Wyrok IC 775/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2019r. Sąd Okręgowy w Katowicach I

--- STRONA 1 --- " acz M łoeme X uporu Sygn. akt IC 775/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2019r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Krzysztof Żyłka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krystyna Dudek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019r. w Katowicach sprawy z powództwa K. D. przeciwko Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa — Dyrektora Zakładu Karnego w W. na rzecz powoda K. D. kwotę 3000 zł ( trzy tysiące złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 października 2018 roku; 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 3. odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania. SSO Krzysztof Żyłka --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 775/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 3 lipca 2018 roku powód K. D. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w W. kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Powód wniósł także o,zasądzenie kosztów procesu od pozwanego. 'W uzasadnieniu powód wskazał, że przebywał w Zakładzie Karnym w W. w okresie od 8 lutego 2017r. do 15 maja 2018r. w części jednostki typu półotwartego. W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności nie zapewniono mu ustawowego minimum powierzchni celi oraz osadzono go w pawilonie niewyposażonym w pomieszczenie palarni. Powód podkreślił, że inni osadzeni palili papierosy na korytarzach i w toaletach co narażało go na tzw. bierne palenie i doprowadzało u niego do bólów głowy oraz złego samopoczucia. Z kolei pobyt w przeludnionych celach doprowadzał do konfliktów i psychicznego udręczenia powoda. Odwołując się do naruszenia jego dóbr osobistych powód wskazał także, że żądana przez niego kwota wynika również z braku odpowiedniego oświetlenia oraz braku działań ze strony administracji jednostki w zakresie odrobaczania (mimo zgłaszanych przez osadzonych pogryzień przez insekty). Takie warunki odbywania kary pozbawienia wolności powód określił jako narażające go na utratę zdrowia oraz powodujące cierpienie psychiczne. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma pozwany podniósł zarzut nieudowodnienia przez powoda twierdzeń pozwu, w związku z czym żądanie powoda jest niczasadne — w tym również co do jego wysokości. Powód nie udowodnił niezgodności z prawem przywołanych przez siebie zaniechań Zakładu, a w związku z tym naruszenia jego dóbr osobistych w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności oraz zdrowia, a także związku przyczynowego pomiędzy nimi. Pozwany podkreślił, że powód przedłożył do pozwu kartkę zapisaną oświadczeniem odnoszącym się do pomiaru celi w Zakładzie Karnym w W., nazwaną w treści pozwu zaświadczeniem z dnia 08.02.2017r., jednak nie złożył on żadnego wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu. W ocenie pozwanego kartka ta nie posiada jednak wartości dowodowej, bowiem nie widnieje na niej podpis autora, co pozbawia ją waloru dokumentu w rozumieniu art. 243' k.p.c. Z ostrożności procesowej, na wypadek nie uwzględnienia wyżej wskazanych argumentów, pozwany wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 110 $ 2 k.k.w. mówiącego o minimalnej powierzchni celi. Pozwany wskazał, w jakich konkretnie pawilonach powód zamieszkiwał, podkreślając, że liczba miejsc w celach, w których zamieszkiwał powód, wahała się od 3 do 8, a ich powierzchnia wynosiła od 9,20 m? do 26,70 m?, a zatem spełnione zostały wymogi z art. 110 $ 2 k.k.w. Odnosząc się do zarzutu braku odpowiedniego oświetlenia pozwany wskazał, że w pawilonach zamieszkiwanych przez powoda używano opraw jarzeniowych ze świetlówkami o mocy 2x36 W, natomiast w kącikach sanitarnych — opraw żarowych z żarówką o mocy 40 W. Oświetlenie było zatem zgodne z projektem budowlanym budynku i należy je uznać za odpowiednie. Pozwany zwrócił również uwagę na to, że powód w trakcie pobytu w zakładzie karnym nie zgłaszał żadnych uwag co do oświetlenia. Odnośnie braku działań Zakładu Karnego w zakresie odrobaczania cel pozwany wskazał, że sam fakt pojawienia się insektów na terenie jakiegokolwiek zakładu karnego nie musi automatycznie równać się niezgodnemu z prawem zaniechaniu ze strony danej placówki. Przecząc twierdzeniom powoda w tym zakresie, pozwany powołał się na protokoły z wykonania dezynsekcji w celach, w których przebywał wówczas powód (dwukrotne), przy czym w drugim przypadku odrobaczanie miało miejsce już dzień po zakwaterowaniu powoda. Odnośnie zarzutu tzw. biernego palenia pozwany wskazał, że dym tytoniowy nigdy powodowi nie przeszkadzał, ponieważ nie zgłaszał on żadnych uwag, czy skarg w tej kwestii, a co więcej, przez część pobytu w zakładzie deklarował się jako osoba paląca. Zmiana stanowiska w tej kwestii w różnych okresach osadzenia świadczy w ocenie pozwanego co njamniej o tolerowaniu przez niego dymu tytoniowego. Pozwany wskazał także, że pawilony Zakładu Karnego posiadają stosowne miejsca przeznaczone na palenie, wyznaczone przez przepisy wewnętrzne. . --- STRONA 3 --- Na marginesie Skarb Państwa przytoczył również ogólną postawę powoda podczas odbywania kary pozbawienia wolności, w trakcie której szcześciokrotnie kierowano w stosunku do niego wnoski o wymierzenie kary dyscyplinarnej. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2018 roku powód wskazał, że nie zgadza się z opnią Zakładu Karnego, w której — w jego ocenie — doszło do zawyżenia metrażu celi przypadającego na jedną osobę (w celach tych przebywało 8 osadzonych). Nadto powód wskazał, że po zabiegu odpluskwiania pomieszczenie było wietrzone przez 3 dni, a osadzonych wprowadzono po 4 godzinach oraz nie wymieńiono pościeli po oprysku chemicznym. Odnośnie kar dyscyplinarnych powód wskazał, że był karany jedynie czterokrotnie oraz nie składał żadnej deklaracji odnośnie używania wyrobów tytoniowych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. D. przebywał w okresie od dnia 8 lutego 2017 roku do dnia 15 maja 2018 roku w Zakładzie Karnym w W., w części jednostki typu półotwartego. W pawilonach części półotwartej znajdowały się wówczas cele kilkuosobowe (zazwyczaj ośmiosobowe), które pozostawały cały czas otwarte, nie były zamykane również na noc. Powód mógł poruszać się swobodnie po terenie zakładu z tym zastrzeżeniem, że pawilony, w których znajdowały się cele, zamykane były na noc. W celach nie było kącików sanitarnych, które znajdowały się wyłącznie w pawilonach. W celach znajdowało się oświetlenie jarzeniowe, które było dostępne całą dobę. (dowód: zeznania świadka G. P. k. 83) W Zakładzie Karnym w W. powód przebywał w różnego rodzaju pawilonach: * E w okresie od 08.02.2017r. do 12.06.2017r.; * D w okresie od 12.06.2017r. do 11.10.2017r. ; + M wokresie od 11.10.2017r. do 6.12.2017; * D w okresie od 6.12.2017r. do 9.01.2018r. + Oddział Zewnętrzny nr 1 w okresach: od 9.01.2018r. do 13.03.2018r., od 21.03.2018r. do 26.04.2018r; * H wokresie od 13.03.2018r. do 21.03.2018r; * A w okresie od 26.04.2018r. do 15.05.2018r. Powód przebywał głównie w celach ośmiosobowych. Powierzchnia cel ośmioosobowych wahała się w zależności od numeru celi od 24,83 m? do 26,70 m?. Powód przebywał również w celi sześcioosobowej o powierzchni 18,04 m”, w celach pięcioosobowych o powierzchni od 15,05 m do 17,80 m” oraz w celach trzyosobowych o powierzchni 9,20 m”. W okresie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w W. w pawilonach znajdowało się oświetlenie jarzeniowe, dostępne dla osadzonych przez całą dobę. Źródłem oświetlenia w pawilonach, w których przebywał powód, była oprawa jarzeniowa ze świetlówkami o mocy 2 x 36. Z kolei źródłem oświetlenia kącika sanitarnego w celach wieloosobowych była oprawa żarowa z żarówką o mocy 40 W, stosowana zgodnie z. projektem budowlanym pawilonu. Godziny i miejsca, w których dozwolone było palenie wyrobów tytoniowych w pawilonach, w których przebywał powód, określone zostały w porządku wewnętrznym. Dla pawilonów D i E do godziny 16:00, kiedy pawilony są otwarte, teren wyznaczony do palenia znajdował się na zewnątrz budynku przed pawilonami. W momencie zamykania pawilonów na noc, od godziny 16:00, palenie odbywało się w wyznaczonej części korytarzy w środku budynku. Część korytarza przeznaczona na palarnię nie była oddzielona od reszty korytarza, w związku z czym dym papierosowy wdżierał się do pozostałych pomieszczeń, w tym do cel mieszkalnych, w których wówczas przebywał powód. ' --- STRONA 4 --- (dowód: pismo do powoda z dnia 14.06.2018r. k. 7-8, notatka służbowa k. 35-36, zeznania świadka G. P. k. 83, przesłuchanie powoda k. 120) Powód w okresie od 11 maja 2017 roku do 6 maja 2018 roku deklarował, że jest osobą palącą. W okresie natomiast od 7 maja 2018 roku deklarował negatywny stosunek do wyrobów tytoniowych. W dalszym czasie, kiedy przebywał już w Zakładzie Karnym w H., powód w dalszym ciągu deklarował negatywny stosunek do wyrobów tytoniowych. (dowód: notatka służbowa k. 41, wydruk z listy zgłaszanych przez powoda deklaracji odnośnie palenia tytoniu k. 42) W okresie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w W. odnotowano dwa zgłoszenia o obecności insektów w celach, w których przebywał wówczas osadzony tj. cel numer 6 i 7 pawilonu D. Z. dezynsekcji przeprowadzono kolejno w dniu 14 lipca 2017 roku oraz w dniu 3 sierpnia 2017 roku. (dowód: notatka służbowa k. 35-36, protokoły pozabiegowe k. 38, 39) Powód nie składał skarg na warunki bytowe do administracji Zakładu Karnego w W.. Powód był osobą konfliktową, w stosunku do niego sporządzano sześciokrotnie wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej, w tym raz odstąpiono od wymierzenia kary oraz raz wymierzono karę łączną m.in. za wulgarne i aroganckie odnoszenie się do funkcjonariuszy Służy Więziennej oraz konflikt interpersonalny ze współosadzonym. (dowód: notatki służbowe k. 37, 40) Przedstawiony wyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, co do których autentyczności Sąd nie miał wątpliwości. Zgodnie z brzmieniem art. 243! k.p.c. i 244 k.p.c. stanowiły one bowiem dokumenty urzędowe, sporządzone w formie pisemnej, umożliwiające ustalenie ich wystawców - osób pełniących funkcje kierownicze w Zakładzie Karnym w W., w związku z czym stanowiły dowód tego, co zostało w nich stwierdzone odnośnie warunków panujących w Zakładzie w trakcie pobytu w nim przez powoda. Wówczas ciężar dowodu zaprzeczenia okolicznościom wskazanym w wreści tych dokumentów przedłożonych przez pozwanego spoczywa na stronie przeciwnej, w tym wypadku na powodzie. W ocenie Sądu powód temu nie sprostał i nie zakwestionował skutecznie okoliczności wynikających ze wskazanych wyżej dokumentów. Oprócz swojego przesłuchania, które Sąd uznał w zasadniczej większości za niewiarygodne, powód nie przedstawił innych środków dowodowych mogących uzasadniać twierdzenia pozwu. Same zarzuty dotyczące sfałszowania tych dokumentów nie mogły podważyć ich mocy dowodowej, a sprowadzały się jedynie do gołosłownych twierdzeń strony powodowej, które nie były poparte wiarygodnym materiałem dowodowym. Dokumenty przedłożone przez stronę pozwaną wzajemnie się uzupełniały, a także znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadka G. P.. Sąd ocenił jego zeznania w całości jako wiarygodne, bowiem mimo wcześniejszego stosunku zatrudnienia świadka w Zakładzie Karnym w W. obecnie przebywa on na emeryturze i brak podstaw do uznania jego zeznań za niewiarygodne w jakiejkolwiek części. Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego niniejszej sprawy oparł się na przesłuchaniu powoda jedynie w ograniczonym zakresie, w którym to powód wskazywał na miejsce palenia papierosów przez osadzonych oraz przenikania dymu papierosowego do cel mieszkalnych, w których wówczas przebywał. Twierdzenia te znalazły bowiem potwierdzenie w dokumentach oraz zeznaniach świadka G. P., który wskazywał, że po zamknięciu pawilonów osadzeni palili papierosy na korytarzach i brak było wydzielonych ku temu pomieszczeń. W pozostałym zakresie Sąd uznał twierdzenia powoda za niewiarygodne jako sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd zważył, co następuje: Powództwo powoda zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie, a to ze względu na brak udowodnienia twierdzeń i zarzutów stawianych działalności Dyrektora Zakłada Karnego w W. Powód żądał zasądzenia kwoty 400.000 tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych przez Skarb Państwa podczas jego pobytu w Zakładzie Karnym w W.. Wśród twierdzeń powoda można wyodrębnić zarzuty dotyczące braku odpowiedniej --- STRONA 5 --- powierzchni przypadającej na jednego osadzonego w celi więziennej, brak odpowiedniego oświetlenia, obecność insektów na terenie Zakładu oraz konieczność tzw. „biernego palenia” ze względu na brak wydzielonych miejsc dla osób palących w Zakładzie. Podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa jest w tym wypadku art. 417 $ 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Do powstania zatem odgewiedzialności Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie istnienia szkody, niezgodnego z prawem zachowania przy wykonywaniu władzy publicznej oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tym zachowaniem a powstaniem szkody. Ustawa nie wprowadza w tym zakresie domniemania prawnego, a ciężar wykazania wskazanych wyżej okoliczności, stosownie do art. 6 kc. spoczywa na powodzie jako tej osobie, która z faktów tych usiłuje wywieść dla siebie pozytywne skutki prawne w postaci zasądzenia zadośćuczynienia. W pierwszej kolejności badaniu podlega wystąpienie szkody oraz niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu funkcji władczej przez Skarb Państwa (w ramach imperium), a dopiero następnie wystąpienie związku przyczynowo- skutkowego. Z kolei szczegółowa podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych określona została w art. 448 k.c, w zw. z art. 24 $ 1 k.c. Na podstawie tych przepisów Sąd, w razie naruszenia dobra osobistego może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Powód powołując się na kwestię zadośćuczynienia wskazywał, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci zdrowia i nieuniknionych cierpień psychicznych. W pierwszej kolejności Sąd rozważał pierwszy ze stawianych przez powoda zarzutów w zakresie braku wymaganego metrażu cel mieszkalnych, przypadających na jednego osadzonego. Zgodnie z art. 110 $ 2 k.k.w., powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m*.: Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy Sąd miał w tym zakresie na względzie, iż pomiędzy stronami postępowania bezspornym było, iż powód przebywał w zakładzie karnym typu półotwartego, mógł swobodnie opuszczać swoją celę (również w nocy) i miał pełny dostęp do całego budynku pawilonu. Nadto do godziny 16:00 powód mógł również opuszczać pawilon i przebywać na zewnątrz, Z dołączonego przez powoda pisma z dnia 14.06.2018 roku, jak również z dokumentu wykazu cel, przedłożonego przez pozwanego wynika, że w każdej celi powód miał zapewnione ustawowe 3 m* przypadające wyłącznie na jego osobę, bez względu na samą liczebność celi. Najmniejsza powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego wynosiła 3 m* w przypadku celi sześcioosobowej, a w celi ośmioosobowej najmniejsza powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła 3,10 m?. Nie doszło zatem do naruszenia art. 110 $ 2 k.w. w zakresie minimalnej powierzchni 3 metrów kwadratowych przypadających na jednego osadzonego. Nadto Sąd zauważa, że niezależnie od powyższego narażenie na szkodę w zakładzie typu półotwartego jest dużo mniejsze niż w zakładach zamkniętych. Powód mógł bowiem swobodnie opuszczać cele oraz przebywać w pawilonie oraz korzystać z węzła sanitarnego. Również drugi zarzut powoda, dotyczący braku właściwego oświetlenia w Zakładzie Karnym w W. nie został udowodniony. Powód nie wskazywał , na czym polegać miałby brak „odpowiedniego” oświetlenia w celi mieszkalnej. Niezależnie od twierdzeń powoda ustalono, że osadzeni mieli swobodny dostęp do oświetlenia w celach mieszkalnych przez całą dobę, a lampy jarzeniowe wyposażone były w świetlówki o mocy 2 x 36 W. Brak zatem podstaw do uznania, aby oświetlenie w celach było niewystarczające, Nadto zważyć trzeba, że powód nie wykazał, aby przez okres ponad rocznego pobytu w Zakładzie Karnym w W. składał skargi dotyczące oświetlenia, co mogłoby uprawdopodabniać twierdzenia powoda w tym zakresie. W ocenie Sądu zarzuty w tym zakresie zostały podniesione przez powoda jedynie na potrzeby niniejszego postępowania. Odnośnie twierdzeń o braku odrobaczania cel więziennych i pogryzienia powoda przez insekty Sąd również uznał je za niewykazane, Po pierwsze, również w tym zakresie powód nie wykazał, że w trakcie pobytu w Zakładzie składał skargi dotyczące tego problemu. W trakcie swojego przesłuchania powód podał jedynie, że takie uwagi kierował ustnie do wychowawcy, co nie znalazło jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, do przedstawienia którego — jak i do udowodnienia zasadności swoich twierdzeń — zobowiązany był powód. Nadto Sąd wskazuje, że odnośnie insektów na stronie pozwanej spoczywa obowiązek szybkiej --- STRONA 6 --- reakcji na zgłoszenia pozwanych w tym zakresie, które nie może polegać na wykreowaniu absolutnej odpowiedzialności pozwanego za pojawienie się jakichkolwiek insektów na terenie Zakładu Karnego. Insekty mogą bowiem pojawić się wszędzie - nie tylko w warunkach izolacji więziennej, a ich przyczyną może być nie tylko wdzieranie się insektów z zewnątrz do ciepłych pomieszczeń, ale również ich obecność może być powodowana obecnością nowo osadzonych więźniów, o niewysokim stopniu higieny osobistej. Ze zgromadzonego przez Sąd materiału wynika, że Dyrektor Zakładu Karnego monitorował odrobaczanie cel więziennych w razie potrzeby i korzystał w tym zakresie z usług profesjonalnego przedsiębiorstwa, które stosowało środki chemiczne. Powód nie wykazał przy ty; aby przy dwukrotnym zastosowaniu dezynsekcji przez Zakład problem insektów utrzymywał się w dalszym ciągu. Powództwo powoda okazało się być zasadne w części dotyczącej zarzutów dotyczących palenia tytoniu na terenie Zakładu Karnego w W.. Zgodnie z $ 4 ust. I Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 września 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, lub papierosów elektronicznych na terenie obiektów jednostek organizacyjnych lub organów podległych lub nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości i urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości, a także w środkach przewozu osób używanych przez te podmioty na terenie zakładów karnych typu półotwartego i otwartego używanie wyrobów tytoniowych jest dopuszczalne tylko poza celami mieszkalnymi, w miejscach i w czasie wyznaczonych przez dyrektora zakładu karnego. Wskazać jednak trzeba, iż aby zapewnić realną ochronę osadzonych przed wpływem szkodliwego dymu papierosowego nie jest wystarczającym wyznaczenie miejsca do palenia poza celami mieszkalnymi na korytarzu, które to miejsce nie jest wydzielone w żaden sposób od pozostałych części pawilonu, w tym od cel mieszkalnych, do których dym papierosowy przedziera się bezpośrednio z korytarza przeznaczonego na palarnię. Ochrona przed tzw. biernym paleniem przysługuje nie tylko osobom całkowicie niepalącym, ale również osobom palącym, które w danym momencie palić nie chcą. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż co do zasady palenie tytoniu odbywało się do godziny 16:00 na zewnątrz pawilonu, w związku z czym w tym okresie nie można mówić o naruszeniu dóbr powoda. Jednakże po godzinie 16:00 palenie tytoniu odbywało się w wydzielonej części korytarza w środku budynku, które można określić jako wydzielenie pozorne. Dym rozprzestrzeniał się po celach, prowadząc do tzw. biernego palenia wśród innych współosadzonych. Nadto zważyć należy, że nie wykazano, jak wyglądało w rzeczywistości palenie tytoniu pośród więźniów w przypadku złej pogody utrudniającej wyjście na zewnątrz budynku bądź w przypadku okresu zimowego. Sąd uznał zatem, iż w tym zakresie działanie Skarbu Państwa — Dyrektora Zakładu Karnego w W. było niezgodne z obowiązującymi normami, a prowadziło jedynie do pozornego zachowania zgodności z przepisami poprzez „wydzielenie” części korytarza, które w rzeczywistości z rzeczywistym wydzieleniem nie miało nic wspólnego. Spełniona została zatem przesłanka niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej. Zważyć bowiem trzeba, że konieczność wydzielenia miejsc palących obowiązuje obecnie również w warunkach wolnościowych, jak chociażby poprzez wyznaczenie tego typu miejsc w zakładach pracy, centrach handlowych bądź restauracjach, co podyktowane jest ochroną zdrowia. Przebywanie w warunkach izolacji więziennej nie może pozbawiać powoda prawa do ochrony zdrowia, które powinno być traktowane na równi z prawami osób przebywających na wolności. Uznając również, że doszło do wykazania pozostałych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa w postaci zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem realnego wydzielenia miejsc palących a naruszeniem dobra osobistego powoda w postaci zdrowia Sąd uznał za zasadne zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie musi być odczuwalne ekonomicznie, lecz jednocześnie winno uwzględniać rozmiar doznanej krzywdy. W niniejszym przypadku żądana przez powoda kwota była aż nadto wygórowana i nie odpowiadała ani rozmiarowi krzywdy ani nie uwzględniała obecnych stosunków majątkowych. Kwota 3.000 zł jest w ocenie Sądu adekwatna do okoliczności niniejszej sprawy i do przebywania przez powoda w warunkach jednostki typu półotwartego. Tzw. bierne palenie mogło mieć miejsce popołudniami, od godziny 16:00, a do tej godziny brak podstaw do przyjęcia, iż dobro osobiste powoda w postaci dobra osobistego zostało naruszone. Sąd miał na uwadze czas piętnastu miesięcy, w trakcie których powód musiał w takich warunkach przebywać, Bez znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności Skarbu Państwa miała natomiast okoliczność, że powód w przeważającej części swojego pobytu w Zakładzie Karnym w W. deklarował swój pozytywny stosunek do korzystania z wyrobów tytoniowych. Prawo do ochrony swojego zdrowia rozumiane jako brak przymuszania do tzw. biernego palenia przysługuje bowiem również osobom czynnie palącym, które w danym momencie zmuszone są wdychać dym pochodzący z wyrobów tytoniowych innych współosadzonych. --- STRONA 7 --- O odsetkach orzeczono w oparciu o art. 481 $ 1 k.c, zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd miał na względzie, że powód żądał zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (data nadania — 29.08.2018r.). Jednakże wymagalność roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych podlega ogólnym regułom płynącym z art. 455 k.c. Odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują zatem wierzycielowi od daty wezwania dłużnika do zapłaty na swoją rzecz określonej sumy tytułem zadośćuczynienia. Powód nie wykazał przy tym, aby doręczał pozwanemu wezwanie do zapłaty żądanej kwoty przed wytoczeniem powództwa. Mając zatem na uwadze regułę z art. 455 k.c. Sąd uznał, że zasadnym jest zasądzenie odsetek od dnia następnego po dniu doręczenia pozwu stronie pozwanej w dniu 23 października 2018 roku, tj. od dnia 24 października 2018 roku. O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 k.p. i art. 98 $ 1 i 3 k.p.c., przyjmując, że strona pozwana uległa co do nieznacznej części żądania powoda, co pozwoliło na zastosowanie zasady całkowitej odpowiedzialności powoda za koszty procesu. Sąd miał bowiem na względzie, że powód żądał kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia, a uwzględniono jedynie kwotę 3.000 zł, co stanowiło 0,75 % całego żądania powoda. Na koszty procesu złożyła się opłata sądowa w kwocie 20.000 zł oraz wydatki w kwocie 26,75 zł tytułem należności świadka za stawiennictwo na rozprawę. Sąd uznał jednak, że zasadnym jest odstąpienie od obciążenia powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., a to ze względu na dalsze przebywanie powoda w warunkach izolacji więziennej (Zakład Karny nr 1 we W.), braku jakichkolwiek oszczędności oraz braku uzyskiwania przez powoda wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. SSO Krzysztof Żyłka Sygn. akt I C 775/18 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi z pouczeniem o apelacji, którą z uwagi na przedłużenie terminu do sporządzenia uzasadnienia można wnieść w terminie trzech tygodni oraz Prokuratorii generalnej RP z informacją, że termin do sporządzenia uzasadnienia był w sprawie przedłużony; 2. K.. 1 miesiąc. - K., 21.11.2019 r. SSO Krzysztof Żyłka