Wyrok IC .708/10

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC .708/10 " |yf“S‘_=:'\\}\ ‘r\.' H . , \ . "”w=*§“\ *§@* WYRQK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2012 r Sad Okregowy W Krakowie W w skladzie n ' ydzial I Cywilny 8.StQpL1]8,CyII1I Przewodniczqcy: S. S.O. Magda Froncisz Protokolant: Elzbieta Bator po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012r. W Krakowie sprawy z pfiwédztwa przeciwko Skarbo ' W1 Panstwa 0 zaplatc I. oddala powédztwo, II. przyznaje od Skarbu Pafistwa na rzecz pelnomocnika 2 urzedu powoda. kwotq: 4.428 zl [cztery tysiape czterysta dwadzieécia osiem) w tym kwotg 828 zl podatku vat tytulem kosztéw pornocy prawnej udzielonej z urzegdu powodowi, 2 III. kosztami sadowymi, od ktérych uiszczenia pOW6d by} zwolniony, obciaza Skarb Pafistwa, IV. nie obciaja powoda koszfami zastepstwa. procesowego strony pozwanej. 2 --- STRONA 2 --- Sygn. aktl c 708/ 10 UZASAIJNIENIE wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 roku ‘W pozwie z dnia 22 kwietnia 2012 roku powéd wniésl 0 zasadzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora Zakladu Karnego W kwoty 120.000 zkotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wyroku do dnia zaplaty, tytulem zadoééuczynienia za doznane szkody, krzywcly moraine, utratq: zdrowia, ktére zostaly spowodowane nieludzkimi warunkami odbywania. _“kary pozbawienia. wolnoéci w Zaklaclzie ‘Karnym W ..., odbiegajapymi 0d standardéw europejskich oraz 0 nadanie wyrokowi klauzuli wykonalnoéci. W uzasadnieniu powéd wskazal, ii od paédziernika 2005 roku do lipca 2011 roku odbywal karc pozbawienia wolnoéci we wspomnianym wyfaej Zakladzie Karnym. Powéd przebywal w przeludnionych, zagrzybionych celach, ktérych powierzchnia na jedna, osobc byla znacznie mnicj sza nii 3 mg, brakowalo dostapu cieplej wody, éwiatla, prawidlowej wentylacji, podstawowej opieki zdrowotnej, okna byky nieszczelne, kapiki sanitarne i we prowizoryczne, a sluéba wigzienna. przeéladowala osadzonych. Przebywanie w takich warunkach, jak twierdzi powéd, spowodowalo u niego nieodwracalny uszczerbek psychiczny i fizyczny, doprowadzaj ac jego Zycie W 1 rnlodym wieku do katastrofy, a ponadto stalo w sprzecznoéci z gwarancjarni przewidywanymi przez Konstytuéjg RP, Europejska konwencjq: 0 ochronie praw czlowieka i podstawowych wolnoéci, uwlaczajac ludzkiej godnoéci poprzez hrak rninimalnego standardu godnego odbywania kary. Jako podstawe swojego roszczenia powéd wskazal przepis art. 24 k. c. w zwiazku z art. 448 k. c. . W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Pafistwa, reprezentowany przez Dyrektora Zaldadu Karnego W , wniosla. 0 --- STRONA 3 --- oddalenie powédztwa W caloéci oraz 0 zasadzenie kosztéw postgpowania Wedlug norm przepisanych prawem, W tym kosztéw zastepstwa procesowcgo na rzecz Skarbu Pafistwa. ' Zdaniem strony pozwanej, osadzenie powoda W celi 0 powierzchni mniejszej niiz 3 m2 na jednego skazanego nie nosilo znamion bezprawnoéci ze Wzglcdu na art. 248 § 1 k. k. W., ktéry umoiliwia W szczcgélnie uzasadnionych wyfpadkach dyrekt5ro\\ri zakladu k.';u'r1ego lub aresztu éledczego umieszczenie osadzonych na czas okreélony W takich Warunkach, a takie wyrok Sa,du Najwyiszego z 2 paédziernika 2007 roku 1 ( II CSK 269/ 07.}, 1<tc'>1'y stwierdzik, 52 przy spelnieniu przeslanek z art. 248 § 1 k. k. W. osadzenie skazanego W celi niespelniajapej Warunkéw powierzchniowych nie. nosi znamion bezprawnoéci. Pozwany Wyrainie podkreélil, Ze nie istniejg ,,europejskie standmdy W zakresie Wykonywania. kary pozbawienia. Wolnoéci”, a okreélanie WarunkéW Wykonywania kar jest domena, W'C\V1'1Qt1'Z1'18, poszczegélnych pafistw. Nie obowiagrujag takée, ani na rnocy Europejskich Regul Wieziennych ani W orzecznictwie Europej skiego Trybunalu Praw Czlowieka, okreélone normy powierzchni, ktérych niezachowanie powoduje automatycznie naruszenie art. 3 Europej skiej konwencji 0 ochronie praW czlowieka i podstgwowych Wolnoéci. Nalezy stosowaé ,,kumu1atyWna, ocenc zaistniaiych Warunkéw” z uwzglcdnieniem liczby oséb W celi, jej powierzchni, mozliwoéci zapewnienia prywatnoéci, moiliwoéci pracy, zajgé sportowych i rekreacyjnych a takie innych okolicznoéci. . Poza tym Warunki sanitarne i higieniczne W celach ‘oyly zgodne z obowiazujacymi przepisami, miedzy innymi rozporzadzenianli Ministra Sprawiedliwoéci W tym zakresie: z dnia 17 paidziernika. 2003 roku. W sprawie Warunkéw bytowych oséb osadzonych W zakladach karnych i aresztach éledczych [Dz. U. Nr 186, poz. 820) oraz z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu 0rga.nizacyjno porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci (Dz. U. Nr 152, poz. 1493]. Powéd mial do dyspozybji osobne miejsce do spania, dostateczny doplyw powietrza, odpowiednia temperature i oéwietlenie, kaciki sanitarne posiadaly niezbadne wyposazenie i znajdowaly sie W kfidej celi, a --- STRONA 4 --- Zakiad Karny W pod1ega1 regularnym kontrolom, ktore nie Wykazaly znacznych uchybiefi. Wediug pozwanego ciozar Wykazania przcsianek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa na gruncie art. 417 i nast. k. c., a “T160 niezgodnego z prawern dzialania ba,dZ zaniechania przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej, ‘szkodo nirn spowodowana, a takze normalnego zwiegzku przyczynowego micdzy szkodq a zachowaniemi spoczywa na powodzie, a ten tego nie uczynil. Strona pozwanapodniosla zarzut przedawnienia roszczefi powoda za okres osadzenia przed dniem 30 kwietnia 2007 roku z uwagi na. upiyw okresu 3 lat od dnia, W ktoryin poszkodowany dowiedziai sic o szkodzie i osobie obowiazaxiej do jej naprawienia. “ Bezspornym w sprawie bylo, iz: a.) Z informacji udzielonej przez Dyrektora Zakiadu Karnego z dnia 28 pazdziemika 2010 roku Wynika, iz powod przebywal W Zakladzie Karnym W W nastopujapych okresach (k. 43 i nast.)1 I — od 19 pazdziemika do 31 pazdziernika 2005 roku;  od 22 grudnia 2005 roku do 19 stycznia 2007 roku;  od 20 paidziernika 2009 roku do 4 stycznia 2010 roku; ~ od 9 marca 2010 roku do 2 wrzeénia 2010 roku;  od 30 Wrzeénia 2010 roku do dnia 28 paédziernika. 2010 roku Wlqcznie. _ b) Powod przebywal W nastopujapych celach mieszkalnychz  gela numer 303 o powiezfzchni 15,21 m2: 1 W okresie od 19 do 25 paidziemika 2005 roku, W ktorej przebywalo 6 osob a W dniach 2021 paidziernika 4 osoby;  cela numer 003 0 Jnowierzchni 8.j2 m2: W okrcsie od 25 do 27 paédziernika. 2005 roku3 osoby; ~ cela numer 404 o powierzchni 2501 1112; W okresie 2731.10.2005— 10 0S0b, 13—l7.0'l.2006 10 osob, 11.04 28.04.2006 Dd 9 do 10oséb, 23.05 23.06.2006 od 7 do 10 oséb, 28.12.200904.01.2010 8 osob, 26.0323.04.2019 od 9 do 1O oséb; --- STRONA 5 ---  ce1_a__1j1u1ner 013 o poWierzQ1j11'1i27._22 m9: W okresie 22.12.2005l3.0l.2006 od 8 do 12. osob, 28.0423.05.2006 od 10 do 12 osob, 0506.0'7.2006— 11 osob, 1_6.0720.09.2006 9 do 12 osob, 27.0915.12.2006— 9 do 13 08613;  cela numer 410 o powierzchni 39,63 111?; W okresie 17.0111.04.2006 od 11 do 14 osob;  cola numer 401 o poWierzc1'g11i 39,31 m2: ‘ W okresie 23.06 do 26.06.2006 13 osob, 2027.09.2006 10 osob;  cela numo;:211 0 powierzchni 21,21 mi; W okresie26.065.07.2006 od 1 1 do 14 osob;  celajgumer 006 o powierzchni 8,82_;n2: W okresie 0616.07.2006 1 osoba;  C€l@._I1L11'I1€_1lflQ3 o powierzchni 22,33 m%: W okresie 15.12.2006 10.01.2007~ 5 do 8 osob;  cela. numer OQ5 o powierzchni 8,821m2: . W okresie 10.0119.01.2007 1 osoba, 30.0713.08.2010 1 osoba;  cola numer 402 o powierzglnfli 39,90 m2: W okresie 20.1028.12.2009— od 12 do 13 osob, 09.0326.03.2010 od 12 do 13 osob, 23.0423.07.2011} od 12 do 13 osob;  celoaonumeg 316 0 p0Wie1'ZChl11 15,1111 11192 W okresio 2327.2010— 5 osob; — cela numer 317 o poWierzchni_28,§2m2: " W okresie 27.0730.07 9 osob;  cela_1'1L1n_1er 217 0 powierzchni 27,21 m2: W okresie 13.0802.09.2010 9 osob;  cola. nun:1er_419 9_poWierzchni133,74 n12: W okresie 29.0927.10.2010 od 10 do 11 osob. 0) W dniach 26.0326.04.2010 na podstawie art. 110 §2b 1;. k. W. oraz decyzji Dyrektora Zaldadu Karnego W powod przebywal W celi mieszkalnej, ktoroj powierzchnia przypadajaca na jednego skazanego Wynosiia mniej niz 3 m2 ale W1QCCj niz 2 m2 z uwagi na koniecznoéé pobytu W zakiadzie karnym, ktory nie posiada. Wolnych rniejso W celach mieszkalnych 9 i rownoczesnym braku mozliwoéci przetransportowania do innej jednostki, W ktorej bylyby speinione normy powierzchniowe. --- STRONA 6 --- d) Powod zostal zWo1niony z jednostki penitencjarnej W dniu 27 lipca 2011 roku (k. 237]. Sa,d ustalil nastepujacy stan faktyczny: O fakcie przeludnienia W Zakladzie Karnym W byka na biezapo informowana Sekcja Penitencjarna Sadu Okregowego W . (dowod: informacja 0 stanie zaludnienia Zakiadu Karnego w miedzy 31 pazdziemika 2005 roku a 31 gmdnia 2009 roku, k. 4965) Wszystkie cele W Zakladzie Karnym W posiadaja, ka,ci.ki sanitarne, Wyposazone W niezbedny sprzet, a ich obudowa umozliwla zachowanie intymnoéci. Ciepla. Woda. od I kwartalu 2008 roku jest doprowadzona do Wszystkich eel Pawilonu B, z ktorej mozna korzystaé W Wyznaczonych decyzja; Dyrektora Zakladu godzinach. W pawilonie A z cieplej Wody rowniez mozna korzystaé od IV kwartalu 2008 roku, lecz W celach oddziaiu III i IV tego pawilonu jest jedynie biezapa Woda zimna, ale osadzeni maja mozliwoéé pobierania cieplej Wody z Wyznaczonych punktow na korytarzu. P1a.noWa1'1e sa prace remontowe W tym zakresie, po uzyskaniu odpowiednich érodkow finansowyoh. Cele sa, oéwietlane zarowno éwiatlern naturalnym jak i zarowym, a po uzyskaniu indywidualnej zgody Dyrektora Zaldadu osadzeni maja, mozliwoéé skorzystania z dodatkowej lampki do czytania. Osadzeni nie Wykonuja, pracy W ceiach Wieziennych. Wentylacje i przewietrzanie cel zapewnia stolarka okienna i drzwiowa, a W Wiekszoéci z nich znajduja, sie kratki Wentylacji grawitaoyjnej, pomimo braku takiego Wyrnogu W juz istniejapych obiektach budowlanyoh. Okna sa, szczelne i zamykane, a naprawy so, dokonywane na biezdco. Siuzba. konserwacyjna ujednostki dokonuje ich systematycznego przeglqdu przed kazdym sezonem‘ grzewczym. Remonty i naprawy sa, dokonywane Wg harmonogamu zatwierdzonego przez Dyrektora jednostki bqdé aktualnych potrzeb. --- STRONA 7 --- (dowod: informacja w zakresie wamnkow bytowych odbywania kary pozbawienia wolnoéci, k. 70) W Zakladzie Karnym W przeprowadzono Wizytacje, dokonane przez Sedziow Sadu Okregowego W , W nastepujacych terminach: 07 30.06.2005; 0113.02.2007; 0714.02.2008. Porzadek Wewnetrzny reguluje aktualne Zarzadzenie Wewnetrzne Dyzrektora. Zakladu Karnego W nr 23/03 z dn. 01.10.2003, W sprawie porzadku Wewnetrznego dla skazanych i tymczasowo aresztowanych W Zaldadzie Karnym W . I Stwierdzono, ze ceie Wyposazone sa W niezbedny sprzet i instalacje (In. in. stoi, iozko, taboret, szaiki écienne, poéciel, materacc, reczniki, 1<'o_ce}, osadzeni korzystaja, z Wlasnej odziezy, czynnoéci sanitarne sa Wykonywane zgodnie z ustalonymi zasadami porzadku dnia, osadzeni so, zywieni trzy razy dziennie.  Osadzeni raz W miesiacu otrzymuja, érodki higieniczne: mydio, przybory do golenia, paste i szczoteczke do zebow, proszek do prania i inne érodki do czyszczenia. W pawilonach mieszkalnych A i B zlokalizowane sa, odpowiednio zorganizowane lainie. Do dyspozycji osadzonych sa, oprocz placu spacerowego takze place rekreacyjne. W Zakladzie znajduje sie ainbulatoriuni, gabinet rentgenowski i stomatologiczny. Kazdy osadzony ma mozliwoéé zapisania sie do lekarza i skorzystania z pomocy specj alistow. Remonty cel mieszkalnych oddzialow I1—IV pawilonu mieszkalnego nr 1 i 2 przeprowadzono W latach 2003, 2005 i 2006. Niektorzy osadzeni sa zatrudnieni, a oi bez pracy, o i1e sa, zdrowi, maja obowiazek przepracowac do 90 godzin na rzecz zakladu karnego przy pracach porzadkowych, za ktore nie przysiuguje Wynagrodzenie, ale moze byé przyznana nagroda reguiaminowa. Oiaok Zakladu funkcjonuje Filia Zespolu Szkol Zawodowych W Nowyrn Wiéniczu 2 Ietnia szkola zawodowa 0 specjalnoéci monterelektronik, W ktorej osadzeni maja mozliwoéé ksztalcenia sic i zdobycia zawodu. --- STRONA 8 --- W kazdej celi znajduje sie telewizor, uzytkowany za zgoda Dyrektora placowki. Ponadto kazdy oddzial posiada éwietlice oraz silownie, funkcjonuje takze biblioteka. Osadzeni maja zapewniona, posluge re}igij 11a. Mimo utrzymujapego sie przeludnienia Zaklaclu nie nastapil Wzrost iloéci skarg i Wnioskow Wywolanych ta okolicznoécia. Kierownictwo podejmowalo liczne dzialania W tym zakresie, a Wszystkie czynnoéci mialy oparcie W 0boWia,zuja,cych przepisach praWa. Prowadzone by1'y: Wizytacje cel, biezace rozwiazywanie problemow osadzonych przez Wychowawcow, niezwloczne pfzyjmowanie przez kierownictwo osob, zapisuj acych sie na rozmowy, stale szkoleniakadry. Czynnoéci te zaslugiwaly, Wedlug osob przeprowadzajacych kontrole, na szczegolne uznanie i podkreélenie. Wizytujacy stwierdzili prawidlowe funkcj onowanie Zakladu Karnego, niebudzaca, zastrzezefi dokumentacje zawazjta, W aktach osobowych skazanych i zaslu guj aca, na uznanie prace Wychowawcza. Powod nie zglaszal zastrzezefi, ani skarg, dotyczacych Wydawania érodkow higieny osobistej. Powod podczas pobytu W Zakladzie Karnym nie by} ciezko ehory, a jego stan zdrowia W Warunkach osadzenia nie pogarszal sie. (dowod: protokofy z przeprowadzcmych wizytacji w Zakladzie Kamym w , k. 114151, zeznania éwiadka k.213214, zeznania éwiaclka ; k. 215215’) ' Sad dokonai powyzszych ustalefi faktycznych na podstawie powolanyeh Wyzej dowodow W postaci protokokow z Wizytacji dokonanych przez Sedziow Sadu Oktregowego ‘W .. W Zakladzie Karnym W ..., pism Dyrektora Zakladu Karnego do Sa,du Penitencjarnego dotyczacych faktu przeludnienia oraz na podstawie Z6ZI18.f1 éwiadkowz i . W ocenie Sadu sa one spojne i konkretne, a ponadto znajduja potwierdzenie W innych dowodach zebranych W sprawie i dlatego zasluguja na Wiare W caloéci. ‘ Sad oddalii Wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z ogledzin ce1 mieszkalnych W Zakladzie Karnym W z uwagi na fakt, ze zebrany W sprawie material dowodowy jest W tym zakresie Wystarczajacy, --- STRONA 9 --- a doW6d ten przyczynilby sic jedynic do przedluzenia postcpowania W sprawie, szczegolnie, ze oglcdziny pokazalyby obecny stan ce1, a nie stan W okresach, gdy przebywai W nich powod. Sad pominal dowod z przesluchania stron ze Wzglcdu na to, iz Wszystkie istotne dla rozstrzygniccia sprawy fakty zostaly juz Wyjasnione, a W szczegolnosci ze Wzgledu na fakt, iz powod  prawidiowo Wezwany  nie stawii sic na Wyznaczona W tym celu rozprawc W dniu 24.04.2012 r. < Sad oddalil Wniosek powoda 0 dopuszczenie dowodu z opinii bieglego lekarza z zakresu medycyny sadowej celem ustalcnia Wplywu Warunkow bytowych odbywania kary pozbawienia Wolnosci na stan zdrowia powoda, bowiem zebrany W sprawie material dowodowy Wykluczyi istnienie okolicznoéci mogacych mieé zwiazek przyczynowjr pomicdzy faktem przeludnienia W zakiadzie karnym i Warunkami socja1no bytowymi W nirn, a Wskazywanym przez powoda go1os1o_Wnie rzekomym rozstrojem jcgo zdrowia, ktorego istnienia i blizszego okreslenia, na czym mialby on polegaé, powod W zaden sposob nie Wykazai. Ze zgromadzonego materialu dowodowego Wynika, ze powod ,,nie byi ciczko chory, a jego stan zdrowia W Warunkach osadzenia nie pogarszal sic” (k. 215’). Sad daft Wiarc tym stwierdzeniom i uznal — na podstawie zgromadzonego W sprawic materialu dowodowego — i2‘: prowadzenie dowodu z opinii bieglego lekarza nie przyczyniiaby sic do Wyjasnienia istotnych dla rozstrzygniccia spornych okolicznosci. W zwiazku z powyzszym, majac na uwadze fakt, iz obowiazek przedstawienia dowodow spoczywa na stronach (art. 3 k. p. c.], a ciczar udowodnienia faktow rnajacych‘ dia rozstrzygniccia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k. p. c.) spoczywa na stronie, ktora z faktow tych wywodzi skutki prawns (art. 6 k. 0.), Sad uznal sprawc za Wyjasniona, do rozstrzygniccia nawet bez przeprowadzenia dowodu z opinii bieglego lekarza psychiatry, dowodu z przesluchania powoda i oglcdzin cel mieszkalnych. ~ Sad zwazyl, co nastcpuje: --- STRONA 10 --- Powodztwo W niniejszej sprawie podlega oddaleniu W pierwszej kolejnosci na skutek uwzglcdnienia podniesionego przez stronc pozwana, zarzutu przedawnienia czcsci roszczenia za okres osadzenia przed dniem 30 kwietnia 2007 roku. Stosownie do art. 4421§1 k. c. roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sic o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze terrnin ten nie moze byé dhizszy nii dziesicc lat od dnia, W ktorym nastapilo zdarzenie Wywoiujace szkodc. Zgodnie z art. 2 ustawy o zmianie ustawy  Kodeks cywilny z dnia 16 lutego 2007’ r. (Dz.U. Nr 80, poz. 538] do roszczeri o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym powstalych przed dniem Wej écia W zycie niniejszej ustawy, (czyli przed dniern 10 sierpnia 2008 r.) a Wedlrug przepisow dotychczasowych W‘ tym dniu jeszcze nieprzcdawnionych, stosuje sic przepisy art. 4421 Kodeksu cywilncgo. Natorniast przepis art. 442§1 k. c., uchylony niniej sza ustawa stanowil, ze roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowariy dowiedzial sic o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym Wypadku roszczenie przedawnia sic z uplywem lat dziesicciu od dnia, W. ktorym nastapiio zdarzenie Wyrzadzajace szkodc. _ Skoro czcsé roszczenia powstaia 30 kwietnia 2007 roku, a Wicc przed dniem 10 sierpnia 2008 r., a Wedlug dotychczasowych przepiséW (art. 442§1 k. c.) W tym dniu juz przedawnionych, stosuje sic przepis dotychczasowy art. 442§1 k. c. W tym zakresie. Z akt sprawy Wynika, ze powod przebywal W Zakladzie Karnym W od dnia 19 pazdziernika 2005 roku do dnia Wplywu pozwu do tutejszego Sadu, a Wicc 30 kwietnia 2010 roku, a odbywanie kary pozbawienia Wolnosci zakoficzyi 27 lipca 20 1'1 roku. ' Nalezy zaznaczyé, ze powod mial ‘piezaca Wiedzc dotyczaca Warunkow, W j akich przebywal oraz do podejmowanych przcz administracjc Zakiadu Karnego dzialaniach, Wobec czego mial mozliwosc Wystapienia z roszczenicm cywilnoprawnym W przepisanym terminie, o ile dziaiania te --- STRONA 11 --- powodowaly szkodc na interesie powoda, tj. za okres od 19 pazdziernika do 31 paidziernika 2005 roku i 22 grudnia 2005 roku do 19 stycznia 2007 roku, z uwagi na uplyw trzech lat od zdarzenia Wywolujaccgo szkodc. Zatem roszczcnie powoda za okres od 20 pazdziernika 2009 roku nie uleglo przedawnieniu, jednakie W tym zakresie roszczenie to, jako bezzasadne, nie zaslugiwalo na uwzglcdnienie. Powod Wnosil 0 zasadzenie kwoty 120.000 zl tytulem zadoséuczynienia za naruszenie jego ‘dobr osobistych oraz spowodowanie nieodwracainych szkod moralnych, psychicznych i fizycznych Wywolanych niegodnymi Wamnkami odbywariej kary pozbawienia Wolnosci W Zaldadzie Karnym W . Podstawc prawna roszczefi powoda stanowii przepis art. 24 k. c. W zwiazku z art.448 k. c. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dobr osobistych ani tez Wyczerpuj acego ich katalogu, niewatpliwie mozna do nich zaliczyé godnoéc, prawo do intymnosci, pryWatr1osci i humanitarnego traktowania. Powszechnie przyjmuje sic, ze sa to Wartosci immanentnie zwiazarie z jednostka Iudzka. Pojccie to ma jednak charakter normatyWny Wartoéci musza podlegac ochronie prawnej. Ocena czy doszlo do naruszenia dobr osobistych nie ma charakteru subiektywnego lecz powinna byé mierzona obiektywna miara rozsadnego 9 i przecictnego czlowieka (tak tez S.A. W Lodzi w Wyroku Z dnia 28 sierpnia 1996, 1 Aer 341/96, osa nr 7s Z 1997 r., poz. 43 ). Nie kazde naruszenie dobra osobistego daje moz1iWosé dochodzenia naprawy Wyrzadzonych krzywd i szkod. Znaczenie ma jedynie takie zachowanie, W postaci dziaiania badz zaniechania, ktore nosi cechy bezprawnosci a Wicc nie znajduje oparcia W obowiazlljacym porzadku prawnym czy zasadach Wspolzycia spoleczncgo. Znaczenie ma rowniez okolicznosc, iz bezprawnoéé ta ma mieé charakter obiektywny, nie liczy sic subiektywne przekonanie osoby, ktora dopuéciia sic naruszenia co do braku Winy a nawet jej swiadomosé W tym zakresie. Liczy sic bowiern odbior danego zachowania przez osoby niezainteresowane bezposredriio W sprawie (osoby trzecie] i --- STRONA 12 --- reakcja opinii publicznej (SN W Wyroku z 26 paidziernika 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107]. Artykul 24 k. c. Wprowadza dornniemanie bezprawnoéci naruszenia dobr osobistych, przerzucajac ciczar dowodu z osoby, ktora sic na nie sic poWo1uje na osobc, ktora temu zaprzecza. W procesie to pozwany ma Wykazaé, ze jego dzialanie nie byio bezprawne. Pewne okolicznosci pomimo oczywistosci naruszenia albo zagrozenia cudzych dobr powoduja uchylenie bezprawnosci tego zachowania. Sa to na przykladz zgoda pokrzywdzonego, co znajduje uzasadnienie W konstrukcji dobra osobistego jako prawa podmiotowego, ktorym mozna swobodnie dysponowaé, chyba ze zgoda taka jest sprzeczna z bezwzglcdnie Wiazacymi nomami prawnymi lub zasadami Wspolzycia spoieczifiego; dzialanie na podstawie przepisu prawa Iubu W Wykonywaniu prawa podmiotowego czy W obronie interesu spoiecznego, stan Wyzszej koniecznosci, obrona konieczna. Pokrzywdzony ma do dyspozycji nastcpujace érodki ochrony: powodztwo o ustalenie, ze okreslone dobro osobiste przysiuguje danej osobie, co moze bye Wystarczajace by uchylic niebezpieczefistwo dokonania naruszenia; powodztwo o lzaniechanie W przypadku gdy istnieje uzasadniona obawa dalszych naruszefi; powodztwo o usuniccie skutkow naruszenia, ktore moze polegac na przyklad na ziozeniu oswiadczenia o odpowiedniej tresci i formic; powodztwo o zadoscuczynienie pieniczne lub zaplatc na Wskazany cel spo1eczny charakter roszczefi ma tutaj charakter kompensacyjny bowiem nie rnoze zrekompensowaé doznanej krzywdy ale jedynie ja zlagodzic, moga byc one zasadzone alternatywnie. Celem ochrony sa tutaj interesy niemajatkowe pokrzywdzonego, innym zagadnieniem jest ochrona jego interesow majatkowych. W tej kwestii istnieje mozliwosc zasadzenia odszkodowania W przypadku wyrzadzenia szkody bezprawnym naruszeniem dobr osobistych. Ochrona przewidziana na gruncie Kodeksu cywilnego nie Wyiacza zastosowania innych przepisoW' pozakodeksowych W tym zakresie, Wyznaczajac jedynie minimalny standard ochrony, ktory na gruncie przepisow szczegolnych moze byé podwyzszany. --- STRONA 13 --- W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje sic, iz nie kazde naruszenie debr osobistych powoduje uprawnienie do zadania zadoseuczynienia na podstawie art. 448 14. c. Wedle Wyboru pokrzywdzoriego badz na jego rzecz badz na Wskazany przez siebie cel spoteczny (por. postariowienie Sadu Najwyzszego z dnia 7 grudnia 2011 r. V CSK 113/ 11 LEX nr 1 101690}. Sad Najwyzszy W swoim orzecznictwie (por. uchwala skladu siedmiu scdziew z dnia 18 pafidziernika 2011 r. III CZP 25/ 11, niepub1., Wyrok z dnia 27 pazdziemika 2011 r. V CSK 489/ 10, niepubl.) wprawdzie podkreélal, ze przebywanie osadzonego W celi 0 powierzchni mniejszej niz 3 m2 na osobc jest przesianka naruszenia dobr osobistych, ale nie przesadza o tym automatycznie i nie jest jedyna przeslanka, dla ustalenia tego faktu. Znaczenie ma takze dlugotrwalose przebywania W takiej celi, rodzace sic z tego powodu uoiazliwosci, a takze inne Warunki panujaoe W zakladzie karnym czy areszcie sledczym, ktore poczucie krzywdy moga potcgowae, osiabiae a nawet sprawie, ze W ogole nie powstariie. Powod Wiaze naruszenie swoich dobr osobistych z p1'Z6p61ni61‘1i6II1 cel mieszkalnych, brakiem cieplej Wody, Weritylacji, prowizorycznymi kacikami sanitarnymi i Wc, brakiem swiatla, nieszczclnymi oknami, zagrzybieniem, bralciern nalezytej opieki zdrowotnej i przesladowaniem ze strony sluzby Wicziennej. Dernokratyczne pafistwo prawne zobowiazane jest do zapewnienia osobom skazanym na karc pozbawienia Wolnosci godziwych Warunkow jej odbywania. Obowiazek taki Wynika Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowariego przez Polskc Micdzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku ( Dz. U. z 1977 roku , Nr 38, poz. 167, 169] W mysl ktorego kazda osoba pozbawiona Wolnosci bcdzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cziowieka oraz z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 grudnia 1950 roku ( Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284), ktory stanowi, ze nikt nie moze bye poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizaj acemu traktowaniu 1ub karaniu. . Wymienione zasady znajduja rowniez W oparciu art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji RP. A _ ' --- STRONA 14 --- Ocena materiaiu dowodowego zgromadzonego W tej sprawie W przekonaniu Sadu prowadzi do stwierdzenia, ze W ustalonym stanie faktycznyrn dobra osobiste powoda nie zostaly naruszone przez stronc pozwana, a podjcte przez nia dzialania nie nosiiy cech bezprawnosci, przez co nalezalo odmowie ochrony przewidzianej W przepisach art. 23 k. 0., 24 k. c. i448 k. c. Stosownie do tresci przepisu art. 110 k. k. W., skazanego osadza sic W celi mieszkalnej Wieloosobowej lub jednoosobowej, a jej powierzchnia przypadajaoa na skazanego, wynosi nie mniej niz 3 m9. Cele Wyposaza sic W odpowiedni sprzct kwaterunkowy zapewniajacy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny dop}yW powietrza i odpowiednia, do pory roku temperaturc, Wed}ug nonn okreslonych dla pomieszczen mieszkalnych, a takze oswietlenie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy.  Zgodnie z obowiazujacym do dnia 6 grudnia 2009 roku przepisem art. 248 § 1 k. k. W. W szczegelnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zak}adu karnego lub aresztu sledczego meg} umiescie osadzonych, na czas okreslony, W Warunkach, W kterych powierzchnia W celi na jedna osobc Wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszczeniu naleza}o bezzW}ocznie powiadomie scdziego penitencjarnego. A zatem musialy istniee szczegolne okolicznoéci aby przekroczye Wyznaczona normc i o umieszczeniu osadzonego W takich Warunkach nalezy zawiadomie scdziego penitencjarnego. I Reg1.1}a od dnia 6 grudnia 2009 roku jest nadal moziiwose umieszczenia osadzonego W celi o powierzchni mniejszej niz 3 1112 na czas okreslony, Wynoszacy maksymalnie 90 1ub 14 dni, gdy zachodza enumeratywnie Wyliczone w art. 110 k. k. W. przesianki takiego osadzenia. , W rozpatrywanej sprawie nie ulega Watpiiwosci, iz powod przebywa} okresowo W celach niespelniajacych Wskazanych Wyzej norm powierzchniowych. Jednak pobyfpozwanego W nich nie nosi} znamion bezprawnosci. Dyrektor Zakladu Karnego W Wyda} W oparciu o art. 110 § 2b k. k. W. dWa zarzadzenia (z dnia 26 marca i 9 kwietnia 2010 toku, k. 66 i 69 t. I akt), na podstawie ktorych powoda umieszczono W --- STRONA 15 --- mniejszej celi na okres 14 dni, a nastcpnie czas ten przediuzono, za zgoda Scdziego Penitencjarnego Sadu Okrcgowego W ..., Wyrazonej na podstawie art. 110 § 2c k. k. W. 8 kwietnia 2010 roku (k. 68), o dalsze 14 dni. Zaznaczye nalezy takze, iz, jak Wynika z zalaczonych dokumentew, Dyrektor Zaldadu Karnego regularnie informowai Sekcjc Penitencjarna Sadu Okrcgowego W 0 stanie zaludnienia jednostki rnicdzy 31 pazdziernika 2005 roku a 31 grudnia 2009 roku. Liczba osadzonych ponad normc W okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosci nie byla znaczna Wahala sic micdzy 100,9% do 131%. Nalezy zauwazye, iz W niektorych celach powoda przekroczenie normy nie by}o znaczne a nawet W niektorych okresach powod przebywal sarn W celi o powierzchni 8,82 m2 (dotyczy okresow: 0616.07.2006; 10.01 19.01.2007; 30.0?13.08.2010). l Zarzuty poWoda dotyczace Warunkew sanitarnych W celi okazaly sic nieuzasadnione. Przede Wszystkirn W kazdej celi znajdowal sic Wydzielony kacik sanitarny, dajacy poczucie prywatnosci, }ezko dla kazdego osadzonego, skazani otrzymywali trzy posiiki dziennie, niezbcdne przybory toaletowe, koce, rnieli mozliwose pracy, nauki, brania udzialu W organizowanych zajcciach rekreacyjnych, kulturalnych i sportowych, a takze korzystali ' z dobrze zorganizowanej opieki medycznej. Stan okien, dostcp oswietlenia oraz Wentylacja nie budza Wickszych zastrzezefi W przekonaniu Sadu, a praWid}oWose dzia}af1 strony pozwanej W zapewnianiu odpowiednich Warunkow osadzonym potwierdzaja, sprawozdania z przeprowadzanych Wizytacji. Odbycie kary pozbawienia wolnoéci W celi Wieioosobowej stanowi istotna, dolegliwose, Wiaze sic bowiem z koniecznoscia znoszenia cia,g}ej obecnosci innych osob, czcsto reprezentujacych rozne swiatopoglady, majacych odmienne potrzeby i zainteresowania. Wymienione ograniczenia Wynikaja jednak z charakteru kary i Wpisania elementu nieuniknionego cierpienia W odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci, a nie Z zawinionej czy bezprawnej dzialalnosci funkcjonariuszy zakladew karnych. ’ --- STRONA 16 --- W ocenie Sadu twierdzenia powoda o doznanej krzywdzie sa jedynie jego subiektywnym odczuciem i nie znajduja uzasadnienia W obiektywnej ocenie zaistnialych okolicznosci W sprawie. W tym stanie rzeczy Sad oddalii powodztwo (W zakresie nieprzedawnionym) oparte na tresci art. 448 k. c. W zW. z art. 24 k. c. jako bezzasadne, orzekajac jak W pkt I. O kosztach nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej przez adWokata ustanowionego z urzcdu orzeczono W pkt II natzasadzie § 6 pkt 6 W zW. z §2 pkt 3 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie op}at za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzcdu. '  ' Kosztami sadowymi, od kterych uiszczenia powod by} zwolniony, Sad W pkt III obciazy} Skarb Panstwa. Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sadowych W sprawach cywilnych Sad W pkt IV nie obciazy} powoda kosztami zastcpstwa procesowego strony pozwanej. PoWod przez d}uzszy okres czasu przebyvva} W Zakladzie Karnyrn, nie ma zadnego majatku, jego moziiwosci zarobkowe sa bardzo ograniczone. _ Maj ac powyzsze na uwadze Sad orzek}, jak W sentencji.