. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.102 k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd uznał, że w całokształcie okoliczności niniejszej sprawy i przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego nie należało obciążać powoda kosztami procesu, na które składają się koszty zastępstwa procesowego pozwanych. Powód jest emerytem i utrzymuje się z emerytury w kwocie 559,79 zł (wysokość emerytury z sierpnia 2007 roku k.6). Wobec powyższego zdaniem Sądu zachodzą w sprawie szczególne okoliczności i nie obciążył powoda kosztami procesu.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Łodzi#IC 940/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I W#art. 194 § 1 k.p.c.#art. 417 k.c.#art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c.#art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c.#art. 124 § 1 k.w.#art. 124 k.w.#art. 26 § 3 k.p.w.#art. 119 § 1 k.w.#art. 54 post#art. 448 k.c.#art. 448 kc#Art. 448 kc#art. 24 kc.#art. 24 §1 kc#Art. 24 § 1 kc#art. 24 kc#art. 7 kodeksu#art. 54 k.p.w.#art. 54 § 6 k.p.w.#art. 54 dokumentuje#art. 6 k.p.w.#art. 54 § 7 k.p.w.#art. 417 § 1 k.c.#art. 124 kodeksu#art. 14 § 1 kodeksu#art. 8 k.p.w.