Postanowienie IC 384/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2012r. Sąd Okręgowy w Nowym Sącz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 384/08 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2012r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Adam Woźniakiewicz Protokolant: sekr. sąd. Bożena Zaremba po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. w N. sprawy z powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w N. o zapłatę I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda A. M. na rzecz Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w N. kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. III. Nakazuje ściągnąć od powoda A. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 402,32 zł ( czterysta dwa złote 32/100) tytułem wydatków tymczasowo wypłaconych ze środków budżetowych tut. Sądu . --- STRONA 2 --- IV. Przyznaje ze środków Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu na rzecz adw. W. O. z Kancelarii Adwokackiej w N., ul. (…) kwotę 4.428 zł ( czerty tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) , w tym 828 zł ( osiemset dwadzieścia osiem złotych) podatku od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi A. M. z urzędu --- STRONA 3 --- Sygn. akt I C 384/08 UZASADNIENIE do wyroku Sądu z dnia 31 maja 2012r. Powód A. M. wystąpił z powództwem skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego w N. domagając się zasądzenia kwoty 115 000,00zł zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu wywołany niewłaściwym procesem leczenia w Zakładzie Karnym w N., w którym powód odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od 1.06.2005r. do 2.02.2010r. Powód podniósł, iż pomimo zdiagnozowania cukrzycy, nie została mu przyznana specjalistyczna dieta, niewłaściwie leczone były jego dolegliwości krtani oraz migdałków, miał podejrzenie choroby nowotworowej krtani. Precyzując podstawę faktyczną żądania powód wskazał, iż w czerwcu 2005r. został przyjęty do ZK w N. Nie dolegały mu wówczas żadne schorzenia, jedynie przed rozpoczęciem odbywania kary pozbawienia wolności leczył się stale na cukrzycę typu 2. Na początku lipca u powoda pojawiły się dolegliwości związane z bólem i opuchlizną gardła. Pomimo zgłoszenia tych dolegliwości, dopiero w lutym 2006r. podjęto decyzję o przetransportowaniu chorego do Zakładu Karnego w Ł. celem leczenia zaawansowanego ropnego zapalenia krtani i migdałków. W związku ze stanem zdrowia, w dniu 18.06.2006r. powód otrzymał przerwę w odbywaniu kary, podczas której podjął leczenie u lekarza laryngologa G. B. Po powrocie do Zakładu Karnego odbywał konsultacje laryngologiczne u dr W. M. Powód został przetransportowany do szpitala więziennego w B, gdzie miał zostać poddany zabiegowi usunięcia migdałków, lecz wycofał zgodę na zabieg. Operacja została przeprowadzona dopiero po ponownym przetransportowaniu powoda do B. w styczniu 2008r. Zdaniem A. M. stan jego zdrowia uległ gwałtowanemu pogorszeniu na skutek warunków w jakich odbywał karę pozbawienia wolności w N., a przede wszystkim niezapewnienia mu należytej opieki medycznej w związku ze stwierdzoną u niego cukrzycą, nie miał zapewnionej na stałe diety cukrzycowej, która była wobec niego stosowana jedynie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego poziomu cukru we krwi. W piśmie procesowym z dnia 18.11.2010r. powód rozszerzył podstawę faktyczną żądania podnosząc naruszenie godności poprzez osadzenie w celach przeludnionych, w których nie miał zapewnionego metrażu 3m 2 . /k.1, 310, 55-57, 148-150, 310-311/ Strona pozwana Skarb Państwa – Dyrektor Zakładu Karnego w N. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zachowanie strony pozwanej nie było bezprawne ani też zawinione. O okresowych przeludnieniach w celach zgodnie z obowiązkiem ustawowym Zakład Karny informował sędziego penitencjarnego. Przeludnienie w Zakładzie Karnym N. występowało tylko do 2009r. Stan przeludnienia nie wynikał z winy funkcjonariuszy i nie zwalniał zakładu z obowiązku przyjęcia skazanych do odbycia kary. /k.21, 159, 372, 385-387/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód A. M., s. F., ur.(…) odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w N. w okresie od 6.01.2005r. do 22.02.2010r. W okresie 24.10.2005r. – 19.06.2006r. przebywał na przerwie w odbywaniu kary w związku z koniecznością leczenia w warunkach wolnościowych. /dowód: częściowo zeznania powoda A. M. – k.283, informacja o pobytach i orzeczeniach z dnia 7.05.2012r. – k.374-384/ --- STRONA 4 --- W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w N. powód miał zapewnioną należytą opiekę medyczną. Jego wnioski o leczenie były realizowane, np. w okresie od 19.09.2006r. do 20.03.2007r. odbył 7 konsultacji laryngologicznych. W okresie 18.05.-1.06.2007r. przebywał w szpitalu więziennym w B. na oddziale laryngologicznym z rozpoznaniem przewlekłego ropnego zapalenia migdałków podniebnych, cukrzycy typu 2 i przewlekłego zapalenia krtani. Nie wyraził zgody na operację migdałków. Składał skargi na niewłaściwe leczenie, które uznawane były za bezzasadne. Po przeprowadzeniu stosownych badań oraz analiz nie stwierdzono u niego choroby nowotworowej krtani, otrzymywał dietę cukrzycową. Skarżył się współwięźniom na bóle okolic krtani, szyi. Często był przyjmowany przez lekarza w Zakładzie Karnym, który ordynował mu stosowane leki. /dowód: pisma ZK z dnia 14.01.2008r. – k.23, świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 18.09.2007r. – k.24, sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających z dnia 20.03.2007r., 14.09.2007r. – k.25, 26, zeznania świadka H. B. – k.47v-48, 241, kopia wkładki do książki zdrowia skazanego – k.59-143, kopia kartoteki medycznej powoda – k.151-155, zeznania świadka M. P. – k.240v, częściowo zeznania powoda A. M. – k.283/ W Zakładzie Karnym w N. panowało przeludnienie. O fakcie tym był zawiadamiany stosownymi pismami Sędzia Penitencjarny. W 2005r. przeludnienie w jednostce sięgało około 121%. Na dzień 31.01.2007r. przeludnienie jednostki wynosiło 129,6%, a na dzień 31.12.2007r. 124%, natomiast średnie zaludnienie w 2007r. wynosiło 129%. W 2008r. przeludnienie jednostki wynosiło 123,6%, a w 2010r. 116,28%. /dowód: sprawozdanie z wizytacji Zakładu Karnego w N. przeprowadzonej w dniach 7- 14.02.2008r. przez SSO w Nowym Sączu P. G., w dniach 5-6.02.2009r., w dniach 17, 19 i 24.02.2010r., w dniach 1-13.02.2007r., w dniach 7-30.06.2005r. – k.389-436/ W dniu 22.02.2010r. A. M. zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności. Jest osobą bezrobotną. Zakwalifikowany został do III grupy inwalidzkiej, lecz renty nie pobiera. Utrzymuje się z zasiłków pobieranych przez małżonkę. Podlega leczeniu związanemu z cukrzycą. /dowód: częściowo zeznania powoda – k.349v/ Obecnie u powoda A. M. nie stwierdza się schorzeń o podłożu laryngologicznym. W gardle loże po usunięciu migdałków zostały prawidłowo wygojone. Wysychanie śluzówki wiązać należy z cukrzycą, z powodu której powód winien podlegać permanentnemu leczeniu. U powoda występuje cukrzyca typu 2 wyrównana metabolicznie, która powinna zostać zweryfikowana poprzez wykonanie krzywej cukrowej. Wartości glikemii u powoda kształtują się w granicach normy, wielokrotnie poniżej normy. Cukrzyca nie wywołuje powikłań narządowych. Podczas pobytu w Zakładzie Karnym N. powoda zastosowano leczenie dietetyczno-farmakologiczne. /dowód: opinia sądowo-lekarska lek. med. Z. M. – k.337, opinia lek. med. Z.N. - k.362-363/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonej do akt dokumentacji Zakładu Karnego w N., dokumentacji medycznej powoda, zeznań świadków oraz powoda. Opinia biegłego sądowego lek. Z. M. była lakoniczna, ograniczyła się do twierdzenia, iż stan zdrowia powoda z przyczyn laryngologicznych nie stwarza podstaw do zasądzenia odszkodowania. Biegły nie stwierdził nieprawidłowości w leczeniu, które rzutowałyby na obecny stan zdrowia A. M. /k.337/. Obecnie powodowi nie doskwierają dolegliwości o podłożu laryngologicznym. Opinia nie został podważona. Biegła z zakresu diabetologii lek. med. Z. N. /k.362-363/ po dokonaniu analiz dokumentacji leczenia powoda oraz badaniu A. --- STRONA 5 --- M. odniosła się do obecnego stanu zdrowia powoda pod kątem zdiagnozowanej cukrzycy. Nie ujawniła powikłań, które miałyby wpływ dysfunkcyjny na obecny stan zdrowia powoda. Tezy opinii jako niepodważone przez strony zostały w pełni uwzględnione oraz uczynione podstawą ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Świadek H. B. /k.47v, 241/ – kierownik ambulatorium w Zakładzie Karnym zeznawał rzeczowo i konkretnie na okoliczność opieki medycznej zapewnianej osadzonym w Zakładzie Karnym w N. Posiłkując się dokumentacją medyczną powoda odniósł się do opieki nad nim sprawowanej oraz jego stanu zdrowia podczas pobytu w Zakładzie. Jego zeznania nie zawierają sprzeczności, znajdują odzwierciedlenie w regulaminie odbywania kary pozbawienia wolności co do uprawnienia osadzonych do korzystania z opieki medycznej oraz dołączonej dokumentacji medycznej powoda. Świadek S. P. /k.194/ nie posiadał żadnych informacji na okoliczność warunków, a w jakich odbywał karę pozbawienia wolności A. M., nie było mu znane nazwisko powoda, pomimo iż był osadzony w Zakładzie Karnym w N. od lipca 2007r. do maja 2008r. Świadek D. J. /k.240v/ także nie posiadał żadnych informacji na okoliczności istotne dla sprawy. M. P. /k.240v/ złożył ogólne zeznania na okoliczność samopoczucia powoda w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanym Zakładzie Karnym, w którym był osadzony wraz z powodem w jednej celi przez okres kilku miesięcy. Świadek wskazał na dolegliwości zdrowotne, na które skarżył się powód, leczenie w warunkach odbywania kary, pobyt w B. Relacja świadka pokrywa się z danymi wynikającymi z dokumentacji medycznej powoda, w tym w przedmiocie pobytu powoda w szpitalu więziennym w B. Świadek nie posiada wiedzy specjalnej, z pomocą której byłby uprawniony do oceny rzeczywistego stanu zdrowia powoda, niemniej jednak bazował na opisie zachowania powoda w celi i w tym zakresie Sąd oparł ustalenia stanu faktycznego na jego zeznaniach jako jasnych i nie niezawierających sprzeczności. P. B. /k.257/ zeznał o osobie narodowości romskiej, z którą odbywał karę pozbawienia wolności, która zgłaszała problemy zdrowotne z gardłem, korzystała ze specjalnej diety. Nie był jednak w stanie podać, czy jego zeznania odnoszą się właśnie do powoda, ponieważ nie znał nazwiska współosadzonego, nie miał także możliwości rozpoznania go podczas rozprawy, ponieważ powód nie był obecny. Nie posiadając pewności, czy zeznania świadka odnoszą się do powoda, Sąd nie mógł oprzeć na nich ustaleń dotyczących A. M. Nadmienić należy, że treść zeznań świadka była lakoniczna i ogólna, dlatego dociekanie, czy odnoszą się one do powoda nie było nieodzowne. M. D. /k.282/ złożył zeznania, które ograniczył niemal wyłącznie do własnych ocen na temat warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Skupił się na zagadnieniu przeludnienia w celach, choć w dacie składania przez niego zeznań powód nie zgłaszał roszczeń z tego tytułu. W zakresie samopoczucia oraz procesu leczenia powoda w Zakładzie Karnym w N. świadek posiadał wiedzę jedynie z przekazu powoda. Wyraził jedynie negatywną ocenę stanu służby zdrowia w warunkach więziennych. Wobec braku konkretnych danych oraz negatywnego nastawienia świadka do strony pozwanej, przeciwko której sam wytoczył powództwo, Sąd nie uwzględnił jego zeznań. Powód A. M. /k.283, 349-350/ w ocenie Sądu złożył wiarygodne zeznania jedynie w części, tj. w zakresie w jakim pokrywają się z danymi wynikającymi z dokumentacji leczenia powoda, tj. pobytu w Zakładzie Karnym w N., w szpitalu więziennym w B., dolegliwościami krtani oraz migdałków. Ocena prawidłowości procesu leczenia nie należy już do kompetencji powoda, dlatego w tym zakresie jego zeznania nie zostały uwzględnione jako subiektywne i wypływające z negatywnego nastawienia do strony pozwanej, a niepoparte wiadomościami --- STRONA 6 --- specjalnymi. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda, który twierdził, iż przebywał w celach przeludnionych w których zamiast 6-7 osadzonych przebywało około 11. Powód nie podał, w której z cel panował taki stan, przez jaki dokładnie okres czasu, jaka była rzeczywista powierzchnia celi. Stan przeludnienia w zakładzie karnym w N. w istocie istniał, o czym Sądowi wiadomo z dokumentacji przedłożonej do innych analogicznych spraw toczących się przed tut. Sądem. Niemniej jednak z tej konstatacji nie można wnioskować o tym, iż powód przez cały okres przebywał w celi przeludnionej. Zeznania A. M. w tym przedmiocie nie zostały w żaden sposób potwierdzone, np. wykazem cel, w których powód przebywał z oznaczeniem ich powierzchni, okresu pobytu oraz liczby osadzonych. Postanowieniem z dnia 5.11.2008r. Sąd nie uwzględnił wniosku strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków G. B. oraz W. M., ponieważ w terminie zakreślonym nie został uzupełniony brak poprzez podanie adresów powyższych świadków /k.160-163/. Postanowieniem z dnia 6.10.2010r. Sąd pominął dowód z opinii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej CM UJ, ponieważ pomimo wyznaczenia terminu, powód dwukrotnie nie stawił się na badania /k.309/. W piśmie procesowym z dnia 2.12.2010r. powód cofnął powyższy wniosek dowodowy /k.318/. Sąd zważył, co następuje: Powód A. M. domagał się zasądzenia od strony pozwanej Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w N. kwoty 115 000,00zł zadośćuczynienia za naruszenie jego dób osobistych warunkami w jakich odbywał karę pozbawienia wolności, tj. naruszenia godności poprzez pobyt w celi przeludnionej oraz niezapewnienie właściwej opieki medycznej. Powództwo podlega oddaleniu. Za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa /art.417 kc/. Z mocy art. 23 w zw. z art.24 §2 kc jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych, czyli określonych w art.444 oraz art.448 kc, które stanowią, iż w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, a jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Dla uwzględnienia żądania określonego w art.24 kc wystarczające jest wykazanie, że działanie pozwanego miało charakter bezprawny, przy czym pamiętać należy, iż z przepisu tego wynika domniemanie bezprawności działania pozwanego. To na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że podjęte przez niego działanie lub jego zachowanie nie było bezprawne. Podkreślił to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. V CSK 431/06, gdzie skonstatował: ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa na pozwanym /art. 6 w związku z art. 24 kc/. Dla zasądzenia roszczenia pieniężnego na rzecz powoda konieczne jest wykazanie obok bezprawności jeszcze zawinionego działania pozwanego, przy czym wystarczające jest wykazanie choćby najmniejszego stopnia winy. W jednym z najnowszych orzeczeń, --- STRONA 7 --- dotyczących problematyki warunków odbywania kary pozbawienia wolności przez osadzonych, Sąd Najwyższy wyrzekł, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m 2 może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 kc za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy, lecz każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie /vide uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 18.10.2011 r., sygn. akt III CZP 25/11, również postanowienie SN z dnia 7.12.2011r., sygn. V CSK 113/11/. Rozpoznając żądanie A. M. należy uwzględnić specyfikę sytuacji, w kontekście której powód sformułował swoje roszczenie. Powód był więźniem osadzonym przez pewien okres w Zakładzie Karnym w N. na skutek orzeczenia przez Sąd kary pobawienia wolności. Sam fakt skazania i orzeczenia wobec powoda kary pozbawienia wolności nie powoduje umniejszenia standardów traktowania takiej osoby jako podmiotu praw, któremu przysługuje ochrona dóbr osobistych, tj. godność, prawo do prywatności i intymności, ochrony zdrowia, odpowiednich warunków bytowych. Niemniej jednak uwzględnić należy dolegliwość wynikłą z samego faktu przebywania w zakładzie karnym celem odbycia kary. Dolegliwości osadzonego w takiej placówce penitencjarnej wywołane samym faktem izolacji i standardów więziennictwa w danym kraju nie mogą zostać poczytane jako naruszenie dóbr osobistych człowieka. Dla stwierdzenia, iż do naruszenia tych dóbr doszło, konieczne jest wskazanie okoliczności, które wykraczają poza niedogodności izolacji więziennej, są nastawione na świadome poniżenie, upokorzenie i dotknięcie osadzonego więźnia. W wyroku z dnia 15 lipca 2002r. /Kałasznikow przeciwko Rosji, nr 47095/99/ Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że warunki, na które uskarżają się więźniowie przebywający w przeludnionych celach nie ograniczają się do samego nieprzestrzegania metrażu. Ocenie prawnej podlega skumulowany efekt tych warunków takich jak np. złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, zła wentylacja. Za podstawę do uwzględnienia roszczenia osoby osadzonej uważane jest także: niezapewnienie prywatności przy korzystaniu z toalety, pozbawienie możliwości spożywania posiłków przy stole, zmuszanie do przebywania w tym samym pomieszczeniu z osobą załatwiającą swoje potrzeby fizjologiczne, niezapewnienie osobnego miejsca do spania /vide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2007r., sygn. I ACa 499/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007r., sygn. V CSK 431/06 /. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966r. /Dz.U. z 1977r. nr 38, poz. 167 i 169/ głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka /EKPCz/ stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji wprowadzające wskazane zasady na grunt prawa polskiego. --- STRONA 8 --- Konstytucja RP statuuje, że nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych /art.40/. Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny /art.41 ust.4/. Konstrukcja sprawy o ochronę dóbr osobistych nakłada na powoda obwiązek wykazania, iż zaistniało zdarzenie, wskutek którego dobra osobiste powoda zostały naruszone. W ocenie Sądu powód temu obowiązkowi nie podołał. A. M. podniósł, iż wskutek warunków w jakich odbywał karę pozbawienia wolności pojawiły się u niego schorzenia krtani, wystąpiło podejrzenie nowotwora krtani, był leczony nieadekwatnie i z opóźnieniem. Tymczasem ustalony na podstawie dokumentacji medycznej stan faktyczny wskazuje, iż opieka medyczna sprawowana nad powodem w Zakładzie Karnym w N. była prawidłowa. Na wszelkie zgłoszenia związane z dolegliwościami gardła służba więzienna reagowała, lekarz ordynował właściwe leki. Od października 2005r. do czerwca 2006r. powód korzystał z przerwy w odbywaniu kary spowodowanej stanem zdrowia. Po powrocie korzystał z kilkukrotnych konsultacji laryngologicznych. Kiedy zaistniała konieczność usunięcia migdałków powód został przetransportowany do szpitala więziennego w B., lecz sam nie wyraził zgody na zabieg. Tłumaczył to poinformowaniem o podejrzeniu nowotwora krtani. Te twierdzenia powoda nie zostały potwierdzone. Dopiero po zorganizowaniu kolejnej wizyty w placówce, powód poddał się zabiegowi usunięcia migdałków. Opóźnienie w zoperowaniu gardła wynikało zatem nie z opieszałości administracji zakładu karnego, lecz postawy samego powoda. Biegły laryngolog badając powoda nie stwierdził żadnych nieprawidłowości lub schorzeń o podłożu laryngologicznym. Loże po usuniętych migdałach są wygojone prawidłowo. Wysychanie śluzówki zostało połączone raczej ze zdiagnozowaną u powoda cukrzycą, niż z zaniedbaniami w procesie leczenia podczas pobytu w Zakładzie Karnym, które nie zostały stwierdzone. Podczas pobytu w Zakładzie Karnym w N. powód był leczony dietetycznie i farmakologicznie w związku ze zdiagnozowaną cukrzycą. Korzystał z diety cukrzycowej, która była mu ordynowana w razie potrzeby, tj. stwierdzenia nieprawidłowego poziomu cukru we krwi. Obecnie u powoda nadal występuje cukrzyca typu 2. Nie ma ona wpływu dysfunkcyjnego na inne zarządy i cały organizm. W warunkach wolnościowych powód kontynuuje leczenie związane z tym schorzeniem. Biegła badająca powoda nie stwierdziła nieprawidłowości w procesie leczenia powoda podczas pobytu w Zakładzie Karnym, które miałyby negatywny wpływ na jego obecny stan zdrowia. Powód nie wykazał zatem, by po stronie pozwanego zakładu karnego zaistniały zaniedbania, uchybienia, zaniechania, które miałyby wpłynąć na stan zdrowia. Brak zatem podstaw do uwzględnienia powództwa z tego tytułu, tj. niezapewnienia odpowiednich warunków opieki medycznej przez zakład karny. Powód nie wykazał również, by uzasadnione było jego żądanie zasądzenia zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych poprzez osadzenie w celi przeludnionej. Na powyższą okoliczność powód przytoczył jedynie swoje gołosłowne twierdzenie. Zeznając przed Sądem podał, iż przebywał w celi 6-7-osobowej, w której osadzonych było około 11 osób przez okres około 7-8 miesięcy. Nie zidentyfikował jednak ani okresu, w którym przebywał w celi przeludnionej, ani też współosadzonych, numeru celi lub chociażby pawilonu, w którym była ona położona. Przyznał, że zawsze miał swoje łóżko. Dolegliwościami na jakich się skupił były: otwieranie okna, brak dostatecznej ilości miejsca. --- STRONA 9 --- Jego twierdzenia nie zostały jednak potwierdzone zeznaniami współosadzonych, stosowną dokumentacją. Z przedłożonych przez Zakład Karny sprawozdań owszem wynika, iż w zakładzie panowało przeludnienie. W przypadku jednak powoda nie zostało jednoznacznie wykazane, czy i przez jaki okres zjawisko to dotknęło powoda. Zaznaczyć należy, że nawet, gdyby przyjąć, iż powód przez wskazany okres 7-8 miesięcy przebywał w celi przeludnionej, to zachowanie pozwanego zakładu nie było ani bezprawne, ani też zawinione. Ze sprawozdań z działalności zakładu wynika, iż o każdym przekroczeniu normy informowany był Sędzia Penitencjarny zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Kodeks karny wykonawczy w art.110 §2 kkw ustala normę powierzchniową celi dla każdego więźnia, wskazując, że powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 . W czasie odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda A. M. do dnia 6.12.2009r. obowiązywał art.248 kkw pozwalający na odstępowanie od powyższej normy. Art.248 kkw, który obowiązywał do dnia 6 grudnia 2009r., stanowił: w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Przepis został uchylony przez ustawę z dnia 9 października 2009r. o zmianie ustawy Kodeks Karny Wykonawczy /Dz. U. nr 190, poz.1475/ na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/07, który uznał go za niezgodny z Konstytucją. Od dnia 6.12.2009r. A. M. odbywał karę pozbawienia wolności pod rządami art.110 kkw w nowym brzmieniu., który wymienia enumeratywne przypadki dopuszczalności naruszenia wskazanego powyżej metrażu. Sędzia penitencjarny na bieżąco monitorował stan zaludnienia w Zakładzie Karnym w N. Corocznie przeprowadzane były kontrole podczas których sędzia analizował stan zaludnienia, sposób załatwiania skarg i wniosków osadzonych oraz wyposażenie cel. Zakład Karny w N. przedkładał Sędziemu Penitencjarnemu Sądu Okręgowego w Nowym Sączu comiesięczne sprawozdania, których tematem był stan przeludnienia cel w zakładzie, ze wskazaniem liczby osadzonych umieszczonych w celach przeludnionych. Wobec uregulowania wyjątku od normy powierzchniowej, ewentualne umieszczenie powoda w celi, w której przysługiwało mu mniej niż 3m 2 powierzchni, nie było działaniem bezprawnym zakładu. Rozpatrując roszczenia więźnia z tytułu odbywania kary pozbawienia wolności w celi przeludnionej Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 7 maja 2009r. do sygn. I ACa 247/09, dokonał podobnej oceny, stwierdzając, że przepis art. 248 kkw uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją RP stracił moc dopiero z dniem 6 grudnia 2009r., zatem nie można pozwanemu (Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego) zarzucić naruszenia tego przepisu albowiem do 6 grudnia 2009r. norma ta obowiązywała w polskim porządku prawnym. Nie zmieniają tej oceny przytoczone powyżej wywody wskazujące, że na arenie międzynarodowej dominuje tendencja do uwzględnienia roszczeń osadzonych w zakładach karnych, w których powierzchnia celi mieszkalnej nie jest wystarczająca. Niemniej jednak w ocenie Sądu należy w niniejszej sprawie przede wszystkim mieć na uwadze realia panujące w polskim więziennictwie oraz standardy życia społeczeństwa w Polsce, które podobnie jak normy powierzchniowe cel, mogą się różnić od tych panujących w innych państwach europejskich. Polski ustawodawca uznał za wystarczającą normę 3 m 2 powierzchni celi oraz dopuścił wyjątki od tej zasady. Ta norma wyznacza w polskich realiach granice badania, czy odbywanie kary pozbawienia wolności wiązało się z naruszeniem dóbr osobistych więźnia. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd nie uznał, by zachowanie zakładu Karnego w N. polegające na ewentualnym umieszczeniu powoda w celi przeludnionej we wskazanych powyżej okresach, było zachowaniem bezprawnym. --- STRONA 10 --- Mając powyższe na uwadze, przy zastosowaniu art.417 kc, art.23 w zw. z art.24 kc oraz art. 448 kc, Sąd powództwo A. M. w całości oddalił. Powództwo zostało oddalone. Powód został zwolniony od opłaty od pozwu /k.17/, był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu /k.30/. Strona pozwana działała przez profesjonalnego pełnomocnika. Ze środków Skarbu Państwa zostały wypłacone: jako wynagrodzenie świadków kwoty 40,00zł /k.245/, 43,00zł /k.284/ oraz jako wynagrodzenie biegłych kwoty 149,91zł /k.341/ i 169,41zł /k.365/, czyli łącznie 402,32zł. Na zasadzie art.98 kpc Sąd zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3 600,00zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a na zasadzie art.13 uksc w zw. z art.98 kpc nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – tut. Sądu kwotę 402,32zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo pokrytych ze środków Skarbu Państwa. Na podstawie art.29 ustawy z dnia 26.05.1982r. prawo o adwokaturze /Dz. U. z 2009r., nr 146 poz.1188/ oraz §2 ust.3 i §6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat z czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. nr 163 poz.1348/ Sąd przyznał pełnomocnikowi powoda adw. W. O. kwotę 4 428,00zł, w tym 828,00zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu.