Teza / krótkie omówienie
wozka , ktory trzymai on na klatce schodowej budynku. Dodatkowo r0dzina popadia w konflikt z rodzinq oraz Matka powodki, uzywajqc siow obeliywych, Zqdaia rowniez od niepelnosprawnej corki _ natychmiastowego przestawie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 682/11 )1. 1;, _';_n:‘~;;2>J‘=? > ~/=‘,.1;<§¢ vb . =>~‘§;v=fi WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2011r. Sqd Olqggowy w Jeleniej Gérze Wydzial I Cywilny w sk%adzie po rozpoznaniu w dni sprawy z powédztwa przeciwko 0 ochronq Przewodniczqcy: SSO Ewa Szyma1iska Habzda Protokolantz A. Dymitroca u 28 grudnia 201lr. w Jeleniej Gérze na rozprawie I. powédztwo ocidala, II. zasqdza od powédki na rzecz pozwanych tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego kwotq 377 21.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 682/11 UZASADNIENIE Powédka — wniosla 0 zobowiqzanie pozwanych _ — i_do usuniqcia skutkéw naruszenia débr osobistych poprzcz nakazanie pozwanym zlozcnia oéwiadczenia zawierajqcego przeprosiny oraz 0 zasqdzenie od pozwanych na rzecz powédki kwoty 3.000 zi tytuiem zadoééuczynienia za doznanq krzywdq, a takze 0 zasqdzenie zwrotu kosztéw postqpowania. Uzasadniajqc podala, ze dnia 3 paidziernika 2009 r. pozwani wypowiadali pod jej adresem wulgaryzmy, a naclto _ uderzyl jq w twarz, uszkadzajqc okulary nalciqce do powédki i spowodowai zasinienie pod okiem, ktére utrzymywalo sis; przez okres 3 tygodni. Zasinienie pod okiem by10 zaé przyczynq Zartéw ze strony réwieénikéw, a powédka czuia SIQ na skutek tego ile i niekomfortowo. W zwiqzku ze zdarzeniem _ zostal skazany wyrokiern sqdu karnego za groiby karalne. Jednak pozwani w dalszym ciqgu wypowiadajq wobec powédki wulgaryzmy i groiby, co wywoluje w niej strach. W toku postqpowania, na rozprawie z dnia 28 grudnia 2011 r. (k. 113v), sprecyzowala roszczenie dotyczqce formy i treéci zlozonego oéwiadczenia w ten sposéb, 2e zaZqda1a, aby kazdy z pozwanych zamieécil, wewnqtrz klatki schodowej budynku polozonego przy ul. ‘W pisemne przeprosiny skierowane pod adresem powédki 0 treéci: ,,przepraszam —za wyzwiska i pobicie, jakie miaiy miejscc w dniu 3 paidziemika 2009 r.” podpisane wiasnorqcznie przez _ oraz ,,przepraszarn za wyzwiska, jakie mialy miejsce w dniu 3 paidzicrnika 2009 r.” podpisane wlasnorqcznie przez Wskazala nadto, Ze pozwani naruszyli jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia oraz wizemnku. W piémie 2 dnia 12 wrzeénia 201 1 r. (k. 4851) pozwani wnieéli 0 oddalenie powédztwa oraz 0 zasqdzenie od powédki kosztéw postqpowania. W uzasadnieniu przyznali fakt awantury z dnia 3 paidziemika 2009 r. miQdzy Ia — do ktérego W*@<=ZY1a Si? _» podnoszqc iZ zajécie zostalo wywolane nazbyt gloénym siuchaniem muzyki przez powédkcg i wulgaryzmami, jakie artyku1owa1a wobec pozwancgo. _ potwicrdzii réwniez, Ze byl autorem s16w stanowiqcych znamieg czynu zabronionego z art. 190 k.k., ale zaprzeczy1 aby uderzy1 powédkq niszczqc jej okulary. P0dnic'>s1, 2e trakcie zdarzenia, to powédka jako pierwsza uderzy1a pozwanego w klatkq piersiowq, po tym jak wczeéniej SIQ z nim szarpa1a i Wyzywala wulgamie. P0wo1ujqc siq zaé na orzecznictwo Sqdu Najwyzszego (wyrok Z dnia 11 maja 2007 r., I CSK 47/2007) wskazali, Ze ochrona débr osobistych uregulowana w art. 24 § I k.c. nie przyslugujc osobie, ktéra swoim dzianiem i zachowaniern przyczynia siq do powstania naruszenia okreélonego dobra i sama narusza dobro oséb, wobec ktérych wystqpuje z roszczeniem. Jednoczeénie podkreélili, Ze ocena naruszenia dobra osobistego nie moze ocenq subiektywnq zainteresowanego. Zakwestionowali w koficu Lreéci 1
--- STRONA 3 ---
zapisu nagrancj przcz powodki; rozmowy, wskazujqc na ingerencjq w jcj brzmienic, poprzez usuniqcie fragmentow niekorzystnych dla powodki. Sqd ustalil, nastgpujqcy stan faktyczny: Rodzefistwo zamieszkiwali wspélnie w mieszkaniu poloionym przy ul. Pozwani Zyli w zgodzie z pozostaiymi sqsiadami, byli uczynni 1 me skonfliktowani. W budynku panowai spokoj i porzqdck, nie bylo interwencji funkcjonariuszy Policji. Sytuacja ulegia zmianie w roku 2005 gdy, do budynku przy u1.— 0 w , do lokalu polozoncgo bezpoérednio nad mieszkaniem pozwanych wprowadziia sic; rodzina —wraz z— Rodzina _ ze wzglqdu na swoje klotliwe usposobienie skiocila siq z wieloma sqsiadami. —, matka powodki, miala pretensje do sqsiada 0 nazwisku—w przedmiocie wozka , ktory trzymai on na klatce schodowej budynku. Dodatkowo r0dzina popadia w konflikt z rodzinq oraz Matka powodki, uzywajqc siow obeliywych, Zqdaia rowniez od niepelnosprawnej corki _ natychmiastowego przestawienia jej samochodu, ktory zaparkowaia ona na jej miejscu. — takze wielokrotnie zwracaia six; do sqsiadow stron uzywajqc przy tym siow wulgarnych. Z mieszkania zajmowanego przez rodzine; powodki wielokrotnie dobiegala gloéna muzyka oraz odglosy gioénego stqpania po podlodze, na co pozwani starali siq zwrocié uwagq tak powodcc, jak i jej rodzicorn — jednak bezskutecznie. _ i tskarzyli sis; sqsiadom na gioéne brzmienie muzyki i odgiosy stukania, jakie dochodzily z mieszkania rodziny — Powodka oraz rodzina powodki wiele razy wczeéniej wyzywaiy pozwancgo i pozwanq oraz zwracaiy sic; w stosunku do nich uzywajqc siow obrailiwych. Czqsto byla wzywana na interwencje policja z uwagi na gioénq muzykq. Miqdzy innyrni w dniu 25 sierpnia 2009 roku funkcjonariusze policji _i uda1i siq do miejsca zamieszkania stron na wniosek _ Podczas czyrmoéci stwierdzili fakt bardzo gloéncj muzyki dobiegajqcej z mieszkania powodki. Pouczyli _ 0 koniecznoéci éciszenia odbiornika. Tego samcgo dnia matka powodki zglosila pretensje pod adresem w/w funkcjonariuszy odnoénie przeprowadzonej interwcncji. Oéwiadczyia, Ze do godziny 220° ma prawo siuchaé gioénoj muzyki , a jak wykupi mieszkanie wtedy bqdzie robié co chce. (dowod: zeznania éwiadkow k. 83v — _k. 83v84, 1<. 21, 1<. 87v, g 109v, k. 109v110, — 8112112v, rzeshichanie ozwane o k. 114114v p p g e pozwanej k. 114v l 15, notatka urzqdowa k 10 akt IIK 907/O9). Dnia 3 paidziernika 2009 r. w miejscu swojego zamieszkania — sluchala gioéno muzyki, majqc jednoczeénie otwarte okno. —, ze 2
--- STRONA 4 ---
wzglqdu na zbyt gloéne diwioki muzyki wyszedi na zewnqtrz budynku i powiedzial gioéno do powodki, aby siq uspokoila. Powodka Wyjrzaia wéwczas z okna, splunqia na pozwanego i zwrocila sic; do niego wulgamie, pytajqc co mu sic; nie podoba. Uzywala po jego adrescm sformulowafi ,,stary , iysy ch...” Pozwany oddalii sic; od okien budynku. Powodka wybiegla na zewnqtrz budynku z telefoncm komorkowym i w dalszym ciqgu uzywala wobec pozwanego slow powszechnie uwazanych za obelzywe. Wéwczas — rowniez zaczql kierowaé w stosunku do powodki siowa wulgarne. (dowod: zeznania éwiadkow _k. 83v, _ k. 83v84, k. 84v85, _k. 8686v, k. 87, przesiuchanie pozwanego k. 1 14114v). W tym czasie znajdowaia sic; w mieszkaniu pozwanych, jednak siyszqc kiotnio na zewnqtrz budynku wyszia na podworze. (dowod: przesluchanie pozwanej k. 114v1 15). _ trzymala w jcdnej rqce telefon, przy uzyciu ktorego nagrywaia fonetyczny przebieg rozmowy stron, drugq rqkq natomiast wymachiwaia w kierunku pozwanego. —, ktora podcszla do stron, sprowokowana zachowaniem powodki, rowniez zaczqla zwracaé sin; do _ siowami wulgarnymi i obrailiwymi. Pozwany z kolei chcial ziapaé regkq powodki, a kiedy mu siq: to udaio, to powodka uderzyia pozwanego w klatkq piersiowq, po czym zaczgia diwié z pozwanego. Wywoialo to zdenerwowanie u Jednoczeénic pozwana staraia sic; uspokoié zarowno brata, jak i powédkq. W pewnym momencie _ ponownie zlapai powodkq za nadgarstek i odepchnqi jq. Powodkai przeszia z asfaltu na trawQ i rzuciia sic; na ziemig, po czym zacz la wzywaé pomocy i krzyczeé, Ze zostaia pobita przcz pozwanego. Nastqpnic i wstaia 2 trawy i pobiegia do sqsiada zawiadomié tclcfonicznic funkcjonariuszy Policji 0 zdarzeniu. W tym czasie powodka nie nosiia na twarzy éladu po uderzeniu. (dowod; zeznania éwiadkow — k. 84v85, _k. 86 86v» —1< 81—1<. svv, W 1091091i _k. 109v110, przeshichanie pozwanego k. 114114v, przesiuchanie pozwancj k. 114v115). Dnia 3 paidzicmika 2009 r. u — ujawniono obrzqk i Zaczerwienienie okolicy oka prawnego oraz krwiaka oczodoiu prawnego. (dowodz zaéwiadczenie z dnia 3.10.2009 r. k.3). Po przyjeidzie funkcjonariuszy Policji powodka stwierdziia, Ze pozwani uzywali wobec niej sléw powszechnic uwazanych za ohelzywe, pozwany rowniez kilkukrotnie popchnaj powodkq, a nastegpnie uderzyi jq w twarz. , . . . _ 8v (dowod: notatka urzqdowa k. 55, zeznama swiadka 108 10 , przesiuchanie pozwanej k. 112v1140. . 3
--- STRONA 5 ---
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. Sqdu Rejonowego w _ w sprawie o sygn. akt II K 907/09 Q zostal uznany winnym tcgo, Ze w dniu 3 paidziemika 2009 r. okoio godziny 13 w na podworzu przy ulicy —podczas klotni grozii pobiciem i pozbawieniem Zycia, ktore to groiby wzbudziiy w zagroionej uzasadnionq obawq, Ze mogq byé speinione tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. i na tej podstawie wymorzono karo 4 miesiqcy pozbawienia wolnoéci 2 warunkowym jej zawieszeniem na okres proby wynoszqcy 2 lata. (dowod: wyrok z dnia 27 stycznia 2010 r. Sqdu Rejonowego w k. 42 akt sprawy 0 sygn. akt II K 907/09 Sqdu Rejonowcgo w—). Sqd zwaiyl, co nastgpujez Podstawq dochodzonego przez powodkq wobec pozwanych roszczcifi zwiqzanych z namszenicrn dobra osobistego podczas zdarzenia Z dnia 3 pazédziernika 2009 r. byi przepis art. 24 § 1 k.c. w zwiqzku z art. 23 k.c. Zgodnie z treéciq art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dziaianiem, moZe Zqdaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego namszenia moie on takze Zqdaé, azeby osoba, ktora dopuéciia siq naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnych do usuniqcia jcgo skutkéw, w szczegolnoéci azeby ziozyia oéwiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formic. Na zasadach przewidzianych w kodeksie mote on réwniei Zqdaé zadoééuczynienia pieniqznego 1ub zaplaty odpowiedniej sumy pieniqznej na wskazany col spoieczny. Jak zaé stanowi § 2 wskazancgo artykuiu, jczeli wskutek naruszenia dobra osobistego zostala wyrzqdzona szkoda majqtkowa, poszkodowany moze Zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych. Jak slusznie wskazal Said Najwyiszy w wyroku z dnia 17 czerwca 2004 r. (sprawa 0 sygn. akt V CK 609/03) ,,dowéd, ze dobro osobiste zostalo zagrozone lub naruszone, ciagy na osobie poszukujapej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjaj dzialanie zagrazajzgcc dobru osobistemu innej osoby lub naniszajqce to dobro, spoczywa ciqiar dowodu, Ze nie byio ono bezprawne.” Naruszenia swojego dobrego imienia powodka upatrywaia we wulgarnych siowach kierowanych pod jej adresem przez pozwanych, ktore byiy obrailiwe. Uzasadniajqc naruszenie dobra osobistego w postaci wizemnku wskazywaia na krwiaka oka prawego, ktérego doznala — jak twierdziia — w Wyniku uderzcnia, jakic mdai jej _ Zgodnie z ugruntowanymi i bezspornymi poglqdami katalog dobr osobistych zamieszczony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty, przykladowy i nie ma przy tym Zadnych wqtpliwoéci, i2 dobrem osoby fizycznej jest zarowno jej dobre imiq, jak i jej wizemnek. Dobre imieg jest bowiem okreélane mianem czci zewnotrznej, co obejmuje opiniq, jakq 0 czlowieku majq inne osoby. 4
--- STRONA 6 ---
Stwierdzié nalezy, Ze podczas oceny czy doszio do naruszenia dobr osobistych nalezy kierowaé sit; kryterium obiektywnym tj. powszechnie akceptowanymi ocenami, czy okreélone postqpowanie uznaje sis; za naruszajqce okreélone dobro osobiste. Na WS1QpI11€ wskazaé naloiy, 2e stosownie do treéci art. 11 k.p.c. ustalenia Wydanego W postqpowaniu karnym prawomocnego wyroku skazujqcego co do popelnienia przestgpstwa wiqzq said w pOStQpOW3n1U cywilnym. Said w niniejszym postgpowaniu jest wirgc zwiqzany ustaleniami prawomocnego wyroku skazujqccgo Sqdu Rejonowego w z dnia 27 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. akt I1 K 907/09 W zakresie ‘W dniu 3 paidziernika 2009 r. podczas klotni grozi1— pobiciem i pozbawieniem Zycia, ktore to groéby Wzbudziiy W powodce uzasadnionq obawq, 2e mogq byé spelnione. Powodka udowodniia zatem na podstawie powyzszcgo orzcczenia sqdu, i2 _na1'uszy1 jej dobra osobiste W postaci dobrego imienia Said cywilny zwiqzany jest jednak tylko ustaieniami co do popeinienia pI2CSIQpS1Wa, w szczegolnoéci co do ustalonych W sentencji wyroku znamion przestqpstwa, okoiicznoéci jego popeinienia co do czasu, miej sca itp. Oznacza to, Ze wszelkie inne ustalenia prawomocnego skazujqcego Wyroku karnego, wykraczajqce poza elementy stanu faktycznego przestgpstwa, nie majq mocy Wiqzqcej dla sqdu cywilnego, nawet jeéli zawarte sq W sentencji wyroku. Ustalenia te mogq roznié sic; od tych, ktorych dokonai sqd karny (zob. wyrok Sqdu Najwyzszego Z 17 czerwca 2005 r., III CK 642/04, niepubl.). Natomiast W zakrcsie okoiicznoéci, ktore nie byiy przedmiotem analizy sqdu karny, said cywilny musi czynié wlasne ustalenia nawet jeéli pozostajq W zwiqzku z p!'Z€St<gpstwem. W zakresie WIQC uderzenia, jakiego powodka miaia doznaé od — — a ktorego wynikiem miai byé obrzqk i zaczerwienienic okolicy oka prawnego oraz km/iaka oczodolu prawnego, obowiqzywaly rcguiy dowodowe, o jakich mowa W przepisie art. 6 k.c. W ocenie Sqdu, — nie wykazaia jednak, aby zostala przez pozwanego uderzona W twarz, co wedlug twierdzefi powodki, miaio byé przyczynq jej obrazeii ciaia oraz z1a.mania okularow. Zeznania éwiadkow . u oraz przesluchanje pozwanych przeczyly bowiem relacji przedstawionej przez powodkg w tym wzglqdzie. Z kolei funkcjonariusze Policji raz potwierdziii jedynie, Ze mialo miej sca zgioszenie przez rodzicow powodki dotyczqce zniszczonych okulaxéw, co nie potwierdza jednak samo W sobie twierdzefi powodki tak co do sprawstwa pozwancgo, jak i zwiqzku przyczynowoskutkowcgo. Wymienieni Wyzej éwiadkowie zgioszenia zniszczonych okularow naleiqcych do — nie iqczyli bowicm 2 jakimkolwiek zachowaniem pozwanego. Sqd natomiast odmowil wiary zeznaniom éwiadkow —, — i _ co pobicia, jakiego — miala doznaé od pozwanego. Zaden ze éwiadkow nie by} bowiem bezpoérednim obserwatorem zdarzenia 2 dnia 3 paidziemika 2009 1:, a swojq wiedzq co do przebicgu kiotni miqdzy stronami, éwiadkowie czerpaii Wylqcznie od osob trzecich. Dodatkowo —i _posiada1y bardzo ogolne informacje co do przedmiotowego zdarzenia, nie widziaiy przy tym Zadnych obrazeifi na ciele 5
--- STRONA 7 ---
powodki bezpoérednio po zdarzcniu, stqd, zdaniem Sqdu, ich relacja nie mogla mieé decydujqccgo znaczenia dla ustalenia przebiegu wydarzefi z dnia 3 paidziernika 2009 r. Matka powodki, —jako osoba skonfliktowana 2 pozwanymi oraz jako osoba bqdqca najblizszq rodzinq powodki miala zaé interes w korzystnym dla corki rozstrzygniqciu sprawy. Na podstawie zeznari éwiadkow , _, ’ W 1 I oraz W oparciu 0 przesiuchanie pozwanych, Said ustalil, Ze — jedynie zlapal powodkq za nadgarstek, gdy ta Wymachiwaia rqkq przed pozwanym, a poiniej popcimql . Jednoczeénie zcznania éwiadkow oraz przes1uchanie w _ pozwanych wskazywaly, Ze siia pchniqcia pozwancgo nie byia tego rodzaju, aby powodka straciia rownowagq, wrqcz przeciwnie, powodka sama rzuciia sit; na trawq, a nastqpnie woiaia pomocy i krzyczala, ze pozwany jq pobil. Zdaniem Sqdu zeznania _ oraz przesluchanie pozwanych w tym zakresie odpowiadaio prawdzie. §wiadkowie kategoiycznie opisali zachowanie powodki, dokiadnie teZ Widzieli zajécie miegdzy stronami, znajdowali siq bowiem W niewielkiej odlegioéci od miej sea zdarzenia. Takq wersjq Wydarzefi przedstawil rowniez — ktory co prawda nie byi obserwatorem zdarzeri z dnia 3 paidziemika 2009 r., jednak posiadanq przez siebie wiedzq uzyskai od sqsiadow. Sqd nie znalazl co prawda podstaw, aby zakwestionowaé fakt, i2 powodka miai W dniu 3 paidziernika 2009 r. obrzqk i zaczerwienienie W okolicy oka prawego, na co wskazuje zaéwiadczenie lekarskie (k. 3), jednak brak jest podstaw, aby obrazefi ciala W tym wzgiqdzie doznala W wyniku zachowania pozwanych. Zclaniem Sqdu niewiaiygodnymi byiy zeznania éwiadkow —i —jak i samej powodki W tym zakresie. §Wiadek — sama posiadaia Wqtpliwoéci co do zasiyszanych od innych osob informacji na temat ~ ja.k to okrcéliia ,,r2ekomego” pobicia powodki przcz pozwanego. Z ko1ci_ —matka powodki, niewzttpliwie miaia intcres W korzystnym dla corki rozstrzygnirgciu sprawy, dodatkowo byia skonfliktowana 2 pozwanymi, co podwazalo jej wiarygodnoéé. Nie mozna jednoczeénie Wykluczyé, iZ powodka przedmiotowego urazu doznaia W na skutek awantury rodzinnej, na co wskazywaia w swych zeznaniach Z kolei przedstawiony przez powodkq zapis fonetyczny rozmowy miqdzy stronami 2 dnia 3 paidziernika 2009 r. zamieszczony na piycie ‘ nie moze zostaé oceniony przez Sqd jako wiarygodny. _sama bowiem przyznaia, Ze zaczqia nagrywaé rozmowg stron po pewnym czasie od chwili jej rozpoczzgcia, na co Wskazuje rowniez obecnoéé _ ktora W poczqtkowej fazie Wymiany zdafi miqdzy powédkq a pozwanym nie byla obecna. W konsekwencji Sqd nie mogi oprzeé sig na dowodzie niekompletnym, ktory tylko fragmentarycznic oddaje przebieg zdarzenia. Na1eZy zauwazyé, Ze bezprawnym jest kazde dziaianie sprzeczne z normami prawnymi, porzqdkiem prawnym oraz z zasadami Wspoizycia spoiecznego, 0 iie nie zasziy okolicznoéci uspraWiedliWiaja_ce bezprawnoéé dziaiania, orzecznictwo Wypracowaio przy tym ogolny model okoiicznoéci usprawiedliwiajqcc takq bezprawnoéé (tak w wyroku Sqdu 6
--- STRONA 8 ---
Najwyzszego z dnia 19 paidziernika 1989 r., sygn. akt 11 CR 419/89). Szczegolnym Wypadkiem dzialania W ramach porzqdku prawnego jest Wykonywanie Wlasnego prawa podmiotowego. Nalezy bowiem zauwazyé, Ze kazdy kto powoiuje sic; na naruszcnie jego dobr osobistych, musi siq liczyé z tym, Zc jego zachowanie takze begdzic ocenianc Wediug tozsamych krytcriow. Zgodnie z zasadami rozkladu ciqiaru dowodu to na pozwanych spoczywai obowiqzek udowodnienia, i2 ich dzialanie pozbawione bylo cech bezprawnosci, powodka musiaia jedynie Wykazaé sam fakt okreéloncgo dziaiania pozwanych. Pozwani na podstawie dowodu z zeznafi éwiadkow oraz przesiuchania pozwanych udowodnili, Ze roszczcnie powodki nie zasluguje jcdnak na udzielenie mu ochrony prawncj. Przedstawieni swiadkowie nalezq do krqgu sqsiadow obu stron, a jednoczesnie sq osobami dla nich obcymi, co zdaniem Sqdu, swiadczyio 0 prawdziwosci ich zeznafi. Rowniez sama powodka nie potrafiia Wskazaé logicznej przyczyny, dla ktorej swiadkowie ci mieliby zeznawaé niezgodnie Z PraWd4 — — _— oraz _, ktorzy by1i bezposrednimi obserwatorami zdarzenia lub czqsci zdarzcnia z dnia 3 paidziernika 2009 r., zgodnie potwierdzili, i2 wyzwiska i Wulgaryzmy pada1y zaréwno z ust pozwanych, jak i powodki. Zeznania Wymienionych swiadkow korespondowaiy ze sobq wzajemnie takze W zakresie wyzwisk, jakie powodka artykulowaia Wobec pozwanych, zwiaszcza pozwanego. Jcdnoczesnie Wskazali oni, ze strong, ktora zainicjowaia zdarzenie by1a _ To powodka sluchala gloéno muzyki wicdzqc, ze o pretcnsjach jakie Wyrazali W tym zakresic pozwani. To powédka W sposéb Wulgarny i grubiafiski zwrocila sig do , gdy ten zwrocil jej uwagq, aby éciszyia muzykq. Nastqpnie to powodka Wybiegala na podworko, aby kontynuowaé awanturo, podbiegia do pozwanego, zaczqia Wymachiwaé rokq W kierunku pozwanego, W dalszym ciqgu kierujqc pod jego adresem obelgi, po czym uderzyla go rokq W klatko piersiowq. W koiicu to powodka, po tym jak zostaia popchniqta przcz pozwanego, sama rzucila sis; na ziemiq. Zachowanie powodki, zdaniem Sqdu wskazuje, i2 zamierzaia ona sprowokowaé pozwanych do agresywnych zachowaii pod jej adrcsem, W tym celu bowiem Wziqia ze sobq telefon komérkowy, przy uzyciu ktorego zaczqia nagrywaé Wybrany przez siebie moment zdarzenia. _ i _ rowniez potwierdzili Wersjtg Wydarzefi przcdstawionq przez pozwanych, W tym Wulgaryzmy Wypowiadane przez powodkq Wobec pozWanych_ Choé swiadkowie ci nie byli naocznyrni éwiadkami zdarzenia, a posiadana przez nich wiedza na temat zajscia byla skromniejsza, to nie byio podstaw, aby odméwié im Wiary. Powyzsze znajduje rowniez uzasadnienie W zeznaniach swiadkow — _oraz —, ktorzy co prawda nie posiadali informacji na temat przedmiotowego zdarzenia, to jednak wskazali na konfliktowy charakter powodki i jej rodziny oraz ilosé interwencji Policji przy nieruchomosci stron. W koficu 0 charakterze powodki éwiadczy jej zachowanic po ogloszeniu Wyroku W niniejszej sprawie, gdy nie potrafila pogodzié siq 2 jego treéciq, dajqc upust swoim emocjom, co odnotowano W protokole. 7
--- STRONA 9 ---
W istocie wiec to sama powodka byia inicjatorka i prowodyrka zdarzenia z dnia 3 paidziernika 2009 r. Zachowanie — zarowno w poczatkowej fazie zdarzenia, W ktérej przyjmowal postawe defensywnat, jak i po'Zniejsze zachowanie pozwanych, ktorzy zwracali sie wobcc powodki uzywajac siow Wulgarnych, zostaly bowiem W oczywisty sposob sprowokowane przez powodke, ktora sama W istocie naruszaia dobra osobiste sqsiadow. Jezeli zatem _ naruszala dobra osobiste innych osob, jakimi sq prawo do czci i dobrego imienia, niezakioconego korzystania ze swej swobody i Wiasnosci prywatnej, to nie moze skutecznie domagaé sie ochrony swego dobra osobistego skoro W istocie sama jest sprawca_ tego naruszenia przez doprowadzenie innych osob (pozwanych) do takich zachowafi. Nalezy jednoczesnie zauwazyé, Ze pozwani sq osobami starszymi, ktorym powodka, jako osoba duzo mlodsza Winna okazaé szacunek i powazanie. Zglaszajqc Zqdanie ochrony dobr osobistych, bedqc przy tym W istocie sprawca tych zachowari, powédka nie moze korzystaé 2 ochrony (art. 5 k.c.) przewidzianej przepisami prawa. Biorac pod uwage powyzsze, Sad nie znalazl podstawa do uwzglednienia powédztwa, stad na mocy art. 448 W zwiqzku z art. 24 k.c. orzeki jak W pkt. I sentencji Wyroku. Orzeczenie 0 kosztach znajduje uzasadnienie W tresci an. 98 § 1 k.p.c., zgodnie 2 ktorym strona przegrywajaca sprawe obowiqzana jest zwrocié przeciwnikowi na jego Zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wobec powyzszego Sad W punkcie I1 Wyroku zasadzil od powodki jako strony ktora przegraia sprawe kwote 377 21 tytuiem zwrotu kosztow procesu pozwanym. Na koszty te skiadaly sie koszty zastepstwa procesowego W kwocie 360 21 (§ 11 pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie op1at za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Paristwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu) oraz oplata skarbowa od udzielonego przez strone pozwanq peinomocnictwa procesowego W Wysokosci 17 21.
--- STRONA 10 ---
Sygn. akt I ACa 269/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2012 r. Sad Apelaoyjny we Wroctawiu — Wydziat 1 Cywilny w sktadziez Przewodniczqcy: SSA Matgorzata Bohun (spr.) Sedziowie: SSA Jan Gibiec SSA Janusz Kaspryszyn Protokoiant: Teresa Wrobel Ptatek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. we Wroctawiu na rozprawie sprawy z powodztwa — przeciwko W 1 — o ochronq: dobr osobistych i zaptate na skutek apelacji powodki od wyroku Sadu Okregowego w Jeieniej Gorze z dnia 28 grudnia 2011 r. sygn. akt1C 682/11 1. oddala apelacje; 2. zasqdza od powodki na rzecz pozwanych kwote 720 zt kosztéw postepowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarionym wyrokiem Sad Okregowy w Jeleniej Gorze oddalit powodztwo _ przeciwko _ i _ oraz zasejdzii od powodki na rzecz pozwanych kwotq: 377 Z1 tytuiem zwrotu kosztow zastepstwa procesowego. Swoje rozstrzygniecie Sad I instancji opari na nastepujacych ustaleniaoh: Pozwani sq rodzefistwem, zamieszkuja wspolnie w mieszkaniu potozonym przy ul. —w _ Pozwani zyli w zgodzie z pozostatymi sqsiadami, byli uczynni i nie byli z nikim skonfliktowani. W budynku panowat spokoj
--- STRONA 11 ---
Sygn. akt I ACa 269/12 2 i porzqdek, nie byio interwencji funkcjonariuszy Poiicji. Sytuacja ulegia zmianie w 2005 r. gdy, do budynku przy ui. _ w— do |Oka|U poiozonego bezpoérednio nad mieszkaniem pozwanych wprowadziia sie; rodzina _ wraz z powodkq. Rodzina _ ze wzgiedu na swoje usposobienie skiociia si<; z wieloma sasiadami. matka powodki, miaia pretensje do sasiada o nazwisku _ Ze trzyma wozek na kiatoe schodowej budynku. Dodatkowo rodzina_popadia w konfiikt z rodzina>raz_ Matka powodki, uiywajac siow obelzywych, Zadaia rowniez od niepeinosprawnej corki _ natychmiastowego przestawienia jej samochodu, ktory zaparkowaia na jej miejscu. _ takze wieiokrotnie zwracaia sie do sqsiadow stron uzywajqc przy tym stow wulgarnych. Z mieszkania zajmowanego przez rodzine powodki wieiokrotnie dobiegaia giosna muzyka oraz odgiosy giosnego stqpania po podiodze, na co pozwani starali sie zwrocio uwage tak powodce, jak i jej rodzicom — jednak bezskutecznie — i — skariyii sis sasiadom na giosne brzmienie muzyki i odgiosy stukania, jakie dochodziiy z mieszkania rodziny_ Powodka oraz rodzina powodki wiele razy wczeéniej wyzywaiy pozwanego i pozwanq oraz zwracaiy si<=; w stosunku do nich uzywajac siow obrailiwych. Czesto byia wzywana na interwencje poiicja z uwagi na giosnaj muzyke. Miedzy innymi w dniu 25 sierpnia 2009 r. funkcjonariusze policji—i — udaii sie do miejsca zarnieszkania stron na wniosek — Podczas czynnoéci stwierdzili fakt bardzo gioénej muzyki dobiegajacej z mieszkania powodki. Pouczyli powodke 0 koniecznosci éciszenia odbiornika. Tego samego dnia matka powodki zgiosiia pretensje pod adresem w/W funkcjonariuszy odnosnie przeprowadzonej inteiwencji. Oswiadczyia, ze do godziny 22.00 ma prawo siuchao gioénej muzyki, a jak wykupi mieszkanie wtedy bedzie robié co chce. W dniu 3 paidziernika 2009 r. w miejsou swojego zamieszkania powodka siuchaia gtosno muzyki, majqc jedhoczesnie otwarte okno. Pozwany, ze wzgledu na zbyt giosne diwieki muzyki wyszedi na zewnatrz budynku i powiedziai giosno do powodki. aby sig uspokoiia. Powodka wyjrzaia wowczas z okna, splunt;ta na pozwanego i zwrociia sie do niego wulgarnie, pytajac co mu sie nie podoba. Uzywaia po jego adresem sformuiowao ,,stary, iysy ch...” Pozwany oddalii sie od okien budynku. Powodka wybiegia na zewnqtrz budynku z telefonern komorkowym i w dalszym ciqgu uzywaia wobec pozwanego stow powszechnie uwazanych za
--- STRONA 12 ---
Sygn. akt 1 ACa 269/12 3 obelzywe. Wowczas pozwany rowniez zaczai kierowaé w stosunku do powodki siowa wulgarne. W tym czasie pozwana znajdowaia sis w mieszkaniu pozwanych, jednak siyszac kiotnie na zewnatrz budynku wyszia na podworze. Powodka trzymaia w jednej regce telefon, przy uzyciu ktorego nagrywaia fonetyczny przebieg rozmowy stron, drugq reka natomiast wymachiwaia w kierunku pozwanego. Pozwana, ktora podeszia do stron, sprowokowana zachowaniem powodki, rowniei zaczeia zwracaé sie do powodki siowami wulgarnymi i obrailiwymi. Pozwany z kolei chciai ztapao reke powodki, a kiedy mu sie to udaio, to powodka uderzyia pozwanego w kiatke piersiowa, po czym zaczeia drwic': z pozwanego. Wywoiaio to zdenerwowanie u pozwanego. Jednoczesnie pozwana staraia sic; uspokoio zarowno brata, jak i powodka. W pewnym momencie pozwany ponownie ziapai powodke za nadgarstek i odepchnqi jej. Powodka przeszia z asfaltu na trawe; i rzuciia sie na ziemie, po ozym zaczeia wzywao pomocy i krzyczeo, Ze zostaia pobita przez pozwanego. Nastepnie powodka wstaia z trawy i pobiegia do sqsiada zawiadomio telefonicznie funkcjonariuszy Poiicji o zdarzeniu. W tym czasie powodka nie nosiia na twarzy éladu po uderzeniu. Dnia 3 paidziernika 2009 r. u t ujawniono obrzegk i zaczerwienienie okolicy oka prawnego oraz krwiaka oczodoiu prawnego. Po przyjetdzie funkcjonariuszy Policji powodka stwierdziia, Ze pozwani uzywali wobec niej siow powszechnie uwazanych za obeizywe, pozwany rowniez kilkukrotnie popchnai powodkz;, a nastegpnie uderzyija w twarz. Wyrokiem Sadu Rejonowego w 2 27 stycznia 2010 r. W sprawie o sygn. akt ll K 907/09 _zosta+ uznany winnym tego. Ze 3 paidziernika 2009 r. okoio godziny 13.30 W na podworzu przy ul. — podczas kiotni grozii pobiciem i pozbawieniem Zycia, ktore to groiby wzbudziiy w zagrozonej uzasadniona obawe, 2e moga byo speinione tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. i na tej podstawie wymierzono kare 4 miesiecy pozbawienia wolnosci z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres proby wynoszqcy 2 lata. W tak ustalonym stanie faktycznym Sad I instancji uznai powodztwo za nieuzasadnione. W pierwszej koiejnosci Sad wskazai, Ze w sprawie zwieizany byi ustaleniami prawomocnego wyroku skazujqcego Sadu Rejonowego w _
--- STRONA 13 ---
Sygn. akt 1 ACa 269/12 4 z 27 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. akt ll K 907/O9 w zakresie tego, ze pOZWany 3 paidziernika 2009 r. podczas kiotni grozii powodce pobiciem i pozbawieniem Zycia_ ktore to groiby wzbudziiy w powodce uzasadnionq obawe, Ze moga bye speiriione. Powodka udowodniia zatem na podstawie powyzszego orzeczenia sadu, iz — naruszyi jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia W ocenie Sadu jednak powodka nie wykazaia, aby miaia doznaé uderzenia od pozwanego, ktorego wynikiem byi obrzek i zaczerwienienie okoiicy oka prawnego oraz kiwiak oczodoiu prawnego. W ocenie Sadu twierdzeniom powociki przeczyiy zeznania siuchanych w sprawie swiadkow jak rowniez przesiuchanie pozwanych, zas funkcjonariusze Poiicji oraz potwierdziii jedynie, ze miaio miejsca zgioszenie przez rodzicow powodki dotyczace zniszczonych okularow, co w ocenie Sadu nie potwierdza jednak twierdzeo powodki tak co do sprawstwa pozwanego, jak i zwiazku przyczynowoskutkowego. Sad podkreélii, 2e nie znalazi podstaw, aby zakwestionowaé fakt, 12 powodka miaia 3 paidziernika 2009 r. obrzek i zaczerwienienie w okoiicy oka prawego, na co wskazuje zaéwiadczenie iekarskie, jednak brak jest dowodow, by przyjaé, Ze obrazeo ciaia w tym wzgledzie doznaia w wyniku zachowania pozwanych. Jednoczesnie Sad wskazai, ze pozwani na podstawie dowodu z zeznao I“ii Swiadkow oraz przesiuchania pozwanych udowodnili, ze roszczenie powodki nie zasiuguje na udzieienie ochrony prawriej, bowiem powodka wiasnyrn zachowaniem sprowokowaia zdarzenie, podczas ktorego pozwany naruszyi jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia. Na podstawie zeznao éwiadkow Sad ustalii, Ze to powodka zainicjowaia zdarzenie, zwracaia sie do pozwanego siowami wulgarnymi oraz uderzyia pozwanego rekq w kiatke piersiowq. Sad wskazai ponadto, Ze to, i2 zachowanie powodki, wskazuje, Ze zamierzaia ona sprowokowao pozwanych do agresywnych zachowari pod jej. adresem, potwierdza fakt, Ze w tym ceiu wzieia ze sobq telefon komorkowy, przy uzyciu ktorego zaczeia nagrywao wybrany przez siebie moment zdarzenia.
--- STRONA 14 ---
Sygn. akt 1 ACa 269/12 5 W tej sytuacji Sad Okregowy uznat, ze to sama powodka byta inicjatorka i prowodyrka zdarzenia z 3 paidziernika 2009 r., zas zachowanie pozwanego zarowno w poczatkowej fazie zdarzenia, w ktorej przyjmowat postawe defensywna, jak i poiniejsze zachowanie pozwanych, ktorzy zwracali sie wobec powodki uzywajac stow wulgarnych, zostaty w oczywisty sposob sprowokowane przez powodke, ktora sama w istocie naruszata dobra osobiste sasiadow. W ocenie Sadu jezeli powodka sama naruszata dobra osobiste innych osob, jakimi sq prawo do czci i dobrego imienia, niezaktoconego korzystania ze swej swobody i wtasnosci prywatnej, to nie mote skutecznie domagaé sie ochrony swego dobra osobistego, bedac w istocie sprawca tego naruszenia przez doprowadzenie innych osob (pozwanych) do takich zachowao. Sad jednoczesnie zauwazyt, Ze pozwani sq osobami starszymi, ktorym powodka, jako osoba duzo mtodsza winna okazao szacunek i powazanie. Zdaniern Sadu zgtaszajac Zadanie ochrony dobr osobistych, bedac przy tym w istocie sprawca tych zachowao, powodka nie moze korzystaé z ochrony (art. 5 k.c.) przewidzianej przepisami prawa. Z vvyrokiem tym nie zgodziia sie powodka wywodzac apelacje, w ktorej zarzucita rozstrzygnieciu naruszenie przepisow postepowania, tj.: 1. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. przez dowolna ocene dowodow poiegajacq na zaniechaniu wszechstronnej analizy materiatu dowodowego w sprawie i prowadzaca do przyjecia, Ze obrazenia ciata powodki nie zostaty spowodowane uderzeniem pozwanego; 2. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolna ocene dowodow prowadzaca do odmowienia wiarygodnosci zeznaniom swiadkow tj. i co do pobicia powodki przez pozwanego z uwagi na fakt, i2 nie byli oni bezpoérednimi swiadkami zdarzenia z 3 paidziernika 2009 r., a zeznania te pozostawaiy w sprzecznosci z przyjeta przez pozwanych wersja wydarzeo. w sytuacji, gdy ustaienia faktyczne w sprawie sad poczynit na podstawie zeznao innych swiadkow tj. —, ktorzy rowniez nie byli bezposrednimi éwiadkami zdarzenia, a swoja wiedze na temat jego przebiegu posiadaii tylko i wytaicznie z reiacji pozwanych; 3. art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolna ocene dowodow niezgodnq z zasadami doéwiadczenia Zyoiowego, a polegajaca na ustaleniu, ie powodka
--- STRONA 15 ---
Sygn.akt1ACa 269/12 6 sprowokowata pozwanych do bezprawnego wzgledem niej zachowania, W sytuacji gdy, powodka w momencie zdarzenia miata I lat. jest osoba drobnq wazaca ok. 50 kg, samotnie przebywajaca w tym dniu w miejscu zamieszkania, natomiast pozwany jest co najmniej o 40 lat starszy od powodki, mocno zbudowany, sprawny fizycznie wazacy ok. 90 kiiogramow, lubiany przez sasiadow, ktorzy znajdowali sie w pobiizu miejsca poiniejszego zdarzenia, co swiadczy 0 bardzo matym prawdopodobiefistwie wywoiania atakow przez powodke wzgiedem pozwanych, ktora zgodnie z zasadami doswiadczenia Zyciowego oczekiwataby na przybycie chooiazby kogos z domownikow lub innych osob ktore mogtyby udzielié jej wsparcia. Wskazujac na powyzsze powodka wniosta 0 zmiane zaskarzonego wyroku poprzez uwzglednienie powodztwa i: zobowiazanie pozwanego do zamieszczenia na jego koszt w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia sie wyroku na klatce schodowej w budynku przy ul. w _oswiadczenia o nastepujacej tresci: ,,Przepraszam — za vvyzwiska i pobicie, jakie miaty miejsce w dniu 3 paidziernika 2009 r.", zobowiazanie pozwanej do zamieszczenia na jej koszt w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia sie wyroku na E klatce schodowej w budynku przy ul. oswiadczenia 0 nastepujacej tresci: ,,Przepraszam za wyzwiska jakie rniaty miejsce w dniu 3 paidziernika 2009 r.", zasadzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powodki kwoty 3.000 zt, zasadzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powodki kosztow postepowania wraz z kosztami zastepstwa procesowego przed Sadem I i It instancji wg norm przepisanych, ewentualnie oi uchytenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sqdowi Okregowemu w Jeleniej Gorze. W odpowiedzi na apeiacje pozwani wniesii 0 jej oddaienie oraz 0 zasadzenie na ich rzecz od powodki kosztow postepowania apelacyjnego wg norm przepisanych. Sad Apelacyjny zwaiyt: Apelacja powodki nie zastuguje na uwzglednienie. Zaskarzony wyrok jest trafny i brak jest podstaw do jego podwazenia. Sad Apelacyjny podzieta i przyjmuje za wtasne prawidtowo poczynione przez Sad Okregowy ustatenia faktyczne, jako znajdujace oparoie W zebranym materiaie
--- STRONA 16 ---
Sygn. atct 1 ACa 269/12 7 dowodowym, jak rowniez podziela dokonana przez tenie Sad ocene prawna stanu faktycznego i wyciagniete z tej oceny wnioski. Z tych wzgiedow nie mogty zostaé uwzglednione zarzuty apeiacyjne podnoszone przez powoda. Sad Apelacyjny uznat rowniez za prawidtowe rozwazania Sqdu I instancji w zakresie charakteru dobr osobistych oraz ich ochrony i zbedne wydaje sie ich szczegoiowe powtarzanie. Zarzuty podniesione w apeiacji przez powodke sprowadzajq sie w istocie do kwestionowania dokonanej przez Sad I instancji oceny zgromadzonych w sprawie dowodow. Zarzutow tych nie mozna jednak byto uznao za uzasadnione. Podkreslenia wymaga w tym miejscu, Ze przepis art. 233 § 1 k.p.c. przyznaje Sadowi swobode w ocenie zebranego w sprawie materiatu dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko wtedy moZe byé uznany za usprawiediiwiony, jezeli Sad zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regutami logiki, z zasadami wiedzy, badi z doswiadczeniem Zyciowym. Sprzecznoso istotnych ustaleo Sadu z trescia zebranego w sprawie materiatu zachodzi bowiem jedynie wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiedzy materiatem zgromadzonym w sprawie, a konkluzja, do jakiej dochodzi sad na jego podstawie. Ze sprzecznoscia mamy do czynienia wowczas, gdy z tresci dowodu wynika co innego niz przyjat sad, gdy pewnego dowodu nie uwzgledniono przy ocenie, gdy Sad przyjat pewne fakty za ustaione, mimo 2e nie zostaty one w ogole lub niedostatecznie potwierdzone, gdy Sad uznat pewne fakty za nieudowodnione, mimo 2e byty ku temu podstavvy oraz, gdy ocena materiatu dowodowego koiiduje z zasadami doswiadczenia Zyciowego lub regutami logicznego rozumowania, co ozriacza, ie Sad wyprowadza btedny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoiicznosci. Nalezy przy tym mieo na wzgledzie, i2 w granicach swobodnej oceny dowodow sad zobowiazany jest rowniez do przeprowadzenia selekcji dowodow, tj. dokonania wyboru tych, na ktorych sie opart i ewentuainego odrzucenia innych, ktorym odmowit wiarygodnosci. Ponadto, jezeii 2 okreslonego materiatu dowodowego Sad wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doswiadczeniem Zyciowym, to ocena Sqdu nie narusza regut swobodnej oceny dowodow i musi sie ostao, chociaiby w rownym stopniu, na podstawie tego materiatu dowodowego, dawaty sie wysnué wnioski odmienne (por. postanowienie SN z dnia 10.01.2002 r., Ii CKN 572/99, wyroku SN z dnia 27.09.2002 r.. sygn. ll CKN 817/00). W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sadu Apeiacyjnego, nie wystapity okolicznosci, mogace uzasadniao naruszenie zasady swobodnej oceny dowodow. Sad Okregowy w wyniku prawidtowo przeprowadzonego postepowania
--- STRONA 17 ---
Sygn.akt1ACa 269/12 3 dowodowego, uwzgledniajacego zasady rozktadu ciezaru dowodu, ustalit wszystkie istotne dia rozstrzygniecia sprawy okoiicznosci, ktore znajdowaty odzwierciedlenie W catoksztatcie zaoferowanego przez strony materiaiu dowodowego. Dokonanej zas przez ten Sad ocenie tak zebranego materiatu nie sposob przypisaé cech dowotnosci wynikajacych z naruszenia zasad Iogiki, wiedzy i doswiadczenia zyciowego. Podzielajac w catosci stanowisko Sadu I instancji, wyrazone w uzasadnieniu skarzonego wyroku, podkreslié trzeba, ze zgromadzony w sprawie materiat dowodowy nie dat podstaw do przyjecia, ze pozwany swoim dziataniem spowodowat u powodki obrazenia ciata w postaci obrzeku i zaczenivienienia okoiicy oka prawego oraz krwiaka oczodoiu prawego. Jak stusznie wskazat Sad I instanoji, Sad ten rozpoznajac niniejsza sprawe zwiazany byt ustaleniami Sadu Rejonowego w —z 27 stycznia 2010 r. w sprawie sygn. akt II K 907/09, w zakresie tego, ze pozwany grozit powodce pozbawianiem zycia, ktore to grozby wzbudzity w powodce uzasadniona obawe, ze mogq zostao speinione. Pozostate, podnoszone przez powodke okoiicznosci winny byo jednak przez nia wykazane, zgodnie z zasada rozktadu oiezaru dowodow, obowiazujaca w procedurze cywilnej (art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c.). Powodka wskazywanych przez siebie okoiicznosci jednak nie udowodnita. Nie mozna zgodzio sie z powodka, ze bezposredni swiadkowie zdarzenia nie widzieii zaozerwienienia na jej twarzy, bowiem nie byli w stanie przyjrzeo sie powodce ze wzgiedu na to, iz po uderzeniu bardzo szybko opuscita miejsce zdarzenia I wbiegia do budynku. Stuchani w sprawie swiadkowie, bezposrednio obserwujacy zdarzenie, tj. swiadek t — _ — i—zeznali bowiem zgodnie, ze pozwany powodki nie uderzyt w twarz, a jedynie ztapai powodke za nadgarstek i odepchnai ja, wskutek czego powodka przeszta z asfaltu, na trawe, upadta na nia, zaczeta wzywao pomocy i krzyczeé, 2e zostata pobita przez pozwanego. Zeznania tych swiadkow, wbrew twierdzeniom powodki, zasiugiwaty na przyznanie im mocy dowodowej. Wskazaé nalezy, ze byty one spojne, wzajemnie sie uzupeiniaiy. a ponadto potwierdzaty przebieg zdarzenia opisany przez pozwanych. Brak jest jednoczeénie podstaw do przyjecia, ze zeznania te byty jedynie wyrazem ,,checi pomocy sasiadowi" i w sposob nierzeteiny reiacjonuja przebieg zdarzenia. Powodka nie przedstawita rowniez Zadnych dowodow mogacych potwierdzio, ze pozwany uderzyt ja w twarz, a swiadkowie stuchani z jej wniosku, tj. _ _ nie byli bezposrednimi swiadkami zdarzenia, w zwiazku z czym zeznariia
--- STRONA 18 ---
Sygn. akt I ACa 269/12 9 ich nie moga stanowio w tym zakresie wiarygodnego dowodu. Jednoczeénie wskazao nalezy, ze dowodem potwierdzajacym stowa powodki nie moze byo zaswiadczenie Iekarskie, wystawione po zdarzeniu, z ktorego wynika, ze powodka miata na twarzy obrazenia w postaci obrzeku i zaczerwienienie okoiicy oka prawego oraz krwiaka oczodotu prawego. W tym zakresie Sad Apelacyjny zgodzit sie z Sadem I instancji, ze wskazany dowod niewatpiiwie swiadczy 0 tym, ze powodka obrazeii takich doznaia, jednak wobec materiaiu dowodowego zgromadzonego w sprawie brak jest jakichkoiwiek podstaw do przyjecia, ze obrazenia te powstaiy wskutek dziatania pozwanych. Sad Apelacyjny zgodzit sie rowniez z Sadem Okregowym, Ze dowodem potwierdzajacym stowa powodki nie moze byé zapis fonetyczny rozmowy miedzy pozwanymi, a powodka. Nagranie to nie relacjonuje catego przebiegu zdarzenia, powodka sama wskazata, ze wtaczyia nagrywanie jakis czas po rozpoczeciu rozmowy, a w tej sytuacji zasadnym byto uznanie, ze dowod ten jest niekompletny, fragmentarycznie jedynie oddaje przebieg zdarzenia i jako taki nie moze stanowié wiarygodnego dowodu w sprawie. Jak zasadnie wskazat ponadto Sad I instancji zeznania funkojonariuszy Policji _ i— nie potwierdzaja twierdzeri powodki, a jedynie wskazuja na fakt wystepowania konfliktow miedzy stronami oraz odbywajace sie z tego powodu interwencje Policji. Na ich podstawie jednak w Zaden sposob nie mozna ustatié, ze 3 pazdziernika 2009 r. pozwany uderzyt powodke w twarz, co spowodowato u niej opisane povvyzej obrazenia. Przeciw prawidtowoéci dokonanej przez Sad Okregowy oceny dowodow nie swiadczy rowniez fakt, iz pozwany dobrowoinie poddat sie karze w postepowaniu przed Sadem Rejonowym w _ Jak juz wskazano wyzej sprawa 0 sygn. akt II K 907/09 dotyczyta kierowanych przez pozwanego grozb karalnych powodce, ktore to grozby wzbudzity w powodce uzasadniona obawe, ze moga zostaé spetnione. Okoiicznoso wiec, Ze pozwany poddat sie karze w tym postepowaniu w Zaden sposob nie przesadza o tym, ze uderzyt powodke w tvvarz. czym naruszyt jej dobra osobiste. Brak jest ponadto podstaw do przyznania racji powodce, iz Sad Okregowy dokonat dowolnej oceny dowodow w sprawie, prowadzacej do odmowienia wiarygodnosci zeznaniom swiadkow tj. — 1 co do pobicia powodki przez pozwanego z uwagi na fakt, iz nie byti oni bezposrednimi swiadkami zdarzenia z 3 pazdziernika 2009 r., w sytuacji, gdy ustaienia faktyczne w sprawie Sad poczynit na podstawie zeznao innych swiadkow.
--- STRONA 19 ---
Sygn. akt I ACa 269/12 1() ti W. — _ W _ ktorzy rowniez nie byli bezposrednimi swiadkami zdarzenia, a swoja wiedze na temat jego przebiegu posiadali tylko i wytacznie z relacji pozwanych. W pienivszej kolejnosci wskazaé nalezy, ze swiadek ‘byte bezposrednim swiadkiem zdarzenia. Swiadek zeznata bowiem, ze z okna swojego mieszkania siyszata, jak powodka zwraca sie do pozwanego stowami wulgarnymi, jak rowniez po wychyleniu sie przez okno obserwowata przebieg zdarzenia (k. 85 akt). Pozostali wymienieni przez powodke swiadkowie zeznawali natomiast, ze styszeii o przebiegu zdarzenia od innych osob, jak rowniez podawati informacje potwierdzajace konfliktowy charakter zarowno powodki, jak i jej rodziny, co Sad I instancji podkresiit w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku. Ponadto zeznania tych swiadkow znajduja potwierdzenie w zeznaniach osob bezposrednio obserwujacych przebieg zdarzenia, co sprawia, ze zasadnie Sad Okregowy uczynit zeznania te podstawa dokonanych w sprawie ustaIer'i faktyoznych. Swiadek t o przebiegu zdarzenia zostata poinformowana przez powodke, zas— przez swojego meza, ktoiy nie byt bezposrednim swiadkiem zdarzenia, a o jego przebiegu rowniez dowiedziai sie wyiacznie od powodki. Powyzsze natomiast w sposob naturalny wzbudza watpliwosci co do wiarygodnosci ich zeznao. W sytuacji zatem gdy zeznania te w sposob znaozaco odmienny opisuja przebieg zdarzenia i co wiecej nie znajduja zadnego potvvierdzenia w pozostatym materiale dowodovvym zgromadzonym w sprawie, brak jest jakichkolwiek podstaw, by przyznaé im moo dowodowa i uczynio podstawa ustaieo faktycznych dokonywanych przez Sad Okregowy. W ocenie Sadu Apelacyjnego nie byto rowniez btedem nieprzyznanie mocy dowodowej zeznaniom swiadka_ Swiadek w istocie nie podata zadnych istotnych informacji. ktore mogtyby wptynao na treso ustaleo faktycznych, jak i rozstrzygniecia Sadu I instancji, wskazujac jedynie, ze siyszata jak powodka zwraca sie do niezidentyfikowanej osoby siowami wulgarnymi oraz 2e wiedziata, ze miedzy stronami miato miejsce jakies zdarzenie, w czasie ktorego pozwany rzekomo pobit powodke (k. 84 akt). Pamietaé naiezy rowniez, 0 czym juz byia mowa wyzej, ze w granicach swobodnej oceny dowodow sad zobowiazany jest rowniez do przeprowadzenia selekcji dowodow, tj. dokonania wyboru tych, na ktorych sie opari i ewentuainego odrzucenia innych, ktorym odmowit wiarygodnosoi. Odmowa wiarygodnosci zeznaniom swiadkow wskazanych przez powodke nie mogto stanowio wobec povvyzszego naruszenia tej zasady.
--- STRONA 20 ---
Sygn. akt 1 ACa 269/ 12 11 O dokonaniu przez Sad I instancji dowoinej oceny zgromadzonego w sprawie materiatu dowodowego w Zadnej mierze nie moze swiadczyo ponadto fakt, iz Sad na podstawie dowodow przedstawionych przez strony w sprawie uznat, Ze to powodka w istocie sprowokowata zdarzenie. Jak juz wyzej wskazano za takim przyjeciem przemawiaja zeznania swiadkow bezpoérednio obserwujacych zdarzenie, tj. swiadka W W L W ii _ jak i przestuchania pozwanych. Twierdzenia powodki, Ze jest osoba mtodsza, drobniejsza i w chwili zdarzenia przebywata samotnie w miejscu zamieszkania nie moga zmienio tego stanowiska. Z zeznao stuchanych w sprawie swiadkow, zarowno tych, ktorzy obserwowaii zdarzenie, jak i pozostaiych, bedacych sasiadami stron, wynika bezsprzeoznie, ze powodka ma konfliktowy charakter. Potwierdzaja to zarowno swiadkowie, ktorzy byli bezposrednimi swiadkami zdarzenia, jak i swiadkowie bedacymi sasiadami powodki i pozwanych, ktorzy nie uczestniczyli w samym zdarzeniu, jednak poznali powodke podczas zamieszkiwania w sasiedztwie. Na podstawie zeznao swiadkow prawidtowo ustalit Sad I instancji, ze zachowanie pozwanego zarowno w poczatkowej fazie zdarzenia, w ktorej przyjmowat postawe defensywna, jak i pozniejsze zachowanie pozwanych, ktorzy zwracaii sie wobec powodki uzywajac stow wuigarnych, zostaty w istocie sprowokowane przez powodke, ktora naruszata dobra osobiste sasiadow. Nie ulega watpiiwosci, ze pozwani zwracajao sie do powodki stowami wulgarnymi mogli naruszyo jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, czy czci. Pamietao jednak nalezy, ze 0 tym, czy w niniejszej sprawie doszto w ten sposob do naruszenia tych dobr i czy powodka moze domagao sie z tego tytuiu ochrony, powinien decydowao nie subiektywny odbior przez powodke kierowanych do niej stow, Iecz kontekst sytuacyjny, w jakim okreslenia te zostaty uzyte. W realiach rozpoznawanej sprawy natomiast Sad Apelacyjny w petni popiera stanowisko Sadu I instancji, ze w sytuacji, gdy powodka sprowokowata sporne zdarzenie, naruszajac dobra osobiste pozwanych, jakimi sa prawo do czci i dobrego imienia, niezaktoconego korzystania ze swej swobody i wtasnosci pryvvatnej, nie moze skutecznie domagao sie ochrony swego dobra osobistego, bedac w istocie sprawca tego naruszenie przez doprowadzenie pozwanych do takich zachowao. Dla oceny, czy pozwani naruszyii dobra osobiste powodki, nie mozna bowiem pominao istniejacego pomiedzy stronami konfliktu — éwiadkowie siuchani w sprawie zgodnie zeznawali, Ze pomiedzy powodka i jej rodzina, a pozwanymi czesto dochodzito do nieporozumieo, podczas ktorych
--- STRONA 21 ---
Sygn. akt 1 ACa 269/12 12 niejednokrotnie interweniowaia Poiicja. Ponadto jak juz wczesniej wspomniano, okoiicznosoi w jakich doszto do zdarzenia i zachowanie powodki swiadczy o tym, ze uzycie przez pozwanych wuigarnyoh okresien wynikato z pocijecia przez nich obrony, nie zas z woli atakowania, czy ublizania powodce. Sad Apelacyjny zgadza sie, ze uzycie przez pozwanych pejoratywnych okresleo dotyczacych osoby powodki, mogio byo dla niej przezyciem przykrym, jednak pamietao naiezy, ze nie kazdy przypadek dyskomfortu psychicznego, spowodowany bezprawnym zachowaniem sie innej osoby, jest wystarczajaca podstawa do poszukiwania sadowej ochrony dobr osobistych. Jak juz wyzej wspomniano, w przypadku obrazy, o udzieleniu ochrony powinna decydowao analiza uwzgledniajaca nie tylko znaczenie uzytych stow, ale rowniez caiy kontekst sytuacyjny oraz jego spoteczny odbior. Sad Apelacyjny ma rowniez na uwadze, I2 co do zasady wzajemnoso roszczeo nie dyskwatifikuje zadania ochrony. Pamietao nalezy jednak, ze jesii pokrzywdzony zostat obrazony niejako w reakcji na jego wiasne zachowanie, ktore stopniem natezenia ztej woii uzasadnia taka reakcje, nalezy odmowio mu ochrony z uwagi na naduzycie jego wiasnego prawa podmiotowego. Ten, kto narusza cudze doba osobiste czeso, dobre imie, godnoéo czy nietykalnoso cielesna nie moze skarzyo sie bowiem na naruszenie jego dobr osobistych. Majac na uwadze powyzsze, w swietle caioksztattu przedstawionych okolicznosci stwierdzio nalezy, ze skarzaca nie zdotata wykazao zasadnosci podnoszonych przez siebie zarzutow, a tym samym wyrok Sad I instancji uznao nalezato za trafny i odpowiadajacy wskazanym w jego uzasadnieniu przepisom prawa. W konsekwenoji skutkowato to koniecznoscia oddaienia apelacji powodki, jako bezzasadnej, stosownie do tresci art. 385 k.p.c. Z uwagi na fakt, ze apelacja powodki zostata oddaiona, pozwani wygrali sprawe w II instancji, w zwiazku z czym na podstawie alt 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. naiezaio zasadzio na ich rzecz od powodki koszty postepowania apeiacyjnego. I ’___V
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Jeleniej Gorze oddalit powodztwo _ przeciwko _#IC 682/11#art. 190 k.k.#art. 190 § 1 k.k.#art. 24 § 1 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 11 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 5 k.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 232 k.p.c.#art. 385 k.p.c.#art. 391 § 1 k.p.c.