Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 479/11 Dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Zbigniew Krupa Protokolant: prot. sąd. Renata Wojtylak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. w N. sprawy z powództwa W B przeciwko B O. o ochronę dóbr osobistych I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda W. B. na rzecz pozwanej B. O. kwotę 2 460,00 zł (dwa tysiące czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 479/11
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r. W ostatecznie sprecyzowanym powództwie skierowanym przeciwko B. O., W. B. domagał się zamieszczenia przez pozwaną w (…) przeprosin oraz zapłaty na rzecz Domu Dziecka w Z. kwoty 5.000 zł. Wniósł nadto o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał, że jego dobro osobiste zostało naruszone poprzez publikację artykułu w (…) z dnia 11 marca 2011 r. w którym został oskarżony przez pozwaną o zanieczyszczanie wody w jej studni poprzez nieszczelne szambo znajdujące się na jego posesji oraz w piśmie pozwanej skierowanym do Wójta Gminy w K. w którym zarzuciła mu kradzież 20 m 3 ziemi. W odpowiedzi na pozew B. O. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według przedłożonej faktury. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, że artykuł który ukazał się w (…) w żadnym jego fragmencie nie wymieniał powoda expressis verbis, a miał na celu jasno wskazać bezczynność urzędów, które miały i mają prawny obowiązek w ustalonym administracyjnie terminie ustalić źródło zanieczyszczenia bakteriami kałowymi w ich studni. Wskazała, że dwukrotnie zwracała się do właściwych instytucji (Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w K.) o przeprowadzenie kontroli szczelności szamb gospodarstw znajdujących się powyżej studni, czego jednak nie uczyniły. W artykule na jaki powołuje się powód nie padło jego nazwisko ani adres, a mowa jest w nim o kilku gospodarstwach które znajdują się powyżej ich posesji, a nie posiadają podłączenia do kanalizacji. Korzystają zatem z szamb i mogą być źródłem skażenia wody bakteriami kałowymi w ich studni. Powód nie jest jedynym sąsiadem - jest ich czworo i każde z gospodarstw może być źródłem bakterii. Odnośnie kwestii zaboru przez powoda ziemi z wykopu znajdującego się na swojej nieruchomości wskazała, że ziemia usunięta w związku z pracami budowlanymi zmierzającymi do wykonania drogi, stanowiła własność właściciela gruntu czyli pozwanej. Każda zatem inna osoba, która bez upoważnienia właściciela zabrała wykopaną ziemię, dokonała tym samym zaboru tej ziemi w sposób naruszający zarówno przepisy prawa cywilnego, jak i karnego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Od kilku lat pomiędzy W. B. a rodziną S. istnieje konflikt na tle sporu granicznego między nieruchomościami stanowiącymi własność stron. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w Zakopanem w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej udzielił zabezpieczenia w ten sposób, ze zakazał B. S. i A. S. czynienia W. B. przeszkód w wykonywaniu przejazdu przez ich działkę. Z powództwa A. i B. S. skierowanego przeciwko m.in. W. B. toczyło się przed Sądem Rejonowym w Zakopanem postępowanie o przeniesienie służebności przechodu i przejazdu, w trakcie którego pozwany wyraziły zgodę zmianę dotychczasowego przebiegu służebności, przy czym strony ustaliły, że na części szlaku W. B. przygotuje grunt, zaś małżeństwo S. pokryje koszty przeniesienia płyt. Powód bez wcześniejszych konsultacji oraz pod nieobecność S. rozpoczął prace ziemne na działce S. związane z urządzeniem szlaku drożnego, a w tym celu zebrał z niej warstwę
--- STRONA 3 ---
ziemi, którą najpierw złożył na własnej nieruchomości. W wiosną 2011 r. ziemię tą rozplantował na swojej nieruchomości. (dowód: zeznania stron: powoda k. 113 i pozwanej k. 114v, protokół rozprawy z dnia 11.09.2009 r. w sprawie Sądu Rejonowego z Zakopanem o sygn. I C 210/07 o zmianę służebności k. 4, fotografie k. 17, kserokopia sprawozdania z badań Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w N. z dn. 9.08.2010 r. nr (…) k. 18, postanowienie SR w Zakopanem z dn. 27.01.2009 r. o ustanowienie drogi koniecznej k. 60, pismo powoda z dn. 30.07.2007 r. skierowane do pozwanej i jej męża k. 61-62, pismo powoda z dn. 11.04.2008 r. k. 63-64, pismo powoda skierowane do pozwanych z dn. 25.10.2005 r. k. 65, oświadczenie J. B. z dn. 27.11.1994 r. k. 66, mapy k. 67-69) Nieporozumienia sąsiedzkie w okolicy wywołuje również kwestia skanalizowania posesji położonych ponad nieruchomością B. i A. S. Nad nieruchomością pozwanej znajdują się trzy gospodarstwa z szambami przydomowymi. W związku z kilkoma zatruciami pokarmowymi w okresie wakacji 2010 r. A. i B. S. powzięli podejrzenia co do czystości wody ze studni, a po kontroli Sanepidu okazało się, że ich studnia zanieczyszczona jest bakteriami z grupy coli. Po uzyskaniu wyników zwrócili się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w K., a następnie we wrześniu 2010 r. do Powiatowego Nadzoru Budowlanego w Z. o przeprowadzenie kontroli okolicznych szamb, by ustalić źródło zakażenia. Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. Wójt Gminy K. zwrócił się m.in. do powoda o przedłożenie umowy na wywóz nieczystości ciekłych wraz z rachunkami za ich wywóz za okres od czerwca 2008 r. do lipca 2010 r. W skierowanej odpowiedzi powód stwierdził, że od 2008 r., ze względu na ukształtowanie terenu, spotyka się z oporem ze strony lokalnych firm co do zawarcia stałej umowy o wywóz nieczystości, poza tym na nieruchomości, ze względu na stały pobyt w L., przebywa jedynie okresowo. Z kolei w związku z zawiadomieniem ze strony S., pismem z listopada 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zwrócił się m.in. do powoda o wyjaśnienia. Po ich uzyskaniu, postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zobowiązał powoda do przedstawienia ekspertyzy technicznej zbiornika na nieczystości, którą powód przedłożył w dwóch niezależnych opiniach. Z obydwu opinii wynikało, że zbiornik jest w dobrym stanie technicznym, obiekt jest szczelny, nie stwierdzono przecieków nieczystości ze zbiornika do gruntu a zbiornik jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. W związku jednak z uzyskaną opinią techniczną autorstwa A. T. stwierdzającą małą retencję ścieków, decyzją z dnia 13 września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zobowiązał powoda do wymiany istniejącego zbiornika na zbiornik o większej pojemności w terminie do 30 marca 2012 r. Jedyna aktywność zadenuncjowanych instytucji dotyczyła prawidłowości posadowienia na nieruchomości pozwanej altanki i studni głębinowej. (dowód: zeznania stron: powoda k. 113 i pozwanej k. 114, pismo powoda i jego żony z dn. 10.11.2010 r. k. 6, pismo Wójta Gminy K. do powoda z dnia 26.07.2010 r. k. 48 wraz z odpowiedzią powoda na pismo z dn. 4.08.2010 r. k. 49, pismo powoda i jego żony z dn. 9.12.2010 r. skierowanego do PINB w Z. k. 50-51, postanowienie PINB z dn. 2.02.2011 r. k. 52, opinia techniczna zbiornika bezodpływowego z dn. 6.06.2011 r. wraz z załącznikiem k. 53-54, pisma pozwanej do PINB w Z. z dn. 17.02.2011 r. k. 88 i z dn. 23.09.2010 r. k. 89, opinia dotycząca stanu technicznego zbiornika z dn. 6.06.2011 r. k. 96, decyzja PINB z dn. 13.09.2011 r. k. 98)
--- STRONA 4 ---
W ramach interwencji Wójta Gminy K. pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. małżeństwo skierowało do niego pismo w którym sprecyzowało warunki w jakich mógłby nastąpić przyłącz powoda do kanalizacji. W piśmie tym podali, że zgadzają się na przyłączenie do kanalizacji W. B. wyłącznie pod nową drogą służebną, pod warunkiem zwrotu poniesionych kosztów sądowych związanych z procesem o przeniesienie służebności; nadto pod warunkiem zwrotu skradzionej spod nowej drogi ziemi, która miała posłużyć do zasypania ubytków powstałych po likwidacji starej drogi, a także pod warunkiem, że po podłączeniu W. B. do kanalizacji pod nową drogą, droga ta zostanie powtórnie i rzetelnie urządzona, bez jakichkolwiek kosztów po ich stronie. Pismem z dnia 8 lutego 2011 r. powód został poinformowany o ostatecznym stanowisku pozwanych. (dowód: kserokopia pisma Wójta Gminy K. z dn. 8.02.2011 r. k. 3, pismo powoda i jego żony z dnia 10.11.2010 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w Z. k. 6, wiadomość e-mail z dn. 10.01.2011 r. skierowana przez pozwaną do Wójta Gminy K. k. 32-35 , przesłana do (…) k. 20-23 i k. 47) Brak działań ze strony zawiadamianych przez pozwaną urzędów spowodował, że S. problemem zainteresowali dziennikarzy (…). W oparciu o informacje przekazane dziennikarzowi, w dniu 11 marca 2011 r. w (…) ukazał się artykuł zatytułowany „(…)”. Wynika z niego, że S. zwrócili o interwencje, wskazując że od kilku lat toczą z sąsiadem spór w sprawie drogi, ogrodzenia i przyłączy kanalizacyjnych. Powtarzające się zatrucia pokarmowe w ich domu wiążą z nieszczelnością szamba u sąsiadów mieszkających powyżej ich posesji. S. zarzucali instytucjom bezczynność. W artykule nie zostało wymienione imię i nazwisko powoda, ani adres jego zamieszkania. Nad nieruchomością pozwanej znajdują się trzy inne gospodarstwa, nie mające podłączenia z gminną kanalizacją. (dowód: zeznania pozwanej k. 114, wydruk komputerowy artykułu (…) z dnia 11.03.2011 r. k. 5) W związku z wcześniejszą publikacją, pismem z dnia 25 marca 2011 r. powód zwrócił się do redaktora naczelnego (…) z prośbą o sprostowanie artykułu. W skutek ich interwencji, w dniu 31 marca 2011 r. na łamach (…) ukazała się publikacja zatytułowana „(…)”. Powód wymieniony z imienia i nazwiska, zarzucał w publikacji, że sąsiedzi utrudniają przyłącz do kanalizacji jego posesji. (dowód: pismo powoda skierowane do Redaktora Naczelnego (…) z dn. 25.03.2011 r. k. 56-57, wydruk internetowego (…) z dn. 31.03.2011 r. k. 19) Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów w tym korespondencji każdej ze stron z właściwymi instytucjami, orzeczeniami Sądu Rejonowego w Zakopanem, a także wydrukach internetowych (…). Odnośnie przedłożonych dokumentów, ich autentyczność i moc dowodowa nie była przez żadną ze stron kwestionowania, nie budziła też wątpliwości Sądu. Zeznania stron znalazły pełne odzwierciedlenie w przedłożonym do sprawy materiale dowodowym. Brak było podstaw by odmówić wiarygodności zeznaniom stron. Szczegółowe ich zeznania nakreśliły tło istniejącego konfliktu oraz trudności z ostatecznym uregulowaniem spornych kwestii. Również w kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia zeznania stron były zgodne. Powód przyznał, że nie uzgadniał wcześniej z pozwaną szczegółów dotyczących realizacji uzgodnień dokonanych między stronami w toku postępowania o przeniesienie służebności przechodu i przejazdu, w tym tego - co należy zrobić z usuniętą z niego ziemią, jak również
--- STRONA 5 ---
że nie miał zamiaru rozmawiać o tym z pozwaną. Potwierdził też w całej rozciągłości, że wprawdzie w czasie wykonywania prac ziemnych nie był obecny w K., niemniej wydał wykonawcy polecenie, by po zebraniu ziemi ze starego szlaku, ziemia ta została rozmieszczona na jego nieruchomości. Powód potwierdził również fakt, że nie jest jedynym sąsiadem pozwanej, którego nieruchomość pozostaje nieskanalizowana. Pozwana nakreśliła dodatkowo w jakich okolicznościach udała się po interwencję do gazety, a zeznania te Sąd ocenił jako przekonujące, znalazły bowiem pełne odzwierciedlenie w przedłożonej przez strony dokumentacji, jak i treści artykułu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd jest związany podstawą faktyczną powództwa, nie może wyjść poza nią i nie jest uprawniony do jej zmiany. Stąd też Sąd ograniczył rozpoznanie sprawy wyłącznie do roszczeń, jakie wynikały z faktów przytoczonych przez powoda na potwierdzenie zgłoszonych żądań. Podstawową konstrukcję cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych zawiera art. 24 § 1 k.c. Stosownie do jego treści ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Art. 23 k.c. nie zawiera legalnej definicji dobra osobistego a wyliczenie dóbr osobistych w tym przepisie ma jedynie charakter przykładowy. Przeważający w doktrynie i judykaturze jest pogląd, że dobra osobiste, ujmowane jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące m.in. o jego pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Z przepisów art. 23 i 24 k.c. wynika jednak, że dobro osobiste podlega ochronie w zakresie jego naruszenia - jedynie zatem w tej sferze mogą być uruchomione działania rekompensacyjne, przy czym dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na tej podstawie. W judykaturze podkreśla się, że to powód zakreśla granice rozpoznania sprawy poprzez oznaczenie które z działań uznaje za naruszające jego dobro prawne i w jakim zakresie. Na tej podstawie następuje ocena zasadności zgłoszonego żądania w ramach którego w pierwszej kolejności ustaleniu podlega czy naruszenie dobra osobistego miało miejsce, w przypadku dopiero jego pozytywnego wyniku - ocena czy działanie pozwanego miało charakter bezprawny (vide m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. V CK 609/03, Lex nr 109404). Co szczególnie istotne, w poglądach doktryny i judykatury dominuje pogląd wedle którego, oceny dobra osobistego a w konsekwencji również jego naruszenia, dokonywać należy z punktu widzenia kryteriów obiektywnych, odwołujących się do ocen przyjętych w społeczeństwie, a przy ustaleniu czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności. Sąd orzekający stanowisko to w pełni aprobuje, główną bowiem funkcją jaką pełnią dobra
--- STRONA 6 ---
osobiste, a w związku z tym i służąca ich nienaruszalnemu istnieniu - ochrona, jest zapewnienie podmiotowi któremu przysługują, niezakłóconego funkcjonowania. Istotne jest równocześnie jaką reakcję wywołało w społeczeństwie to naruszenie, w szczególności czy dane działanie skutkujące naruszeniem cudzego dobra osobistego - biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie - mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie osoby żądającej ochrony prawnej. Abstrahuje się tym samym od subiektywnych odczuć osób oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 23 maja 2000 r., sygn. IV CKN 1076/00, Lex nr 57280; wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 1997 r., sygn. III CKN 33/97, Lex nr 29457). Należy przy tym przywołać poglądy doktryny, iż dobra osobiste to wartości ściśle związane z jednostką ludzką, razem z nią powstają i wygasają, a prawa tzw. „osobistości” nie mogą być przenoszone na inną osobę. Dlatego też przewidziane w art. 24 k.c. roszczenia o ochronę dóbr osobistych mogą być dochodzone jako ściśle związane z osobą pokrzywdzoną i tylko przez tę osobę. Jak się podkreśla, nie wyklucza to a priori możliwości naruszenia dóbr osobistych określonej grupy podmiotów. W wypadku jednak działania skierowanego wobec grupy osób, osoba wchodząca w jej skład może domagać się ochrony jej dóbr osobistych, jeżeli okoliczności w których to działanie nastąpiło, pozwala jego adresatom jednoznacznie zidentyfikować tę osobę jako należącą do określonego kręgu podmiotów. W niniejszym postępowaniu, powód naruszenia dóbr osobistych upatrywał w postawieniu mu przez pozwaną na forum (…) zarzutu zanieczyszczenia wody w jej studni poprzez nieszczelne szambo znajdujące się na jego posesji. Żądanie ochrony dotyczyło również analogicznych zarzutów jakie znalazły się w piśmie skierowanym do Wójta Gminy K. W ocenie Sądu, powód nie udowodnił, że na skutek działań pozwanej doszło do naruszenia czy choćby zagrożenia przysługującego mu dobra osobistego, w tym jego dobrego imienia. Z dokonanych ustaleń wynika, że w związku z zakażeniem bakteriami z grupy coli studni należącej do pozwanej, z chwilą powzięcia informacji o groźnym zakażeniu, podjęli natychmiastowe działania celem ustalenia źródeł zanieczyszczenia. W tym celu zwrócili się do właściwych instytucji - z jednej strony Urzędu Gminy K., z drugiej zaś Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., które w zakresie swoich kompetencji podjęły niezbędne działania, nie informując jednak małżonków o ich wynikach. Brak dostrzegalnej reakcji stosownych władz, w połączeniu z bezsilnością, zadecydowało o podjęciu przez pozwaną decyzji o upublicznieniu dotykającego małżonków problemu bezczynności właściwych w tym zakresie organów, co znalazło wyraz w publikacji (…) z dnia 11 marca 2011 r. Nie bez znaczenia pozostaje, iż rola mediów w przekazywaniu i upowszechnianiu treści pozostających w związku ze sprawami budzącymi zainteresowanie, dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawa, jest znacząca. Siła oddziaływania mediów, ich wolność i niezależność, jest tak wielka, że może kształtować społeczeństwa i politykę, w wymiarze zaś lokalnym - stanowi często instrument kontroli władz publicznych. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwie artykuł nawiązywał do istniejącego na terenie C. konfliktu sąsiedzkiego, niemniej ani żaden jego fragment ani w żadnym cytowana w nim wypowiedź pozwanej nie odnosiła się do osoby powoda. Wszakże nie zachodziły podstawy do wniosku, że nieszczelność szamba zarzucana była indywidualnie powodowi, skoro w jakikolwiek sposób treść tejże publikacji nie związana była z osobą powoda czy to bezpośrednio, czy choćby pośrednio - poprzez precyzyjne wskazanie należącej do niego nieruchomości. Odmiennej oceny nie uzasadnia argument powoda jakoby o tym, że chodziło o jego osobę, przesądzać miała prywatna korespondencja pozwanej kierowana do
--- STRONA 7 ---
poszczególnych instytucji. Zważyć bowiem należy na fakt, iż treść tej korespondencji nie była powołana w artykule w sposób pozwalający na jakąkolwiek bliższą identyfikację powoda, tymczasem treść publikacji zawierająca wypowiedź pozwanej odnosi się do grupy sąsiadów, a co za tym idzie - nie pozwala na identyfikację konkretnej osoby, której dobra miałyby zostać naruszone. W ocenie Sądu powód w niniejszej sprawie nie wykazał, iż przez przywołanie przez pozwaną w publikacji kręgu sąsiadów została naruszona sfera jego dóbr osobistych jako dóbr indywidualnych konkretnie określonej osoby. Ocena, czy nastąpiło naruszenie godności i czci nie może być bowiem, jak wyżej wskazano, dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej. Na podstawie obiektywnych kryteriów oceny nie można przyjąć, iż powołaną przez pozwaną grupę jej sąsiadów opisywanych w tym tekście, można zidentyfikować co do imienia i nazwiska z powodem. W tym względzie Sąd miał na względzie, że do takiej identyfikacji przyczynił się w istotny sposób, decydując się na zaaranżowanie swoistej repliki w publikacji (…) z dnia 31 marca 2011 r. Okoliczność ta nie zmienia jednakże całościowej oceny Sądu, jako że wyżej opisana identyfikacja przez adresata ma następować bezpośrednio, jednoznacznie i to bez konieczności podejmowania dodatkowych czynności, choćby takich jak zapoznawanie się ze związanymi z pierwotnym artykułem tytułów. Stąd też, w ocenie Sądu, w ustalonym zakresie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych W. B. w postaci jego dobrego imienia. Tym samym bezprzedmiotowa okazała się analiza bezprawności, czy zawinienia działania naruszającego te dobra w kontekście art. 448 k.c. Odnosząc się zaś do żądania sformułowanego w oparciu o treść pisma skierowanego przez pozwaną do Wójta Gminy K., wskazać należy, iż - jak wyżej wskazano - uwzględnienie żądania o ochronę dóbr osobistych wymaga nie tylko ustalenia i dokonania oceny, czy i jakie dobro osobiste żądającego ochrony zostało naruszone, ale również stwierdzenia bezprawności działania sprawcy. Należy mieć przy tym na względzie, iż przepis art. 24 § 1 k.c. posługuje się konstrukcją domniemania bezprawności co oznacza, że ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pozwanym. Na dochodzącym ochrony ciąży jedynie obowiązek wykazania faktu naruszenia lub zagrożenia jego dobra osobistego. Cześć czy dobre imię człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Zwrócić przy tym należy uwagę, że nie każde pomówienie tego rodzaju jest działaniem bezprawnym, uzasadniającym żądanie ochrony na podstawie art. 24 k.c. Samo przeświadczenie sprawcy o prawdziwości zarzutu nie uchyla możliwości żądania ochrony, również bowiem i w takim wypadku osoba, której imię zostało naruszone, ma interes w żądaniu odwołania zarzutu obiektywnie nieprawdziwego. Odmiennie przedstawia się zaś sytuacja, gdy zarzut był nie tylko subiektywnie, ale i obiektywnie prawdziwy, a został postawiony niepublicznie i w celu ochrony uzasadnionego interesu sprawcy naruszenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W takim przypadku nie ma bezprawności działania i tym samym upadają przesłanki do żądania ochrony przewidzianej w art. 24 k.c. W sprawie niniejszej powód postawił pozwanej zarzut o bezprawne oskarżenia w piśmie skierowanym do Wójta Gminy K. o kradzież 20 m 3 ziemi z posesji do niej należącej, co podważa jego dobre imię. W ocenie Sądu, działania pozwanej nie miały jednak cech działania bezprawnego.
--- STRONA 8 ---
Nie można analizować treści formułowanych pisemnie przez pozwaną sformułowań na temat powoda bez uwzględniania sytuacji, w której stwierdzenia te padły. Sąd zważył, że sformułowania zawarte w piśmie do Wójta Gminy K. padły w kontekście zachowania powoda, który bez wcześniejszych ustaleń, jednostronnie podjął decyzję o zebraniu warstwy ziemi z istniejącego na działce należącej do pozwanej - szlaku drożnego. Wypowiedź ta wprawdzie stanowiła kategoryczną i negatywną ocenę zachowania powoda, ale nie była oceną dowolną i nieuzasadnioną, ponieważ postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie, w tym zeznania samego powoda, potwierdziło, że W. B. zlecił wykonawcy zadania złożenie zebranej z nieruchomości pozwanej ziemi - na terenie własnej posesji (k. 112v). Ziemia usunięta z nieruchomości pozwanej stanowiła zaś własność właściciela gruntu, tj. pozwanej. W tych warunkach należy uznać, że zarzut nie tylko nie był postawiony publicznie, ale - co wynika wprost z zeznań powoda - okazał się prawdziwy. Z akt wynika zresztą, że korespondencja pozwanej do Wójta Gminy K. wywołana była postępowaniem powoda, który kilkukrotnie zwracał się do tego organu gminy z prośbą o interwencję. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania również w tej części. Mając zatem na uwadze powyższe, z uwagi na fakt, iż nie zostały spełnione przesłanki ochrony dóbr osobistych powoda, tym samym powodowi nie przysługiwała ochrona z art. 24 k.c. W konsekwencji zaktualizowaniu nie uległy również przesłanki oparte na treści art. 448 k.c., brak było zatem podstaw uzasadniających zasądzenie na wskazany przez powoda cel społeczny kwoty żądanej tytułem zadośćuczynienia. Z tych względów powództwo podlegało w całości oddaleniu. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 §1 i §3 k.p.c.). Na zasądzone od powoda koszty złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.460 zł, ustalone jako ustalona stawka wynagrodzenia za udzieloną pozwanej pomoc prawną.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział#IC 479/11 Dnia 25 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następując#art. 24 § 1 k.c.#Art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.