Wyrok IC 613/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Bia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 613/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR del. Piotr Kozłowski Protokolant: Anna Owerczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15.04.2013 roku sprawy z powództwa (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Skarbowi Państwa Prezydentowi Miasta B. o ustalenie I. Ustala wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w B. przy (…), składającej się z działek o numerach geodezyjnych: (…), o łącznej powierzchni 5,1314 ha, za rok 2010 i lata następne – w kwocie po 146.183,32 PLN ( sto czterdzieści sześć tysięcy sto osiemdziesiąt trzy złotych 32/100). II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. III. Zasądza od powoda (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 6.300 zł (sześć tysięcy trzysta złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. IV. Nakazuje pobrać od powoda (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz Skarbu Państwa ( Sądu Okręgowego w Białymstoku) kwotę 7.002,04 złotych tytułem brakujących kosztów sądowych. Sygn. akt I C 613/12 V \` I ¬„ _Źř --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powód (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wniósł o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w B. przy (…), składającej się z działek o numerach geodezyjnych: (…), o łącznej powierzchni 5,1314 ha., dokonana wypowiedzeniem Prezydenta Miasta B. z dnia 21.12.2009 roku jest nieuzasadniona i w konsekwencji domagał się ustalenia opłaty w jej dotychczasowej wysokości. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany Skarb Państwa Prezydent Miasta B. wniósł o oddalenie powództwa i ustalenie, że opłata roczna za użytkowanie wieczyste przedmiotowych nieruchomości od dnia 1.01.2010 roku wynosi kwotę 151.330,36 złotych. Wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokiem z dnia 14.10.2011 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku ustalił wysokość opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w B. przy (…), składającej się z działek o numerach geodezyjnych: (…), o łącznej powierzchni 5,1314 ha. – od roku 2010 i na lata następne – w wysokości 108.744,63 złotych. Oddalił powództwo w pozostałym, zakresie oraz orzekło kosztach postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiła opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości inż. M. A., którą Sąd uznał za wiarygodny dowód w sprawie. Na skutek apelacji wniesionej przez obie strony, Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22.03.2012 roku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając Sądowi Okręgowemu w Białymstoku rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. Sąd Apelacyjny stwierdził, że opinia biegłego sądowego M. A. jest --- STRONA 3 --- niemiarodajna, zawiera istotne luki, jest nienależycie uzasadniona i nieweryfikowalna. Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił co następuje: Powód (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w B. przy (…), składającej się z działek o numerach geodezyjnych: (…), o łącznej powierzchni 5,1314 ha., których właścicielem jest Skarb Państwa. Poprzednio obowiązująca opłata za użytkowanie wieczyste wskazanego gruntu wynosiła 76.268,65 złotych. Prezydent Miasta B. w dniu 21 grudnia 2009 roku wypowiedział powodowi dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przyjmując, że w związku z aktualizacją wartości nieruchomości, dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. w sporządzonym na zlecenie Prezydenta Miasta B. operacie szacunkowym, wzrosła wartość przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji opłatę roczną na rok 2010 i lata następne ustalono w kwocie 151.330,36 złotych. Powód wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które orzeczeniem z dnia 27.10.2010 roku oddaliło wniosek, wskazując, iż właściciel nieruchomości wykazał istnienie przesłanek do podwyższenia opłaty rocznej zgodnie z wypowiedzeniem. Sprzeciw od w/w orzeczenia wniósł powód, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu. Ustalając wysokość opłaty rocznej za przedmiotowe grunty za rok 2010 i lata następne Sąd oparł się na opinii biegłej sądowej z zakresu szacowania nieruchomości D. Z. ( k. 333 – 349). Łączna wartość rynkowa wszystkich działek według stanu nieruchomości i cen na dzień 21.12.2009 roku wynosi kwotę 4.872.777,44 złotych. Należy podkreślić, że biegła, na rozprawie w dniu 15.04.2013 roku, w sposób wszechstronny i fachowy ustosunkowała się do zarzutów stawianych przez stronę pozwaną. Wyjaśniła wszystkie zgłaszane wątpliwości, merytorycznie je --- STRONA 4 --- uzasadniając. Po tych ustnych wyjaśnieniach, żadna ze stron postępowania nie zgłaszała zastrzeżeń do opinii sporządzonej przez biegłą D. Z.. Ocena materiału dowodowego: W niniejszej sprawie, oprócz opinii biegłej D. Z., Sąd dysponował opiniami biegłych M. A. i J. L.. Jednakże wartość merytoryczna tych dowodów nie pozwalała na uznanie ich za miarodajne. W zakresie opinii biegłego M.A. wypowiedział się już Sąd Apelacyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 15.04.2011 roku, co zostało już wyżej przedstawione. Odnośnie zaś opinii biegłego sądowego J. L., to w ocenie Sądu Okręgowego, została ona sporządzona w sposób wadliwy. W szczególności przyjęcie przez biegłego do porównania jako nieruchomości podobne, transakcji sprzedaży z roku 2007, jak również powierzchni nieruchomości podobnych, np. 564 m 2 , jest w ocenie Sądu naruszeniem wytycznych zawartych w Rozporządzeniu z dnia 21.09.2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Wątpliwości co do rzetelności w/w opinii i jej weryfikowalności nie wyjaśniły również ustne zeznania biegłego na rozprawie w dniu 20.11.2012 roku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 j.t. z późn. zm.), za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się opłaty: pierwszą i opłaty roczne. Obowiązek uiszczenia opłat rocznych obciąża każdego użytkownika wieczystego, a wysokość opłat uzależniona jest od ceny nieruchomości gruntowej (art. 72 w zw. z art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ustalenie należnych opłat następuje in concreto w umowie o oddaniu gruntu w wieczyste użytkowanie. Opłaty roczne z tytułu użytkowania --- STRONA 5 --- wieczystego mają charakter cywilnoprawnego świadczenia okresowego. Należy je więc spełniać periodycznie, a w razie aktualizacji opłat, należy spełniać świadczenie podwyższone. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej „kolegium”, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy). Natomiast w myśl art. 80 ust. 1 i 2 ustawy, od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2 zastępuje pozew. Podstawą do ustalenia opłaty za użytkowanie wieczyste jest wartość nieruchomości gruntowej oraz stawka procentowa, określona różnie w zależności od celu, na jaki w użytkowanie wieczyste została przekazania nieruchomość. Zgodnie z art. 67 ww. ustawy wartość nieruchomości określa rzeczoznawca majątkowy. W myśl zaś art. 77 ust. 1 ww. ustawy wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej nieruchomości uległa zmianie. Dla skuteczności aktualizacji opłat rocznych konieczne jest --- STRONA 6 --- zastosowanie procedury z art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tryb wypowiedzenia i sposób zaskarżenia tego wypowiedzenia reguluje przepis art. 78 i 80 ww. ustawy. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.X.1997 r. II CKN 281/97 OSNC 1998 r. zs. 4 poz. 65 wskazał, że spór sądowy o ustalenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ukształtowany został, jako spór ustalający. W przedmiotowej sprawie wartość nieruchomości ustalona przez biegłą D. Z. w oparciu o sporządzoną opinię, nie była ostatecznie kwestionowana przez żadną ze stron. Mając na uwadze, że nieruchomość podlega stawce 3%, aktualizacja opłaty rocznej wynosi 146.183,32 złotych za rok 2010 i lata następne. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl w art. 100 zd. 2 kpc., obciążając nimi w całości powoda. Uwzględniając wartość przedmiotu postępowania w stosunku do treści wyroku, to powództwo zostało uwzględnione w 6,86%. Dało to podstawę do uznania, iż pozwany uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Na brakujące koszty sądowe składały się koszty opinii biegłych w łącznej kwocie 7.002,95 złotych. Biorąc pod uwagę, iż powód posiadał nadwyżkę za opłatę od pozwu w wysokości 0,91 złotych to należało pobrać od niego różnicę, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego wynika z § 6 pkt 6 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.