Wyrok IC 654112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . Dnia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 654112 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . Dnia: 5 lipca 2013r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu Wydział I Cywilny w skladzie następującym: Przewodniczący: Sędzia" Sądu Okręgowego Elżbieta Staszewska Protokolant: sekt. sąd. Monika .Tachowska po rozpoznaniu w dniu 2? czerwcu 2013 r. w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy z powództwa Agencji (...) S.A. z!s w M. przeciwko K. P. o ocbronędobr osobistych i zasądzenie z tytulu zadośćuczynienia kwoty 1.0.000 zł na rzecz Domu Dziecka w S. I. oddala powództwo .' II. zasądza od powoda - Agencji (...) SA. zƒs w M. na rzecz pozwanego K. P. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztow procesu. sygn. na 1 C 654/12 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego . z dnia 5 lipca 2013 r. Powodka Agencja (...) SA. żfs w M. w pozwie z dnia 31.07.2012 r., wnosiła o zobowiązanie pozwanego K. P. do usunięcia skutków dokonanych naruszeń jej dobr osobistych poprzez opublikowanie na pierwszej stronie gazety (...) - Biuletyn Informacyjny posła K. P. oraz Tygodnika (...) oświadczenia o następującej treści: „Poseł (...) K. P. przeprasza, iż umyślnie naruszył dobra osobiste - dobrego imienia i renomy Agencji (...) S.A. w M., poprzez opublikowanie w gazecie (...) (Biuletyn Informacyjny posła K. P. ) artykułu pod tytułem ,,List do M. R.”, zawierającego nieprawdziwe twierdzenia dotyczące rzekomych nieprawidłowości prowadzonej przez spółkę działalności, wskutek czego została ona narazona na utratę zaufania potrzebnego do fimkcjonowania zgodnie z zakresem _jej zadan. Ponadto domagała się upoważnienia powoda do opublikowania tekstu powyższych przeprosin w wfw tytułach prasowych, na koszt pozwanego, w sytuacji gdyby nie uczynił tego pozwany w zakreślonym terminie oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz Domu Dziecka w S. kwoty n. --- STRONA 2 --- l0.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dobrego imienia powódki, a także zasądzenia od pozwanego kosztow procesu wg norm przepisanych. Uzasadniając powyższe żądanie powódka podniosła, że opublikowany przez pozwanego autorski artykuł prasowy narusza jej dobre imię oraz renomę, ma charakter swoistego pomówienia. Pozwany swoją wypowiedzią przypisał powódce osobie prawnej - niewłaściwe postępowanie, a tym samym naraził ją na utratę zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania w zakresie realizowanych przez nią zadan. Rzeczone naruszenie dokonane w artykule prasowym, na skutek posłużenia się przez pozwanego nieprawdą wykraczało poza granice dopuszczalnej krytyki, naraziło powódkę na utratę wiarygodności i zaufania społeczności lokalnej. Artykuł budzi wśród czytelników wątpliwości co do uczciwości i rzetelności prowadzonej przez powódkę działalności oraz poddaje w wątpliwość: sposob gospodarowania mieniem spółki. W odpowiedzi na pozew, pozwany K. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania związanych z kosztami dojazdu zawnioskowanego przez niego świadka. W jego ocenie sformułowany w pozwie zarzut jest całkowicie bezzasadny. Powódka dokonała bowiem nadinterpretacji treści zamieszczonego artykułu. Pozwany poinformował jedynie opinię publiczną o nieprawidłowościach jakie miały miejsce w powodowej spółce, których sam był świadkiem i efektem których jest toczące się postępowanie karne, w którym wśród oskarżonych są osoby zarządzające spółką (...) SA. Na podstawie dowodów zebranych w sprawie Sąd ustalił , co następuje: W gazecie (...) - Biuletyn Informacyjny posła K. P. - pozwanego w sprawie - na stronie 12 w drugiej kolumnie od góry wers 4-10 oraz wers 17-20 zamieszczona została infonnacja o następującej treści: ,,Pani M. jako znakomicie poinformowana osoba w tzw. mieście na pewno wie o tym, że W. O. (1) pomagał grupie osób, która zajmowała się wyłudzaniem pieniędzy w (...), w tyrn swojemu najbliższemu współpracownikowi. Obecnie proces toczy się w (...) sądzie (. . .) Jeśli w (...) pewnie nie ma za dużych możliwości do robienia lewych interesów, ai tak je robiono, to co dopiero by się działo w samorządzie miejskim (_ . .)” (dowód: gazeta (...) k. 10). Pozwany nie kwestionował swojego autorstwa i opublikowania kwestionowanych treści. - Powyższa publikacja została następnie przedrukowana w Tygodniku Regionalnym (...) z dnia 19.06.2012 r., oraz w gazecie (...) z dnia 21.06.2012 r. (dowód: Tygodnik Regionalnym (...) k. 11-12, gazeta (...) k. 13-14). _ Autor pierwotnej publikacji K. P. tekst artykułu oparł na osobistych doświadczeniach ze spółką (...), kiedy to podczas bytności w powodowej Agencji celem uzyskania informacji o możliwości pozyskania środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej, został przyjęty przez przebywającego i pracującego tam W. O. (1), od którego dostał do podpisalua dokument in blanco o odbytym szkoleniu w Agencji. W. O. (1) udzielił pozwanemu lakonicznej informacji, na co poświęcił kilka minut. W fonnularzu wypełnionym jako dowód przeprowadzonego szkolenia wpisano 3 godziny świadczonej usługi szkoleniowej (dowód: kserokopia formularza wykonania usługi k. 278-279). .Tak dowiedział się po kilkulatach, w ramach prowadzonego śledztwa, jego przypadek nie był odosobniony, gdyż takie --- STRONA 3 --- niewypełnione formularze podpisało wiele osób (dowód: formularz wykonania usługi (...) k. 221-223, 1. D. (1), A. N. 194-195). Praktyką miało byś wręczanie klientom spółki (...) nie w pełni wypełnionych dokumentów, w ramach prowadzonych statystyk, w związku z udzielanymi informacjami. Klienci otrzymywali do podpisu formularz z wpisanymi ich danymi osobowymi i podpisywali dalsze rubryki, które nie były wypełnione żadną treścią. Niewypełnione rubryki formularzy, wypełniane były w terminie póżniej szym przez pracowników (...). Na tej podstawie powodowa spółka otrzymywała dotacje z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości za prowadzone szkolenia, które w istocie się nie odbyły w zakresie czasowym wynikającym z wpisów w formularzach lub były ograniczone do przekazywania kilkuzdaniowej informacji (dowód: protokoły przesłuchania świadka D. P. k. 224- 228, protokół rozprawy głównej w sprawie II K 41 W02 k. 229-240, zeznania świadka P, B. k. 285 y-286, K. K. k. 286, zeznania pozwanego K. P. k. 2861›'-287). 'I Do zadań powodowej Agencji należało świadczenie bezpłatnych usług informacyjnych dla małych i średnich przedsiębiorców. Za świadczone usługi powodowa Agencja jako punkt konsultacyjny otrzymywała m.in. środki od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dowód: Regulamin punktu konsultacyjnego jakim jest powódka k. 245 i następne). Obecnie członkowie Zarządu Powodowej Spółki - (...) i I. D. (2) występują w charakterze oskarżonych wraz z innymi ośmioma osobami w sprawie o sygn. akt II K 41'.?f'0'I*' zawisłej przed Sądem Rejonowym w Mielcu, Il Wydział Karny pod zarzutem popełnienia przestępstw ż art. 270 par. 2 i 3 kk, art. 297 par. l kk w zw. z art. 286 par. 1 kk, a to w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi (akta sprawy II K 417f'0?). W sprawie tej zeznaje ok. 400 świadków (dowód pismo SR Mielec k. 45). Przesłuchani w sprawie Il K 417f0T" świadkowie przyznali podpisanie blankietów formularzy (vide zeznania świadków Z. M., E. M., A. O., W. O. (2), W. P., D. P., B". P., J. P., A. P. - protokół rozprawy głównej w sprawie II K 417007 k. 229-240). Świadkowie Ci jak wynika z protokołu zostali uprzedzeni o odpowiedzialności kamej za fałszywe zeznania , ich zeznania są w swej treści jednomyślne. Znaczna liczba osób, które podpisywały formularze in blanco świadczy o prowadzonej tego rodzaju praktyce. Świadkowie nie mają interesu w złożeniu nieprawdziwych zeznań. Przyznawali pomoc ze strony spółki _(...) w postaci informacji potrzebnych do rozpoczęciu przez nich działalności gospodarczej bądż wyjazdu do pracy za granicę. Podobnej treści zeznania złożyli bezpośrednio zeznająey przed sądem orzekającym świadkowie P. B. i K. K. oraz A. N. (yide: audio yideo protokół k. 60, k. 285V-286, k. 286). Przesłuchany na wniosek strony powodowej świadek W. O. (1) przyznał, że za prowadzone szkolenia i porady były pobierane opłaty ale szczegółów wynagrodzenia nie znał, nie zaprzeczył jednak praktykowania zbierania podpisów na formularzach in blanco. Z uwagi na brak konkretnych informacji, co do tego czy i jakie korzyści uzyskała Agencja z_ takiej praktyki, zeznania tego świadka nie wnoszą nic istotnego do sprawy. ` Przesłuchany w charakterze strony -za powódkę I. D. (2) zeznawał na okoliczności rodzaju i zakresu pracy powodowej spółki, jej osiągnięć. Przyznał, że świadczone usługi w zakresie doradztwa są wynagradzane. W związku z toczącym się postępowaniem karnym powoły-wał się na zasadę domniemania niewimiości. ' ` H --- STRONA 4 --- Pozwany zeznając w charakterze strony konsekwentnie twierdził o wadliwym wypełnianiu fonnularzy, nie znał przeznaczenia przez powódkę środków uzyskanych za przeprowadzone szkolenia i udzielone informacje. Fakt opublikowania przez pozwanego materiałów, które strona powodowa uznaje jako naruszające jej dobra osobiste nie budzi wątpliwości, skoro ukazały się w publikatorach powszechnie dostępnych. ' Sąd zważyl, co następuje: . Poza sporem pozostawał fakt opublikowania przez pozwanego artykułu dotyczącego powódki, jak też jego treść. Przedmiot sporu koncentrował się natomiast na ocenie charakteru treści tegoż artykułu, a w szczególności uznaniu, czy stanowił on naruszenie dóbr osobistych powódki. Zarówno z uzasadnienia pozwu, jak i przesłuchania przedstawiciela powódki w charakterze strony wynika, że treść artykułu pozwanego wywołała negatywne skutki, w postaci utrudnienia w uzyskaniu dotacji na realizację statutowych zadan spółki, naruszyła jej dobre imię, osłabiła zaufanie potencjalnych i obecnych klientów, stanowiła naruszenie zasady dotrmiemania niewirmości (dowód: zeznania I. D. (2) k. 2821.' -283). Rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy w rzeczywistości opublikowana przez pozwanego treść artykułu doprowadziła do naruszenia dóbr osobistych powoda, jako osoby prawnej. W art. 23 kc przewidziano ochronę dóbr osobistych człowieka. Środki, które służą ochronie tych dóbr zostały z kolei tmormowane w art. 24 kc. Jednak ustawodawca przewidział także ochronę dóbr osobistych osób prawnych, które należy uznać za integralny element ich osobowości. W związku z tym na podstawie art. 43 kc przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzeczeniu w sprawie H. przeciwko Wielkiej Brytanii stwierdził, że: ,,swoboda wypowiedzi jest jednym z filarów panstwa demokratycznego, warunkiem jego rozwoju i możliwości samorealizacji jednostki. Nie może ona ograniczać się do informacji i poglądów, które są odbierane przychylnie albo postrzegane jako nieszkodliwe czy obojętne, lecz odnosi się w równym stopniu do takich, które są głęboko krytyczne, wprowadzające niepokój. Takie są wymagania pltualizmu i tolerancji, bez których demokracja nie istniej e”. _ Również w polskim prawie (art. 54 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) zapewniona jest wolność wyrażania swoich poglądów, ich rozpowszechniania i pozyskiwania informacji. Treść tego przepisu wimta być tłumaczona w taki sposób jak to uzasadnia ETPCz w powołanym wyżej orzeczeniu. Użyte w stosunku do powódki w opublikowanym artykule zarzuty dotyczące „wyłudzania pieniędzy i robienia lewych interesów” z całą pewnością godzą w jej dobre imię, ale taka ocena była subiektywnie i obiektywnie uzasadnione w świetle własnych doświadczeń pozwanego z kontaktów z powódką i podobnych doświadczeń innych osób. Faktem jest, że obecnie trwa postępowanie karne II K 402207, w którym oskarżonych jest dziesięć osób pracujących w powodowej spółce, oskarżonych o popełnienie przestępstw polegających na fałszowaniu dokumentów, celem uzyskania korzyści majątkowej. ' ' ' ' --- STRONA 5 --- Sąd mając na uwadze zeznania świadkow złożone w niniejszym postępowaniu oraz przedłożone przykładowe fonnularze stwierdzające sposob prowadzenia dokumentacji w związku z udzielanymi informacj ami i szkoleniami, ocenia postępowanie pracownikow strony powodowej za naruszające prawo i prowadzące do uzyskania nienależnych świadczeń. Podstawą wypłaty świadczeń za odbyte szkolenia był m. in. czas ich trwania. Powołane przykładowe formularze i zeznania świadkow - życiowo rzecz oceniając - mogły nasuwać wnioski, że dane dotyczące poświęconego czasu pracy na 'informacje związane z rozpoczynaniem działalności gospodarczej lub możliwości podjęcia pracy za granicą były rażąco zawyżone i to bez wiedzy, a tym -samym zgody osob ktorych dotyczyły. .Tuż choćby sposob wypełniania formularzy i nie wpisywanie pełnej treści w ich rubrykach przed podpisaniem przez zainteresowane osoby jest nieprawidłowością. Razące zawyżanie czasu poświęconego na szkolenia stanowi realną możliwość uzyskania nienaieżnych świadczeń, co jest przestępstwem z art. 297 § 1 kk ¬ bez względu na podmiot, ktory odnosi korzyść majątkową. Pozwany dokonując oceny sposobu postępowania pracownikow powodki oparł się na faktach i wyciągnął z nich wnioski, jakie mogą się kazdemu nasuwać. O nieprawidłowościach w działaniu pracownikow strony powodowej dowodnie świadczy postawienie ich w stan oskarżenia. Proces karny, co prawda się nie zakończył, ale nie ma to znaczenia dla poczynienia własnych ustaleń i ich oceny przez Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. Wiarygodne zeznania świadkow i dokumenty wystawiane przez pracownikow strony powodowej w związku z prowadzonymi szkoleniami dowodzą sprzecznego z prawem ich działania, a tym samym wypowiedzi pozwanego należy uznać jako pozbawione cech bezprawności działania. ` Treść wypowiedzi pozwanego w odczuciu strony powodowej moze naruszać jej dobro osobiste zwłaszcza, że powołuje się na brak wyroku skazującego pracownikowi ustalenie ich winy za zarzucone przestępstwa, to jednak z uwagi na istniejące podstawy faktyczne wynikające z działania pracownikow strony pozwanej, odpowiedzialność pozwanego ze względu na brak bezprawności doznaje wyłączenia jego odpowiedzialności opartej na przepisie art. 4319 kc. M - Pozwany _działał w obronie interesu publicznego. Powodowa społka prowadząc szkolenia i udzielając infonnacji otrzymywała za to wynagrodzenie uzależnione od czasu jaki na nie poświęcała. Z zeznań świadkow wynika niewątpliwie, że infonnacje i szkolenia w sposob korzystny wpłynęły na ich osobistą sytuację, nie ponieśli oni żadnej szkody materialnej ale okoliczności te nie uzasadniają nieprawidłowości w postaci niewłaściwego prowadzenia dokumentacji, co mogło prowadzić do nadużyć. Pracownicy powodowej społki pełnili funkcję publiczną, gdyż w imieniu Państwa realizowali zadania w zakresie wspierania małych i średnich przedsiębiorstw, a tym samym działalność ta powiima być prowadzona w sposob nie budzący żadnej wątpliwości co do uczciwości. .›. " N Ż-ądanie przez pracownikow społki (...) od interesantow podpisania formularzy in blanco, ktore po ich uzupełnieniu co do czasu pracy w sposob dowolny już jest naruszeniem przepisow. _ --- STRONA 6 --- Skoro działanie pozwanego było oparte na uzasadnionych podstawach faktycznych i ukierunkowane na ochronę interesu publicznego, jest pozbawione cech bezprawności, to tym samym jako bczzasadne podlega oddaleniu (art. 4311] kc.) Oddalenie powodztwa w zakresie ochrony dóbr osobistych skutkuje oddaleniem powodzlwa o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz wskazanego przez powodkę Domu Dziecka w S.. - ` Na podstawie art. 98 kpc Sąd zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrot kosztow procesu związanych ze stawiermictwem świadkana rozprawę. zu'