Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 497/ 10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 września 2011r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : S.S.O. Ewa Sztąberek Protokolant : sekr. sąd. J. Sawicka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa K. G. przeciwko I. J - G o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1) oddala powództwo 2) zasądza od powoda K. G. na rzecz pozwanej I. J – G. kwotę 360 złotych ( trzysta sześćdziesiąt ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 29 września 2009 roku K.G. wniósł o zobowiązanie pozwanej I. J – G. do zaprzestania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na temat powoda i jego rodziny, które naruszają ich dobre imię, zobowiązanie pozwanej do publicznych przeprosin poprzez zamieszczenie
--- STRONA 2 ---
ich na pierwszej lub drugiej stronie pisma „(…)” oraz zobowiązanie pozwanej do przekazania na cel charytatywny kwoty 5000 złotych. Uzasadniając zgłoszone żądania powód wskazał, że I. J. – G. w pismach kierowanych do Sądów w (…), (…) i w (…) przywołuje nieprawdziwe informacje na jego temat, oczernia go, przedstawia w negatywnym świetle. Pozwana twierdzi miedzy innymi, że K. G. ukradł samochód, powołując się na naganne, agresywne zachowanie powoda wnosiła o jego eksmisję, twierdziła, że powód w czasie trwania małżeństwa stron nie posiadał środków na utrzymanie, w jednym z pism procesowych napisała, że powód sfałszował obdukcję, znęcał się nad córką, oskarżyła powoda, że jego córka z drugiego związku poczęta została w obecności małoletniej córki stron. Powód wskazał nadto, że w pismach kierowanych do Sądu Rejonowego w (…) do sprawy o sygn. akt III Nsm 50/09 pozwana twierdziła, że ojciec powoda zachowuje się w sposób naganny i niepoczytalny. (pozew – k. 2 – 4) W odpowiedzi na pozew z dnia 15 lutego 2010 roku I. J. – G. wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że powód nie sprecyzował jakimi słowami pozwana naruszyła jego dobra osobiste, kiedy, gdzie i w jaki sposób negatywnie kreowała osobę powoda. Wszystkie działania podejmowane przez pozwaną dokonywane były w ramach czynności procesowych, stanowiły realizację prawa pozwanej do obrony, stanowiły odpowiedź na pisma procesowe i wypowiedzi powoda, zostały ocenione przez Sądy. W ocenie pozwanej każda strona procesu ma prawo zajmować stanowisko w sprawie, przedstawiać fakty i okoliczności oraz odnosić się do twierdzeń strony przeciwnej. (odpowiedź na pozew – k. 51 – 52) Na rozprawie w dniu 8 września 2010 roku pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa. Powód sprecyzował, że jego dobra osobiste zostały naruszone przez pozwaną w sprawie o sygn. akt I C 55/09 o eksmisję prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (…), w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów prowadzonej przez Sąd Rejonowy w (…) oraz w sprawie o sygn. akt XIII RC 52/07 o rozwód prowadzonej przez Sąd Okręgowy w (…) (protokół rozprawy – k. 194 – 196) Na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 roku powód poparł powództwo, pełnomocnik pozwanej nie uznał powództwa. (protokół rozprawy – k. 221) Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 roku powód poparł powództwo, pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa. (protokół rozprawy – k. 256 – 257)
--- STRONA 3 ---
Na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 roku powód poparł powództwo, pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa. Powód sprecyzował, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste w pismach procesowych kierowanych do sądów w sprawach toczących się między stronami, to jest: - w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów (późniejsza sygn. III Nsm 192/10) wskazując, że K.G.ukradł auto. W piśmie tym pozwana napisała: „pozwany, zdaniem powódki, czując niedosyt wyzwolenia agresji (egzekucja z udziałem Policji, kradzież auta, egzekucja komornicza, eksmisja powódki i (…) z mieszkania) – ratuje swoje dobre imię i proponuje udział w farsie i przedstawieniu”. Powód wskazał, że stwierdzenie pozwanej, iż ukradł auto narusza jego dobro osobiste w postaci godności, obraża jego dobre imię; - w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów (późniejsza sygn. III Nsm 192/10) pisząc, że K.G. „instrumentalnie, bez skrupułów, niemoralnie, nieetycznie, dla własnych korzyści i dla przeciągnięcia procesu sądowego traktuje małoletnią (…) i powódkę”. Powód wskazał, że stwierdzenie to nie jest prawdą; - w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów (późniejsza sygn. III Nsm 192/10) pisząc, że K. G.„wywiózł małoletnią (…) z A. G. na zimowe wczasy w lutym 2008 r. daleko poza miejsce zamieszkania dziecka i mieszkał z (…) i A. G. w jednym pokoju, czego konsekwencją była ciąża A. G.„ oraz pisząc, że pozwany stwierdził, iż „należy dziecko wprowadzać w takie zachowania, w których bez żenady wprowadza dziecko we wszelkie arkana życia w tym intymnego”. Pozwana wyraziła pogląd, że takie zachowania poniżają godność dziecka, zagrażają egzystencji, psychice, są demoralizujące i nie służą dobru dziecka”. W ocenie powoda pozwana poprzez przytoczone wyżej zdania, jednoznacznie stwierdziła, że dziecko brało udział w pożyciu intymnym powoda z A.G., co nie jest prawdą i narusza jego dobra osobiste; - w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów, w którym pozwana zawarła sformułowanie dotyczące ojca powoda – J. G. „wskazując na chorobę alkoholową J. G. i związane z tym niepoczytalne i niebezpieczne zachowania.” Powód stwierdził, że J. G.to jego ojciec i takie sformułowanie narusza jego dobra osobiste, jest krzywdzące zarówno dla niego, jak i dla jego ojca. Powód przyznał, że jego ojciec używa zbyt dożo alkoholu, z tym że pod wpływem alkoholu staje się osobą nadzwyczaj łagodną. - w piśmie z dnia 15 września 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…)prowadzącego sprawę z powództwa K. G. o eksmisję, sygn. akt I C 55/09, w którym I. J. -G. napisała, że w trakcie procesu rozwodowego „pozwana wnosiła o orzeczenie dotyczące sposobu korzystania z mieszkania, a
--- STRONA 4 ---
w konsekwencji zachowań nagannych i agresywnych powoda, w tym prowokowanych rękoczynów, wzywania Policji pod pretekstem nie wpuszczenia powoda do mieszkania i innych – wniosła o eksmisję”. Powód wskazał, że zdanie to stwierdza nieprawdę i narusza jego dobra osobiste. Jeśli żona nie chciała go wpuścić do domu, to faktycznie wzywał policję, nie pozorował jednak takiego zachowania żony, nie był nigdy agresywny wobec żony. RODK w wydanej opinii jednoznacznie stwierdził, że powód przyjął wobec pozwanej postawę uległą. Sąd oddalił wniosek pozwanej o eksmisję z tego powodu, że aby orzec eksmisję zachowanie strony musi być rażąco naganne tymczasem w trakcie przewodu sądowego nie zostało wykazane zachowanie powoda było naganne, czy złe; - w piśmie z dnia 15 września 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…)prowadzącego sprawę z powództwa K. G. o eksmisję, sygn. akt I C 55/09, gdzie I. J.- G. pisząc o źródłach finansowania wydatków stron wskazała: „podstawowym źródłem ich finansowania były dochody osiągane przez pozwaną z tytułu legalnie wykowywanej pracy zawodowej i prowadzenia działalności gospodarczej.” Pozwana stwierdziła, że „środki te stanowiły moją własność, przeze mnie zarobioną i uzyskaną, bowiem środków takich powód nie posiadał”. Powód wskazał, że twierdzenia pozwanej o tym, że nie posiada on środków finansowych na wydatki mieszkaniowe są dla niego obraźliwe, czynią z niego nieroba i pasożyta. Twierdzenia te są sprzeczne z rzeczywistością, ponieważ powód pracował w firmie pozwanej, gdzie wykonywał 99 % zadań. K. G. wskazał nadto, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste w piśmie z dnia 15 września 2009 roku poprzez stwierdzenie, że powód „podsunął sądowi obdukcję lekarską rzekomego pobicia powoda”. Pozwana zarzuciła w ten sposób K. G., że posługuje się fałszywymi dokumentami. Powód sprecyzował, że nie zarzuca pozwanej naruszenia przez nią jego dóbr osobistych w sprawie o rozwód. K. G. poparł żądnie o zobowiązanie pozwanej do przeproszenia go w tygodniku (…) na pierwszej lub drugiej stronie pisma poprzez stwierdzenie, że pozwana odwołuje i przeprasza K. G za stwierdzenie, że ukradł samochód, odwołuje i przeprasza za stwierdzenia, że powód zachowywał się w sposób naganny i agresywny, że nie posiadał środków na utrzymanie, odwołuje i przeprasza powoda za twierdzenie, że sfałszował dowód obdukcji, znęcał się nad córką M.G, wprowadzał ją w arkana życia intymnego osób dorosłych, że ojciec powoda – J. G. zachowuje się w sposób niepoczytalny i niebezpieczny. Powód wniósł nadto o zasądzenie od pozwanej kwoty 5.000 złotych na cel społeczny Fundację SOS Wioski Dziecięce. (protokół rozprawy – k. 283 – k. 291) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: K. G. i I. J. – G. zawarli związek małżeński w dniu 25 marca 1995 roku w (…) (dowód: odpis aktu małżeństwa – k. 24 załączonych akt XIII RC 52/07)
--- STRONA 5 ---
Strony mają jedną małoletnią córkę M. G. urodzoną 28 stycznia 1997 roku w (…) (dowód: odpis aktu urodzenia – k. 4 załączonych akt XIII RC 52/07) Po zawarciu związku małżeńskiego K. G. i I. J. – G. zamieszkali w (…) w mieszkaniu stanowiącym majątek odrębny powoda, w którym to mieszkaniu pozwana mieszka wraz z córką do chwili obecnej. (dowód: zeznania K. G. – k. 283v, zeznania I. J. – G. – k. 287) Relacje między stronami nie układały się poprawnie, dochodziło między nimi do kłótni i nieporozumień, co ostatecznie doprowadziło do zerwania wszelkich więzi między małżonkami i rozwiązania związku małżeńskiego stron przez rozwód przez Sąd Okręgowy w (…) wyrokiem z dnia 19 maja 2008 roku wydanym w sprawie XIII RC 52/07 z winy obojga małżonków. Sąd rozwiązując związek małżeński stron przez rozwód powierzył władzę rodzicielską nad małoletnią córką stron obojgu rodzicom ustalając, że miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki, obciążył oboje rodziców kosztami wychowania i utrzymania małoletniej córki i w ramach tego obowiązku zasądził od powoda na rzecz M. G. alimenty w kwocie 600 złotych miesięcznie, Sąd ustalił terminy kontaktów powoda z córką, oddalił żądanie pozwanej o eksmisję K. G. z zajmowanego mieszkania oraz oddalił żądanie pozwanej o zasądzenie alimentów na jej rzecz. (dowód: zeznania świadka E. J. – k. 197 – k. 199, zeznania K. G. – k. 283v – 284, wyrok z dnia 19 maja 2008 roku – k. 430 akt o sygn. XIII RC 52/07 ) Również relacje pozwanej I. J. – G. z teściem nie były dobre. J. G. czuł się ignorowany i zaniedbywany przez synową. I. J – G. zarzucała teściowi, że nadużywa alkoholu. (dowód: zeznania świadka E.J.j – k. 197 – k. 199, zeznania świadka J. G – k. 221 - 222) Strony nie mieszkają razem od 2007 roku, ich relacje nadal nie są poprawne, między byłymi małżonkami brak jest porozumienia nawet w sprawach dotyczących małoletniej córki. K.G. obecnie nie utrzymuje kontaktów z M. G.. Pozwana nie akceptuje kontaktów powoda z córką. Powód nieregularnie uiszcza alimenty na rzecz córki. (dowód: zeznania świadka E.J. – k. 197, zeznania K. G. – k. 283v – k. 286v) K. G. od 2007 roku pozostaje w konkubinacie z A. G., z którą ma córkę G. G. urodzoną w dniu 9 października 2008 roku. A. G. poznała córkę stron jesienią 2007 roku. Przed spotkaniem z dziewczynką A. G. uczęszczała na wizyty do psychologa, aby przygotować się na spotkanie z dzieckiem. Córka stron była z ojcem i jego partnerką na feriach zimowych w lutym 2008 roku w (…), gdzie wynajmowali jeden pokój, chodzili na obiady do restauracji. W wynajmowanym pokoju każdy
--- STRONA 6 ---
miał swoje łóżko. M. G. przez pierwsze dni wyjazdu była zdenerwowana, po rozmowie z ojcem i A. G. i zapewnieniach, że związek K. G. nie wpłynie na jego miłość do córki, dziewczynka zaczęła czerpać radość z wyjazdu. A. G. czytała pisma pozwanej kierowane do Sądu w sprawie o rozwód stron. (dowód: zeznania A. G. – k. 257 – 260, zeznania K. G. – k. 283v) W dniu 14 kwietnia 2009 roku K.G. wniósł do Sądu Rejonowego w (…) pozew o eksmisję przeciwko I. J. - G. domagając się nakazania pozwanej opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w (…) przy ul. (…) 5/18 oraz zasądzenia na swoją rzecz kwoty 2.400 złotych. Powód wskazał, że lokal stanowi jego majątek odrębny, a pozwana zajmuje go mimo rozwiązania związku małżeńskiego stron przez rozwód. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I C 55/09. W skierowanym do Sądu piśmie z dnia 15 września 2009 roku w sprawie o eksmisję (k. 45 akt sprawy I C 55/09) I. J. - G. pisząc o źródłach finansowania wydatków stron wskazała: „podstawowym źródłem ich finansowania były dochody osiągane przez pozwaną z tytułu legalnie wykowywanej pracy zawodowej i prowadzenia działalności gospodarczej.” Pozwana stwierdziła, że „środki te stanowiły moją własność, przeze mnie zarobioną i uzyskaną, bowiem środków takich powód nie posiadał”. Pozwana w piśmie z dnia 15 września 2009 roku zawarła nadto stwierdzenie, że powód „podsunął sądowi obdukcję lekarską rzekomego pobicia powoda”. Pozwana napisała nadto w powyższym piśmie, że w trakcie procesu rozwodowego „wnosiła o orzeczenie dotyczące sposobu korzystania z mieszkania, a w konsekwencji zachowań nagannych i agresywnych powoda, w tym prowokowanych rękoczynów, wzywania Policji pod pretekstem nie wpuszczenia powoda do mieszkania i innych – wniosła o eksmisję”. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 roku Sąd Rejonowy w (…) nakazał pozwanym I.J. – G. i M.G. opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w (…)przy ul. (…) 5/18 i wydanie go K. G.. Sąd Okręgowy w (…) oddalił apelację Sądu Rejonowego w (…) (dowód: pozew o eksmisję – k. 2 – 3 spr. o sygn. akt I C 55/09, pismo z dnia 15 września 2009 roku – k. 41 – 45 akt sprawy o sygn. I C 55/09, wyrok z dnia 11 grudnia 2009 roku – k. 144 akt sprawy o sygn. I C 55/09, wyrok Sądu Okręgowego – k. 237 akt sprawy o sygn. I C 55/09) I. J. – G. i M. G. nadal mieszkają w lokalu położonym w (…) przy ul. (…) 5/18. Pozwany nie wszczął postępowania egzekucyjnego o opróżnienie lokalu. (dowód: zeznania K. G. – k. 283v) K.G. mieszka w (…) w wynajmowanym mieszkaniu, za które płaci czynsz w kwocie 1.500 złotych. (dowód: zeznania K. G.– k. 283v)
--- STRONA 7 ---
Między stronami przed Sądem Rejonowym w (…) toczy się sprawa o podział majątku i zwrot nakładów poniesionych przez pozwaną na mieszkanie położone w (…) przy ul. (…) 5/18. (dowód: zeznania I. J. – G. – k. 287v) W styczniu 2009 roku I.J. – G. złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez K. G.. Pozwana wskazała, że K. G. w listopadzie 2006 roku przyprowadził pod dom samochód marki Ford Eskort, który to samochód przekazał jej następnie w użytkowanie nie wyjaśniając jakie jest pochodzenie i stan prawny auta. W dniu 2 stycznia 2009 roku I. J. – G. stwierdziła, że samochód zniknął spod domu. Pozwana wyjaśniła, że czuje się odpowiedzialna za przechowywanie samochodu dlatego też zgłasza jego zniknięcie. (dowód: zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa – k. 109 – 111) W dniu 30 stycznia 2009 roku Prokurator Rejonowy w (…) zatwierdził policyjne postanowienie z dnia 29 grudnia 2009 roku o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie kradzieży w dniu 2 stycznia 2009 roku samochodu marki Ford Eskort na szkodę I. J. – G.. Postanowieniem z dnia 25 maja 2009 roku Sąd Rejonowy w (…)utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, że K. G. nie mógł dokonać zaboru samochodu, który stanowił również jego własność. Przestępstwo kradzieży polega bowiem na dokonaniu zaboru cudzej rzecz ruchomej i włączeniu jej do swojego majątku. (dowód: postanowienie z dnia 25 maja 2009 roku – k. 112 – 113v) W piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów (późniejsza sygn. III Nsm 192/10) pozwana napisała: „pozwany, zdaniem powódki, czując niedosyt wyzwolenia agresji (egzekucja z udziałem Policji, kradzież auta, egzekucja komornicza, eksmisja powódki i (…) z mieszkania) – ratuje swoje dobre imię i proponuje udział w farsie i przedstawieniu”. (dowód: pismo z dnia 1 lipca 2009 roku – k. 282) W powyższym piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku pozwana wskazała nadto, że K. G. „instrumentalnie, bez skrupułów, niemoralnie, nieetycznie, dla własnych korzyści i dla przeciągnięcia procesu sądowego pozwany traktuje małoletnią (…) i powódkę”, „wywiózł małoletnią (…) z A. G. na zimowe wczasy w lutym 2008 r. daleko poza miejsce zamieszkania dziecka i mieszkał z (…) i A. G. w jednym pokoju, czego konsekwencją była ciąża A. G.„. W przytoczonym piśmie procesowym pozwana napisała nadto, że pozwany stwierdził, iż „należy dziecko wprowadzać w takie zachowania, w których bez żenady wprowadza dziecko we wszelkie arkana życia w tym intymnego”. Pozwana wyraziła pogląd, że „takie zachowania poniżają godność dziecka, zagrażają egzystencji, psychice, są demoralizujące i nie służą dobru dziecka”.
--- STRONA 8 ---
W piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów pozwana zawarła nadto sformułowanie dotyczące ojca powoda – J. G. „wskazując na chorobę alkoholową J.G. i związane z tym niepoczytalne i niebezpieczne zachowania.” (dowód: pismo z dnia 1 lipca 2009 roku – k. 282) Powód dawał do czytania osobom trzecim pisma procesowe kierowane przez pozwaną do Sądów w sprawach toczących się między stronami, chcąc poznać opinię rodziny i znajomych na temat poruszanych w pismach kwestii. (dowód: zeznania K. G. – k. 286v) Sąd uznał za wiarygodny zebrany w sprawie materiał dowodowy i oparł się na nim dokonując ustaleń faktycznych w sprawie niniejszej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo K. G jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. W toku niniejszego postępowania powód domagał się zobowiązania pozwanej do przeproszenia go w tygodniku (…) na pierwszej lub drugiej stronie pisma poprzez stwierdzenie, że pozwana odwołuje i przeprasza K. G. za stwierdzenie, że ukradł samochód, odwołuje i przeprasza za stwierdzenia, że powód zachowywał się w sposób naganny i agresywny, że nie posiadał środków na utrzymanie, odwołuje i przeprasza powoda za twierdzenie, że sfałszował dowód obdukcji, znęcał się nad córką M. G., wprowadzał ją w arkana życia intymnego osób dorosłych, że ojciec powoda – J. G. zachowuje się w sposób niepoczytalny i niebezpieczny. Powód wniósł nadto o zasądzenie od pozwanej kwoty 5.000 złotych na cel społeczny Fundację SOS Wioski Dziecięce. Zasadność zgłoszonych żądań powód argumentował naruszeniem jego dóbr osobistych, którego to naruszenia upatruje się w sformułowaniach zawartych przez pozwaną w pismach procesowych kierowanych przez nią do Sądu w sprawach toczących się między stronami, to jest w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów (późniejsza sygn. III Nsm 192/10) w którym pozwana napisała: „pozwany, zdaniem powódki, czując niedosyt wyzwolenia agresji (egzekucja z udziałem Policji, kradzież auta, egzekucja komornicza, eksmisja powódki i (…) z mieszkania) – ratuje swoje dobre imię i proponuje udział w farsie i przedstawieniu”, K. G. „instrumentalnie, bez skrupułów, niemoralnie, nieetycznie, dla własnych korzyści i dla przeciągnięcia procesu sądowego traktuje małoletnią (…) i powódkę”, „wywiózł małoletnią (…) z A.G. na zimowe wczasy w lutym 2008 r. daleko poza miejsce zamieszkania dziecka i mieszkał z (…) i A. G. w jednym pokoju, czego konsekwencją była ciąża
--- STRONA 9 ---
A. G.„ oraz pisząc, że pozwany stwierdził, iż „należy dziecko wprowadzać w takie zachowania, w których bez żenady wprowadza dziecko we wszelkie arkana życia w tym intymnego”. W ocenie powoda pozwana naruszyła jego dobro osobiste w powołanym wyżej piśmie zawierając w nim sformułowanie dotyczące ojca powoda – J. G. „wskazując na chorobę alkoholową J. G. i związane z tym niepoczytalne i niebezpieczne zachowania.” Nadto powód podnosił, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste również w piśmie z dnia 15 września 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…) prowadzącego sprawę z powództwa K. G. o eksmisję, sygn. akt I C 55/09, w którym napisała, że w trakcie procesu rozwodowego „pozwana wnosiła o orzeczenie dotyczące sposobu korzystania z mieszkania, a w konsekwencji zachowań nagannych i agresywnych powoda, w tym prowokowanych rękoczynów, wzywania Policji pod pretekstem nie wpuszczenia powoda do mieszkania i innych – wniosła o eksmisję”. W piśmie tym I. J.- G. pisząc o źródłach finansowania wydatków stron wskazała: „podstawowym źródłem ich finansowania były dochody osiągane przez pozwaną z tytułu legalnie wykowywanej pracy zawodowej i prowadzenia działalności gospodarczej.” Pozwana stwierdziła, że „środki te stanowiły moją własność, przeze mnie zarobioną i uzyskaną, bowiem środków takich powód nie posiadał”. K. G. twierdzi, że pozwana naruszyła jego dobra osobiste w piśmie z dnia 15 września 2009 roku poprzez stwierdzenie, że powód „podsunął sądowi obdukcję lekarską rzekomego pobicia powoda”. Stosowanie do treści art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W świetle powyższego, żądania określone w powołanych przepisach przysługują pokrzywdzonemu niezależnie od tego, jakie dobro osobiste zostało naruszone, byleby korzystało ono z ochrony prawnej oraz, że są one niezależne od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Przepis art. 23 kc stanowiący, iż dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego, nie zawiera zamkniętego katalogu tych dóbr. Zalicza do nich w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną i wynalazczą. Podkreślić należy, że o tym, czy w konkretnym wypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych decydują nie subiektywne odczucia osoby żądającej ochrony, ale to jaką reakcję wywołało to naruszenie w społeczeństwie. Toteż przy ocenie, czy doszło
--- STRONA 10 ---
do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. Przesłanką warunkującą zarówno roszczenie zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, jak i roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc jest ustalenie, że dobro osobiste zostało naruszone działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności w prawie cywilnym ujmowana jest szeroko. Przepis art. 24 kc nie definiuje pojęcia bezprawności. Przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19.10.1989 r II CR 419/89 OSP 11-12/90 poz. 377 wyjaśnił, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu.” Dla uchylenia więc odpowiedzialności konieczne jest stwierdzenie przesłanek wyłączających bezprawność. Ponadto, aby można było skutecznie powoływać się na istnienie przesłanek wyłączających bezprawność, trzeba niezależnie od innych okoliczności wykazać prawdziwość twierdzeń dotyczących osoby, w której sferę dóbr osobistych wkroczono. Rozpoznając sprawę o ochronę dóbr osobistych sąd powinien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego i dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej, czyli na powodzie. Art. 24 § 1 kc wprowadza zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej Sąd stanął na stanowisku, iż nie zostały spełnione wynikające z art. 448 kc w zw. z art. 24 kc przesłanki odpowiedzialności pozwanej z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. W ocenie Sądu I. J. – G. w pismach procesowych kierowanych do Sądu Rejonowego w (…) w sprawie III Nsm 50/09 o zmianę kontaktów oraz w piśmie procesowym z dnia 15 września 2009 roku w sprawie I C 55/09 o eksmisję nie naruszyła dóbr osobistych K. G.. Zgodzić należy się z pozwaną, że użyte przez nią w pismach procesowych sformułowania nie wykraczają poza ramy dozwolonej w postępowaniu sądowym polemiki, dotyczą one przedmiotu postępowania. Użyte przez pozwaną sformułowania są oględne, nie przypisują wprost K. G. negatywnych cech, stanowią one argumenty w sporze prowadzonym przez strony - wypowiedziane w stanie emocji wywołanym konfliktem pomiędzy stronami.
--- STRONA 11 ---
Ponadto podnieść należy, że zachowanie I. J. – G. nie było bezprawne. Pozwana kierowała do Sądów pisma procesowe działając tym samym w ramach obowiązującego porządku prawnego i kompetencji adresata pism. W ramach obowiązującego porządku prawnego dopuszczalne są określone działania, które ze swej istoty dotykają dóbr osobistych człowieka, takich jak jego cześć (dobre imię). Zachowaniem takim może być wystąpienie z określonym żądaniem do Sądu, co wiązać może się z przypisaniem stronie przeciwnej określonych zachowań ocenianych negatywnie, a więc obiektywnie godzących (naruszających) dobro osobiste człowieka. Są to jednak działania prawnie dopuszczalne, a więc jeżeli nie wykraczają poza granice działania w ramach porządku prawnego, to nie są bezprawne i nie prowadzą do powstania roszczeń zmierzających do ochrony dóbr osobistych. Bezprawność oznacza zachowanie niezgodne (sprzeczne) z prawem. Jeżeli więc obowiązujące przepisy przewidują określone procedury, to działanie w ich ramach (często wkraczające w sferę prawnie chronionych dóbr osobistych) z reguły nie jest bezprawne. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że przytaczane przez powoda na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 roku sformułowania użyte przez I. J. – G., które naruszyć miały dobra osobiste powoda nie zostały wypowiedziane publicznie, lecz skierowane zostały do Sądu w sprawie toczącej się jedynie miedzy stronami. A zatem wybrany przez powoda sposób usunięcia skutków ewentualnego naruszenia prowadziłby do sytuacji, w której ewentualne naruszenie dóbr osobistych, znane niewielkiemu gronu osób, stałoby się na skutek orzeczenia Sądu powszechnie znane, a konflikt małżonków zostałby rozpowszechniony w sposób, który odpowiedzialną zań uczyniłby pozwaną, co byłoby niewspółmierną sankcją do potencjalnego naruszenia dobra osobistego powoda. Odnosząc się do żądania powoda ochrony jego dóbr osobistych w związku ze sformułowaniem zawartym w piśmie z dnia 1 lipca 2009 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w (…)w sprawie o sygn. akt III Nsm 50/09 dotyczącym J. G.: „wskazując na chorobę alkoholową J. G. i związane z tym niepoczytalne i niebezpieczne zachowania” Sąd stanął na stanowisku, że powód nie posiada legitymacji procesowej w tym zakresie i oddalił powództwo. Z powołanego już art. 24 § 1 kc wprost wynika, że tylko ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone lub naruszone cudzym działaniem może żądać jego ochrony. Przytoczony zaś przez powoda fragment pisma procesowego pozwanej może ewentualnie naruszać dobra osobiste J. G., a nie K. G. i tylko J. G. posiada legitymację procesową do żądania ochrony jego dóbr osobistych. K. G. nie wskazał jakie jego dobro osobiste zostało naruszone zacytowanym sformułowaniem, co dodatkowo przemawia za oddaleniem jego żądania ochrony niesprecyzowanego dobra osobistego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc i zasądził od powoda K. G. na rzecz I. J. G. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił na podstawie § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz
--- STRONA 12 ---
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 02.163.1348).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Łodzi#IC 497/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 września 2011r. Sąd Okręgowy w Łodzi I W#art. 24 § 1 kc#art. 448 kc#art. 23 kc#art. 24 kc#Art. 24 § 1 kc