Teza / krótkie omówienie
takiego stwierdzenia (art. 160 § 6 k.p.a.), bez wzgledu na to, kiedy szkoda powstala (lub sie uj awniia). W zwiazku z tym, ze Wadliwa decyzja zostala wydana przed dniem 1 Wrzeénia 2004 r., a decyzja nadzorcza zapadia juz
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 484111 dn DBd$1§wie L.Is1av1y 2 dnia 0.09.2001 r. 0 doslgpie vrmfiql Publmel Dz. 0. 1 12 p02. 1198 1 pfizn. zm. przekazano nnformaqe publicznq w formie W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ‘j°5‘"”‘@"1" ‘"13 “\' *°""1e PFI@h'¢0F10"9i . +0 1 Dnia. 18 czerwca 2012 roku QL1 imi¢*l;$§1$k@ wni@sL1§%¢E1fi2W"""" 4% 1‘ Kin C.Z.15Gr:1§.................... Sqd Okrggowy w Warszawie Wydziai I Cywilny H""""'5dF'@= w“¥=3$I<'=>d@~4w W skladzie: Przewodniczapy: SSR (del.) Rafa} Wagner Protokolant — praktykant Magdalena Wojturska po rozpoznaniu W dniu 4 czerwca. 2012 roku W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa M. H. przeciwko Skarbowi Pafistwa Ministrowi Ro1nictwaiR0zwoju Wsi 0 zaplatq kwoty 13.440.013 Z1 I. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. II. kwotq 13.440013 (trzynaécie milionéw czterysta czterdzieéci tysicgcy trzynaécie) Z1 z ustawowymi odsetkami od dnia 18 czerwca 2012 1". do dnia zaplatyg ll. W p0z0sta1ym zakresie powédztwo co do odsetek oddalag III. 1 nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Pafistwa — kasy Sqdu Okrggowego W Warszawie od Skarbu Pafistwa — ' Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotq 14.998,88 (czternaécie tysiqcy dziewiqésct dziewiqédziesiqt osiem 88/ 100) z1tytu1em kosztéw opinii bieglych poniesionych tymczasowo z sum Skarbu'Pa1istwa; IV. zasqdza od Skarbu Pa1'1stwa — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. H. kwotq 7.21 7 (siedem tysiqcy dwieécie siedemnaécie) 21 tytulem zwrotu kosztéw procesu. UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 16 maja 2011 r. M. H. wniosla 0 zaplatq przez Skarb Pafistwa? Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwoty 1 1.8233 90 21; ustawowymi odsetkami od dnia 16 maja 2011 r. do dnia zaplaty w Zwiaglm z o'statecznq decyzjqMh1istra Rolnictwai Rozwoju Wsi z dnia 28 marca 2011 r., na mocy ktérej stwierdzono, Ze orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 3 Iutego 1950 r. zostalo wyclane z naruszeniem prawa i wywolalo nieodwracalne skutki prawns. Na dbchodzonq pozwem kwotq skiadala sis; wartoéé rynkowa utraconego prawa wlasnosici oraz utracone korzyéci zwiagane z
--- STRONA 2 ---
niemoznoécia korzystania z nieruchomoéci W okresie od 15 kwietnia 2001 r. do dnia sporzadzenia opinii (pozew — k. 28). Pozwany wniési o oddalenie powodztwa oraz zasadzenie na jego rzecz kosztéw procesu. Pozwany ' zakwestionowal powodztwo. co do zasady i wysokoéci podnoszac zarzut braku legit}/macji czynnej powédki, zarzut przedawnienia oparty 0 art. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. 0 odpowiedzialnoéci pafistwa za szkody wyrzadzone przez funkcjonariuszy pafistwowych oraz zarzut braku zwiazku przyczynowego pomiedzy orzeczeniem z 1950 r. a szkoda. Ponadto pozwany podniési, Ze przy dokonywaniu wyceny nalezy uwzglednié sposob. przeznaczenia gmntu z daty przejecia nieruchomoéci, a nie aktualny. Zarzucii rowniez, ze powodka nie udowodniia stanu nieruchomoéci z daty nacjonaiizacj i, tj. stanu na dziefi 3 lutego 1950 r. Wskazal tez, ze roszczenie o zaplate odszkodowania za utracone korzyéci pozbawione jest podstaw prawnych (odpowiedz na pozew k. 3843). Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r. Sad zwolnil powodke od kosztéw sadowych w caloéci (postanowienje — k. 35). Po przeprowadzeniu dowodu z opinii bieglego, pismem z dnia 12 marca 2012 r. strona powodowa rozszerzyla powédztwo do kwoty 13.440013 21 wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 16 maja 2011 r. do dnia zaplaty. Przy czym kwota ta dotyczyla wyiacznie szkody rzeczywiste, a nie utraconych korzyéci (pismo procesowe — k. 365373). Sad Okregowy ustalil nastepujacy stan faktyczny. M. II. z d. S. (po piemrszym mezu P.) jest jedynym nastepca prawnym J. D. (1), H. S., B. S. i J. D. (2), ktorzy byli wiaécicielarni nieruchomoéci ziemskiej pod nazwa (...) polozonej na terenie gminy N., w powiecie (...) (postanowienia spadkowe z 18 pazdziernika 1990 r. — k. 18, 14 grudnia 1951 r. — k. 20 i z 3 wrzeénia 1990 r. — k. 245 doiaczonych akt administracyjnych, t. II, akty malzefistw powédki — k. 21 i 22). W dniu 8 listopada 1945 r. Wojewodzki Urzad Ziemski w W. orzeczeniem nr (...) uznal, ze niemchomoéé ziemska pn. (...) poiozona na terenie gminy N., stanowiaca wspolwiasnoéé spadkobiercéw po J. D. (3): J. D. (1), H. S., B. S. i J. D. (2) o obszarze 52,4976 ha, w tym 37,2186 ha uzytkow rolnych nie podpada pod dziaianie przepisow art. 2 ust. 1 lit. e) delcretu PKWN z 6 wrzeénia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczeniem z dnia 3 Iutego 1950 r. uchylil 2 urzedu orzeczenie Wojewodzkiego Urzedu Ziemskiego W W. z dnia 8 listopada 1945 r. i uznal, ze nieruchomoéé ziemska (...)o obszarze 52,4976 ha podpada pod dzialanie przepisow art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu 2 6 wrzeénia 1944 r., gdyz przekracza norme 50 ha uzytkow ro1nych(orzeczenie z 3 lutego 1950 r. — k. 219 do/1a,czonych akt administraoyjnych (...), uzasadnienie decyzji z 28 marca 2011 r. — k. 2728). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzja 2 30 Wrzeénia 2009 r. stwierdzii niewaznoéé orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 3 Iutego 1950 r. wobec wyszczegélnionych w tym pkt 1 aktualnych dzialek ewidencyjnych, a W punkcie 2 stwierdzii, ze orzeczenie, wobec nieodwracalnych skutkc'1wjakie wywolaio wzgledem wyszczegélnionych w tym punkcie dzialek, zostaio wydane z naruszeniem prawa (decyzja z 30 Wrzeénia 2009 1'. (k. 1522 akt administracyjnych, t. II). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ostateczna decyzjaz dnia 28 marca 2011 r. uchylii W caiosici zaskarzona decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 Wrzeénia 2009 r. i W pkt 1) orzekl niewaznoéé orzeczenia Ministra Roinictwa i Reform Rolnych z dnia 3 lutego 1950 r. co do czesici nieruohomoéci (wymieniaj ac numery dzialek). W punkcie 2), stwierdzil z uwagi na nieodwracalne skutki prawne jakie wywoialo, ze zostalo Wydane z naruszeniem prawa w czesici obej muj acej dzialki szczegoiowo wymienione w deoyzji, ktoiych laczna powierzchnia wynosi 39,4113 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze orzeczenie Ministra Roinictwa i Reform Rolnych z 3 lutego 1950 r. w sposob razacy namsza przepisy stanowiace podstawe jego wydania, w szczegolnoéci art. 101 ust. 1 lit. b) rozporzadzenia z dnia 22 marca 1928 1'. 0 postepowaniu administiacyjnym. Motywem wydania orzeczenia nie byia bowiem przeslanka jaka
--- STRONA 3 ---
jest brak podstawy prawnej Wydanego przez (...) Wojewédzki Urzad Ziemski orzeczenia z dnia 8 Iistopada 1945 r., leez zakwestionowanie przez Ministra Rolnictwai Reform Rolnyoh ustalefi W zakresie powierzchni uzytkow rolnych oraz dokonane nowe ustalenia faktyczne co do powierzchni uzytkéw rolnych nieruchomosci (...). Razace naruszenie przepisow polega zarowno na uznaniu w pkt 1) orzeczenia, ze orzeczenie (...) Woj ewédzkiego Urzedu Ziemskiego 2 8 listopada 1945 r. zostaio Wydane bez podstawy prawnej, jak i na wydaniu W pkt 2) orzeczenia merytorycznego rozstrzygniecia sprawy i to w oparciu 0 nowo przeprowadzone dowody i ich oeene (decyzja z 28 marca 2011 r. — k. 2734). W ceiu ustalenia aktualnej wartosci rynkowej czesci nieruchomoéci ziemskiej pn. (...) 0 powierzchni 39,4113 ha wg stanu tej nieruchomoéci Z daty nacjonalizacji tj. Wg stanu na 3 lutego 1950 r., a Wg cen rynkowych i przeznaczenia g1untu W planie zagospodarowania przestrzennego z daty sporzadzenia opinii (wariant II) oraz wg przeznaczenia w dacie nacjona1izacji(wariant 1), Sad dopuécii dowod z opinii‘ biegiego sadowego ds. szacowania nieruchomoéci. Na podstawie opinii bieglej M. B. Sad ustalii, ze przy przyjeciu przeznaczenia gruntu na 3 lutego 1950 r. aktualna Wartosé nieruchomosci wynosi 1.043 .829 21, natomiast przy przyj eeiu przeznaczenia gruntu zgodnego z aktualnym MPZP wartosé ta to 13.440013 2:1 (opinia — k. 102). _ Powyzszy stan faktyczny Sad ustalil na podstawie ww. dokumentéw urzedowych, W tym deoyzji administraoyjnych oraz orzeczefi sadowyoh oraz opinji biegiej. Pomimo tego, ze opinia ta byia poczatkowo kwestionowana przez obie strony, po pisemnych i ustnych wyj asnieniach bieglej (odpowiedz biegiej na pismo k. 392403, protokoi rozprawy — k. 413413v), strony zaakceptowaly ustalenia bieglfej. Przy czym spor dotyczyl tego, ktory wariant wyceny powinien stanowié podstawe rozstrzygniecia. Dodatkowo strona pozwana wskazywala, ze biegia aktuaine przeznaczenie dziaiek przyj ela z powoianiem na MPZP, ktory wygasi (zaiacznik do protokoiu — k. 435). Z przyczyn podanych w dalszej czesci uzasadnienia, zarzuty pozwanego do opinii nie zashlgiwaiy na uwzglednienie. Sad zwazyl, co nastepuje: Powodztwo zasluguje na uwzglednienie. Oceniaj ac zasadnosé zadania p0ZWl1 _w pierwszej kolejnosci rozwazyé nalezaio kwestie legitymacji czynnej powodki. ' W ocenie Sadu, zarzut braku legitymacji jest nieuzasadniony. Przed nacj onalizaoja wiaseicielami nieruchomoéci byli J. i J. D. (1), co potvvierdzajqdokumentjl znaj duj ace sie W doiaczonych aktach administracyjnych, w szczegolnosci swiadectwo Sadu Okregowego z 27 pazdziemika 1945 r. (k. 250 akt aclministracyjnych, t. II), zaéwiadezenie Zarzadu Gminy N. z 6 pazdziernika 1945 1'. (k. 251 akt adrninistracyjnych, _t. II) oraz notarialna umowa kupna nieruchomoéci z I lipca 1932 r. — k. 218231 akt administracyjnych, t. II). J. D. (3) zmari 28 lipca 1944 r., a spadek po nim nabyly dzieci, ktorych nastepca prawnym jest powodka. Wskazywane nastepstwo prawne ani prawo wiasnosci nieruchomoéci nie bylo kwestionowane W postepowaniu administracyjnym, na co slusznie zwracaia uwage strona powodowa W piémie procesowym z 26 pazdziernika 2011 r. z powolaniem na liczne dokumenty zgromadzone W _ postepowaniu administracyjnym (k. 7883). Podstawe prawna zadania powodki stanowi art. 160 k.p.a., ktory utracil moo z dniem 1 wrzesnia 2004 r. Jednakze jak wskazai Sad Naj wyzszy w uchwale z 31 marca 2011 r. (III CZP 112/10) do roszczeri 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej ostatecznq decyzjq adminislracyinq wydanq przed drziem 1 wrzeénia 2004 r., ktdrej uniewaznoéé fab wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p. a. slwierdzono p0 tym dniu, ma zastosowanie arr. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p. a. Jednoczesnie Sad Najwyzszy wyj aénii, ze do podj etych przed dniem 1 wrzesinia 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych, ktozych niewaznosé lub wydanie z namszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu brak podstaw do stosowania przepisow art. 160 § 4 i 5 k.p.a. Z tego wzgledu nie stanowi przeszkody w uwzglednieniu powédztwa niewystapienie przez p0W0d('>_W do wlaéciwego organu administracji publicznej 0 przyznanie odszkodowania. _
--- STRONA 4 ---
Odnoszac sie do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powodki, stwierdzié nalezy, ze nie zasiuguje on na uwzglednienie. Za ugmntowane W orzecznietwie uznaé nalezy, podzielane przez Sad, zapatrywanie, ze Wymagalnosé i przedawnienie roszczenia odszkodowawczego wobec Skarbu Pafistwa przewidzianego W art. 160 k.p.a. zostaly uregulowane W szczegolny sposob. Chociaz chodzi tu o ' odpowiedzialnosé za czyn niedozwolony, nie stosujemy ogélnych przepiséw o czynach niedozwolonych i przedawnieniu roszczeri (W tym art. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r.), Iecz regulacje szczegéIna, zawarta W art. 160 § 6 k.p.a. (tak Sad Najwyzszy W uchwalach z 31 marca 2011 r., III CZP 112/10, z 26 stycznia 1989 r., III CZP 58/1988 OSNC 1989, nr 9, poz. 129). Roszczenie 0 naprawienie szkody Wynikajace z decyzyjnego (administracyjnego) stwierdzenia niewaznosci decyzji wydanej z namszeniem art. 156 § 1 k.p.a. przedawnia sie zatem z upiywem trzech lat od dnia, W ktérym stala sie ostateczna decyzja W przedmiocie takiego stwierdzenia (art. 160 § 6 k.p.a.), bez wzgledu na to, kiedy szkoda powstala (lub sie uj awniia). W zwiazku z tym, ze Wadliwa decyzja zostala wydana przed dniem 1 Wrzeénia 2004 r., a decyzja nadzorcza zapadia juz po nadej sciu tej daty, W sprawie ma zastosowanie art. 160 k.p.a. z wyiapzeniem przepisow uzalezniajacych dochodzenie odszkodowania na drodze sadowej od uprzedniego wyczerpania trybu administracyjnego. Przechodzac do oceny zaistnienia przesianek odpowiedzialnosci strony pozwanej , W pierwszej kolej nosci stwierdzié nalezy, ze W mysl art. 160 § 2 k.p.a. do odszkodowania stosuje sie przepisy kodeksu cywilnego. W sprawie nalezaio zatem ustalié, czy nastapiio zdarzenie wyrzadzaj ace szkode, ktoryrn byio Wydanie decyzji 2 naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenie niewaznoéci takiej decyzji, a zatem czy zostala Wydana decyzja niezgodna z prawem, a nastepnie, czy szkoda zostaia Wyrzadzona i W jakiej Wysokosci oraz czy pozostaje ona W zwiazku przyozynowym z Wydaniem decyzji. Stwierdzenia W pierwszej kolej nosci Wymaga, W oparciu o utrwalone orzecznictwo Sadu Najwyzszego, ze fakt, iz decyzja administracyjna zostaia Wydana. z razacym naruszeniem prawa, przesadza o bezprawnosci i Winie funkcjonariusza paflstwowego przy Wykonywaniu powierzonej mu czynnosci (tak m.in. Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 3 maja 1985 r., II CR 121185, OSNC 1986, nr 4, poz. 53). Na stronje powodowej ciazyi natomiast obowiazek wykazania, przy bezspornym fakcie wydania Wadliwego orzeczenia W dniu 3 Iutego 1950 roku, pozostaiych przesianek odpowiedzialnosci odszkodowawczej, a zatem faktu powstania szkody (i jej rozmiarow) oraz istnienie normalnego zwiazku przyozynowego pomiedzy owa szkoda, a zdarzeniem, ktére ja Wywolalo. W przekonaniu Sadu, nie moze budzié Watpliwosci, ze powédka na skutek orzeczenia z 3 lutego 1950 roku, W ktérym stwierdzono, Ze grunty nalezace do jej poprzednikdw prawnych podpadaja pod dziaianie przepiséw dekretu 0 przeprowadzeniu reformy rolnej, poniosia rzeczyvvista szkode, rozurnianajako powstala Wbrew Woli poszkodowanego réznice miedzy obecnym stanem majatkowym (tu stanem' _ maj atkowym nastepcéw prawnych), a tym stanem, jaki zaistniaiby, gdyby nie nastapilo zdarzenie Wywohljace szkode (tak Sad Najwyzszy W orzeczeniu z dnia 11 lipca 1957 roku, 2 CR 304/57, OSN 1958, nr III, poz. 76 oraz W uchwale skladu siedmiu sedziéw Sadu Najwyzszego z dnia 22 listopada 1963 roku, IH PO 31/63, OSNCP 1964, nr 78, poz. 128 czy tez W wyroku z dnia 16 kwietnia 2002 roku W sprawie V CKN 960/'00 oraz z dnia 15 listopada 2002 roku W sprawie V CKN 1325/00). Niekwestionowane jest, ze niemchomosci ziemskie wymienione Wart. 2 ust. I lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej przechodzily na Skarb Pafistwa z mocy prawa z dniem Wej scia W zyeie tego dekretu. Jednakze, gdyby nie zostalo wydane niezgodne z prawem orzeczenie z 3 lutego 1950 r. poprzednicy prawni powodki mogliby sie legitymowaé orzeczeniem Wojewédzkiego Urzedu Ziemskiego W W. z 8 _ Iistopada 1945 r., a W konsekwencji Skarb Pafistwa nie miaiby Zadnej legitymacji do dysponowania przedmiotowymi gruntami. To orzeczenie z 3 Iutego 1950 r. spowodowaio, ze gnmty zostaly odebrane poprzednikom prawnym p0W6dki, a nastepnie przekazane innym podrniotom, co uniemozliwiio ioh zwrot powédce. W tej sytuacji nie ma znaczenia to, Ze orzeczenie z 3 lutego 1950 r. mialo charakter deklaratoryjny, gdyz tyiko W Wyniku jego Wydania, grunty zostaiy przejete przez Skarb Paristwa. W swietie orzeczenia z 8 listopada 1945 r. 1_1ie moze ulegaé watpliwosci, ze gmnty nalezace do dawnych Wiascicieli nie
--- STRONA 5 ---
spehlialy kryterium powierzchniowego okreslonego wart. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stwierdzono W nim, ze na nieruchomosé skiada sie mniej niz 38 ha uzytkow rolnych, podczas gdy nacj onalizacja obejmowala grunty poWyzej 50 ha. W zwiazku z tym, Wbrew stanowisku pozwanego, przedmiotowa nieruchomosé nigdy nie przeszla ex lege na wiasnosé Skarbu Pafistwa, a Wejscie W zycie dekretu nie spowodowato negatywnych skutkow W sferze prawnej poprzednikow prawnych powodki. Z tych Wszystkich Wzgiedow uzasadnione jest stwierdzenie, Ze zaehodzi zwiazek przyczynowy pomiedzy orzeczeniem z 1950 1*. a szkoda poniesiona przez powodke. Szkode rzeczywista (damnum emergens), jaka poniosla powodka stanowi uszczerbek maj atkowy, jaki powstal na skutek nieodwracalnego pozbawienia prawa Wlasnosci do gruntow nalezacych do poprzednikow prawnych powodki. 1 Sporne pomiedzy stronarni bylo to, czy utracony grunt powinien byé wyceniony wg aktualnego przeznaczenia ezy przeznaezenia z 1950 r. Rozstrzygajac te kwestie, Sad zwazyi, ze izmiany urbanizacyjne sa nastepstwem naturalnych praw rozwojowyeh zachodzacych W czasie i zaistnialyby niezaleznie od tego, kto W cianym czasie by} Wlascicielem nieruchomosci. Jedynie W razie Wykazania przez pozwanego, ze W przypadku pozostania gruntow we Wladaniu powodki (iej poprzednikow prawnych) nie doszioby do zmiany przeznaczenia nieruchomosei mozliwe byioby ustalenie wysokosci szkody Wg przeznaczenia nieruchomosci najbardziej prawdopodobnego, przy zalozeniu, ze nie zostai on znacj onalizowany. Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy 0 gospodarce nieruchomosciami przez stan nieruchomosci nalezy rozumieé stan zagospodarowania, stan prawny, stan technicznouzytkowy, a takze stan otoczenia nieruohomosci, W tym Wielkosé, charakter i stopiefi zurbanizowania miejseowosci, W ktorej nieruchomlosé jest polozona. Dla ustalenia stanu prawnego nieruchomosci nie ma znaczenia tresé planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sadu, nieuzasadniony jest zarzut strony pozwanej, ze biegia dokonujac ustalefi dotyczacych aktuainego przeznaezenia nieruchomosci uwzglednila nieobowiazuj acy miej scowy plan zagospodarowania przestrzennego. Biegia W swoj ej opinii poWo1a1a sie na Zmiane Miej scowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta N. i Wsi (. . .) zatWierdzonauchWa1aRady Miej skiej W dr1iu'26 lutego 2003 r. Do _ opinii doiaczyia Wypis z miej seowego planu zagospodarowania przestrzennego z 25 stycznia 2012 r. Wydany przez Burmistrza N. (k. 334337). Zgodnie z art. 8'7 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm.) obowiqzujqce w dniu wejécia w Zycie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzermego uchwalone przed dniem I stycznia I995 r. zachowujq moo do czasu uchwaienia nowych plamiw, jednak nie diuzej nit do dnia 31 grudnia 2003 r. Jak Wskazal Woj ewodzki Sad Ad.tni11istra0yjny W Oisztyllie W Wyroku Z dnia 24 lipca 2009 r. (II SA/OI 582109, LEX nr 553135) czegsciowa zmiana tresci planu zagospodarowania przestrzennego p0 1 stycznia J995 r. nie pozwala na przyjgcie, z'e plan ten zosral uchwalony pa tym dniu. Jednakze, zdaniem Sadu, zgodzié sie nalezy ze stanowiskiem, iz utrata mocy pianow uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie obej mowala zmian W planach dokonanych po tej dacie. Pomimo braku Wyraznej regulacji dotyozacej uchwal podj etych na podstawie przepisow ustawy z dnia 7 lipca 1994 1'. 0 zagospodarowaniu przestrzemym W sprawie zmiany planéw, uchwalonych przed dniem 1 styeznia 1995 r., nalezaioby przyjaé, ze zachowuja one moo obowiazujaca, jednakze tylko 0 tyle, 0 ile majana tyle samodzielny charakter, iz W zakresie objetym nowelizacja, mogaw sposob zupeIny okreslaé przeznaozenie i zagospodarowanie terenu (por. T. Bakowski, Ustawa 0 planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, Wyrok Wojewodzkiego Sadu Administracyjnego W Gliwicaeh z 9 lipca 2009 r. , II SA/GI 318709, LEX or 553029). .. Skoro zatem Wiasciwy organ administracyjny Wydal bieglej jako aktualnie obowiazuj acy miej scowy plan zagospodarowania przestrzennego zmiane zatwierdzona, uchwalcaz 26 lutego 2003 r. Sad W niniej szyrn postepowaniu nie miai zadnych podstaw do kwestionowania tego dokumentu i przyj ecia, ze plan ten nie obowiazuje od 8 lat. Strona pozwana nie przedstawila zadnych okolicznosci przemawiajacym za przedstawionym przez nia stanowiskiem.
--- STRONA 6 ---
Ustalefi W zakresie Wartosci utraconego prawa Sad dokonal W oparciu o omowiony powyzej doWod z opinii biegiego sadowego. Sad uznai, ze miarodajna dla ustaienia Wysokosci odszkodowania bedzie Wartosé prawa Wiasnosci nieruchomosci okreslona Wediug jej stanu na ohwile Wydania Wadliwego orzeczenia, ktore spowodowaio szkode, ozyli na dziefi 3 lutego 1950 roku, a przeznaczenia gmntu i cen aktualnyeh, zgodnie z art. 363 § 2 k.c. Wobec powyzszego, Sad zasadzit na rzecz powédki ustalona przez biegla wartosé utraconego prawa 13.440.013 Z1. Warto W tym miej sou zaznaczyé, ze dokonana przez biegla Wycena okresla tak naprawde cene minimalna nieruohomosci o bardzo duzej powierzchni. Wynika to z zalozenia, ze caia nieruchomosé mialaby bye przedmiotem‘ jednej transakcji. W przypadku podzielenia nieruchomosci i sprzedazy jej W czesciach, z cata pewnoseia uzyskana cena bytaby istotnie wyzsza (por. Wyj aénienia biegiej k. 413v). Odsetki ustawowe z uwagi na odszkodowawczy charakter roszczenia (art. 363 § 2 k.c.) zostaiy zasadzone od daty Wydania wyroku. W razie bowiem ustalenia odszkodowania, zgodnie z zasada wyrazonaw art. 363 § 2 k.c., Wediug cen z chwili Wyrokowania, nalezy sie ono W tej wysokosci, gdy ceny te byiy Wyzsze od Wystepuj acych Wczesniej, dopiero od tej chwili. Zatem od tej chwili mozna méwié o opoznieniu sie dluznika W zaptaeie odszkodowania ustaionego wedlug tych cen i W konsekwencji dopiero od tej chwili mozna zasadzié od niego odsetki za opoznienie (tak trafi1ie Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 roku, I CSK 524108, LEX 511024). Dalej idace zadanie W tym zakresie podlegaio zas oddaleniu. O kosztach procesu Sad orzeki na podstawie art. 98, 100 i 108 § 1 k.p.c. Powodztwo zostato uwzglednione prawie W caiosci, stad na rzecz powodki Sad zasadzil calosé kosztow zastepstwa procesowego — 7.200 zt powiekszonych o opiate skarbowa od pehiomocnictwa — 17 21. Na podstawie art. 113 ust. 1 W zw. z art. 94 (a cantrario) ustawy 0 kosztach sqdowych w sprawach cywilnych Sad nakazai pobrac’: od przegrywaj acego pozwanego Wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Pafistwa na opinie bieglego.
--- STRONA 7 ---
Sygn. 1 C 4'17/11 Na podstawis ustawje 2 dnia 6.09.2001 r. o dosiepie do intormacji pubficzne} Dz. U. H2 ‘poz. 1198 2 pain. ZI11. ' przekazano inforrnaoje publrczna W iorm_1B dokumeniu tub w tormie p|’ZB1W01'20i'1€] P '\ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _VVVVVVV lg \’&1imie E nazwisko wnlcskodawoy Dnia 14 sierpnia 2012 r. \ _ , .......... Sad Okregowy W Warszawie I Wydziai Cywilny W skiadzie nastepuj acym: Przewodniczacyz SSO Jacek Bajak Protokolant: sekr. sadowy Aneta Wesoikowska po rozpoznaniu W dniu 8 sierpnia 2012 1". W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa A. D. przeciwko Skarbowi Paostwa — Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zaplate 1. odmawia odrzucenia pozwu; 2. . zasadza od Skarbu Par’1stWa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. D. kwote 1 065 000 21 (jeden milion szesédziesiat pied tysiecy ziotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 15 sierpnia 2012 r. do dnia zapiaty; . 3. zasadza od Skarbu Pafistwa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. D. kwote 26 684,41 zi (dwadziescia szesé tysiecy szeséset osiemdziesiat cztery ztote i 411’ 100) tytutem zWrotu kosztow postepowania. UZASADNIENIE . W dniu 6 maja 2011 r. A. D. Wniosi o zasadzenie od Skarbu Pafistwa ~ Ministra Rolnictwai Rozwoju Wsi kwoty 300 000 zl tytuiem odszkodowania za szkoda rzeczywista poniesiona przez powoda W zwiazku z Wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczenia z 2 listopada 1950 r. nr (...)orzekaj acego o uchyleniu z urzedu orzeczenia Wojewodzkiego Urzedu Ziemskiego W L. z 6 Wrzesnia 1944 r. (data niewiasciwa) L.dz. (...) i uznajacego, Ze nieruchomosé ziemska (...) polozona W powieoie (...) o obszarze ogolnym 130,8459 ha stanowiaca Wiasnosé J. P. _ i B. maizonkow P. przeszla W dniu 13 Wrzesnia 1944 r. na wlasnosé Skarbu pafistwa na cele reformy rolnej zgodnie z art. 2 ust. I pkt 3 dekretu PKWN z 6Wrzesnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy roinej. . Pozwany Wniosi o oddalenie powodztwa W caiosei kwestionuj ac zadanie co do zasady i Wysokosci. Pozwany Wskazai, iz przedmiotowa niemohomosé zostata rozparcelowana przed data I sieipnia 1945 r. W oparciu o inny akt prawny niz dekret _ .
--- STRONA 8 ---
o reformie rolnej, co skutkuje brakiem zwiazku przyczynowoskutkowego pomiedzy utrata prawa Wiasnosci nieruchomosci a decyzja z 2 listopada 1950 r. /k. 73 odpowiedz na pozew/. Fakt WCZ8§l1i_Bj'SZBg0 rozparcelowania nieruchomosci zakwestionowat powod W pismie z 20 lipca 2011 r. /k. 88/. Pozwany podniosi zarzut niedopuszczalnosci drogi sadowej W pismie z 22 lipca 2011 r. W zakresie roszczenia dotyczacego czasci dzialki nr (...) 0 pow. 0,27 m2 Wskazuj ac, ze dziaika ta jest droga publiczna nalezaca do gminy B.. Pozwany WS1(€:1Z31 na art. 73 ustawy z 13 pazdziernika 1998 r. — Przepisy Wprowadzajace ustawy reformuj ace administracje publiczna zgodnie z ktorym nieruchomosci pozostaj ace We Wiadaniu Skarbu Pafistwa lub jednostek samorzadu terytoriainego, nie stanowiace ich Wiasnosci, a zaj ete pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. staja sie z mocy prawa wiasnoscia Skarbu paristwa lub Wiasciwych jednostek samorzadu terytorialnego za odszkodowaniem. Wiasciwym organem do przyznania odszkodowania jest na podstawie ustawy o gospodarce niemchomoéciami starosta W postepowaniu administracyjnym, co stancwi negatywna przesianke procesowa /k. 107/ ostatecznie precyzuj ac, iz zarzut ten zwiazany jest z czascia dziaiki nr (...) /k. 129/. W pismie procesowym z 8 sierpnia 2012 1'. powod rozszerzyi powodztwo do kwoty 1 065 000 zi z odsetkami od dnia nastepujacego po dniu wydania Wyroku do dnia zapiaty. Sad ustalii, ze daWna nieruchomosé ziemska (...) obejmuje aktualnie dziaiki poiozone W obrebie 4 B., gmina 13., powiat (...), Woj ewodztwo (...) oznaczone numerami ewidencyjnymi: (...) o Iacznej powierzchni 131, 4763 ha /k. 19336 informacje 2 rej estru gmntow/. Czqsé dzialek o iacznej powierzchni 44, 7630 ha odpowiada nieruchomosci nabytej W dniu 12 Iistopada 1936 1'. przez R. N. /k. 15 opinia prywatna, okolicznosé niesporna/. Do parcelacji dzialek doszlo p6znajesienia1945 r., poW6d nieruchomosci zamiennej nie otrzymal /k. 1.3 8139 zezrnania powoda/. We Wniosku z 27 czerwca 1946 r. Woj ewodzki Urzad Ziemski W L. stwierdzii, ze nieruchomosé pod nazwa poiozona W powiecie (. ..), stanowiia Wiasnosé J. P. i B. maizonkow P. i podpadaia pod dzialanie przepisow art. 2 ust. 1 dekretu PKWN z 6 Wrzesnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. We Wniosku tym urzad zwrocii siq do Sadu Grodzkiego W K. o przepisanie W ksiadze hipotecznej tytulu Wiasnosci nieruehomosci na Skarb Pafistwa /k. 95/. Woj ewodzki Urzad Ziemski W L. orzeczeniem z 6 Wrzesnia 1946 r. uznal, ze dziaika gruntu o powierzchni 44,7893 ha z maj atku (...), gm. W., powiat (...), stanowiaca Wlasnosé hipoteczna R. N. nie podlega dziaianiu art. 2 ust. 1 lit. 3 dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy roinej /k. 63 orzeczenie/. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych orzeczeniem z 2 listopada 1950 r. uchylii WW orzeczenje iuznai, ze nieruchomosé (...) poiozona W powiecie (...) 0 obszarze ogolnym 130,8459 ha stanowiaca Wiasnosé J. P. i B. malzonkow P. przeszia W dniu 13 Wrzesnia 1944 r. na Wiasnosé Skarbu Pafistwa na cele reformy rolnej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 dekretu PKWN z 6 Wrzesnia 1944 r. 0 przeprowadzeniu reformy roinej /k. 64 orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rclnych/. Niewaznosé orzeczenia zostaia stwierdzona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ostateczna decyzja Z 23 lutego 2011 r. nr (...) (...) W czasci, W jakiej dotyczyla nieruchomosci o pow. 44,7898 ha nabytej przez R. N. /k. 67 decyzja/. Spadek po R. N. nabyta siostra H. D. w calosci, spadek po H. D. nabyl syn A. D. W ca1o'scit'k. 12 posta.noWier1ie/. Obecna wartosé nieruchomosci wynosi I 065 000 zi /k. 146175 piscnma opinia biegiego, k. 219 ustna uzupeiniaj aca opinia biegiego/. " Stan faktyczny zostat ustalony przez Sad na podstawie dowodéW z dokumentow zawartych W aktach niniej szej sprawy, ktorych autentyczznosé nie byia przez strony kwestionowana. Dowody z dokurnentow W przewazaj acej mierze decyzje adrniriistracyjne oraz orzeczenie Sadu /postanowienie spadkowe/, korzystajac
--- STRONA 9 ---
z materialnej mocy dowodowej Wynikaj acej z tresci art. 244 k.p.c., stanowia doW6d tego, co zostaio W nich urzedowo zaswiadczone. Sad uznai, ze opinia bieglego do spraw Wyceny nieruchomosci zostaia sporzadzona przez osobe posiadaj aca fachowa Wiedze i doswiadczenie. Wyksztalcenie biegiego oraz jego empiria stanowia dla Sadu gwarancje rzetelnosci Sad zwazyi, co nastepuje: powodztwo podlegalo uwzgladnieniu W calosci. Sad odmowii czesciowego odrzucenia pozwu W zakresie zadania zwiazanego z czescia dziaiki nr (...). Bezsporne pomiedzy stronami bylo, ze clziaika (...) stanowi obecnie droge publicznai droga istniaia przed rokiem 1990. Wynika z tego, iz przed 1990 r. grunt ten nalezai do terenowego organu administracji pa1'1stWoWej. Zatem jego status regulowata ustawa z 10 maja 1990 1'. — Przepisy Wprowadzaj ace ustawe o samorzadzie teiytoriainym i ustawe o pracownikach samorzadowych. Zgodnie z art. 5 ustawy grunt ten stat sit; z mocy prawa Wlasnoscia gminy, a zatem art. 73 ustawy z 13 pazdziernika 1998 1'. — Przepisy wprowadzaj ace ustawy reformuj ace administracje publiczna nie mial zastosowania, co skutkowaio oddaleniem wniosku 0 czesciowe odrzucenie pozwu. Merytorycznie oceniaj ac zasadnosé powodztwa Sad miai na uwadze, ze Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjanadzorczaz 23 Iutego 2011 r. nr (...) (...) stwierdzii niewaznosé orzeczenia Ministra Rolnictwai Reform Rolnych z 2 listopada 1950 r. W czesci, W jakiej dotyczyia nieruchomoéci o pow. 44,7898 ha nabytej przez R. N., na podstawie ktorej poprzednik pravmy powoda utracil wiasnosé nieruchomosci. Pozwany nie Wykazait W trakcie procesu, aby do parcelacji nieruchomosci doszio przed 1 sierpnia 1945 r. co uzasadniaioby twierdzenie, iz do przejecia nieruchomosci mogloby dojsé na podstawie art. 1 pkt 4 dekretu o przejeciu nieruchomosci ziemskich. Przeciwnie, ze zlozonych dowodow Wynika, iz podstaWa przej ecia przedmiotowej nieruchomosei byt dekret z 6 Wrzesnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Obala to argumentacje pozwanego o braku zwiazku przyczynowego pomiedzy Wadliwa decyzja a utrata Wtasnosci. Wadliwym orzeczeniem uchylono orzeczenie " Woj ewodzkiego Urzedu Ziemskiego z 6 Wrzesnia 1946 r. i to stanowiio przyczyne powstania szkody i podstawa do pozniej szych dziaian prowadzacych do zlniany stanu prawnego dziatek Wchodzacych W sklad nieruchomosci. Na mocy Wadliwego orzeczenia R. N. zostai bezprawnie pozbawiony Wiasnosci nieruchomosci. Niernoznosé zwrotn dziaiek nabytych przez osoby fizyczne W dobrej Wierze od Skarbu Panstwa wpisanego do ksiegi Wieczystej nie byia spoma. Zgodnie z uchwaiapeinego skiadu Izby Cywilnej z dnia 31 marca 2011 r. III CZP 112/10 do roszezen o naprawienie szkody wyrzadzonej ostateczna decyzja administracyj na wydana przed dniem 1 Wrzesnia 2004 r., ktorej niewaznosé lub Wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2. 3 i 6 k.p.a. Wobec wykazania istnienia wadliwej decyzji nadzorczej, ktorej niewaznosé zostala stwierdzono W postepowaniu nadzorczym, zwiazku przyczynowego pomiedzy decyzja a szkoda oraz Wysokosci szkody powédztwo podlegaio uwzglednieniu W calosci. Odnoszac sia do zarzutu zgioszonego przez pozwanego — a dotyczacego przedawnienia sie roszczenia powoda nalezy Wskazaé, iz stosownie do § 3 art. 160 k.p.a. roszczenie 0 odszkodowanie przedawnia sie z upiywem lat 3 od dnia, W ktorym staia sie ostateczna decyzja stwierdzaj aca niewaznosé decyzji Wydanej z naruszeniem art. 156 k.p.a. albo decyzj a, W ktorej organ stwierdzit W mysl art. 158 k.p.a. , ze zaskarzona decyzja zostala Wydana z naruszeniem przepisu art. I56 k.p.a. Niezaprzeczalnie zas wystapienie przez powoda W 6 maja 201 1 1'. nastapiio przed upiywem terminu przedawnienia (decyzja nadzorcza zostaia Wydana 23 lutego 2011 r.). O kosztach Sad rozstrzygnat stosownie do wyniku sporu zgodnie z trescia art. 98 k.p.c.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy W Warszawie#IC 484111 dn DBd#art. 6 ustawy#art. 2 ust. 1 lit.#art. 101 ust. 1 lit.#art. 160 k.p.a.#art. 156 § 1 k.p.#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 160 § 2 k.p.a.#art. 4 pkt 17 ustawy#art. 363 § 2 k.c.#art. 113 ust.#art. 2 ust.#art. 73 ustawy#art. 2 ust. 1 dekretu#art. 2 ust. 1 pkt#art. 244 k.p.c.#art. 5 ustawy#art. 1 pkt 4 dekretu#art. 156 k.p.a.#art. 158 k.p.a.#art. 98 k.p.c.