Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 695/12 ‘_x_‘ = "E <<?42f '=;_:,*F;‘F 1% ,3;~1',H=' 1.A,A‘;:€ "fr‘fix _*;: F'$'\ rr¢E',..hf _ §i*g¢‘\1g:sL1\&i?‘* WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POL SKIEJ A Dnia 7 wrzeénia 2012r. Sqcl Okrggowy w §widnicy Wydzial 1 Cywilny W skladzie nastgpujqcym: Przewodniczqcy: SSO Arkadiusz Marcia Protokolant: Katarzyna Droidi po rozpoznaniu W dniu 7 wrzeénia 2012 1". w §widnicy na rozprawie ' sprfiwvyz powédzfiva przeciwko Skarbowi Pafistwa Sqdowi Okrggowemu w Swidnicy 0 zaplatg I. H. powédztwo oddala; ~ ‘ zasqdza od powoda na rzecz strony pozwanej koszty postgpowania‘ wkwocie 3.600 Z1.
--- STRONA 2 ---
Sggn. akt I C 695I12 _ UZASADNIENIE Powod M22 wniosi o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa — Sa_du Okrogowego w Swidnicy kwoty 150.000 zl tytmem zadoééuczynienia pienigznego za naruszenie jego prailva do rozpoznania sprawy w postopowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwfoki. W uzasadnieniu pozwu powod podalr, Ze postanowieniem Sqdu Apelacyjnego we Wrocfawiu z dnia 12 marca 2012 roku, wydanym w sprawie o sygn. aktstwierdzono, Ze w toczqcym sig przed Sqdem’ Okraggowym w $widnicy,.Wydzia%em Ill Karnym pod sygn. akt 1 postepowaniu, ktorego przedmiotem jest roszczenie odszkodowawcze bodqce nastopstwem niesiusznego tymczasowego aresztowania powoda w dniu 13 grudnia 2000 roku przez Sqd Rejonowy w Walrbrzychu w sprawie 0 sygn. aknastqpfla przewlebdoéé poprzez co naruszone zostaio prawo powoda do rozpoznania sprawy w postopowaniu sqdowym bez nieuzasadniohej zwlroki. Podniosi, Ze w wyroku Sqdu Apelacyjnego we Wrockawiu z dnia 2? listopada 2009 roku, wydanym wsprawie o sygn. akt, wskazano, Ze strona, ktorej skargg na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postopowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwioki uwzglgdniono, mote w odrobnym postepowaniu doohodzié naprawienia szkody wynikiej ze stwierdzenia przewlekioéci od Skarbu Paristwa, przy czym pod pojqciem szkody naleiy rozumieé szkode majqtkowq i niemajqtkowa, z ktorq Iqczy sio prawo do zadoééuczynienia. Zarzucii, _'2e sytuacja, w ktorej ponownie narusza sir; jego prawo do rozpoznania sprawy w postopowaniu odszkodowawczym bez nieuzasadnionej zw%oki jest dla niego nie tylko dodatkowym stresvem, poczuciem krzywdy, zwqtpienia i zobojgtnienia, powoduje ujemne odczucia organizmu skladajqce sio na cierpienie psychiczne i krzywdg moralnav. ale takie daje mu przekonanie, i2 Sad zupe¥nie go lekcewaiy pomimo, i2 z winy Sqdu Rejonowego w Wafbrzyohu doszfo do bezprawnego, niczym nieuzasadnionego tymozasowego aresztowania powoda w dniu 13 grudnia 2000 roku, czego nastgpstwem byl upadek bylrego przedsiebiorstwa powoda oraz powstanie wysokich strat materialnych, ktore aktualnie przekraczaja; jut kwotq 16.000.000 2%. (k. 1 4). W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Pafistwa Sqd Okrqgowy w Swidnicy wnios%a o oddalenie powodztwa w caloéci oraz 0 zasaplzenie od powoda na jej rzecz kosztow postopowania, w tym o zasqdzénie na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kosztow zastcgpstwa procesowégo we‘d%ug norm prawem przepisanyoh. .
--- STRONA 3 ---
' W uzasadnieniu swego stanowiska Strona pozwana wskazaia, 'Ze w jej ocenie powodztwo zarowno co do zasady, fak i co do wysokoéci Zqdanego éwiadczenia pienigznego jest bezpoclstowne i nie zasiuguje na uwzglgdnienie. Podniosia, Ze w niniejszym postopowaniu powéd powinien wykazaé szkodo vpozostajqcq w normainym zwiqzku przyczynowym z dziaianiem bqdz zaniechaniem Skarbu Pafistwa przy wykonywaniu wiacfzy publicznej, tymczasem powodiinie izaoferowai dowodéw ani na okoficznoéé poniesionej szkody (doznaqej krzywdy), ani tez na okoiioznoéé zwiqzku przyczynowego pomiodzy ewentualnymi cierpieniarini psychicznymi a przewlekioéciq postgpowania. Zarzuciia takze, ze samo istnienie przewlekioéci postopowania nie stanowi niewzruszainego domniemania istnienia krzywdy moralnej albowiem nie wyklucza sing syiuacji skutkujqcych minimalnq krzywdq moraine; lub jej caikowitym brakiem. Podnoszap powyisze zaznaozyia, 2e w omawianym przypadku okres przewlekioéci trwai od iinia 9 Iistopada 2011 roku do dnia 29 grudnia 2011 roku, a wigc p'rzez okres iqcznie 50 dni, przy czym sam Sa_d Apelacyjny wskazaf, ze przewlekioéf: ta nie jest znaozna, co w istotny sposob wpiywa na oceng stopnia natoienia ewentualnid doznanej przez powoda krzywdy. Podniosia, Ze suma pienigina przyznana juz powodowi przez Sqd Apeiacyjnyi w postqgpowaniu o sygn. akt(tj. kwota 2.000 zi) w caioéci kompensuje jakqkolwiek krzywdg moralnq powoda wywoiana_ przewlekloéciq postgpowania, zaé biorap pod uwago rodzaj postopowania, w ktorym wystapiia przewlekfoéé (postqpowanie odszkodowawoze, nie zaé postopowanie karne) uznaé naleiy] Ze stopiefi cierpiefi psyohicznych powoda jest znikorny. (k. 50 58). l Na rozprawie w dniu 7 wrzeénia 2012 roku powod podtrzyma% stanowisko wyartykuiowane w pozwie, a nadto wniosi 0 zasqdzenie ha jego rzecz od strony pozwanej kosztow postqpowania w kwocie 500 zi. (k. 73 i eprotokoi). Sad Okfggowy ustglii co nastqpuie: Przed Sqdem Rejonowym w Waibrzychu toczyio sio postopowanie karne w sprawie 0 sygn. akt w ktoiym powéd M%M''~‘r<%@ra+ udziai jako oskarzony. W okresie od dnia 13 grudnia do dnia 29 grudnia 2000 roku stosowano wobec niego érodek zapobiegawczy w postaoi tymczasowego aresztowania, akt oskarzenia wniesiono natomiast przeciwko niemu w dniu 28 czerwca 2002 roku. AA A _ W dniu 3 wrzeénia 2008 roku w tej sprawie wydany zostai wyrok uniewinniajqcy powoda. Bezspome
--- STRONA 4 ---
Sa_d Okrogowy w Swidnicy, IV Wydziai Karny Odwoiawczy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt stwierdzii; 2e w wfw postgpowaniu nastapiia przewlekioéé w okresie od dnia 28 czerwca 2002 roku do dnia 15 lipca 2005 roku. W zwiqzku z powyzszym przyznano powodowi rekompensate; w kwocie 5.000 zi. Bezspome Nastgpnie A/1% K Wl'1i0Sf do Sqdu Okrggowego w Swidhioy, Wydziaiu F Cywilnego pozew‘ min. o zasqdzenie odszkodowania i zadoééuczynienia w wysokoéci 500.000 zi za naruszenie przez sad jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwioki wskutek czego w sprawie o sygn. akt nastqpiia przewlekfoéé postgpowania. Dnia 3 czerwca 2009 roku Sa_d Okrggowy w Swidnicy oddalii powodztwo w wiw zakresie w oaioéci (sprawa o sygn. akt ). ' Powyzszy wyrok zostai przez powoda zaskarzony. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 roku, wydanymlw sprawie o sygn. akt I A Ca aid Apelaoyjny we Wrooiawiu zrnienii wfw wyrok Sa_du Okrggowego w Swidnicy i zasqdzii na rzecz powoda od Skarbu Pafistwa Sa_du Rejonowego w Waibrzychu kwote 20.000 zi tytuiem zadoééuczynienia pienioznego z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lutego 2009 roku, a dale] idqce powodztwo z tego tytuiu oddalii. . . Bezspome Przed Sa_dem Okrggowym w Swidnicy, III Wydziaiem Karnym toczyio sig rowniez postopowanie w sprawie 0 sygn. akt W wszczegte na skutek wniolsku powoda o zadoééuczynienie za niesiuszne zatrzymanie i tyrficzasowe aresztowanie w okresie od dnia 13 grudnia 2000 roku do dnia 29 grudnia 2000 roku, w ktorym powod poczqtkowo domagai sig kwoty 5.000 21, w ioku procesu zaé rozszertyi 2a_d'anie do kwoty 5.000.000 zt. W sprawie tej wyrokiem Sqdu Okrggowego w Swidnioy z dnia 21 paidziernika 2011 roku zasqdzono na rzecz powoda kwote 8.500 zi wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia sic3 wyroku, w pozostaiym zaé zakresie Zqdanie wniosku zostaio oddalone. Sa__d Apelacyjny we Wrociawiu utrzymai powyiszy wyrok w mocy orzeczeniem z dnia 29 listopada 2011 roku.
--- STRONA 5 ---
Bezspome Jeszcze przed uprawomocnieniem sio wyroku Sa_du Okrogowego w 8widnicy, Ill Wydziaiu Karnego z dnia 21 pazdziernika 2011 roku (sygn. akt powod wystapii w dniu 7 listopada 2011 Vroku do tegoz Sqdu z pozwem o odszkodowanie przeciwko Sa_dowi Rejonowemu w Waibrzychu za bezprawhe aresztowanie dnia 15 grudnia 2000 roku domagajgo sig kwoty 16.2?4.000 21 tytuiem utraty majqtku i umowy dealerskiej na autoryzowanqsprzedgzz i usiugi marki EQ§Q1ytuiem utarty zobowiqzafi oraz utratyzyskow byiego przedsiobiorstwa. Sprawa ta zarejestrowana zoistaia pod sygn. akt dniu 9 listopada 2011 roku sodzia Sa_du tjkrggowego w Swidnicy wydai w tej sprawie zarzqdzenie o treéci: ,,przeds1‘awié ponownie po uprawomocnieniu sig orzeczenia w sprawie w ktorej wydano wyrok w zakresie zadoééuczyniem'a”. _ Bezspome ' . W dniu 13 czerwca 2011 roku do Sqdu Okregowego w Swidnicy, Wydziaiu i Cywilnego wpiynaj pozew powoda M , w ktorym zqdai on zdsqdzenia od Skarbu Paristwa kwoty 752.800 2% tytuiem naprawienia szkody wynikiej z faktu jego niewqtpliwie niesmsznego tymczasowego aresztowania w dniu 13 grudnia 2000 roku, przy czym dnia 4 lipca 2011 roku powod rozszerzyi zqdanie pozwu o kwoto 4.000.000 zi tytu%em utraoonych korzyéci i kwoto 8.494.547 zi tytuiem ,,spfaty zadfuzenia powoda powstafego wobéc bankéw, w ktorych posiadai kredyty ;'nwostyoyjne”." Sprawie nadano sygn. akt Dnia 25 pazdziernika 2011 roku Sa_d Okrogowy, Wydziailfiywilny uznaf sie niewéaéciwym i przekazai sprawrg Wydziaiowi III Karnemu. Postanowienie to powod zaskarzyi, jednakze w dniu 27 grudnia 2011 roku Sa_d Apelacyjny we Wroc1awiu oddalii jego zazalenie. Spirawa wrociia do Sqdu Okrogowego w Swidnicy, Wydziaiu Ill Karnego i dnia 13 stycznia“'2012 roku nadano jej syg n. akt . V Bezsporne Dnia 23 stycznia 2012 roku Sa_d Okreggowy w Swidnicy poiqczyi sprawo o sygn. akt o iapznego rozpoznania ze sprawq o sygn. akt (pod ktorq to sygnaturq sprawa mia1a byé nadai prowadzona) i jednoozeénie przewodniczqoy wyznaczyi termin rozprawy giownej na dzierfi 15 marca 2012 roku. ~
--- STRONA 6 ---
Bezsporne Dnia 27 styoznia 2012 roku powod K1023/1skarge do Sqdu Apeiacyjnego we Wrociawiu wvsprawie naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy w postepowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwioki toczapym sie‘ przed Sa_dem Okregowym w Swidnicy pod sygn. akt 01%‘: swoje zqdanie uzasadniai faktem, ze swoj wniosek ziozyi dnia 7 listopada 2011 roku, zaé pierwsza rozprawa zostaia wyznaczona na dziefi 15 marca 2012 roku. A ~. Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt Sqd Apeiacyjny we Wroeiawiu stwierdzii, ze w postepowaniu toczapym sie przed Sa_dem Okregowym w Swidnicy pod sygn. akt’! nastapiia przewiekioéé, poprzez co naruszone zostaio prawo iQ'{R,¢Wdo rozpoznania sprewy w postepowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zwfoki, a nadto przyznai od Skarbu Pafistwa Sqdu Okregowego w Swidnioy na rzecz powoda sume pienieznqw kwocie 2.000 z1 za spowodowanie przewlekioéci postepowania oraz oddaiii dalej idape zqdanie skargi odnoénie wnioskowanej do przyzhania sumy pienieznej (powod domagai sie w tym postepowaniu przyznania mu tytuiem rekompensaty kwoty 20.000 zi) uznajap, iz stwierdzona przewlekfoéé nie jest znaczna, a zasqdzona kwota stanowié bedzie siusznq rekompensate za stwierdzonq przewlekioeé pos£epowania. Sqd ten wskazai, ze do przewlekioéoi postepowania doszio w nastepstwie wydania w dniu 9 Iistopada 2011 roku zalzqdzenia o treéci ,,przeo's1‘awié ponownie po uprawomocmieniu sie orzeczenia W sprawie w kfdrej wydano wyrok w zakresie zao‘oééuczym'enia“. Bezspome Sad Okreg9wy_zwa2y1 co nastgpuie: Powodztwo nie zasiugiwaio na uwzglednienie i jako takie pod|ega1o oddaieniu. ' Zgodnie z treéciq przepisu art. 2 ust. A1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w poetepowaniu przygotowawozym prowadzonym lub nadzorowanym p|2ez' prokuratora i postepowaniu sa_dowym bez nieuzasadnionej zwioki (Dz.U. z 2004 roku, Nr 179, poz. 1843 zpozn zm..) /dale] ustawa
--- STRONA 7 ---
o skardze na przewiekioéé postepowanial strona moze wnieéé skarge o stwierdzenie, 2‘:e w postepowaniu, ktorego skarga dotyozy, riastapiio naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwioki, jezeli postepowanie w tej sprawie trwa diuzej, niz to konieczne dla wyjaénienia tyoh okoiioznoéci faktybznych i prawnyoh, ktore sq istotne dla rozstrzygniecia sprawy, aibo diuzej niz to konieczne do zaiatwienia sprawy egzekucyjnej iub innej dotyozapej wykonania orzeczenia sqdowego (przewlek1oéé postepowania). W myél przepisu ad. 12 ust. 2 i’ 4 tejze uétawy, uwzgiedniajap skarge, said stwierdza, ze w postepowaniu, ktorego skarga dotyczy, nastqpifa przewiekioéé postepowania, a nadto na zqdanie skaizapego przyznaje od Skarbu Pafistwa, a w przypadku skargi na przewlekioéé postepowania prowadzonego przez komornika od komornika, sume pienieznqw wysokoéci od 2.000 ziotych do 20.000 zlotych. Nie wyczerpuje to jednak wszystkich roszczefi skarzapego aibowiem — stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 i 21 wlw ustawy — strona, ktorej skarge uwzgledniono, moze w odrebnym postepowaniu dochodzié naprawienia szkody wynikiej ze stwierdzonej przewlekioéci od Skarbu Pafistwa albo solidarnie od Skarbu Pafistwa i komornika, przy czym postanowienie uwzgledniajqce skarge wiqze sqd w postepowaniu oywilnym o odszkodowanie Iub zadoeéuczynienie, co do stwierdzenia przewlekioéoi posteoowania. Opierajoc sie na cytowanym wyzej przepisie art. 15 ust. 1 ustawy o skardze na o|zewiek1oéfi: posiepowania powod wystqpii w niniejszej sprawie z pozwem o zasqdzenie na jego rzecz zadoééuczynienia pienieznego w kwocie 150.000 21 wskazujqc, iz zqdanie to wywodzi z faktu przewlektoéci jakestwierdzona zostaia w" toozapym sie przed Sa_dem Okregowym w Swidnicy, ill Wydziatem Kalfnym postepowaniu o odszkodowanie w splrawie o sygn. akt Warunkiern kohieoznym wystqpienia na droge postepowania cywilnego, o ile sprawa co do istoty nie zostata zakorficzona, jest uprzednie uwzglednienie skargi na przewlektoéé postepowania w trybie powoianej wyzej ustawy. Na dowod powyzszego powod przediozyi odpis. postanowienia Sqdu Apelacyjnego we Wrociawiu wydanego w dniu 12 marca 2012 roku w sprawie. o sygn. a w ktorym to orzeozeniu tenze Sa_d stwierdzii, ze istotnie w postepowaniu toczqcym sie podsygn. aktnastapiia przewleldoéé. Z reguiaoji zawartej w przepisie art. 15 ust. 2 omawianej ustawy wynika jednoznacznie, ze postanowienie uwzgledniajqce skarge wiqze sqd w postepowaniu cywilnym o odszkodowanie iub zadoééuczynienie co do stwierdzenia przewlekioéci postepowania. Oznacza to, ze sam fakt przewlekioéci postepowania sqdowego nie wymaga przeprowadzenia osobnego postepowania dowodowego. Podkreélenia réwniez wymaga, ze caty ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny by’: miedzy stronami bezsporny, strona pozwana nie negowa1a bowiem zadnej 2 okolioznoéci tyczapych sie powoda zarowno odnoénie faktu
--- STRONA 8 ---
toczapego sie przeciwko niemu przed Sqdem Rejonowym w Waibrzychu postepowania karnego zakoficzonego ostatecznie uniewinnieniem, stwierdzonej w tym postepowaniu przewlektosci, jak tez faktu pozniejszego domagania sie plzez niego w kilku postepowaniaoh odszkodowania izadoééuczynienia. I ~ Godzi sie jednak zauwazyé, ze cytowany wyzej przepis art. 15 ustawy o skardze na przew|ek+oéc': postepowania nie tworzy sam w sobie uprawnienia do skutecznego domagania sie odszkodowanialub zadoééuczynienia, nie jest on bowiem ani wystarczajapq podstawa, £111 tez nie stanowi wystarczajapej przestanki do uzyskania jednego (bqdz obu) powyzszych swiadczefi. Przepis ten wskazuje jedynie na moziiwoéé uzyskania peinej kompensaty, ma on charakter normy odsyiajapej i okreéiajapej zakres prejudycjalnego zwiqzania. Aby jednak pozwany Skarb Pafistwa poniost odpowiedzialnosé i mogi zostaé zobowiazany do wyptaty odszkodowania |ub zadoééuczynienia strona dochodzqca swych roszczefi musi wykazaé pozostaie przesianki odpowiedziainoéci, zezwalajape na zastosowanie art. 417 § 1 k.c., art. 445 k.c. lub art. 448 k.c. (tak rowniez m. in. Sad Najwyzszy w wyroku zdnia 6 maja 2010 roku, sygn. akt H CSK 640/09, LEX nr 598758, Sad Najwyzszy w wj/roku z dnia 13 grudnia 2007 roku, sygn. akt I CSK 315/07, LEX nr 371449). Powod nie powotywat sie w przedmiotowej sprawie na to aby plzez sam fakt przewlektosoi postepowania w sprawie 1 naruszone zostaio jego dobro osobiste (art. 448 k.c.), nadto w orzeczniotwie Sa_du Najwyzszego i Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka przyjeto, ze prawo do rozpoznania sprawy bez zbednej zwioki nie jest dobrem osobistym. Dlatego tez zastosowanie w sprawie znalezé mogtby przepis art. 417 § 1 k.c., zgodnie z ktorym za szkoda wytzadzonq przez niezgodne z prawem dziatanie Iub zaniechanie pizy wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafistwa tub jednostka samorzadu terytorialnego Iub inna osoba prawna wykonuja_ca te wiadze z mocy prawa badi ewentuainie przepis art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. dajapy mozliwosé zasadzenia zadoséuczynienia gdyby u powoda doszio do uszkodzenia ciata lub wywoiania rozstroju zdrowia. Abstrahujqc jednak_ od tego, ktory z powyzszyoh przepisow, przyjety zostatby za podstawe prawna rozstrzygniecia, wskazaé trzeba, ze warunkami koniecznymi skuteoznego wystapienia‘ < z powodztwem o zadosouczynienie na kaidej z w/w podstawisq: zdarzenie, ktore jest zrédiem szkody (tu przewlekioéé postepowania), szkoda (w niniejszej sprawie chodzi o szkode niemajqtkowa tj. krzywde) oraz rzeczywisty i adekwatny zwiqzek przyczynowosk_utkowy pomiedzy opieszatosciq postepowania sa_d0 (stwierdzonqw orzeczeniu) a poniesionq szkoda. Kwestiaistotna dla rozstrzygniecia niniejszej sprawy przy bezspornym stanie faktycznym — byto ustaienie ozy powod istotnie. poniosi szkoda3, czy szkoda ta pozostaje
--- STRONA 9 ---
w zwia_zku przyczynowym z przewlekioéciq postepowania, a jeéli tak to jaka kwota szkode ta_ moze zrekompensowaé. Zgodnie z rozktadem oiezaru dowodu stosownie do treéci przepisow art. 6 k.c. i 232 zdanie pierwsze k.p.o. obowiqzek wykazania zaistnienia powyzszych przesianek spoozywat na powodzie, ktory jednak nie zdotat obowiqzkowi temu podotaé. Stwierdzié trzeba, ze powod nie udowodnit zaistnienia (i wysokoéci) szkody jaka miat doznaé, a tym samym takze tego by szkoda ta pozostawaia w zwiazku z dziaianiem strony pOZW8I'_1l6j'. W mysl przepisu art. 361 § 1 k.c. zobowiqzany do odszkodowania ponosi odpowiedziainosé tylko za normalne nastepstwa dzialania tub zaniechania, z ktorego szkoda wynikia (reguta odszkodowania w granicaoh szkody prawnie relewantnej). Na wskazane powyzej okoiicznosci, Aktoiych obowiqzek udowodnienia spoozywat na powodzie, powod nie zaoferowai w pozwie zadnyoh dowodéw. Zgodnie z zarzqdzeniem z dnia 29 czerwca 2012 roku wezwano go do ziozenia pisma procesowego zawieraja_cego' wszystkie twierdzenia, zarzuty i wnioski dowodowe w terminie 7 dni pod rygorem ich pominiecia. Zobowiqzanie to zostato mu doreczone w dniu 4 lipca 2012 roku (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesytki zawierajapej wfw zobowiqzanie — k. 55). W odpowiedzi na to wezwanie, powod nie wyartykutowat zadnych wnioskow dowlodowyoh, a jedynie podjqt polemike ze stanowiskiem strony pozwanej przedstawionym w odpowiedzi na pozew i popierajapymi to stanowisko argumentami oraz wniosi o niezwtoczne wyznaczenie terminu rozprawy gtownej ceiem wydania wyroku w przedmiotowej sprawie bedajo przekonanym, ze i tak bedzie zmuszony do korzystania z prawa do odwotania sie od wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Takze na rozprawie w dniu 7 wrzesnia 2012 roku powod nie zgiosit zadnych wnioskow dowodowych. Zaznaczyo trzeba, iz przekonanie powoda o zasadnosci przedmiotowego powodztwa opiera on jedynie na tresci wyroku wydanego pizez Sad Apelacyjny we Wrociawiu w dniu 27 iistopada 2009 roku, w ‘sprawie o sygn. akt , oraz na tresoi uzasadnienia tegoz wyroku zawierajqcego argumenty, ktore legty u podstaw uznania, 2e powodowi przystugiwaé winno zadoséuczynienie pieniezne w kwocie 20.000 zi w zwiqzku z ujemnymi vodozuciami jego organizmu skiadajacymi sie na cierpienia psychiozneikrzywde moralnq w zwia_zku z niesiusznym postawieniern go w stan oskarzenia, trwaniem procesu karnego o trzy Iata za dtugo oraz ostatecznym zakoficzeniem postepowania wyrokiem oniewinniajacym. Sam wyrok w powyzszej sprawie, wydany w sytuacji faktyoznej zgoia odmiennej niz sytuacja, z ktérej powod obeonie wywodzi swoje zsdanie o zadoséuczynienie — ozego powod zdaje sie nie zauwazac':* nie moze stanowié wystarczajapej podstawy do uznania jego zqdania za zasadne i uwzglc;dnienia_ powodztwa. .
--- STRONA 10 ---
Opierajqc sie na wyroku Sqdu Apelaoyjnego we Wroctawiu z dnia 27 listopada 2009 roku (sygn. akt Powod cytuje za uzasadnieniem tegoz orzeczenia, ze z dotychczasowego orzecznictwa Starsburga wynika silne domniemanie, iz nadmierna dtugoso procedury sqdowej wywoiuje krzywde moralnaj, co uzasadnia prawdo do zadoséuczynienia bez koniecznosci dowodzenia skarzajcego, wskazujac, i2 dtugotrwaty proces przeciwko niewinnej osobie z cats pewnoscia ma wpiyw na stan jej zdrowia psyohioznego, wywotuje stres, ktorego wystapienie objete jest domniemaniem faktycznym, dlatego tez uszczerbek z tym zwia_zar|y riie wymaga koniecznosci przeprowadzenia dowodu (np. badania powoda). Sad rozpoznajqcy sprawe oceny powyzszej nie neguje, jednakze brak jest podstaw do uznania, ze w niniejszej sprawie ocena ta pozostaje adekwatna do okolicznosci. Powod pomija, iz nawet w wfw wyroku Sa_d Apelacyjny rowniez wskazat, ze niewykluczone sq sytuaoje skutkujqce minimalna krzywdq mora|na_ lub jej caikowitym brakiem. W ocenie Sa_du Okregowego z take sytuaoja_ mamy do ozynienia w przedmiotowej sprawie, powod zas nie zdoiai wykazaé, ze jest inaczej tzn. by poniosi szkoda (kizywd9), W dodatku W takim stopniu aby uzasadniata zasadzenie na jego rzecz zadoséuozynienia w kwocie tak znacznej jak 150.000 zt. Abstrahujap jednak od powyzszego, podkreslenia jeszoze w tym miejsou wymaga to, ze Sad rozpoznajqcy przedmiotowq sprawe nie jest _w zaden sposob zwiqzany ocena_ prawns zaprezentowanq w omawianym wyroku S€j_dU Apeiacyjnego we Wroctawiu, a juz z cats pewnosoiq wbrew temu co wywodzi powod — nie zaistniata tutaj sytuacja powagi rzeczy osajdzonej. Zakres powagi meczy osadzonej reguluje przepis art. 366 k.p.c., w mysl ktorego wyrok prawomocny ma powage rzeczy osadzonej tylko co do tego, co w zwiqzku 2 podstawa sporu stanowiio przedmiot rozstrzygniecia, a ponadto tyiko miedzy tymi samymi stronami. Powaga rzeczy osajdzonej (res iudicata) zachodzi, jesli w sprawie uprzednio juz osadzonej prawomocnym wyrokiem oraz w sprawie pozniej wniesionej wystepuje tozsamoéé stron oraz identycznosé przedmiotow rozstrzygniecia w zwiazku z podstawami obu powodztw, a zatem tozsamosé podmiotowa i tozsamosé przedmiotowa powodztw. Przedmiotowe granice rozstrzygniecia wyznacza przedmiot poprzedniego rozstrzygniecia sa_du co do rrleritum, przedmiot ten zatezy z. kolei od zgtoszonego w poprzedniej sprawie Zqdania powoda zindywidualizowanego przytoczonymi przez niego wowozas okolioznosciami faktyoznymi. Tozsamosé przedmiotu rozstrzygniecia zaohodzi wtedy gdy zqdania sa_ identyczne, jak tez wtedy gdy ‘chodzi o Zajdania sformuiowane inaozej, ale oparte na tej samej podstawie faktycznej i zmierzajape do tego samego celu. (vide m. in; Komentarz do art. 366 kodeksu postepowania cywi/nego, Jakubecki A., Lex 2011; wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 15 iutego 2007 roku, sygn. akt H CSK 452/06, Lex nr 274151; wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 9 czerwca 1971 roku, sygn. akt H CZ 59/7'1, OSNC_,1971/12/226). '
--- STRONA 11 ---
. W wytoczonyoh przez powoda powodztwaoh w sprawach o sygn. akt istepuje tozsamoéé stron albowiem oba pozwy skierowane zolstaiy przez powoda przeciwko Skarbowi Parfistwa, aczkolwiek pielwsze z powodztw_zwiqzane byto z dziataniem jednostkiorganizacyjnej Skarbu Pafistwa jaka jest Sa_d Rejonowy W Waibrzychu, drugie zaé z dziaianiem Sqdu Okregowego w Swidnicy (a raozej Z bezozynnoéoi tychze jednostek). Podobne jest rowniez irodto roszczefi odszkodowawozyoh powoda, ktory w obu sprawagh szkode’ swq wiqzat z przewiektoécia postepowania, ktora jednak w pierwszym przypadku dotyczytal postepowania karnego toczapego sie przeciwko powodowi jako oskarzonemu przed Sa_dem Rejonowym w Watbrzychu, w drugim zas przypadku toczacego sie przed Sqdem Okregowym w Swidnicy odrebnego postepowania o odszkodowanie. Nie moze bye zatem mowy o tozsamosci przedmiotowej obu tychze procesow, a tym samym o zaistnieniu powagi rzeczy osadzonej. I ' W postepowaniu, w ktorym Sad Apelacyjny we Wrociawiu zasajdzit na rzecz powoda zadoséuczynienie w kwocie 20.000 zt podstawq ustaienia, iz doznai on cierpiefi psychicznych i kazywdy moralnej (pustki emocjonalnej, poozucia niezastuzonej krzywdy, zwatpienia i zobojetnienia), ktore wymagaja_ rekompensaty wtasnie take kwota, byi fakt, ze proces karny, wl ktorym powod wystepowai jako podse1clny_trwat otrzy lata za diugo nizby wynikato to z uzasadnionej koniecznosci prooesowej, przy ozym ostateoznie to wieloietnie postepowanie karne zakoficzone zostaio uniewinnieniem powoda. W niniejszym natomiast postepowaniu powod domaga sie zadoséuczynienia za przewiektosé, ktora wystapita w procesie o odszkodowanie, a zatem racje ma strona pozwana, iz skutki przewtektosci nalezy oceniao inaczej niz w przypadku postepowafi karnych. W tych ostatnich postepowaniach strona oskarzona pozostaje w niepewnosci co do swojej sytuacji prawnej niejednokrotnie przez kiika lat, ze stats swiadomosoia grozepej jej kary ‘(czesto kary najdotkliwszej jaka jest bezwzgledna Kara pozbawienia wotnosci). W przypadku tych postepowari rzeczywisoie szkoda moraine, cierpienia fizyczne strony oskarzonej o popeinienie przestepstw, zwia_zane z tym pietno w spoteczertstwie, obawa o przysztosé, ktére trwajq kilka lat, wydaja, sie byé oczywiste. Tymczasem w procesie o odszkodowanie stronie nie towarzyszy stan niepewnoéci zwiqzany z jej sytuacja prawns, od dnia wniesienia pozwu nastepujq wszystkie prawem przewidziane skutki z‘ tym zwiazane, jak przerwanie biegu przedawnienia, stan sprawy w toku, itd. Nadto, ohoé Sa_d Apeiacyjny we Wroctawiu w postanowieniu z dnia 12 maroa 2012 roku nie okreslit ram czasowych, w ktorych to owa przewlekiosé miata wystepowaé to jednak wskazat, ze byia ona nieznaozna. Sad podziela w tym miejscu argumenty strony pozwanej, ze pizewlekiosé ta_ okreslio naiezy na kiikadziesiqta dni. Okres przewiektosci trwat od dnia
--- STRONA 12 ---
9 tistopada 2011 roku tj. od daty zarzqdzenia 0 przedstawieniu sprawy po uprawomoonieniu sie orzeczenia w sprawie . Skoro orzeczenie w sprawie o sygn. akt uprawomocnito sie dnia 29 grudnia 2011 roku, a z dniem 13 stycznia 2012 roku poiapzono sprawe o. sygn. akt e sprawq Mfl _K|I%o sygn. juz w dniu 23 stycznia 2012 roku wyznaozono termin rozp|'awy,‘to Liznaé naiezy, ie przewlektoéé ta ustata po uprawomocnieniu sie sprawy o sygn. akt 751*‘ gdy zostata ona zwrécona do Sadu Okregowego w Qwidnicy i podjeto czynnoéci niezbedne do merytoryczriego rozpoznania sprawy Z zestawienia obu opisanych powyzej sytuacji spowodowanych przewlektosciq dwoch roznych postepowafi w sposob jednoznaczny wynika, iz powod nie moze ich utozsamiao. Wszystkie okolioznosoi, ktore byty przedmiotem postepowafi toozapych sie z udziatem powoda (tak karnych, jaki cywilnych oraz postepowafl dotyczacych skarg na przewlekiosé postepowafi) sa_ niewajtpliwie ze sobq powiazane i tak tez traktuje je powod. Sad nie rleguje, iz wskutek trwajqoego uprzednio kilka lat procesu karnego, ktory ostatecznie zakoficzyi sie uniewinnieniem powoda, istotnie lmogio pojawié sie u niego poczucie zwatpienia, zobojetniehia, krzywdy zwiazanej z niesiusznym postawieniem go w stan oskarzenia oraz stres zwiqzany z niepewnoscia co donostateoznego wyniku powyiszej sprawy, itd. Powod jednak niestusznie utozsamia krzywde i cierpienia psychiczne, ktore odozuwat (i niewatpliwie nadal odczuwa) na skutek tamtego procesu z krzywda jaka wystapié miaia u niego w zwia_zku z przewlekiosciq w sprawie o odszkodowanie, a ktorej wystqpienia nie udowodnit, Z uwagi na zdeoydowanaj roznice jaka wystepuje pomiedzy obiema tymi sytuacjami, samo istnienie przewlektosci postepowania w sprawie sygn. akt nie moze stanowié w tym przypadku niewzruszalnego domniemania istnienia u powoda krzywdy moralnej z tym zwiazanej. Niezaleznie od powyzszych wywodow wskazaé trzeba, ze nawet gdyby przyjqé, ze u powoda istotnie takze obecnie w zwiqzku z toczqcym sie postepowaniem o odszkodowanie wystapity cierpienia psyohiozne, krzywda i frustracja zwiajzana np. z samym faktem, 2e po raz koiejny naruszone zostaio jego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwtoki, to w ocenie Sa_du powodztwo i tak nie zastuguje na uwzgled nienie. Na ocene stopjnia natezeniajewentualnie doznanej przez powoda krzywdy (ktory to stopiefi znajduje przeioienie na wysokoéé ewentualnego swiadczenia pienieznego, jakie winno byé na jego rzecz zasqdzone tytutem zadoséuczynienia), wpéyw ma rodzaj krzywdy, charakter, dtugotlwatosé i intensywnoéé cierpiefi fizycznych i ujemnych doznafi psychicznych, towarzyszape im poczucie bezradnosci spowodowanej np. koniecznosoiq korzystania z opieki osob trzecich, poozucie nieprzydatnosci spofecznej, a takie wiek pokrzywdzonego E zmiaha
--- STRONA 13 ---
jaka wskutek doznania tej krzywdy nastapita w jego zyciu osobistym, rodzinnym i zawodowym. Wszystkie te okolioznosoi rnajq wptyw na oszaoowanie stopnia krzywdy, a dopiero ustalenie jego natezenia pozwata na ocene czy w danej, konkretnej sytuaoji lpowodztwo o zadosouczynienie’ winno byé uwzgiednionefi a jesli tak to w jakiej czesci. Niewatpliwie wowozas gdy negatywne nastepstwa w iyciu poszkodowanego sq znikome to Sam ten fakt uzasadniaé moze oddalenie powodztwa.’ Abstrahujap od powyzszego, sad cywiljjiy rozpoznajapy powodztwo odszkodowawcze wynikie ze stwierdzonej przewlektosci winien rowniez wziao pod uwage okolioznosé przyznania stronie sumy pienieznej na. podstawie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlektosé postepowania i o te kwote pomniejszyé wysokosé przyznawanego tytutem zadoséuczynienia swiadczenia. Suma ta (przyznawana od Skarbu Pafistwa, na zqdanie skarzacego, w wysokosci od'2.000 zt do 20.000 21) pozostaje bowiem “wt adekwatnym zwiqzku przyczynowym ze_zdarzeniem powodujapym szkode, jakim jest przewlektosé postepowania i jest specyficzna forma zadoséuczynienia skoro przy ustalaniu jej wysokoéci nalezy mieé na wzgledzie czas trwania opieszatosci postepowania, ale takie to czy strona poniosta wskutek przewlekiosoi jakqkolwiek krzywde (tak rowniez: Sad Apefaoyjny we Wroctawfu, postanowienie z dnia 24 czerwca 2005 roku, sygn. akt H S 13/05, OSA 2005, z. 10, poz. 72; P. Gorecki, S. Stachowiak, P. Wilifiski ,,Komen1arz do an‘. 12 ustawy 0 skardze na naruszenfe prawa strony do rozpoznania sprawy w postepowaniu sqdowym bez nfeuzasadnionejzw1oki", Lex). Przenoszap powyzsze na kanwe niniejszej sprawy stwierdzié naiezato, 2e nawet gdyby przyjap, ze powod poniosli ‘jakqkolwiek krzywde w zwiqzku z przewlektosciq postepowariia w sprawie to suma pieniezna przyznana mu przez Sa_d Apeiacyjny we Wrocfawiu w postepowarliu oisygn. akt caiosci krzywde ta kompensuje. Powod nie zaoferowat Zadnych dowodow, ktore pozwalatyby ustalié stopiefi natezenia jego. krzywdy tj. w szczegolnosci niemoziiwe byto ustalenie jakie ujemne nastepstwa w zwiqzku z przewlektosciq zaistnia1a w tymze postepowaniu po jego stronie wystqpity i w jaki sposob wptyneto to’ na jego zycie. Przedmiot postepowania, w ktérym ta przew|ek+osé nastaoiia, a takze krotki okres jej trwahia‘ (,,nieznaczna przewlektoso") pozwala w ooenie Sa_du na uznanie, ze stopiefi ewentuainyoh Acierpiefi psychicznych powoda 2 tym powiqzanych jest znikomy. Nie bez znaczenia jest takze fakt, ze — majac mozliwosé przyznania powodowi z tytutu tej przewlektoéci kwoty w granioaoh od 2.000 zt do 20.000 zt Sad Apeiaoyjny we Wroctawiu postanowieniem z dnia 12 marca 2012 roku wydanym w sprawie o sygn. akt przyznai mu ostatecznie kwote 2.000 zt, a zatem kwote najnizsza z mozliwych, na ktora wskazuje przepis art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na
--- STRONA 14 ---
przewlektosé postepowania. Pvrzyjqé nalezato, Ze takze zatem i ten Sad stwierdzit, ze taka wtasnie kwota jest wystarozajqca do zrekompensowania powodowi krzywdy jaka wystsjpié mogta wskutek przewlekiosci postepowania w_ sprawie sygn. akt ' co potwierdza, ze szkoda powoda nie byta szkoda znaozna. Przypomnieé jeszczetrzeba, ze w postepowaniu o zadoééuczynienie w zwiqzku z przewiektosciq postepowania w sprawie Sad, Apelacyjny we Wroctawiu wyrokiem zidnia 27 iistopada 2009 roku, sygn. akt(na ktorym powéd opiera obecne powodztwo) zasqdzit na jego rzecz od Skarbu Paristwa kwote 20.000 21 tytuiem zadoséuczynienia w zwia_zku z oierpieniami jakie doznai on na skutek trwajqcego o trzy lata za diugo prooesu kamego (oprocz kwoty 5.000 zt jaka przyznat powodowi Sad Okregowy w Swidnicy tytutem sumy pienieznej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlektosé w zwiqzku z przewlekioscia postepowania w sprawie). Tym samym zadanie powoda aby w zwiqzku z trwajaoa pieédziesiat dni przewlekiosciq postepowania o odszkodowanie w sprawie zasa_dzié na jego rzecz kwote 150.000 21 jest oczywisoie wygorowane zwjaszczaw konteksoie faktu, Ze w Zaden sposob nie udowodnit on na ozym krzywda zwiqzana z przewlektosoia tego ostatniego postepowania miata polegao. Oczywistym jest, ze kazdy konkretny przypadek, w ktorym strona wystepuje o zasadzenie na jej. rzecz zadoééuczynienia jest niewqtpliwie odmienny i podlega odrebnej ocenie, niemniej jednak kwota jaka ostatecznie jest przyznawana z tego tytutu w danej sprawie nie powinna znaozaco odbiegaé od kwot jakie przyznawane saw podobnych sytuacjach, a juz z ca1a_ pewnosciq hie moze byé zdecydowanie wyzsza niz kwota przyznana w sytuacji zgo1a drastyczniejszych i znacznie dtuzej trwajqcych przezyé psychicznych. Wszystkie powyzsze okolicznosoi przekonuja Sad rozpoznajapy niniejsza sprawe, ze wysuniete przez powoda w tym postepowaniu zadanie zasadzenia na ‘jego rzecz kwoty 150.000 zt, uwzgledlniajajc wszystkie okoiicznosci sprawy i przyznant1, mu juz przez Sad Apeiacyjny we Wroctawiu kwote 2.000 zt, nie moze uzyskaé zaspokojenia. Reasumujajc, to na powodzie spoozywat nie tytko obowiqzek wskazania zrodta kreujacego po stronie pozwanej obowiazek swiadczenia na jego rzecz, ale takie zwiqzku tego zrodta ze szkoda oraz obowiqzek udowodnienia, Ze szkoda ta w ogole wystapita oraz udowodnienia wysokoéoi swiadczenia, do ktorego spetnienia zobiigowana byiaby strona pozwana. Proby wykazania przez powoda tych okolicznosci w toku postepowania nie powiodty sie. Konstataoja ta obligowata Sad do uznania roszczenia powoda za nieuzasadnione, a w konsekwenoji do oddalenia powodztwa w catosci /pkt 1 wyrokul.
--- STRONA 15 ---
O kosztach procesu Sad orzekt w mysl przepisow art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. stosujac zasade odpowiedzialnoéci za wynik prooesu. Zgodnie 2 trescia przepisu art. 98 § 1 k.p.c. strona plzegrywajapa sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i ceiowej obrony (koszty prooesu). W zwiqzku z oddaleniern powodztwa w catoéci powoda KIfimuznaé nalezy za brzegrywajacego prooes, natomiast strone pozwana za wygrywajaca prooes w caiospi. Wprawdzié postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 roku (k. 36) powod zostai zwolniony ocl kosztow sadowyoh ponad kwote .500 21 (ktora_ nastepnie uisofl tytuiem ozesci optaty stosunkowej od pozwu) niemniej jednak zaznaczyé tlzeba, i2 w myél przepisu art. 108 ustawy z dnia 28 lipoa 2005 roku o kosztach sajdowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005 roku, Nr 167, poz. 1398 z pozn. zm.) zwoinienie od kosztow sadowyoh nie zwalnia strony od obowiazku zwrotu kosztow prooesu przeciwnikowi. Wskazao trzeba, ze strona decydujaoa sie na zainicjowanie procesu winna misc’: swiadomosé konsekwencji formutowanych przez siebie 2a_dafi tak co do zasady, jak tez co do wysokosci, takie w zakresie kosztéw postepowania, nie sposob zatem przyjaé, "i2 powinna one bye zwaiania z obowiazku zwrotu przeoiwnikowi poniesionych przez niego kosztow 2 tej tyiko przyozyny, 2e posiada niekorzystna sytuaoje maja_tkowa_. Tak2e dokonana w tym zakresie ocena dokonana przez inne sady w pozostatych toczacych siez udziatem powoda postepowaniach w Zaden sposob 'nie wiqie Sadu rozpoznajacego pizedmiotowa sprawe. Powod, majac swiadoniosé, iz pazewlektosé postepowania w sprawie ie byla znaczna _— co wprost wynika z tresci orzeczenia Sadu Apelacyjnego we Wroctawiu 2 dnia 12 marca 2012 roku — wysun'a_i jednak Zadanie zasadzenia kwoty 150.000 21, ktore jest zadaniem oczywiscie wygorowanym. Na koszty procesu ostatecznie zasqdzone od powoda na rzecz strony pozwanej skfadaty sie koszty zastepstwa procesowego strony pozwanej przez profesjonalnego petnomocnika bedqcego radcq prawnym, ktérych wysokoéé — stosownie do tresci § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporzadzenia Mihistra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 roku w sprawie opiat za czynnosci radoow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paiistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej, plzez radce prawnego ustanowionego‘ z urzedu (Dz.U. 2 2002 roku, Nr 163, poz. 1349 2 poin. zm.) 4 wynosi 3.600 21. Alpkt It wyroku/. Z uwagi na wynik postepowania brak byto podstaw prawnych do uwzglednienia Zadahia powoda zasqdzenia na jego rzecz od strony pozwanej kosztow procesu w poniesionej przez niego kwocie 500 21. .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Swidnicy tytutem sumy pienieznej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlektosé w zwiqzku z przewlekioscia#IC 695/12#art. 2 ust.#art. 15 ust.#art. 15 ust. 1 ustawy#art. 15 ust. 2 omawianej#art. 15 ustawy#art. 417 § 1 k.c.#art. 445 k.c.#art. 448 k.c.#art. 445 § 1 k.c.#art. 444 § 1 k.c.#art. 6 k.c.#art. 361 § 1 k.c.#art. 366 k.p.c.#art. 366 kodeksu#art. 12 ust. 4 ustawy#art. 99 k.p.c.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 108 ustawy