Postanowienie IC 476/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocław

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 476/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Gruszczyńska - Michurska Protokolant: Marcin Guzik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. kosztami sądowymi, od uiszczenia których powód był zwolniony, obciąża Skarb Państwa; IV. zasądza od Skarbu Państwa - kasa Sądu Okręgowego we Wrocławiu - na rzecz adwokat B. S. kwotę 3.600 zł powiększoną o należną stawkę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. z. 1. odnotować; 2. kal. 21 dni. 15.11.2011. --- STRONA 2 --- Sygn.akt IC 476/10 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 20 kwietnia 2010 r. powód W. K. (1) domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - (...) w W. kwoty 200.000 zł. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że kwota 200.000 zł stanowi odszkodowanie i zadośćuczynienie za naruszenie jego prawa do odpowiedniej opieki lekarskiej podczas odbywania kary pozbawienia wolności i doprowadzenie do (...). Powód podał, że w maju 2002 r. został zatrzymany w związku z wprowadzeniem do wykonania kary pozbawienia wolności. Już wtedy stan jego (...) był poważny, w związku z urazem doznanym w wypadku samochodowym w 2000 r. Od samego początku lekarze zalecali powodowi zabieg (...), który miał uratować (...). Lekarze z więziennej służby zdrowia w (...) w W. przez około rok zwlekali ze skierowaniem powoda na tę operację. W 2003 r. stan (...) powoda pogorszył się i w wyniku konsultacji (...) w szpitalu przy (...) w B. powód miał być pilnie przewieziony do Kliniki (...) we W. na zabieg (...), do czego jednak nie doszło wskutek zaniedbań ze strony (...) w W.. Gdy W. K. (1) uzyskał przerwę w odbywaniu kary i chciał się poddać zabiegowi ratującemu (...), w Klinice (... ) we W. stwierdzono, że w wyniku zwlekania nastąpił (...), co doprowadziło do (...). Obecnie powód (...), dodatkowo choruje na (...), która uszkadza (...). Powód wskazał, że żąda odszkodowania za (...) w wysokości 150.000 zł i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości 50.000 zł. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - (...) w W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Wskazał, że z treści pozwu wynika, iż powód wywodzi, że w czasie pobytu w (... ) w W. w 2002 r. doprowadzono u niego do (...), ponieważ nie otrzymał odpowiedniej opieki lekarskiej ani nie uzyskał przerwy w karze. Dalej pozwany zarzucił, że W. K. (1) jest recydywistą wielokrotnie karanym za popełnienie wielu przestępstw (pierwsze popełnił w 1979 r.) i wielokrotnie osadzanym w różnych jednostkach penitencjarnych. W okresie od 21 kwietnia 2002 r. do 22 maja 2003 r. powód przebywał kolejno w (...) w P., (...) w R., (...) w K., (...) w W., (...) nr (...) we W., ponownie (...) w W., ponownie (...) nr (...) we W., (...) w B. i znów (...) w W., skąd 22 maja 2003 r. został zwolniony na przerwę w karze. W tym skazaniu powód przebywał zatem w (... ) w W. trzykrotnie, łącznie przez około 6 miesięcy. Po wyjściu na wolność na przerwę w karze powód popełniał kolejne przestępstwa. Pozwany wskazał, że z dokumentacji lekarskiej powoda z pobytu w jednostkach penitencjarnych wynika, iż powód doznał (...) w 1993 r., w następstwie (...). W dniu 23 kwietnia 2004 r. przy badaniu wstępnym przy aresztowaniu powoda i przyjęciu go do (... ) w P. stwierdzono u powoda (...). Od samego początku tamtego pobytu W. K. (1) w różnych jednostkach penitencjarnych był on otoczony troskliwą opieką medyczną, o czym świadczy niezliczona ilość udzielonych świadczeń medycznych. Powód nie zawsze stosował się do zaleceń lekarskich, odmawiał przyjmowania leków bądź poddania się badaniom. Z (...) w P. powoda skierowana do R. i K., gdzie był konsultowany w tamtejszych szpitalach. Po przybyciu do (...) w W. również niezwłocznie skierowano powoda na konsultacje specjalistyczne u lekarzy (...), a także do szpitali, w tym pozawięziennych, we W.. Po wydaniu ostatecznej diagnozy powód znalazł się na oddziale (...) szpitala przy (...) w B.. Pozwany podkreślił, że to na wniosek lekarzy (...) w W. sąd penitencjarny prowadził postępowanie o --- STRONA 3 --- przerwę w karze dotyczącą powoda. Pozwany nie dopuścił się zatem żadnych zaniedbań wobec powoda i nie jest prawdą, że powód czekał rok na podjęcie jakichkolwiek działań. W piśmie procesowym z dnia 15 września 2010 r., sporządzonym w imieniu powoda przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, W. K. (1) zmodyfikował żądanie pozwu, domagając się kwoty 200.000 zł jedynie tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powód żądał także zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, w tym kwoty podatku VAT. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód W. K. (1) był osadzony w (...) w W. w okresach od 14 czerwca do 21 sierpnia 2002 r., od 11 października do 23 grudnia 2002 r. i od 19 marca do 22 maja 2003 r. /okoliczności bezsporne/ W latach 90. XX wieku powód doznał (...) w wyniku wypadku samochodowego. /dowód: karty informacyjne leczenia szpitalnego - k. 220, 225-227/ W roku 1998 powód przebył w Klinice (...) we W. (...). /dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego - k. 225/ W związku z doznanym urazem, po przeprowadzeniu operacji (...), w (...) powoda wystąpił (...), stanowiący częste powikłanie, występujące nawet mimo stosowania profilaktyki przeciwzapalnej i poddawania się częstym kontrolom specjalistycznym. Spowodował on bolesny (...). /dowód: opinia biegłej z zakresu (...) - k. 291/ Powód w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, w tym w (...) w W., często korzystał z konsultacji lekarskich, w tym konsultacji lekarzy specjalistów. Choruje na (...), więc regularnie korzystał z porad (...). Miał zapewnione nowoczesne leczenie, z zastosowaniem nowoczesnych preparatów (...). Ponieważ zgłaszał ból (...), był konsultowany przez (...) zatrudnianych przez (...), a także - na ich zlecenie - na oddziałach (...) (m.in. w Klinice (... ) we W.). Powoda kierowano m.in. na ostry dyżur (...). W lipcu 2002 r. konsultacje (...) powoda miały miejsce w odstępach 2-3 dniowych. /dowód: książki zdrowia powoda - koperta k. 70; zeznania świadków: W. P. - k. 266-267, A. W. - k. 270-271/ (... ) w W. zatrudniał w okresie osadzenia tam powoda 3 lekarzy pierwszego kontaktu, którzy byli dostępni od godz. 7-8 do 19.30. Ponadto na miejscu w (... ) konsultowali specjaliści, m.in. (...). Na terenie (... ) funkcjonowało laboratorium diagnostyczne, wykonywane były badania rtg i EKG, działała apteka. Kuchnia zapewniała posiłki odpowiadające określonym dietom, np. (...). Pacjenci wymagający specjalistycznego leczenia (...)byli kierowani na oddział (...)szpitala przy (... ) w B.. W razie wyczerpania możliwości diagnozowania lub leczenia (...)w warunkach więziennej służby zdrowia, pacjenci byli kierowani do leczenia w warunkach wolnościowych - po uzyskaniu stosownej decyzji Sądu Penitencjarnego. /dowód: zeznania świadków: A. P. - k. 270, A. W. - k. 270-271/ Powód podczas pobytu w (...) w W. miał znacznie łatwiejszy dostęp do lekarzy (podstawowej opieki oraz (...)) i badań niż chorzy przebywający na wolności. /dowód: zeznania świadków: W. P. - k. 266-267, B. B. - k. 269, A. P. - k. 270, A. W. - k. 270-271/ W 2001 r. W. K. (1) był hospitalizowany w Klinice (...) we W.. Nie został wówczas zakwalifikowany do zabiegu (...) z uwagi na stwierdzenie bolesnego (...). Opinie na ten temat wygłosili lekarze chirurdzy (...). --- STRONA 4 --- /dowód: dokumentacja medyczna powoda z Kliniki (...) we W. - k. 132, 173-174/ W okresie od 13 stycznia do 25 lutego 2003 r. powód przebywał na Oddziale (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej przy (...) w B.. Był wówczas konsultowany m.in. w Klinice (...) w K., w wyniku czego skierowano go na zabieg (...). Zabieg miał być wykonany we W.. /dowód: dokumentacja medyczna powoda z ZOZ przy (...) w B. - koperta k. 215; zeznania świadka A. D. - k. 90-91; książki zdrowia powoda - koperta k. 70/ Postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydziału V Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 14 maja 2003 r. udzielono powodowi przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności na okres 3 miesięcy. Powód opuścił (...) w W. w dniu 22 maja 2003 r. Przerwa była następnie przedłużana, a jej koniec przypadał ostatecznie na 1 sierpnia 2004 r. /dowód: akta przerwy w karze skazanego, akta osobowe - cześć „B" We wrześniu 2003 r. powód został przyjęty do Kliniki (...) we W.. Odmówiono mu tam wykonania zabiegu (...) z uwagi na (...), dyskwalifikujący do dalszego leczenia operacyjnego. /dowód: dokumentacja medyczna powoda z Kliniki (...) we W. - k. 170-171, 205/ Zabieg (...) przeprowadza się po wygaszeniu stanu (...). U powoda stan (...) utrzymywał się bardzo często i długo, był oporny na leczenie. W ostrym stanie zapalnym każdy zabieg operacyjny może spowodować przyśpieszenie (...). /dowód: opinia biegłej z zakresu (...)- k. 291/ Bolesny (...)prowadzi do (...). /dowód: zeznania świadka M. N. - k. 91-92/ W dniu 12 grudnia 2004 r. (...) W. K. (1) została (...). /dowód: dokumentacja medyczna powoda z Kliniki (...) we W. - k. 182-183/ Zgodnie z zasadą przyjętą w (...)nie podlega leczeniu. Jeżeli daje dolegliwości bólowe, przeprowadza się zabieg (...), a jeżeli nie powoduje bólu, zostawia (...). /dowód: ustna uzupełniająca opinia biegłej z zakresu (...)- k. 316/ (...)powoda wywoływała silny ból. /dowód: książki zdrowia skazanego W. K. - koperta na k. 70/ Powód w czasie pobytu w (...) w W. był prawidłowo leczony (...). /dowód: opinia biegłej z zakresu (...)- k. 291/ Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód domagał się zadośćuczynienia za krzywdę mającą wynikać z nieprawidłowego leczenia choroby (...) podczas odbywania kary w (...) w W., wynikiem czego była (...). Jako podstawę prawną roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę (tj. szkodę niemajątkową) wynikającą z pogorszenia stanu zdrowia należy wskazać przepisy art. 445 § 1 w zw. z art. 444 § 1 i art. 417 § 1 k.c. W myśl art. 445 § 1 w zw. z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Ewentualną odpowiedzialność Skarbu Państwa z tego tytułu uzasadnia z kolei art. 417 § 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zasadnie pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym reguluje art. 4421 k.c., zgodnie z którym roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega --- STRONA 5 --- przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, z tym że termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538) wprowadzającej powyższy przepis do k.c., przepis ten stosuje się do roszczeń o naprawienie szkody powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (10 sierpnia 2007 r.), które według przepisów dotychczasowych w tym dniu nie były jeszcze przedawnione. Powód dowiedział się o szkodzie (którą wg niego stanowiła (...)) najpóźniej w grudniu 2004 r., kiedy został poddany zabiegowi (...). Należy przyjąć, że powód miał wówczas dostateczną wiedzę, ażeby wiązać szkodę z działaniami Skarbu Państwa - (...) w W.. Okres 3 lat od dnia, kiedy powód dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, upłynął zatem w grudniu 2007 r. W momencie wystąpienia przez W. K. (1) z pozwem w rozpoznawanej sprawie (20 kwietnia 2010 r.) jego roszczenie odszkodowawcze było już przedawnione. Niezależnie od skutecznie podniesionego zarzutu przedawnienia, powództwo nie zasługiwałoby na uwzględnienie również z racji nieudowodnienia przez powoda przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Dla skutecznego dochodzenia od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z pogorszenia jego stanu zdrowia - (...), W. K. (1) musiałby udowodnić, że w czasie osadzenia w (...) w W., w okresie wskazanym w pozwie, pozbawiono go prawa do odpowiedniej opieki lekarskiej; miało to polegać na zwlekaniu ze skierowaniem powoda na zabieg (...), konieczny dla ratowania (...). Dalej powód powinien wykazać, że skutkiem powyższych zaniedbań po stronie pozwanego stan (...) powoda pogorszył się i powstała konieczność (...). Powyższych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej powód nie udowodnił. Przeprowadzone dowody nie potwierdziły zarzutów W. K. (1) odnośnie nieprawidłowego leczenia go w (... ) w W., w szczególności opóźniania skierowania powoda na zabieg (...). Jak wynika z zeznań świadków i z książek zdrowia powoda, podczas pobytu w (...) w W. W. K. (1) miał zapewnioną opiekę zdrowotną. Korzystał regularnie z konsultacji lekarzy pierwszego kontaktu oraz specjalistów, zwłaszcza (...), był leczony (...)w szpitalu przy (...) w B., a także badany i leczony w specjalistycznych jednostkach pozawięziennych, przede wszystkim w Klinice (... ) we W.. W okresie pogorszenia stanu (...)powód był konsultowany przez (...)nawet co 2-3 dni. Po skierowaniu powoda w roku 2003 na zabieg (...) wszczęte zostało postępowanie przez Sądem Penitencjarnym o udzielenie powodowi przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, zakończone uwzględnieniem wniosku powoda. Okoliczności te nie wskazują, zdaniem Sądu, ażeby administracja (... ) w W. w jakikolwiek sposób bagatelizowała (...) powoda czy też zwlekała z umożliwieniem mu leczenia. Istotne jest również, że powód już w 2001 r. przebywał na oddziale (...)i był diagnozowany pod kątem przeprowadzenia (...), jednak nie zakwalifikowano go do wykonania tego zabiegu. Prawidłowość leczenia (...)powoda potwierdził także dowód z opinii biegłej sądowej z zakresu (...), lek. med. E. G.. Biegła przeanalizowała dokumentację leczniczą powoda i w opinii pisemnej stwierdziła, że postępowanie lecznicze wobec niego było prawidłowe. Wniosek ten powtórzyła w uzupełniającej opinii ustnej, w której wyjaśniła, że leczenie (...)odbywa się według pewnych schematów. Leczenie powoda od tych schematów nie odbiegało - było postępowaniem typowym i właściwym. Wyniki postępowania dowodowego w sprawie nie potwierdzają także twierdzeń powoda o tym, że konieczność (...)była wynikiem zwlekania z wykonaniem zabiegu (...). Biegła w opinii stwierdziła, że nie ma pewności, iż wcześniej przeprowadzony zabieg mógł uratować (...). Wskazała, że nie jest w stanie określić, kiedy był optymalny czas na wykonanie (...) u powoda, natomiast (...) (który u powoda --- STRONA 6 --- utrzymywał się długo i nawracał) stanowił przeciwwskazanie do przeprowadzenia tego zabiegu. Nie ma zatem podstaw, ażeby wiązać (...)przez powoda z niewykonaniem zabiegu (...), a tym bardziej żeby obciążać (...) w W. odpowiedzialnością za nieprzeprowadzenie u powoda tego zabiegu. Trzeba w tym miejscu wskazać, że opinia pisemna biegłej z zakresu (...)wraz z uzupełniającą opinią ustną zawierała wyczerpującą odpowiedź na pytania Sądu i dostatecznie jasno i stanowczo rozstrzygała wątpliwości co do leczenia powoda i przyczyn (...). Strony nie zgłosiły żadnych zarzutów co do opinii biegłej. Opinia mogła zatem stanowić podstawę dokonania ustaleń na okoliczność prawidłowości leczenia powoda i przyczyn (...). Z przedstawionych względów Sąd w punkcie I sentencji wyroku oddalił powództwo. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Koszty procesu poniesione przez pozwanego w niniejszej sprawie sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego, które w oparciu o § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zmianami). W punkcie III sentencji wyroku Sąd obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi, od których powód został zwolniony. Nie było podstaw, aby zgodnie z art. 113 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.) nieuiszczoną opłatą od pozwu oraz wydatkami obciążyć którąś ze stron procesu. W punkcie IV sentencji wyroku Sąd na podstawie § 19 oraz § 2 ust. 3 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zmianami) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. S. kwotę 3.600 zł powiększoną o należną stawkę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Z/ 1) odnotować, 2) odpis doręczyć wg wniosku, 3) kal. 14 dni