Wyrok IC 9/11 .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 9/11 .,.\ ff : ' Q‘ |I ' 4‘ /0»%?%*n*‘ 7/5?‘ WYROK W IMIENIU , RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 201 1 roku S251 Okrggowy W Czgstochowie Wydz' ' la} I Cywllny w skiadzie: Przewodniézapyz SSO Lidia Dudek I Protokolantz Dorota Koziei p0 rozpoznaniu W dni u 9 listopada 2011 roku W Czcgstochowie na "rozprawie  sprawy z powédztwa — przeciwko Skarbowi Paflstwa  Dyrektorowi Zaldadu Kamego W  zastgpowanym przez Prokuratoriég G 0 eneralnq Skarbu Pafistwa zapiatq 1. oddala powédztwo; 2. zasqdza 0d powoda _ na rzecz Prokuratorii Generalnej l Skarbu Pahstwa kwoteg 7200 Z1 (siedem tysiegcy dwieécie zlotych) tytu%em' zwrotu kosztéw procesu. Sygn. akt IC 9/11 .,.\ -:Í _r ' Q- --|' ` k /0f'›*'ai%i1*` 7/åi' WYROK W IMIENIU u RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 201 1 roku Sąd Okręgowy W Częstochowie Wydz' ` lał I Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSO Lidia Dudek I Protokolantz Dorota Kozieł po rozpoznaniu w dni u 9 listopada 2011 roku W Częstochowie na 'rozprawie - sprawy z powództwa _ przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego W _ zastępowanym przez Prokuratorię G o eneralną Skarbu Państwa zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda _ na rzecz Prokuratorii Generalnej I Skarbu Państwa kwotę 7200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych) tytułem' zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt 1 c 9/11 " UZASADNIENIE POW6d —Wni6S1 pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Pafistwa — Dyrektorowi Zak%adu Karnego W _, domagajagz sizg zasaglzenia kwoty 3.000,0'O zl za kazdy miesiap osadzenia go W tej jednostce penitencjarnej tj. kgcznie 234.000,00 21% wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi 0d dnia Wydania wyroku do dnia zap~‘Iaty oraz’ kosztéw procesu. W uzasadnieniu powéd wskazai, Ze W Zakiadzie Karnyrn W _, gdzie byi osaclzony, pozwany nie zapewnil mu odpowiednich Warunkéw bytowych. Przej awialo sic; to W nadmiernym przeludnieniu 0r“azAniezapeWnieniu: nalezytego WypOS3Z611i£1 celi, odpowiedniej Wentylacji i ogrzewania, odpowiedniej opieki lekarskiej i lekéw, czystej poécieli, cieplej Wody, zaj Q6 kulturalno  oéwiatowych, intymnoéci oraz pryWatn0§.ci., a takze nie0dp0Wied11i1n Wyzywieniu (niewlaéciwa jakoéé, temperatura i kalorycznoéé potraw), zagrozeniu bezpieczefistwa osobistego poprzez umieszczanie W jednej celi oséb 0 1‘OZ1'ly1I1 stopniu dernoralizacji, przedmiotowym traktowaniu osadzonych przei fuhkcjonariuszy sluzby Wiegzienticj. _ _ stwierdzii, Ze W czasie osadzénia zostal poddany niezgodnemu z prawem, nieludzkiemu i ponizajqceznu traktowaniu. Pozwany naruszyl’ W ien sposéb min. Europej skq KOI1VV€I]CjQ 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci. ' Pozwany Skarb Pafistwa  Dyrektbr Zakiadu Karnego W _ zastqpowany przez Prokuratorieg Generalnq Skarbu Pafistwa Wniési 0 oddalenie powédztwa oraz 0 zasqdzenie kosztéw procesu 0d powoda. ’ W uzasadnieniu swojego stanowiska pedal, Ze powéd, Qprécz ogélnego Wyj aénienia, Ze przebywai W Zakladzie Karnym W _ W przeludnionych celach oraz Ze z pobytem tym zwiatzane byiy okreélone dolegliwoéci, nie Wskaza1 jakicllkolwiek érodkéw dowodowych jak r6Wnie2_ nic wykazal, 26 W tych konkretnych sytuacjach W ogéle doszlo do naruszeniajego dobra osobistego. ' ' Pozwany podniésl takze, Ze 0 naruszeniu débr osobistych nie 111026 decydowaé jedynie fakt przebywania W celach, W ktérych powierzchnia Wynosika mniej niZ 3 1n (2) na ' 1 sygn. ata 1 C 9/11 ' UZASADNIENIE Powód _wniósł pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego W _, domagając się zasądzenia kwoty 3.000,00 zł za każdy miesiąc osadzenia go W tej jednostce penitencjarnej tj. łącznie 234.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że W Zakładzie Karnym W _, gdzie był osadzony, pozwany nie zapewnił mu odpowiednich warunków bytowych. Przej awiało się to w nadmiernym przeludnieniu oraz niezapewnieniu: należytego wyposażenia celi, odpowiedniej wentyłacji i ogrzewania, odpowiedniej opieki lekarskiej i leków, czystej pościeli, ciepłej wody, zajęć kulturalno - oświatowych., intymności oraz prywatności., a takze nieodpowiedniin wyżywienia (niewłaściwa jakość, temperatura i kaioryczność potraw), zagrożeniu bezpieczeństwa osobistego poprzez umieszczanie w jednej celi osób o różnym stopniu demoralizacji, przedmiotowym traktowaniu osadzonych przez funkcjonariuszy służby Więziennej. _ _ stwierdził, że w czasie osadzenia został poddany niezgodnemu z prawem, nieludzkiemu i poniżająceniu traktowaníu. Pozwany naruszył w ten sposób min. Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. ' Pozwany Skarb Państwa ~ Dyrektor Zakładu Karnego w _ zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu od powoda. C W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że powód, oprócz ogólnego wyjaśnienia, że przebywał w Zakładzie Karnym W _ W przeludnionych celach oraz że z pobytem tym związane były określone dolegliwości, nie wskazał jakichkolwiek środków dowodowych jak równiez nie wykazał, że w tych konkretnych sytuacjach W ogóle doszło do naruszenia jego dobra osobistego. " ' Pozwany podniósł także, ze o naruszeniu dóbr osobistych nie może decydować jedynie fakt przebywania w celach, w których powierzchnia wynosiła mniej niż 3 in (2) na ' 1 --- STRONA 3 --- osobq. Nadto Skarb Pafistwa nie moze odpowiadaé za treéé art. 248 k.k.W., ktory nastqpnie zosta1 uznany za niegodny z Konstytucjq W}/1‘O1(1€111" Trybuna1u Konstytucyjnego 26 maja 2008 roku, SK 25/07, gdyi Wyrok ton nie mia1 on skutkow retmaktywnych. Pozwany podnios1 takie zarzut przedawnienia roszczefi powoda, na podstawie aft. 442 (1) k.c. . W piémie Z dnia 14 czerwca 2011 roku _ — Wniosl" 0 rozpoznanie sprawy» pod jego nieobecnoéé. W zwiqzku z tym W4(1111L1 8 lipca 2011 roku‘zarz2g_dz0no o niedoprowadzaniu go’ na rozprawo.  Sqd ustalil nastgpujqcy stian faktyczny: Powlod  ! by1 osadzony W Zakiadzie Karnym W  W okresach: od 12 Wrzeénia 1995 roku’ do 16 maja 1996 roku, od 14 listopada 1996 roku do 25 kwietnia 1997 roku, od 22 paidziernika 1999. roku do 29 lutego 2000 roku, od 19 czerwca 2002 roku do 2 Wrzeénia 2002 roku, 0d 3 marca 2004 roku do 18 listopada 2005 roku. W tym czasie okresowo przebyWa1 W celach, W ktorych powierzchnia ngi l osadzonego Wynosiia mniej nit 3 III (2). By1o to spowodowane przekroczeniem ogolnej pojemnoéci zakiadu oraz WZg1QC1E111'l1 organizacyjny1ni. O fakcie przeludnienia Dyrektor Zakladu Karnego W _ informoWa1 Przewodniczqcego Wyd_zia1u Penitencjarnego Sqdu Okrqgowego W (dowcid; n01‘arka' siuzbowa k. 68; pisma do Przew0dm'czqceg0 Wycz'zz'a1'u H1 Penitencjarnego Sqdu Okrggowego w _ k. 69 75) _ ' W okresifi przobywania — W Z2ildadzie Kamym W _, W dniaoh'10, 20, 27 grudnia 2004 roku oraz 30 Wrzeénia i 3 paidziernika 2005 roku, przeprowadzono wizytacjq W tej jednostce penitencja1‘nQi Wizytujapa Sodzia nie stwierdzila wowczas zasadniczych uchybiefi; dzia1aln0éé, jednostki oceniono pozytywnie. Brak bylo nieprawidlowoéci W zakresie prizestrzegania praw i obowiqzkow skazanych. W peini realizowano ich prawn min. do opieki lekarsldej  zatrudniano kierownika ZOZ, 4 pielqgniarki, ha czsgéé etatu neurologa, psychiatrbg, laryngologa, sIomatologa,'dermato1oga, ortopedq, 2 intemistéw Gabinety lekarskie, stomatologiozne, pokoj zabiegowy utrzymane byly W czystoéci. Osadzeni mieli 2 . osobę. Nadto Skarb Państwa nie może odpowiadać za treść art. 248 k.k.w., który następnie został uznany za niegodny z Konstytucją wyrokiem- Trybunału Konstytucyjnego 26 maja 2008 roku, SK 25/07, gdyż wyrok ten nie miał on skutków retroaktywnych. Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczeń powoda, na podstawie art. 442 (1) k.c. _ W piśmie z dnia 14 czerwca 2011 roku _ _ wniósł' o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. W związku z tym w dniu 8 lipca 201,1 rokuzarządzono o niedoprowadzaniu go' na rozprawę. - Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód _ _ był osadzony W Zakładzie Karnym w _ w okresach: od 12 września 1995 roku do 16 maja 1996 roku, od 14 listopada 1996 roku do 25 kwietnia 1997 roku, od 22 pazdziernika 1999. roku do 29 lutego 2000 roku, od 19 czerwca 2002 roku do 2 września 2002 roku, od 3 marca 2004 roku _do 18 listopada 2005 roku. W tym czasie okresowo przebywał W celach, w których powierzchnia na I osadzonego wynosiła mniej niż 3 m (2). Było to spowodowane przekroc-zeniem ogólnej pojemności zakładu oraz wzgłędami organizacyjnymi. O fakcie przeludnienia Dyrektor Zakładu Karnego w_ _ informował Przewodniczącego Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w (dowód. notatka' służbowa k. 68,' pisma do Pi'zewodm`czącego Wycz'zz`ału H] Penitencjarnego Sądu Okręgowego w _ k. 69- 75) _ I W okresie przebywania _ w Zakładzie Kamym w -, _w dniach"10, 20, 27 grudnia 2004 roku oraz 30 września i 3 października 2005 roku, przeprowadzono wizytację w tej jednostce penitencjamâi- Wizytująca Sędzia nie stwierdziła wówczas zasadniczych uchybień; działalność, jednostki oceniono pozytywnie. Brak było nieprawidłowości w zakresie przestrzegania praw i obowiązków skazanych. W pełni realizowano ich prawo m.in. do opieki .lekarskiej - zatrudniano kierownika ZOZ, 4 pielęgniarki, na część etatu neurologa, psychiatrę, laryngologa, s-tomatologa,"dermatologa, ortopedę, 2 intemistów Gabinety lekarskie, stomatologiczne, pokój zabiegowy utrzymane były w czystości. Osadzeni mieli 2 . --- STRONA 4 --- zapewnione odpowiednie Wyzywienie  korzystali z 3 urozmaiconych'posi11§oW dziennie. Nie stwierdzono nieprawidiowoéci W zakresie organizowania ich czasu Wolnego. Zaldad karny posiada1 radioWQze1, gdzie nadawane byiy programy radiowe i W1asne odbierane W poszczegolnych celach. Skazani mogli takze posiadaé telewizory W celach. Mieli do dyspozycji §VV1€111CQ,~ mogli korzystaé z bogato zaopatrzonej biblioteki, otrzymywali prasq, odbywaly siq poslugireligijne. W 2005 roku W ramach dziaialnoéci kulturalno — oéwiatowej zorganizowano sta1q Wystawq grafik VV}’1(OH311Ei¢ przez osadzonego dot. zabytkow architektury, od stycznia rozpoczsgto nauczanie jqzyka angielskiego, dzia1a1o K010 jozyka niemieckiego i k01o artystyczne prowadzone przez osadzonych, odbyly sio 2 spotkania poetyckie. W 2005 roku W ramaoh zajqé rckreacyjnych zorganizowano turniej tenisa st01oWego, gry ,,Dart”, piiki noznej, szach0Wy,_ 2 turnieje polegajqce na Wykonywaniu pompek na czas, dwukrotnie przeprowadzono kurs antystresowy. Wizytu_jegca Se;dzia stWierdzi1a koniecznoéé gruntownego remontu, szczegolnie kuchni, orazpotrzebrg Wymiany Wyposazcnia zakladu. ('c_Z0wcid.' spmwozdamfe Sgdziego Penitenqfarnego k. 7679) Sqd zwaiyl, (30 nastgpuje: Powod — domagal sis; zasqdzenia od Skarbu Pafistwa  Dyrekt0ra_Zak1adu Karnego W _ zadoééuczynienia W kwocie 3000,00 21 za kazdy miesigc osadzenia ‘go W tej jednostce penitenojarnej tj. iapznie 234.000,00 Z1 Wraz Z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia Wydania Wyroku do dnia zap1aty oraz kosztow procesvu. Powod stwierdzih Ze W okresie odbywania kary pozbawienia Wolnoéoi W Zakladzie Karnym W — byi poddany niezgodnemu z prawem, nieludzkiemu i ponizajapelnu traktowaniu. . " Ta1<*sformu1oWa11e roszczenie znajduje podstawq prawnq w przepisach art. 23 1<.c., art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste Zostaje zagrozone cudzym dziaianiem, moze Zqdaé zaniechania tego dzia1ania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze "on takze Zqdaé, azeby osoba, ktora C1(_)pLl§C118. sir‘; naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnyoh do usunifgoia jego skutkow, W Szozegolnoéci azeby z1_oZy1a oéwiadczenie odpowiedniej . . 3 zapewnione odpowiednie wyżywienie - korzystali z 3 urozmaiconych ' posiłków dziennie. Nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie organizowania ich czasu wolnego. Zakład karny posiadał radiowęzeł, gdzie nadawane były programy radiowe i własne odbierane w poszczególnych celach. Skazani mogli takze posiadać telewizory w celach. Mieli do dyspozycji świetiicę, mogli korzystać z bogato zaopatrzonej biblioteki, otrzymywali prasę, odbywały się posługireligijne. W 2005 roku w ramach działalności kuituraino - oświatowej zorganizowano stałą wystawę grafik wykonaną -przez osadzonego dot. zabytków architektury, od stycznia rozpoczęto nauczanie języka angielskiego, działało koło języka niemieckiego i koło artystyczne prowadzone przez osadzonych, odbyły się 2 spotkania poetyckie. W 2005 roku w ramach zajęć rekreacyjnych zorganizowano turniej tenisa stołowego, gry „Dart”, piłki nożnej, szachowy, 2 turnieje polegające na wykonywaniu pompek na czas, dwukrotnie przeprowadzono kurs antystresowy. Wizytująca Sędzia stwierdziła konieczność gruntownego remontu, szczególnie kuchni, orazpotrzebę wymiany wyposażenia zakładu. (`c_Zowóo?.' sprawozdanie Sędzfego Penítenrjarnego lc. 76-79) Sąd zważył, co następuje: Powód- _ domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - Dyrektora_Zakładu Karnego w _ zadośćuczynienia W kwocie- 3.000,00 zł za kazdy miesiąc osadzenia 'go w tej jednostce penitencjarnej tj. łącznie 234.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania _wyroku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powód stwierdził, że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w _ był poddany niezgodnemu z prawem, nieiudzkiemu i ponizającemu traktowaniu. . ' Tak sformułowane roszczenie znajduje podstawę prawną w przepisach art. 23 k.c., art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste _zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może 'on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej _ _ 3 --- STRONA 5 --- treéci i_W odpowiedniej formie. Na zasadach przowidzianych W kodeksie 1noZe on rowniez Zqdaé zadoééuczynienia pieniqinego lub zaphlty odpowiodniej sumy pienieginej na Wskazany cel spoieczny. Przepis art. 448 k.c. stanowi, Ze W razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naxfuszone, odpowiedniq sumo tytu1em zadoééuczynienia pieniegznego" za doznaiiq krzywdo lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiedniq sumo pienioznq n_a Wskazany przez niego eel spo1eczny, niezaleznie od innych érodkow potrzebnych do usunizgcia skutkow naruszenia. . W przypadku sprawy W przedmiocie naruszenia dobr osobistych konieczne jest ustalenie po pierwsze, czy doszlo do naruszenia dobra osobistego powoda, a W przypadku pozytywnoi odpowiedzi nalezy zbadaé, czy dzialanie pozwanego byio bezprawne (nor. wyrok Sqdu Na]'wyz'sze_g0 z dnia ] 7 czerwca 2004 roku, sygn. aka‘ V "CK 609/03). Obowiqzek 1.1CiOWOC1.I11611i€l,1Z6 pozwany naruszy1 dobra osobiste spoczywa na powodzie. W pozostalym zakresie przepis art. 24 1<.c. form_u1uje domniemanie prawns bezprawnoéci naruszenia dobr osobistych. Przy ocenie, Ze c1osz1o do naruszenia dobra osobistego, decydujqce znaczenie lna nie subie_ktyW11e odczucie osoby, jej indywidualne Wartoéci uczué i stanu psychicznego, ale to, jakq reakoio Wywohlje naruszenie W spo1eczefistWie. Nalezy W1QC przyjmowaé koncepcjq obiektywrm naruszenia dobra osobistego W kontckécie ca1oksztahu okolicznoéci Sp1‘E1VVy Qvor. wyrok Sqdu Apelacyjnego w Poznanm z dnia 19 paz'dzierm'kaZ005 roku, sygn. aka‘ I AC2: 353/05). W W niniejszej spraWie _, pomimo ciqiqcego na nim obowiqzku dowodzenia, nie Wykazahvaby pozwany naruszy1 jego dobra osobiste. Twierdzcnia powoda dotyczqce niezapewnieniaz nalezytego Wyposazenia celi, odpowiedniej Wentylacji i ogrzewania, odpowiedniej opieki lekarskiej i lekéw, czystej poécieii, ciepiej Wody, zajegé kuituralno  oéwiatowych, intymnoéci oraz prywatnoéci, nieW1a§0iWego Zywienia osadzonych, nieW1aéciWej jakoéci, temp:xratury i 1<a1oryczno§ci_potraw, zagroienia bezpieczefistwa osobistcgo poprzez umieszczanie W jednej celi osob 0 roznym stopniu demoralizacji, przedmiotowego traktowania osadzonych przez funkqfonariusz)_z_ siuzby W1QZ1€flI1€j — pozostajq golos10Wne. _ nie poWo1a1 Zadnych Wnioskow dowodowych, przyliiadowo . 4 . treści iw odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 448 k.c. stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego" za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. . W przypadku sprawy w przedmiocie naruszenia dóbr osobistych konieczne jest ustalenie po pierwsze, czy doszło do naruszenia dobra osobistego powoda, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi nalezy zbadać, czy działanie pozwanego było bezprawne (vor. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 roku, sygn. akt V 'CK 609/O3). Obowiązek udowodnienia, . że pozwany naruszył dobra osobiste spoczywa na powodzie. W pozostałym zakresie przepis art. 24 k.c. formułuje domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Przy ocenie, ze doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego W kontekście całokształtu okoliczności Sprawy Qoor. wyrok Sądu Apelacyjnego w Pozmmitt z dnia 19 paździermka-2005 roku, sygn. akt I ACo 353/05). W W niniejszej sprawie _ pomimo ciążącego na nim obowiązku dowodzenia, nie wykazahaby pozwany naruszył jego dobra osobiste. Twierdzenia powoda dotyczące niezapewnienia: należytego wyposażenia celi, odpowiedniej wentylacji i ogrzewania, odpowiedniej opieki lekarskiej i leków, czystej pościeli, ciepłej wody, zajęć kulturalne - oświatowych, intymności oraz prywatności, niewłaściwego żywienia osadzonych, niewłaściwej jakości, temperatury i kaloryczności_- potraw, zagrożenia bezpieczeństwa osobistego poprzez umieszczanie w jednej celi osób o różnym stopniu demoralizacji, przedmiotowego traktowania osadzonych przez funkcjonariuszy służby Więziennej - pozostają gołosłowne. _ nie powołał żadnych wniosków dowodowych, przykładowo . 4 . --- STRONA 6 --- éwiadkow czy dokulnentow, z ktorych Wynikaiyby podnoszonol przez niego okoiicznoéci. Nadto lnajq one charakter ogolny — powod nie opisal na czym konkretnie polegah; te naruszenia, czy mia1y one charakter d1ugotrWa1y czy jednorazouy. Powod nie uozosiniczfl W1€;§C ozynnie W procesie.1Wni6s1teZ o przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecnoéé, W zwiqzku z czym Przewodniozapa zarzagizila o niewzywaniu go na termin. , ~ ' Jcdyne dowody, jakie przedstawiono Sacdowi W tej sprawie, by1y zainicjowane przez pozwanego i na tej podstawie poczyniono ustalenia faktyozne. Z przedioionego sprawozdania Sodziego Wizytuj apego Zaldad Karny W _ W 2005 roku Wynika, ze nice stwierdzono Wowczas Zadnych powaznych uchybieri. Brak by1o nieprawicflowoéci W zakresie funkcjonowania opieki medycznej, Wyizywienia. Warunki bytowe W celach takze ooeniono pozytywnie. Osadzeni mieli mozliwoéé korzystania z ciekawych, urozmaiconych zajegé kulturalno — oéwiatowych. Sqd nie 1nia1 podstaw, aby dowodom przedstawionym przez pozwanego nie przyznaé Waloru Wiarygodnoéci. _ ' Jezeli natomiast chodzi o przeludnienie W celach, to pozwany nie zaprzeczal, Ze W czasie przebywania powoda W Zakladzie Kamym W  faktycznie mialo ono miej see. W),‘sta,pie11ie przeludnienia Wynika takze z zalapzonyoh do akt sprawy notatki s1u2boWej oraz pism adresowanych do Przewodniczapego Wydziahl Penitencjarnego Sddu Okrqgowego Nie nioze to jednak automatycznie uzasadniaé 1‘OSZCZ6f1 powoda. ' _ Po. pierwsze ulnieszczanie osadzonych W Warunkach, W ktorych powiorzchnia celi na jednego osadzonego Wynosi mniej niZ 3 mg odbyWa1o siq zgodnie z oboWiqzujqcy1n prawem. Zgodnie Z art. 248 § 1 k.k.W. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach 1 dyrektor zakladu karnego lub aresztu iéledczego mogl umie§ci<': osadzonych, na czas» okreélony, W Warunkach, W ktérych powierzchnia W celi iia jednq osobq Wynosi mnioj niz 3 m2. O takim umieszozcniu na1eZa1o‘bszzW1ocznie powiadomié sfgdziego penitenqiarnego. Przepis art. 248 § 2 k.k.W. zawierai natomiast odeshanie do rozporzqdzefi regulujapych szczeg610Wo to kwestiq. Przepis art. 248 § 1 i § 2 k.k.W. zosta1 uznany za niezgodny z Konstytucjq RP Wyrokiom Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/07 i utraoi1 moo Z dniem  5 świadków czy dokumentów, z których Wynikałyby podnoszone' przez niego okoiiczności. Nadto mają one charakter ogólny - powód nie opisał na czym konkretnie polegały te naruszenia, czy miały one charakter długotrwały czy jednorazowy Powód nie uczestniczył więc czynnie W procesie. .Wniósł też o przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność, W związku z czym Przewodnicząca zarządziła o niewzywaniu go na termin. , ~ ' Jedyne dowody, jakie przedstawiono Sądowi W tej sprawie, były zainicjowane przez pozwanego i na tej podstawie poczyniono ustalenia faktyczne. Z przedłożonego sprawozdania Sędziego wizytuj ącego Zakład Karny w _ w 2005 roku wynika, ze nie stwierdzono wówczas »żadnych poważnych uchybień. Brak było nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania opieki medycznej, wyżywienia. Warunki bytowe w celach także oceniono pozytywnie. Osadzeni mieli mozliwość korzystania z ciekawych, urozmaiconych zajęć kulturalno - oświatowych. Sąd nie miał podstaw, aby dowodom przedstawionym przez pozwanego nie przyznać waloru wiarygodności. _ ` Jeżeli natomiast chodzi o przełudnienie w celach, to pozwany nie zaprzeczał, że w czasie przebywania powoda w Zakładzie Karnym w - faktycznie miało ono miejsce. Wystąpienie przeludnienia wynika także z załączonych do akt sprawy notatki służbowej oraz pism adresowanych do Przewodniczącego Wydziału Penitencjarnego Sadu Okręgowego Nie może to jednak automatycznie uzasadniać roszczeń powoda. " _ Po" pierwsze umieszczanie osadzonych W Warunkach, W których powierzchnia celi na jednego osadzonego wynosi mniej niż 3 m2_ odbywało się zgodnie z obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 248 § 1 k.k.w. w szczególnie uzasadnionych wypadkach V dyrektor zakładu karnego lub aresztu łśledczego mógł umieścić osadzonych, na czas» określony, w warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę' wynosi mniej niz 3 mz. O takim umieszczeniu należało “bezzwłocznie powiadoinić- sędziego penitenojarnego. Przepis art. 248 § 2 k.k.w. zawierał natomiast odesłanie do rozporządzeń regulujących szczegółowo tę kwestię. Przepis art. 248 § 1 i § 2' k.k.w. został uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/07 i utracił moc z dniem - 5 --- STRONA 7 --- 6 grudnia.2009 roku. Skarbowi Paiistwa nie mozna wioc zarzucié bezprawnoéci dzia1ania z powodu postqpowania W zgodzio z powyiszym uregulowaniem W okresie jego obowiazywania Q9021 wyrok Trybunaiu Konstytucyjnego z dm'a .26 maja 2008r., SK 25/07," OTKA 2008/4/62, Dz. URP 2008/96/620).  Po drugie powierzchnia celi przyslugujaca osobie pozbawionej Wolnoéci nie jest samoistna przesiankq do oceny, czy doszlo do naruszenia dobr osobistych osadzonego badi naruszenia art. 3 Konwencji 0 Ochronie Praw Cz1oWieka i Podstawowych Wolnoeici sporzadzonej W Rzymie 4 listopada 1950 roku (Dz.U. 1993r., nr 61, poz. 284 ze 2111.), zgodnie z ktorym nikt nie mote byé poddany torturom ani nieluclzkiemu lub poniiaj acemu traktowaniu albo karaniu. W rozumieniu Konwencji traktoWanie jest uznawane za nieludzkie, jezeli miqdzy innymi byio zamie_rzone_,_ dokoiiywane 2 premedytacja, stosowane przez Wiele godzin bez przerwy, mia1o charakter ciagiy oraz powodowaio badi urazy cielesne, badi glqbokie fizyczne i psychiczne cicrpieiiie. Traktowanie jest natomiast uWaZane za ponizajqce, gdy mia1o takie nat:=;Zen.ie, Ze spowodowalo u ofiar uczucie straohu, cierpienia i upokorzenia W stopniu bodacyin W stanie je ponizyé. Ahy traktowanie cay karanie mozna byiouznaé za nieludzkie lub ponizajace, cierpienie i upokorzenie z niini zwiazane inusi W kazdym Wypadku Wykraczaé daleko poza niezbodny element do1eg1iWo§ci, stopiefi nieuniknionego ciorpienia i upokorzenia, ktore pociaga za soba stosowanie zgodnych z prawem form traktowania lub karania Q9012.‘ wyrok Europejskiego Trqybunaiu Praw Cziowieka z dnia 6 kwz'emz'a 20001:, rzr 26772/95, LEX nr 76872; wyrok Europejskiego Trybunaha Praw Cziowieka z drzia 26 paz'dzz'erm'/ca 2000r., nr 30210/96, LEX Y1?‘ 42804; 1413.11‘oft Europejskiego Trybunaiu Praw Cdowieka z dnia 15 listopada 2001:2, nr 25196/94, LEX nr 49822," wyrok Europejskiego Trybunalu ‘Praw Czhnwieka z drria 29 kvvz'er'm'a 2003r., nr 38812/97, LEX nr 79498). Dokonujac oceny, czy kara Iub traktowanie sq poniiajace Wlrozumieniu Konwencji, nalezy wziaé pod uwagq, czy W zamicrzeniu maja ponizyéfi upokorzyé dana osobq oraz czy Wywariy negatywny Wpiyw na jej osobowoéé (port: wyrok Europejskiego Trybunafu Praw Cziowieka z dnia J9 kwz'ernia .2001r., nr 285.2/95, LEX nr 76215," wyroic ETPC 2 dnia 3 kl/uietnia 200_]r'.; rzr 27229/95, LEXW 76211). __ 6 6 grudnia.2009 roku. Skarbowi Państwa nie można więc zarzucić bezprawności działania z powodu postępowania w zgodzie z powyższym uregulowaniem w okresie jego obowiązywania Ćvor. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnrfa _26 maja 2008r., SK 25/07,' OTK-A 2008/4/62, Dz. URP 2008/96/620,). . Po drugie powierzchnia celi przysługująca osobie pozbawionej wolności niejest samoistną przesłanką do oceny, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego bądź „naruszenia art. 3 Konwencji 0 Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku (Dz.U. 1993r., nr 61, poz. 284 ze zm), zgodnie z którym nikt nie może być poddany- torturom ani nieludzkieznu lub poniżaj ącernu traktowaniu albo karaniu. W rozumieniu Konwencji traktowanie jest uznawane za nieludzkie, jezeli między innymi było zamie_rzone,_ dokonywane z preinedytacją, stosowane przez wiele godzin bez przerwy, miało charakter ciągły oraz powodowało bądż urazy cielesne, bądź głębokie fizyczne i psychiczne cierpienie. Traktowanie jest natomiast uważane za poniżające, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u ofiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia w stopniu będącym w stanie je ponizyć. Aby' traktowanie czy karanie można byłouznać za nieludzkie lub poniżające, cierpienie i upokorzenie z nimi związane musi w kazdym wypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, stopień nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, które pociąga za sobą stosowanie zgodnych z prawem form traktowania lub karania Óvor.: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 kwz'emz`a 2000r., nr 26772/95, LEX nr 76872,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 26 paźdzíerrzíka 2000r., nr 30210/96, LEX rzr 42804; wy:-'ok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 listopada 2001:-'., nr 25196/94, LEX nr 49822,' wyrok Europejskiego Trybunału `Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 38812/97, LEX rzr 79498). Dokonując oceny, czy kara lub traktowanie są vponiżające wirozumieniu Konwencji, należy wziąć pod uwagę, czy w zainierzeniu mają ponizyćfi upokorzyó daną osobę oraz czy wywarły' negatywny wpływ na jej osobowość (por. .' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia _J9 kwz'etnia 2001r., rir 2852/95, LEX nr 76215,' wyrok ETPC z a'm`a 3 lc'/uíemia 200_]r'.,' rzr 27229/95, LEXrzr 76211). _| 6 --- STRONA 8 --- Podkreélié zatem nalezy, i2 przy ocenie warunkow pozbawienia Wolnoéci oprocz 1<We$_tii przeludnienia W celach, nalezy braé pod uwagq infrastrukturq zdrowotna, kanalizacyjnao Warunki spania, sposoby spqdzania Wolnego czasu, 1<on1;akty ze éwiatem Z6W'l"1Q'[1‘ZI1y1T1, dostqp do opieki medycznej. Oceniaj ac Warunki pozbawienia Wolnoéci trzeba rozpatrzyé powyzsze okolioznoéci kumulatywnie (cor; wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw Czfowiéka z dnia 6 marca 200]r., nr 40907/98, LEX nr 76229; wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw Czfowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 50390,/99, LEX nr 79555; wyrok Europejskiego Trybunafu Praw Czfowieka z dnia 29 kwierrzia 2003?; m" 38812/97, LEXnr 79498).  _ W niniejszcj sprawie z 1I1E11;6I“18.iL1 dowodowego Wynika, Ze nieludzkie traktowanie, upokarzanie, ponizanie, Wyrzadzanie krzywdy nie miaiy miejsca. Uciazliwoéci dotyczace osoijy po_Woda — nie przekraczaiy nieunikiiionego elementu cierpienia Wpisanego W Wykonywanie kary pozbawienie Wolnoéci. Niezaleznie od powyzszego roszczenie powoda jest przedawnione. Wediug art. 4421 § 1 k. c. roszczenic o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowicdzia1 siq 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakie termin ten nie mo2e byé diuzszy niz dziesioé lat od dnia,.W ktorym nastapiio zdarzenie Wywohiiace szkodo. Przepis art. 4421 §‘3 k. c. stanowi natomiast, Ze W razie Wyrzadzenia szkody na osobie przedawnienie nie mote skoiiozyé sis; Wczeéniej niz z Upi}*'W€1‘I"1 trzech lat od dnia, W ktérym poszkodowany dowiedziai siq o szkodzie i osobie z.0boWiazanej do jej‘ naprawienia. Wskazane przepisy regulujaprzedawnienie Wszelkioh roszozeifi lnajatkowych W zakresie odpowiedziainoéci deliktowej, a Wizgc roszczefi o naprawieniei szkody majactkowej oraz roszczefi 0 pieniqzne zadoééuczynienie krzywdzie (zob. Gawlik Zdzishzw, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Koziei Grzegorz, Olejniczak Adam, Pyrzyriska Agniesz/ca, Sokoiowski Tomasz, /comentarz, LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie charakter roszczenia pozwu slwiadczy o tym, i2 0 niedogodnofioiach Wystopujacych W jednostkach penitencjarnych oraz podmiotach odpowiedzialnych za taki stan rzeczy powod Wiedziai juz 7 Podkreślić zatem należy, iz przy ocenie warunków pozbawienia wolności oprócz kwes_tii przeludnienia W celach, nalezy brać pod uwagę infrastrukturę zdrowotną, kanalizacyjną, warunki -spania, sposoby spędzania wolnego czasu, kontakty ze światem zewnętrznym, dostęp do opieki medycznej. Oceniaj ąc warunki pozbawienia wolności trzeba rozpatrzyć powyższe okoliczności kumulatywnie Čoor.: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 marca 2001r., nr 40907/98, LEX nr 76229,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 50390./'99, LEX nr 79555; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 ki-vietnía 2003r., nr 38812/97, LEXnr 79498). - _ W niniejszej sprawie z materiału dowodowego wynika, że nieludzkie traktowanie, upokarzanie, poniżanie, wyrządzanie krzywdy nie miały miejsca. Uciążliwości dotyczące osoby powoda _ nie przekraczały nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w wykonywanie kary pozbawienie wolności. Niezależnie od powyższego roszczenie powoda jest przedawnione. Według art. 4421 § l k. c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy' niż dziesięć lat od dnia,_w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przepis art. 4421 §'3 k. c. stanowi natomiast, że w razie wyrządzenia szkody na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej' naprawienia. Wskazane przepisy regulują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deliktowej, a więc roszczeń o naprawienie' szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienie krzywdzie (zob. Gawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Kozieł Grzegorz, Olejniczak Adam, Pyrzynska Agnieszka, Sokołowski Tomasz, /coznentarz, LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie charakter roszczenia pozwu świadczy o tym, iż o niedogodnościach występujących w jednostkach penitencjarnych oraz podmiotach odpowiedzialnych za taki stan rzeczy powód wiedział już 7 --- STRONA 9 --- W momencie osadzenia. Powodztwo zostaio natorniast Wytoozone, jalq Wynika z prezentaty, W dniu 5 lutego 2010 roku. Majac powyzsze na uwadze Sad oddalii powodztwo W caioéci, nie znajdujac podstaw do zastosowania art. 23 k.c., art. 24 § 1 k.o., art. 448 k.c.. PoW6d _ przegral proces W caioéci. Orzekajac o kosztach procesu Sad zasadzit WiQC od niego na rzecz Prokuratorii Generalnqi Skarbu Pafistwa kwotq 7200,00 21. Podstawq orzeczenia 0 kosztach jest art. 98 k.p.c., art. 11 ust_3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku 0 Pr01<uratoriiiGenera1nej Skarbu Pafistwa (Dz. U. z dnia 6 VVI‘Z€§I1121 2005 r.), § 6 pkt 7 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 W1‘Z6§l11{1 2002 roku W sprawie opiat za czynnoéci radc6W prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radco prawnogo ustanowionego 2 urztgdu (Dz. U. 2 dnia 3 paidziernika 2002 r.). . 8 w momencie osadzenia. Powództwo zostało natomiast wytoczone, jak wynika z prezentaty, w dniu 5 lutego 2010 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo W całości, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 23 k.c., art. 24 § 1 k.c., art. 443 k.c.. Powód _ przegrał proces W całości. Orzekając o kosztach procesu Sąd zasądził więc od niego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200,00 zł. Podstawą orzeczenia o kosztach jest art. 98 k.p.c., art. 11 ust_3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.), § 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb "Państwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego Z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.). _ 8