Wyrok IC 542/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wyd

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 542/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział I Cywilny w składzie następującym: P.: SSO Magdalena Bochyńska - Jarczyk Protokolant: Gabriela Wolny po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012r. w Katowicach sprawy z powództwa W. O. przeciwko M. M. (1) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę i z powództwa wzajemnego M. M. (1) przeciwko W. O. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. nakazuje pozwanemu M. M. (1) opublikowanie na łamach miesięcznika (...) w terminie 1 miesiąca od dnia prawomocności niniejszego wyroku, całostronicowego oświadczenia przy użyciu czcionki o wielkości równej, co najmniej czcionce Times N. R. rozmiar 12 następującej treści: „Ja M. M. (1) członek (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...) przepraszam Pana W. O. członka (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...) pełniącego funkcję Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...) za podane w skierowanym do niego piśmie z dnia 27 maja 2011r. przesłanym również do wiadomości Prezesa Zarządu Głównego (...) Związku (...) posługującego się znakiem wywoławczym (...), P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...) posługującego się znakiem wywoławczym (...), P. Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. Pana A. M. (1) posługującego się znakiem wywoławczym (...) oraz P. Komisji Rewizyjnej Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. Pana H. J. (1) posługującego się znakiem wywoławczym (...) oczywiście nieprawdziwych informacji jakoby Pan W. O. swoim zachowaniem naruszył moje dobra osobiste oraz popełnił na moją szkodę przestępstwo zniesławienia i zniewagi opisane odpowiednio w dyspozycji art.212 i 216 kodeksu karnego oraz sugestii jakoby Pan W. O. prezentował postawę sprzeczną z treścią statutu (...) Związku (...), a także za to, że w oparciu o tak sformułowane całkowicie bezpodstawne i nieprawdziwe zarzuty domagałem się od niego rezygnacji z pełnionych funkcji we władzach (...) Związku (...), zamieszczenia stosownych przeprosin w Magazynie (...) i miesięczniku (...) oraz wpłaty kwoty 1.000zł na konto Rady Szkoły Zespołu Szkół Zawodowych (...) w D., czym naruszyłem jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, czci oraz zaufania niezbędnego do pełnienia funkcji Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...)”; 2. upoważnia powoda W. O. do opublikowania powyższego oświadczenia na koszt pozwanego głównego, a to w przypadku niewykonania przez niego wyroku w tym zakresie w terminie 1 miesiąca od daty jego prawomocności; --- STRONA 2 --- 3. w pozostałej części powództwo główne oddala; 4. zasądza od pozwanego M. M. (1) na rzecz powoda głównego kwotę 600zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwotę 394zł (trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego; 5. powództwo wzajemne oddala; 6. zasądza od powoda wzajemnego M. M. (1) na rzecz pozwanego wzajemnego W. O. kwotę 540zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. S.. akt 542/11 UZASADNIENIE Powód W. O. pozwem z dnia 28 lipca 2011r. skierowanym przeciwko M. M. (1) wniósł o nakazanie pozwanemu opublikowania na łamach miesięcznika (...) w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, całostronicowego oświadczenia przy użyciu czcionki o wielkości równej, co najmniej czcionce Times N. R. rozmiar 12 następującej treści: „Ja M. M. (1) członek (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...) przepraszam Pana W. O. członka (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...) pełniącego funkcję Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...) za podane w skierowanym do niego piśmie z dnia 27 maja 2011r. przesłanym również do wiadomości Prezesa Zarządu Głównego (...) Związku (...) posługującego się znakiem wywoławczym (...), P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...) posługującego się znakiem wywoławczym (...), P. Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. Pana A. M. (1) posługującego się znakiem wywoławczym (...) oraz P. Komisji Rewizyjnej Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. Pana H. J. (1) posługującego się znakiem wywoławczym (...) oczywiście nieprawdziwych informacji jakoby Pan W. O. swoim zachowaniem naruszył moje dobra osobiste oraz popełnił na moją szkodę przestępstwo zniesławienia i zniewagi opisane odpowiednio w dyspozycji art.212 i 216 kodeksu karnego oraz sugestii jakoby Pan W. O. prezentował postawę sprzeczną z treścią statutu (...) Związku (...), a także za to, że w oparciu o tak sformułowane całkowicie bezpodstawne i nieprawdziwe zarzuty domagałem się od niego rezygnacji z pełnionych funkcji we władzach (...) Związku (...), zamieszczenia stosownych przeprosin w Magazynie (...) i miesięczniku (...) oraz wpłaty kwoty 1.000zł na konto Rady Szkoły Zespołu Szkół Zawodowych (...) w D., czym naruszyłem jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, czci oraz zaufania niezbędnego do pełnienia funkcji Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...)” oraz o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 9.500zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu i kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a w przypadku niewykonania wyroku w zakresie publikacji oświadczenia o upoważnienie powoda do opublikowania powyższego oświadczenia na koszt pozwanego. W uzasadnieniu swego żądania powód podał, że jest członkiem (...) Związku (...) i pełni w nim funkcję Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej. Pozwany w skierowanym do niego i wysłanym do wiadomości Prezesa Zarządu Głównego (...) Związku (...), P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) Związku (...), P. Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. A. M. (1) oraz P. Komisji Rewizyjnej Oddziału Terenowego (...) Związku (...) w K. H. J. (1), piśmie z dnia 27 maja 2011r. zawarł oczywiście nieprawdziwe informacje jakoby powód swoim zachowaniem naruszył jego dobra osobiste, uchybił statutowi (...) oraz popełnił na jego szkodę przestępstwo opisane w art.212 i 216kk. Przypisywana powodowi w tym piśmie wypowiedź, która miała rzekomo naruszyć dobra osobiste pozwanego oraz skutkować popełnieniem na jego szkodę przestępstwa zniesławienia i zniewagi, nigdy nie została przez powoda udzielona. Powód nie jest autorem przypisywanych mu słów. Skierowanie do powoda i osób piastujących najważniejsze stanowiska w (...) powyższego --- STRONA 3 --- pisma narusza jego dobre imię i cześć oraz naraża na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia funkcji Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...). Pozwany M. M. (1) w odpowiedzi na pozew z dnia 6 września 2011r. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, a we wniesionym w niej pozwie wzajemnym uzupełnionym pismem procesowym z dnia 9 października 2011r. wniósł o nakazanie pozwanemu wzajemnemu W. O. zamieszczenie w miesięcznikach Magazyn (...) i (...) w terminie prekluzyjnym, na białym tle czarną czcinką o kroju A., rozmiar 12 oświadczenia następującej treści: „Ja W. O. członek (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...), Zastępca P. Głównej Komisji Rewizyjnej przepraszam Pana M. M. (1) członka (...) Związku (...) o znaku wywoławczym (...), wiceprezesa ds. organizacyjnych, sekretarza (...) Oddziału (...) w K., nauczyciela Zespołu Szkół Zawodowych (...) w D. ul. (...), opiekuna (...) Klubu (...) oraz Jego brata K. M. (1), członka (...) o znaku wywoławczym (...), byłego członka Komisji Rewizyjnej (...) Oddziału (...) w K., emerytowanego nauczyciela (...) im. S. S. w D. – za to, że na pytanie zadane mi jako Zastępcy P. (...) przez P. Komisji Rewizyjnej (...) Oddziału Terenowego (...) w K. Pana H. J. (1) o znaku wywoławczym (...): „czy brat K. M. (1) (...) może pełnić funkcję członka w Komisji Rewizyjnej (...) w K., a M. M. (1) (...) pełnić funkcję sekretarza w Zarządzie tegoż Oddziału?” – w udzielonej Mu odpowiedzi zawarłem wulgarne słowa: „.. najlepiej wyp…ić obu braci M.…”. Słowa mojej opinii wygłosił Pan H. J. (1) (...) – na posiedzeniu Zarządu (...) w dniu 12 kwietnia 2011r., w którym brali udział: Pan A. M. (1) (...) – P. (...) w K., Pan A. S. (1) (...) – W. ds. finansowych, Skarbnik (...) w K., Pan M. N. (1) (...) – W. ds. Sportowych (...) w K., Pan A. K. (1) (...) W. ds. kontaktów z administracją publiczną, Pan T. P. (1) (...) S. Prezydium Zarządu Głównego (...), Pan A. T. (1) (...) – P. (...) do Zarządu Głównego – oprócz wymienionych przysłuchiwali się również inni członkowie (...) Klubu (...), był to bowiem tzw. „dzień klubowy” – a więc popełniłem przestępstwo zniesławienia i zniewagi, ponieważ oceniłem wartość braci M. i (art.212 i 216kk oraz zgodnie z wyrokiem SN z 23 października 1936r., 2K 852/36, RPEiS 1937, nr 4 s.848) komunikowałem przynajmniej jednej osobie zarzut odnośnie do postępowania lub właściwości cech – w zamiarze, aby zniewaga do tych osób dotarła. Nie licuje to ze statutem (...). Ponadto ponieważ w Karcie Nauczyciela pedagodzy uzyskali gwarancję ochrony przewidziana w kodeksie karnym jak dla funkcjonariuszy publicznych, artykuł 63K.N. – nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, (w ramach zajęć pozalekcyjnych w tym czasie w pomieszczeniu przebywali również uczniowie) korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88 poz.553, z późn. zm.), a Pan M. M. (1) jest również nauczycielem – zobowiązuję się wpłacić kwotę 1.000zł na konto Rady Szkoły (...) im. S. S. w D. ul. (...). Numer konta: (...)” oraz wpłacenie kwoty 1.000zł na konto Rady Szkoły (...) im. S. S. w D. ul. (...) (k.- 18 – 21 i 36 – 37). W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany – powód wzajemny podniósł, że nigdy nie miał zamiaru i nie wypowiadał słów o treści uwłaczającej godności powoda – pozwanego wzajemnego. Nigdy nie poznał go osobiście ani w eterze. Dnia 12 kwietnia 2011r. na posiedzeniu Zarządu (...), P. Komisji Rewizyjnej (...) H. J. (1) przytoczył w wypowiedzi treść opinii, jaką otrzymał od powoda głównego – Zastępcy P. (...) o treści: „… najlepiej wypierdolić obu braci M. …”. Usłyszane słowa opinii wprawiły pozwanego głównego w osłupienie, tym bardziej, że ich autorem był członek Głównej Komisji Rewizyjnej (...), a wygłosił je H. P. Komisji Rewizyjnej Oddziału – osoba w pełni godna zaufania. Wobec faktu, iż pozwany główny jest nauczycielem w (...) im. S. S. w D., posiedzenie Zarządu odbywało się w jej pomieszczeniach, uczestniczyło w nim wiele osób, w tym również inni krótkofalowcy i uczniowie, bo był to dzień klubowy, to przytoczonymi słowami powoda głównego został znieważony. Powód - pozwany wzajemny W. O. w odpowiedzi na pozew wzajemny z dnia 10 listopada 2011r. wniósł o oddalenie powództwa wzajemnego i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego – powoda wzajemnego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych (k.- 50 – 53). W uzasadnieniu swego stanowiska powód – pozwany wzajemny podniósł, że przypisywana mu wypowiedź nigdy nie została przez niego udzielona. Nie jest autorem przypisywanych mu słów i nigdy w żadnych okolicznościach ich nie wypowiadał. Na posiedzeniu Zarządu (...), na którym padły słowa, które wcześniej rzekomo miał wypowiedzieć, nie był obecny. --- STRONA 4 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony są wieloletnimi członkami (...) Związku (...). Powód główny W. O. od czterech lat pełni w nim funkcję Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej, a pozwany główny M. M. (1) od grudnia 2010r. pełni w nim funkcję Wice P. ds. administracyjnych, S. Zarządu (...) Oddziału Terenowego (...) w K. (k.- 22 – 23, zeznania stron k.- 85 i 86). W grudniu 2010r. na Walnym Zebraniu Członków (...) Oddziału Terenowego (...) dokonano wyboru władz związku na kadencję 2010 – 2014. Do Oddziałowej Komisji Rewizyjnej wybrano między innymi „kolegę” K. o znaku wywoławczym (...), a do Zarządu (...)kolegę” M. o znaku wywoławczym (...). Dnia 12 grudnia 2010r. odbyło się pierwsze posiedzenie Oddziałowej Komisji Rewizyjnej, na którym jako jej P. wybrano H. J. (1). W styczniu 2011r. H. J. (1) powziął informację, iż członek Oddziałowej Komisji Rewizyjnej K. M. (1) (...) jest bratem członka Zarządu (...) M. M. (1) (...). W związku z tym i z racji pełnionej funkcji, dnia 27 lutego 2011r. o opinię, czy taka sytuacja jest dopuszczalna zwrócił się do P. (...), P. Głównej Komisji Rewizyjnej i powoda głównego – Zastępcy P. (...). Tego samego dnia, powód główny drogą mailową w odpowiedzi na to zapytanie stwierdził, że: „…Według mnie jeden z nich powinien zrezygnować. … Dla mnie obaj powinni zrezygnować, bo obaj nie znają podstawowych przepisów i to ich na wstępie dyskwalifikuje. Odpowiedź prawną powinien podać ci prawnik związku poprzez Sekretariat (...). Dnia 28 lutego 2011r. w zasadzie tożsame odpowiedzi H. J. (1) udzielili P. Głównej Komisji Rewizyjnej J. S. i P. (...) P. S. (1) przy czym jego odpowiedź była poparta opinią prawnika związku, że jeden z braci M. winien zrezygnować (k.- 60, 75, zeznania świadków H. J. k.- 62 verte, K. M. k.- 84 i powoda głównego k.- 85). Dnia 12 kwietnia 2011r. w pomieszczeniach (...) Klubu (...) na terenie Zespołu Szkół Zawodowych (...) w D. odbyło się posiedzenie Zarządu (...). Pozwany główny jest nauczycielem w tej szkole i opiekunem tego klubu. Na posiedzeniu tym obecni byli między innymi A. P. (1) (...), H. P. Oddziałowej Komisji Rewizyjnej, A. W. (1) ds. finansowych, Skarbnik (...), M. W. ds. Sportowych (...), A. W. (2) ds. kontaktów z administracją publiczną, T. S. Prezydium Zarządu Głównego (...), A. P. (2) (...) do Zarządu Głównego, pozwany główny i jego brat K. M. (1) – członek Oddziałowej Komisji Rewizyjnej, a że był to tzw. „dzień klubowy” przypadkowymi słuchaczami obrad posiedzenia byli również inni członkowie (...) Klubu (...), w tym uczniowie (...). Powód główny w posiedzeniu tym nie uczestniczył, a jego protokolantem był pozwany główny M. M. (1). W toku obrad wystąpił H. J. (1) i zgromadzonym przedstawił sprawę braci M.. Powołując się na otrzymane drogą mailową od P. (...), P. Głównej Komisji Rewizyjnej i powoda głównego – Zastępcy P. (...) opinie, w podsumowaniu przytoczył skróconą wersję opinii powoda głównego twierdząc, że kolega W. najlepiej to podsumował: „… obydwu wypierdolić…”. Według świadka H. J. (1), sens tej „opinii” wiernie oddawał słowa powoda głównego, choć nie był pewien czy dokładnie takich słów on użył. Tuż po tym wystąpieniu, K. M. (1) na ręce H. J. (1) złożył rezygnację z funkcji członka Oddziałowej Komisji Rewizyjnej. Odręcznie sporządzony protokół z tego posiedzenia, pozwany główny przepisał na komputerze, a P. (...) A. M. (1) podpisał go na jednym z wtorkowych spotkań klubowych, na których zazwyczaj zbiera się cały zarząd. Protokół ten nie został formalnie przyjęty na kolejnym posiedzeniu zarządu (k.- 24 – 26, 59, 76 i zeznania świadków H. J. k.- 62 – 63, A. M. k.- 77 verte – 78 i 84 verte, A. S. k.- 79, M. N. k.- 80, A. K. k.- 81, A. T. k.- 82, T. P. k.- 82 verte, K. M. k.- 84 oraz pozwanego głównego k.- 86 – 87). Według pozwanego – powoda głównego M. M. (1) zacytowane przez H. J. (1), osobę godną zaufania, słowa powoda – pozwanego głównego naruszyły jego dobra osobiste w postaci godności i dobrego imienia, bo został poniżony i znieważony oraz podważyły jego autorytet nauczyciela wśród uczniów. Dlatego po samodzielnym rozważeniu tego incydentu, nie rozmawiając już na jego temat z H. J. (1) i nie próbując osobiście wyjaśnić go powodem głównym, dnia 27 maja 2011r. wystosował do niego listem poleconym za potwierdzeniem odbioru pismo, w którym zarzucił mu, że swoim zachowaniem naruszył jego dobra osobiste, uchybił statutowi (...) oraz popełnił na jego szkodę przestępstwo opisane w art.212 i 216kk, a w konsekwencji zażądał od niego rezygnacji z pełnionych funkcji we władzach (...), zamieszczenia stosowych przeprosin i wpłaty kwoty 1.000zł na konto Rady Szkoły (...). Jednocześnie pismo to drogą elektroniczną przesłał do wiadomości Prezesa Zarządu Głównego (...) P. S. (2), P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) J. S., P. Oddziału Terenowego (...) w K. A. M. (1) i P. Komisji Rewizyjnej Oddziału Terenowego (...) w K. H. J. (1), a otrzymali je też automatycznie pozostali członkowie Zarządu (...) w K. i Oddziałowej Komisji Rewizyjnej (k.- 6 – 7 --- STRONA 5 --- oraz zeznania świadków H. J. k.- 63 verte, A. M. k.-78, A. S. k.- 79 verte, M. N. k.- 80, A. K. k.- 81 verte, T. P. k.- 83, K. M. k.- 84 oraz stron k.- 85 verte i 86 verte). Według powoda – pozwanego wzajemnego W. O. treść powyższego pisma, przesłanego do wiadomości wskazanym w nim osobom oraz innym, naruszyła jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia i czci oraz naraziły na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia szczególnej, bo nadzorczej i poniekąd rozjemczej funkcji Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...) (zeznania powoda głównego k.- 85 verte). Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd nie miał podstaw odmówić wiary zeznaniom świadków A. M. (1), A. S. (1), M. N. (1), A. K. (1), T. P. (1) i K. M. (1), że w ich odczuciu H. J. (1) na posiedzeniu zarządu dnia 12 kwietnia 2011r. zacytował słowa powoda głównego to jest „W. (...)”, skoro wypowiadający je sam tak stwierdził. Nie miał też podstaw odmówić wiary zeznaniom świadka A. T. (2), który spornej wypowiedzi H. J. (1) w ogóle nie słyszał. W świetle natomiast treści maila powoda głównego do H. J. (1) z dnia 27 lutego 2011r.: „jeden z nich powinien zrezygnować… obaj powinni zrezygnować” nie sposób dać wiarę zeznaniom świadka H. J. (1), że jego wypowiedź: „… obydwu wypierdolić…” była cytatem z tego maila, bo cytat to dosłowne przytoczenie w tekście fragmentu innego tekstu, wypowiedzi cudzej lub własnej. Nie jest nim natomiast dowolna, własna interpretacja sensu wypowiedzi innej osoby. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art.23kc i 24kc poszkodowanemu w przypadku naruszenia jego dobra osobistego służy ochrona cywilnoprawna. Dobra osobiste podlegają jednak ochronie, jeżeli ich naruszenie (zagrożenie) jest bezprawne. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art.24 § 1kc, które muszą być spełnione łącznie są, więc: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawcy. Spełnienie dwóch pierwszych przesłanek wykazać musi poszkodowany. Jego rzeczą jest, więc określić, w jakich swoich prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy, a także okoliczności te udowodnić (art. 6kc i 232kpc). Poszkodowany naruszeniem dóbr osobistych nie musi wykazać, że działanie sprawcy było bezprawne. W polskiej doktrynie cywilistycznej panuje obiektywne pojęcie bezprawności, według której bezprawne jest zachowanie się sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Osoba szukająca ochrony przewidzianej w art. 24kc nie musi, zatem wykazywać winy sprawcy zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego. Ciężar dowodu braku bezprawności działania (art. 24kc) spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego. Musi ona wykazać, że była do tego uprawniona. Przepis art. 24 § 1kc statuuje, bowiem domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dobra osobistego. Każde, więc naruszenie lub zagrożenie danego dobra osobistego należy wstępnie zakwalifikować jako bezprawne. Domniemanie to może sprawca obalić, jeżeli wykaże, że zachodziła jedna z okoliczności wyłączających bezprawność działania, a mianowicie: działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego, działanie w ochronie uzasadnionego interesu społecznego. Dobro osobiste w odniesieniu do osoby fizycznej definiowane jest jako wartość o charakterze niemajątkowym, ściśle związana z jednostką ludzką, decydująca o jej bycie, pozycji w społeczeństwie, będąca przejawem odrębności psychicznej i fizycznej danej osoby oraz jej możliwości twórczych, powszechnie uznana w społeczeństwie i akceptowana w danym systemie prawnym. Do najważniejszych dóbr osobistych, które wyraźnie wymienia art. 23kc należy cześć (dobre imię, dobra sława, reputacja, honor, godność osobista) jako wartość właściwa każdemu człowiekowi. Obejmuje ona wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może, więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. --- STRONA 6 --- Stosownie do art. 24 § 1 k.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych Sąd w pierwszym rzędzie ustala, czy do ich naruszenia doszło i dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie ocenia, czy działanie pozwanego naruszyciela było bezprawne. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie ma to, jaką reakcję to naruszenie wywołuje w społeczeństwie. Nie ma, zaś znaczenia subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego. Zawsze należy, więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Na pierwszy plan zawsze jednak wysuwają się poglądy rozsądnie i uczciwie myślących ludzi oraz osąd opinii publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i mając na uwadze podstawową zasadę, że roszczenie o ochronę dóbr osobistych przysługuje poszkodowanemu w stosunku do naruszyciela, to należy stwierdzić, iż pozwany wzajemny W. O. nie posiada w niej biernej legitymacji procesowej. Jak, bowiem wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe nie był on autorem przypisywanych mu słów, a wypowiedzianych na posiedzeniu Zarządu (...) w dniu 12 kwietnia 2011r. przez H. J. (1). A zatem powództwo wzajemne uwzględnione być nie mogło, gdyż to nie pozwany wzajemny, a H. J. (1) naruszył dobra osobiste powoda wzajemnego M. M. (1). Dlatego też powództwo wzajemne oddalono i na mocy art.98kpc w zw. z §6 pkt2 i §11 ust.1 pkt2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz.1348 ze zmianami) kosztami procesu obciążono powoda wzajemnego. W ocenie Sądu nie budzi natomiast żadnych wątpliwości to, że pozwany główny treścią pisma z dnia 27 maja 2011r. naruszył dobra osobiste powoda głównego w postaci dobrego imienia i czci oraz naraził go na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia funkcji Zastępcy P. Głównej Komisji Rewizyjnej (...). Bezpodstawnie zarzucił mu, bowiem popełnienie przestępstw z art.212 i 216kk i naruszenie statutu (...), a więc czynów wielce nagannych i zabronionych przez prawo. W konsekwencji zażądał od niego rezygnacji z pełnionych funkcji we władzach (...). Skoro nadto bez dokonania jakiejkolwiek konfrontacji i weryfikacji pismo to przesłał do wiadomości osobom piastującym najwyższe funkcje w (...) Związku (...) i szeregu innym, to jego działanie należy uznać za bezprawne i nie zmienia tego fakt, że H. J. (1) uważał za osobę w pełni godną zaufania oraz był przekonany, że wykonuje własne prawo podmiotowe. W tym stanie rzeczy uznano, że nie obalił on domniemania bezprawności swego działania. Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, ocena jego zachowania byłaby zgoła odmienna w sytuacji, gdyby pismo z dnia 27 maja 2011r. przesłał wyłącznie do jego adresata, ale tak się nie stało. Powód główny zasługuje, więc co do zasady na ochronę. Pomimo jednak łącznego spełnienia przesłanek odpowiedzialności, o których mowa w art.24 §1kc, powództwo główne w części dotyczącej żądania zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 9.500zł za doznaną krzywdę oddalono. Zgodnie z treścią art.448kc: w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (…) niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. (...). Zadośćuczynienie przewidziane przez ten przepis jest roszczeniem samodzielnym, niezależnym od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Oznacza to, iż osoba, której dobra osobiste zastały naruszone ma pełną swobodę wyboru roszczenia, z którym wystąpi przeciwko podmiotowi, który naruszył te dobra. Dopuszczalna jest, zatem kumulacja poszczególnych środków ochrony dóbr osobistych przewidzianych w art. 24 i 448kc. Brak jest jakichkolwiek kryteriów szczegółowych określających relacje pomiędzy roszczeniami przysługującymi na wypadek naruszenia dóbr osobistych. Rolę moderatora pełni tu sąd i jego ocenie ostatecznie pozostawiona zostaje zarówno celowość skorzystania z konkretnego środka, jak również sposób, w jaki ma on być zastosowany. Należy mieć jednak na uwadze, iż ochrona dóbr osobistych środkami niematerialnymi jest niezależna od winy naruszyciela. Jedyną przesłanką ich zastosowania jest bezprawność działania. Natomiast bezprawność nie --- STRONA 7 --- wystarcza do zasądzenia odpowiedniego zadośćuczynienia na podstawie art. 448kc. Przepis ten może być stosowany tylko w przypadku zawinionego naruszenia dobra osobistego. Rola roszczenia z art.448kc polega wyłącznie na zapobieżeniu trwania naruszenia i możliwego do osiągnięcia złagodzenia skutków negatywnych doznań, wynikających z naruszenia dóbr osobistych. Dlatego oceniając zarówno możliwość zasądzenia jak i wysokość odpowiedniej sumy pieniężnej, sąd musi wziąć pod uwagę kompensacyjny - a nie represyjny - charakter zadośćuczynienia . Z powyższego wynika, iż obok udowodnienia winy po stronie naruszyciela, do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448kc konieczne jest uwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Podstawą natomiast odmowy zastosowania środka przewidzianego w art. 448 k.c. może być np. nieznaczny rozmiar krzywdy. Istotny jest również rodzaj naruszonego dobra. Ciężar gatunkowy poszczególnych dóbr osobistych nie jest, bowiem jednakowy i nie wszystkie dobra osobiste zasługują na jednakowy poziom ochrony za pomocą środków o charakterze majątkowym. Sąd musi także zbadać nasilenie złej woli oraz celowość zastosowania tego środka. Z powyższego wynika, że sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448kc w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze, bowiem pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101). Mając na uwadze powyższe wskazówki i wszelkie okoliczności rozpatrywanej sprawy, w tym z powództwa wzajemnego, należy stwierdzić, iż naruszenie nie miało na celu osiągnięcie korzyści majątkowej, a nieznaczna krzywda powoda głównego wywołana incydentalnym działaniem pozwanego głównego oraz nieznaczny stopień jego winy nieumyślnej są okolicznościami, które uzasadniają odmowę uwzględnienia powództwa o zasądzenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia. W ocenie Sądu, zachowanie pozwanego głównego, który był przekonany, iż to powód główny naruszył jego dobra osobiste, nie uzasadnia, więc udzielenia poszkodowanemu ochrony na podstawie art. 448kc w związku z art. 23 i 24kc. Zdaniem Sądu, na uwzględnienie natomiast zasługiwało żądanie dopełnienia przez pozwanego głównego czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda głównego i dlatego zobowiązano go do zamieszczenia na łamach miesięcznika (...) stosownego oświadczenia uznając, że jego treść i forma są adekwatne do charakteru, rodzaju, intensywności oraz zasięgu dokonanego naruszenia dobra osobistego, a nadto upoważniono powoda głównego do wykonania zastępczego na koszt pozwanego głównego, a to w przypadku nie wykonania przez niego nałożonego zobowiązania. Orzeczenie o kosztach procesu głównego uzasadniają przepisy art.100kpc i §11 ust.1 pkt2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz.1348 ze zmianami).