Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych sąd w pierwszej kolejności ustala, czy doszło do naruszenia określonego dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi w tym względzie ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 737/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 201 1 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Izabela Wieczór Ławnicy:-........ Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011r. w Toruniu sprawy z powództwa G. C. przeciwko: Skarbowi Państwa- Z. K. w S. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala; II. kosztami sądowymi od ponoszenia których zwolniony był powód obciąża Skarb Państwa; III. zasądza ze Skarbu Państwa - Kasy Sądu Okręgowego w Toruniu na rzecz kancelarii adwokackiej adwokata B. R. kwotę 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) zł. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; IV. odstępuje od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego należnymi
--- STRONA 2 ---
- .♦ 1 Skarbowi Państwa – P. G. Skarbu Państwa.
--- STRONA 3 ---
IC 737/10 UZASADNIENIE Powód – G. C. domagał się zasądzenia od pozwanego - Skarbu Państwa – Z. K. w S .kwoty 150.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku; jako podstawę prawną wskazał przepis art. 24 kc i art. 448 kc. W uzasadnieniu podkreślił, że w Z. K. w S. przebywał w okresie od 2004r. do 11.12.2009r., w zakładzie panowało przepełnienie, były złe warunki do nauki, jedzenia, nie można było podchodzić do okna. Pozew wpłynął w dniu 22.04.2010 r. Pozwany - Skarb Państwa reprezentowany przez Z. K. w S. wnosił w odpowiedzi na pozew o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania wedle norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – P. G. Skarbu Państwa. W uzasadnieniu pozwany podniósł ,że nie wykazano przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa – Z. K. w S.. W pierwszej kolejności podkreślił, że powód nawet nie uprawdopodobnił, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Ponadto zaznaczył, że w niniejszej sprawie ma istotne znaczenie stanowisko judykatury, iż rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd w pierwszej kolejności ustala, czy doszło do naruszenia określonego dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi w tym względzie ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1095/00, OSNC 2003/11/153). Z daleko posuniętej ostrożności procesowej podnosił także, iż powód nie wykazał przesłanek do zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dóbr osobistych do których należy nie tylko bezprawne, ale także zawinione działanie naruszyciela. Pozwany podkreślił, że w judykaturze jest ugruntowane stanowisko, iż art. 448 kc znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. V CKN 1581/00, OSNC z 2004 r., nr 4, poz. 53; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt III CSK 358/06 LEX nr 277289 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt II CK 155/03; 15 czerwca 2005 r., sygn. akt IV CK 805/04; 28 września 2005 r„ sygn. akt I CK 256/05 - niepublik. a także wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I ACa 1150/06, OSAW2008/4/110, LEX nr 470267). Nadto podkreślił także, iż w europejskiej przestrzeni prawnej nie funkcjonuje pojęcie standardów europejskich w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności, a zwłaszcza brak jest ścisłego i wiążącego określenia norm powierzchni mających przypadać na każdego osadzonego. Każdy kraj w swoich przepisach prawnych określa m.in. warunki odbywania kary, normy powierzchni, wyżywienia itp. Unia Europejska nie narzuca państwom członkowskim ujednolicenia normy powierzchni celi przypadającej na skazanego. Także Europejski komitet przeciwdziałania torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu (CPT) jedynie zaleca, a nie narzuca podejmowanie określonych kroków dotyczących funkcjonowania jednostek penitencjarnych. Europejskie Reguły Więzienne nie przewidują żadnych norm powierzchni. Także Trybunał Praw Człowieka w S. nie wskazał konkretnej normy powierzchni, której przekroczenie oznaczałoby automatycznie naruszenie art. 3 Europejskiej konwencji praw człowieka i podstawowych wolności. Przeciwnie, z jego orzecznictwa wynika, że powierzchnia celi przysługująca osadzonemu nie jest samoistną i wystarczającą przesłanką oceny, czy doszło do naruszenia praw zagwarantowanych w Konwencji (orzeczenie z 6 marca 2001 r., D. przeciwko G.). Przy ustalaniu, czy warunki pobytu w zakładzie przekraczają zakres dolegliwości uzasadniających stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie art. 3 Konwencji, Trybunał posługuje się kryterium tzw. kumulatywnej oceny zaistniałych warunków. Polega ono
--- STRONA 4 ---
na kompleksowej ocenie wszelkich aspektów warunków oraz rygorów pobytu, takich m. in., jak: powierzchnia celi, liczba osób w celi, warunki sanitarne, możliwość zapewnienia minimum prywatności, ilość czasu spędzanego poza celą, możliwość pracy, czas i częstotliwość zajęć sportowych i rekreacyjnych, wiek, płeć osadzonych, ich dobór i wiele innych okoliczności, których lista jest otwarta. Zastosowanie tego kryterium ma to znaczenie, że braki i nieprawidłowości w jednej z wymienionych okoliczności, jeżeli są „zrekompensowane" pewnymi udogodnieniami w zakresie innych, nie muszą powodować oceny negatywnej i stwierdzenia naruszenia praw człowieka. Poza tym zarzut niewłaściwego traktowania musi zostać poparty odpowiednimi dowodami (wyrok z 3 kwietnia 2001 r., K. przeciwko W. B.; wyrok z 15 listopada 2001 r., I. przeciwko P.). Dodatkowo z ostrożności procesowej pozwany podniósł na podstawie art. 442 1 § 1 kc zarzut przedawnienia roszczenia za okres osadzenia przed 19 kwietnia 2007 r. Pozew w niniejszej sprawie został, bowiem wniesiony dopiero w kwietniu 2010 r. natomiast charakter roszczenia wskazuje, iż o hipotetycznej szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia powód wiedział w czasie osadzenia w ZK w S. Powód miał na bieżąco wiedzę o warunkach, w jakich był osadzony, stąd też o ile powodowały szkodę, miał możliwość wystąpić w tej sprawie z roszczeniem cywilnoprawnym w przepisanym terminie. Wskazał dodatkowo, że art. 442 kc wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody, czy o trwałości jej następstw (por.Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.1971 r., sygn. I CR 491/71, OSNC z 1972 r., nr 5, poz. 95). Także okoliczność, czy powód miał szczegółową wiedzę co do roszczenia, z jakim wystąpił w niniejszej sprawie nie ma znaczenia dla biegu terminu przedawnienia. Termin 3-letni biegnie bowiem od daty uzyskania informacji o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia a nie od daty, gdy powód dowiedział się, iż dane okoliczności mogą stanowić podstawę domagania się przez niego zadośćuczynienia lub odszkodowania. W świetle art. 121 kc i 123 kc nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością powodującą przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W piśmie procesowym z dnia 27.07.2010r. pełnomocnik powoda sprecyzował żądanie pozwu i wniósł o zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 150,000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania w/g zestawienia. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie powoda wynika z faktu, iż w okresie od maja 2004r. do 11 grudnia 2009r. był osadzony w Z.K .pozwanego. Warunki odbywania kary wolności w tym zakładzie karnym zdaniem powoda były fatalne i urągały zasadom godności człowieka. Powód był osadzony w kilku celach na różnych oddziałach, ale wszystkie te cele nie spełniały norm określonych w przepisie art. 110 kkw. W celach dwuosobowych przebywało trzech więźniów, panowała ciasnota, nie było warunków do nauki, umieszczenia rzeczy osobistych i spożywania posiłków. Posiłki dwóch osadzonych musiało spożywać siedząc na łóżkach.
--- STRONA 5 ---
r* .•♦ 3 Kącik sanitarny był nie zasłonięty w dostateczny sposób i czynności fizjologiczne były załatwiane na oczach osadzonych, nie można było otworzyć okien, by usunąć przykre zapachy. W roku 2008 powód został osadzony w celi Nr (...) Oddz.(...) czteroosobowej z trzema więźniami - nosicielami Hiv, o czym dyrekcja zakładu nie powiadomiła go, co stwarzało realne zagrożenie dla jego zdrowia a nawet życia. Powód podkreślił, że osadzenie w celi nie odpowiadającej wymogom art„ 110 kkw może być tylko na czas ściśle określony, a pobyt powoda w takich celach był stały. Podniósł, że w wyniku wyżej opisanych warunków doznał urazu psychicznego, zamknął się w sobie, wszystko go denerwuje, stał się osobą wybuchową, cierpi na zawroty głowy i ma myśli samobójcze. Powód przeszedł w tym okresie dwie operacje, było to spowodowane warunkami w jakich przebywał i niewłaściwym leczeniem. Sąd ustalił, co następuje: Przed osadzeniem w z. k. powód mieszkał razem z żoną i dziećmi w wynajętym domu; czekał na operację nerki w związku ze stwierdzoną kamicą prawej nerki. (D: zeznania powoda k 201-202 ) Powód był osadzony w Z.K w S. w okresach od 18.05.2004 r. do 13.07.2004 r. oraz od 29.10.2008 r. do 09.04.2009 r. Pozwany informował Sąd Okręgowy w Gdańsku , że stan ewidencyjny osadzonych przebywających w jego jednostce przekracza ustaloną pojemność jednostki oraz, że zgodnie z przepisami §2 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26.08.2003r. osadzeni będą umieszczeni w celach dodatkowych oraz w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m.kw., na okres 3 miesięcy. Pisma o takiej treści nosiły daty: 15.03.2004r., 9.07.2008r., 21.11,2008r.6.03.2009r. ( d: kserokopie pism do SO w Gdańsku kk 82-85) W trakcie pobytu powoda w zakładzie karnym w S. zapewniono osadzonym możliwość edukacji, szereg zajęć kulturalno oświatowych, czy sportowych. Osadzonym przysługiwało prawo do codziennego spaceru na świeżym powietrzu. Na terenie z. k. w S. było kino, film był wyświetlany 2, 3 razy w miesiącu. Z. k. oferował też zatrudnienie. Cele były stosunkowo małe; w większych celach kąciki sanitarne były wydzielone ścianami, zaś w małych celach kącik sanitarny osłonięty był kotarą. Jeśli ktoś się krępował takich warunków to w każdej chwili mógł zostać przeniesiony do większej celi. W celi był stolik, szafki, można było jeść przy stole. Często zdarzało się, że osadzeni stół przeznaczali na stolik pod telewizor; wówczas posiłki jadali na łóżku. Z. K. zapewniał półkę pod telewizor i kable antenowe. Powód, za zgodą dyrektora ze skrawków drewna, listewek wykonywał szkatułki i inne wyroby na terenie celi. W związku z tym w celi panował bałagan, a stolik był jego miejscem pracy. Warunki medyczne były dobre, zawsze można było się skorzystać z konsultacji specjalisty, dostępna również była pomoc psychologa; wykonywano EKG. ( d: zeznana świadka Ł. S. kk 111-112, zeznania świadka A. Z. k 291). W okresie od 23.09.2008r. do 29.09.2008r. powód przebywał na oddziale urologicznym niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. z rozpoznaniem kamica moczowodowa lewostronna, wodonercze lewostronne, kamica odlewowa nerki prawej. Został przyjęty w celu leczenia operacyjnego kamicy moczowodowej lewostronnej. Zabieg operacyjny przebiegał bez powikłań, wypisano go w stanie dobrym z zaleceniem leczenia operacyjnego kamicy nerkowej prawostronnej za około 2 miesiące. ( d: karta informacyjna leczenia szpitalnego k 66) W okresie od 31.03.2009r. do 5.04.2009r. powód ponownie przebywał na oddziale urologicznym z rozpoznaniem kamica odlewowa nerki prawej w celu wykonania zbiegu operacyjnego. Wykonano zabieg
--- STRONA 6 ---
— '♦ 4 operacyjny i wypisano go w stanie dobrym. ( d: karta informacyjna leczenia szpitalnego k 89) Dłuższe oczekiwanie na drugą operację, niż wynikało to z zaleceń lekarskich w wypisie szpitalnym, nie spowodowało żadnych dolegliwości dla powoda, nie było żadnych powikłań podczas pobytu w szpitalu. Stan zdrowia powoda nie pogorszył się wskutek tego, że drugi zabieg operacyjny był wykonany po pół roku. Przez 6 m-cy kamień u powoda zaledwie urósł 2 mm. Obecnie powód nie jest pod kontrolą urologiczna i nie zgłasza żadnych dolegliwości w tym zakresie. ( d: zeznania świadka M. N. k 151, zeznania powoda k 202). W czasie pobytu w Z.K S. powód przebywał poza celą mieszkalną także w związku z tym, że w okresie od 17.08.2009 r. do 18.09.2009 r. był zatrudniony na zasadzie art. 123a § 1 kkw do 90 godzin miesięcznie. Ponadto powód miał przeprowadzane badania profilaktyczne w dniu 05.02.2007 r. w związku ze skierowaniem do nauczania w T. M., 16.09.2008 r. w związku ze skierowaniem na kurs hydraulika i w dniu 26.06.2009 r. w związku ze skierowaniem na kurs malarza. Powód miał zapewnione przez Skarb Państwa liczne zajęcia edukacyjne i w związku z tym część godzin przebywał poza celą mieszkalną. Powód uczęszczał do Z. S. Z. (zawód introligator): 01.02.2005- 09.01.2007, T. U. (technik mechanik): 01.02.2007-24.04.2009 oraz ukończył kurs komputerowy (40 godzin): 02.07.2009-14.07.2009 i kurs malarza budowlanego (220 godzin): 13.07.2009-18.09.2009 . Nadto w okresie od 7.11.2008r. do 5.12.2008r. uczęszczał na kurs w zakresie montażu instalacji wodno-kanalizacyjnej. Podczas pobytu w z. k. w S. był wielokrotnie nagradzany. ( d: akta osobowe powoda) Sąd zważył, co następuje: Oceniając zgromadzony materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że zeznania powoda nie odpowiadają prawdzie w tej części, której dotyczą warunków, jakie panowały w z. k. w S. w okresie pobytu w nim powoda. Należy wskazać, że powód poza ogólnikowym stwierdzeniem o przeludnieniu w celach nie wskazał, ani w jakich okresach , ani w konkretnie jakich celach panowała przeludnienie. Poza sporem pozostaje fakt, ze powód przebywał w z. k. w S. przez krótki okres czasu w celi, której powierzchnia na jedną osobę okresowo mogła wynosić mniej niż 3 m. kw. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że pozwany informował Sąd Okręgowy o powyższym fakcie, wskazując okres na jaki umieszcza skazanych w takich warunkach. Okoliczność ta został przyznana przez pozwanego. Powód nie wykazał również, aby przybywał w celi z osobami, chorymi na AIDS. Z zeznań świadka Ł. S wynika jedynie, że takie osoby były osadzone u pozwanego.
--- STRONA 7 ---
Przechodząc do oceny zeznań powoda należy podkreślić, że są one sprzeczne ze spójnymi, logicznymi zeznaniami świadków Ł. Ś. i A. Z. Świadkowie ci odbywali karę pozbawienia wolności u pozwanego w tym samym okresie co powód. Nie mieli żadnych zastrzeżeń co do warunków bytowych w nim panujących. Wręcz przeciwnie twierdzili, iż pozwany - na tle innych tego typu jednostek- zapewniał szereg zajęć kulturalno- oświatowych, możliwość kształcenia, w tym również wyposażał skazanych w przybory i podręczniki szkolne. Należy podkreślić, że byli to świadkowie zawnioskowani przez powoda, a więc nie mieli żadnego interesu prawnego, czy osobistego, aby prezentować sytuację panującą u pozwanego inaczej niż się faktycznie przedstawiała. Sąd dał wiarę ich zeznaniom gdyż były spójne, logiczne, uzupełniały się z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, tym również dokumentom w postaci akt osobowych powoda. Wiarygodne też zdaniem Sądu były zeznania świadka M. N., który wykonywał zabieg operacyjny u powoda. Przechodząc do rozważań prawnych na wstępie należy wskazać, że Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego co do roszczeń powoda za okres sprzed 22.04.2007r. Stosownie do treści przepisu art. 442kc w brzmieniu sprzed zmiany ustawą z dnia 16.02.2007r. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. W ocenie Sądu okres przedawnienia co do roszczeń powoda związanych z jego pobytem u pozwanego w okresie do 13.07.2004r. upłynął z dniem 13.07.2007r. Sąd podzielił zdaniem pozwanego, że charakter roszczenia wskazuje, iż o hipotetycznej szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia powód wiedział w czasie osadzenia w Z. K w S.. Powód miał na bieżąco wiedzę o warunkach, w jakich był osadzony, stąd też o ile powodowały szkodę, miał możliwość wystąpić w tej sprawie z roszczeniem cywilnoprawnym w przepisanym terminie. Należy podkreślić, że przepis art. 442 kc wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody, czy o trwałości jej następstw (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.1971 r., sygn. I CR 491/71, OSNC z 1972 r., nr 5, poz. 95).W ocenie Sądu również okoliczność, czy powód miał szczegółową wiedzę co do roszczenia, z jakim wystąpił w niniejszej sprawie nie ma znaczenia dla biegu terminu przedawnienia. Termin 3-letni biegnie bowiem od daty uzyskania informacji o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia a nie od daty, gdy powód dowiedział się, iż dane okoliczności mogą stanowić podstawę domagania się przez niego zadośćuczynienia lub odszkodowania. W świetle art. 121 kc i 123 kc nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością powodującą przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Przechodząc do rozważań prawnych co do okresu pobytu powoda w Z. K. w S. w okresie od 29.10.2008 r. do 09.04.2009 r. należy podkreślić, ze powód jako podstawę prawną swego roszczenia wskazał naruszenie dobra osobistego, jak się wydaje - godności, prawa do opieki medycznej. Dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną Konstytucji; zgodnie z art. 30, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 e.k.p.c., stanowiących, Ze każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z
--- STRONA 8 ---
poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Te zasady prawa międzynarodowego wyrażają art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Nadto należy podkreślić, iż rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd w pierwszej kolejności ustala, czy w ogóle doszło do naruszenia określonego dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi w tym względzie ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2002 r., V CKN 1095/00, OSNC 2003/11/153). W ocenie Sądu nie doszło naruszenia dóbr osobistych powoda. Przede wszystkim należy podkreślić, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powód nie zgłaszał żadnych skarg na warunki pobytu w Z. K. w S.; korzystał z konsultacji psychologicznej, miał zapewnione godziwe warunki odbywania kary; mógł korzystać prasy, radia, telewizji( w odbiornik TV była wyposażona każda cela), mógł również korzystać z biblioteki oraz spacerów. Nadto powód ukończył szereg kursów i ukończył również szkołę średnią na terenie Z. K.. Był wielokrotnie nagradzany. Powód wprawdzie okresowo przebywał w celi, której powierzchnia była mniejsza niż 3 m. kw. na osobę osadzoną, lecz cela ta była należcie oświetlona, wyposażona w kącik higieniczny , nie wliczany do ogólnej powierzchni celi. W ocenie Sądu działanie pozwanego było zatem zgodne z prawem, a konkretnie z art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 248 § 1 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym w czasie osadzenia powoda. Przepis ten bowiem stanowił, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m kw . O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Należy nadto wskazać, że w czasie pobytu powoda w Z. K. w S. obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów. Stosownie do treści przepisu § 1 ust 1 wyżej cytowanego rozporządzenia w wypadku, gdy liczba osadzonych zakwaterowanych w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz podległych im oddziałach zewnętrznych, zwanych dalej "zakładami”, przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, Dyrektor Generalny Służby Więziennej, w terminie 7 dni od dnia przekroczenia pojemności, przedstawiał informację o tym Ministrowi Sprawiedliwości, dyrektorom okręgowym Służby Więziennej oraz dyrektorom zakładów. Natomiast § 2 ust 1 nakładał na dyrektora zakładu obowiązek podjęcia czynności mających na celu przystosowanie pomieszczeń niewliczanych do pojemności zakładu do wymogów cel mieszkalnych. Pozwany wykorzystał miejsca zakwaterowania w dodatkowych celach mieszkalnych, był jednak zmuszony do okresowego umieszczania powoda w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m.kw. na osobę. Takie działanie pozwanego było zgodne z § 1 ust 4 wyżej cytowanego rozporządzenia. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2.10.2007r. w sprawie II CSK 269/07 stwierdził, że zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jadnakże osadzenie skazanego w celi w warunkach, w których powierzchnia na jednego osobę wynosiła mniej niż 3 m.kw, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 k.k.w. jest zgodne z prawem ( por. OSNC- ZD 2008/3/75 ). Również podnoszony przez powoda zarzut niewłaściwej opieki medycznej i pogorszenia się jego stanu
--- STRONA 9 ---
zdrowia nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonych dowodach. Powód był objęty opieką psychologiczną, pozostawał pod kontrolą urologa i w warunkach z. k. przeprowadzono u niego dwie operacje, zakończone powodzeniem. Obecnie nie zgłasza żadnych dolegliwości. Z tym też względów Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy, uznając sprawę za dojrzałą do rozstrzygnięcia, bez konieczności ich przeprowadzania. Stosownie do treści przepisu art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W ocenie Sądu wobec tego, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a pozwany działał zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym roszczenie powoda było niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Podstawą tego rozstrzygnięcia był przepis art. 24 kc w zw. z art. 448 kc ( a contrario). Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach sądowych był przepis art.98§lkpc w zw. z art. 100 ust 1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r., zaś kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na mocy §2 ust 3 w zw. z §6 pkt 6 i z § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. i * J Podstawą rozstrzygnięcia z pkt IV był przepis art. 102kpc. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego uwzględniając jego trudną sytuację materialną, fakt, że posiada na utrzymaniu 5 dzieci.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Toruniu#IC 737/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 201 1 r. Sąd Okręgowy w Torun#art. 24 kc#art. 448 kc.#art. 448 kc#art. 3 Europejskiej#art. 3 Konwencji#art. 442 kc#art. 121 kc#art. 110 kkw.#art. 123a § 1 kkw#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 e.k.p.c.#art. 24 k.c.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 100 ust