Wyrok IC 734/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: IC 734/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Sowińska Protokolant: Danuta Stryczek po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa D. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w T. o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. oddala wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. S..akt I C 734/10 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 15 listopada 2010 r. powód D. W. domagał się od Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w T. zapłaty kwoty 100 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż pozwany jest odpowiedzialny za nadmierne przeludnienie oraz wynikający z niego brak należytego wyposażenia celi, brak warunków do utrzymania higieny oraz brak należytej wentylacji. Powołał się na art. 3 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Praw Wolności stwierdzając, że nie zachowano standardu powierzchniowego na jednego osadzonego, tj. 5m 2 ×5m 2 , w celi mieściło się sześć podwójnych łóżek, pozostawiając 12m 2 wolnej przestrzeni na 12 współosadzonych. Ponadto zarzucał brak odpowiedniego wyżywienia związanego z podawaniem małych porcji żywnościowych gorszej jakości oraz brak warunków do utrzymania higieny osobistej i ogólnej, a to przez brak jakichkolwiek środków czystości, zalegającego grzyba na ścianie i suficie, wilgoci i braku odpowiedniej wentylacji w celi, braku ciepłej wody oraz zabudowanej ubikacji. W sumie więc zarzucił, że cele odbiegały od standardów z Kodeksu karnego wykonawczego, co miało wpływ na jego stan psychofizyczny i przez to doszło do naruszenia prawa podmiotowego, czyli prawa do humanitarnego traktowania osadzonego, doszło do naruszenia --- STRONA 2 --- jego prywatności i intymności. Ponadto zarzucił władzom publicznym naruszenie art. 30 Konstytucji, tj. naruszenie ochrony przyrodzonej godności człowieka. Jako podstawę prawną żądania powód wskazał art. 417 k.c., art. 24 k.c. w związku z art. 448 k. c. Ustosunkowując się do powyższych żądań w odpowiedzi na pozew z 17 stycznia 2011 r. pozwany Skarb Państwa zakwestionował twierdzenia i zarzuty powoda zarówno co do zasady, jak i co do wysokości żądanego zadośćuczynienia wnosząc o jego oddalenie. Podał, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w T. w okresach od dnia 24 lipca 2002 r. do dnia 7 sierpnia 2002 r. oraz od dnia 22 stycznia 2004 r. do dnia 10 sierpnia 2006 r. W związku z tym zarzucił, że roszczenia powoda, nawet gdyby uznać ich zasadność, uległy przedawnieniu. Stosownie, bowiem do przepisu art. 442 1 § 1 k. c. w brzmieniu sprzed 10 sierpnia 2007 r., w związku z art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech, od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia tj. najpóźniej 10.8.2009r. czyli z upływem 3 lat od dnia opuszczenia zakładu karnego. W związku z tym stwierdził, że roszczenie powoda związane z osadzeniem w Areszcie Śledczym w T. uległo przedawnieniu. Powołał się również na orzeczenie Sądu Najwyższego I CSK 653/09 z 11 sierpnia 2010 r., z którego wynika, że skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji jest zbędne. Pomimo przedstawionego zarzutu przedawnienia dokonał również obszernej materialnej analizy pozwu i odnosząc się do roszczenia odszkodowawczego zarzucił, iż powód nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił domniemanej szkody, jej wysokości, ani tym bardziej nie wskazał normalnego związku przyczynowego. Dodatkowo podkreślił, że jednostka podlega stałym kontrolom sędziego penitencjarnego i o każdym fakcie przeludnienia informowano właściwy dla zakładu sąd penitencjarny. Ponadto podniósł, że w sprawie o wypłatę zadośćuczynienia w oparciu o art. 23 i 24 k.c. w związku z art.448 k.c., tj. za naruszenie dobra osobistego powód powinien udowodnić istnienie działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie tejże krzywdy wynikającej z naruszenia przez pozwanego dobra osobistego powoda, związek przyczynowy między krzywdą niemajątkową, a działaniem lub zaniechaniem sprawcy krzywdy niemajątkowej, a ponadto udowodnić w przypadku bezprawnego działania lub zaniechania sprawcy krzywdy jego winę. Sąd na podstawie złożonych przez pozwanego dokumentów ustalił, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w T. od dnia 24 lipca 2002 r. do dnia 7 sierpnia 2002 r. oraz dnia 22 stycznia 2004 r. do dnia 10 sierpnia 2006 r. ( dowód: k.47,48- informacje o pobytach i orzeczeniach). Pozew o odszkodowanie wpłynął do tutejszego Sądu w dniu 22.11.2010 r., a został wysłany z Zakładu Karnego w (...).11.2010 r. ( dowód: k. 2 i 6). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że roszczenie powoda nie może zostać uznane za uzasadnione, ponieważ pozwany podniósł zarzut przedawnienia, który jest zasadny, bowiem tego rodzaju roszczenie jest roszczeniem majątkowym mimo, że ma rekompensować szkodę o charakterze niemajątkowym w związku z czym przedawnia się po trzech latach. --- STRONA 3 --- Podstawą prawną takiego żądania tj. żądania związanego naruszeniem dóbr osobistych, jest art. 448 k.c. Do treści tego przepisu odsyła art. 24 § 1 zd. 3 k.c., który stanowi, iż na zasadach przewidzianych w kodeksie poszkodowany może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Roszczenie takie ma własny reżim przedawnienia przewidziany obecnie w art. 442 1 k.c., a do 10.8.2007r. uregulowany przepisem art. 442 §1 k.c. , który został uchylony ustawą z dnia 16.2.2007r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny ( Dz. U. nr 80 poz. 538 ). Zgodnie z art. 442 1 § 1 i 3 K. cywilnego, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zdaniem Sądu, jeśli powodowi została naruszona godność osobista to musiał mieć świadomość naruszania jej już w chwili, gdy miało to miejsce. Oczywistym jest, że musiał również wiedzieć, kto jest naruszycielem jego dóbr osobistych, a zatem kto jest osobą zobowiązaną do naprawienia szkody. Ewentualne późniejsze uzyskanie informacji o składaniu przez inne osoby podobnych powództw nie ma wpływu na ocenę początku biegu przedawnienia. Skoro więc od końcowej daty odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności do chwili złożenia pozwu upłynęło znacznie ponad 3 lata zgłoszone przez niego roszczenia są przedawnione i dlatego też powództwo zostało oddalone. Skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji jest zbędne. W związku z tym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalania, czy faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i czy pozwany ponosi za to odpowiedzialność. / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2010 r. I CSK 653/09 -Biul. (...)./ Wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. nie został przez Sąd uwzględniony mimo przegrania przez powoda sprawy ponieważ uznał, iż zachodził szczególny wypadek, o jakim mowa w tym przepisie i dlatego orzekł jak w pkt. 2 sentencji wyroku.