Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 349.110 do pedst§1wieb;;stav{y gfiinia 6.09.2001 r. o dnsfgpie ormacgi pu cznei _ U. H2 poz 1198 2 pom. zm. przakazano informflcfe publiczng w immia W dUkLlfT|BT‘ItU ‘Uh W [[}F1TliG QI'ZEIW‘JFZ(JF!GI Dnja czervvca roku . W imig i nazwisku wnioskndmzcy “ Sqd Okrggowy w Warszawie Wydzial I Cywilny “*5 ‘“"'°'“‘°‘“‘'*°Y 5/H/\ / W skladzie: ‘ Przewodniczqcy: SSR (de1.) Rafal Wagner Protokolant ~ praktykant Magdalena Wojturska p0 rozpoznaniu W dniu 4 czerwca 2012 roku W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa E. A., F. S. i Z. M. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Wojewodzie (...) 0 zaplatv; I. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Woj ewody (...) na rzecz: 1) . E. A. kwotq 1.607.000 (jeden milion szeééset siedem tysiqcy) 21 z ustawowymi odsetkarni od dnia 14 czelwca 2012 r. do dnia zapiaty, 2} F. S. i Z. M. kwoty p0 803.500 (osiemset trzy tysiqce piqéset) zl z ustawowymi odsetkami od clnia I4 czerwca 2012 r. do dnia zapiaty; ' 11.‘ W pozostalym zakresie powédztwo oddalag Ill. nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Pznistwa — kasy Sqdu Okrqgowego w Warszawie od E. A. kwotq I.829,44 fieden tysiqc osiemset dwadzieécia dziewiqé 44/100) zi, a od F. S. i Z. M. kwoty po 914,71 (dziewiegéset czternaécie '71/100) zl tytulem kosztéw opinii bieglych poniesionych tymczasowo z sum Skarbu Pafistwa; IV. znosi wzajemnic miqdzy stronami koszty procesu. A UZASADNIENIE
--- STRONA 2 ---
Pozwem z 31 marca 2010 r. E. A., F. S.i Z. M.w11iesIli 0 zasqdzeilie na swojq rzecz od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Prezydenta (...)nastqpujqcych kwot: 1; _ . _ na rzecz E. A. —_ 3.000.000 Z1 z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia powodztwa do dnia zapiaty, 2) _ na rzecz F. S. i Z. M. — po 1.500.000 Z1 z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powodztwa do dnia zaplaty. Ponadto powodowie wnosili o zasqdzenie kosztow postqpowania wg norm przepisanych. Powodowie domagali siq zasqdzenia dochoclzonych kwot na podstawie an. 160 k.p.a. tytuiem odszkodowania za szkodq rzeczywistqi utracone korzyéci w zwiqzku 2 wydaniem orzeczenia z I0 grudnia 1965 r. (...) od1nawiajqcego poprzednikom prawnym powodéw przyznania prawa wiasnoéci czasowej do nieruohomoéci przy ul. (...)(pozew — k. 212). 0 Postanowieniem z 11 maja 2010 r. zmienionym postanowieniem z 24 sierpnia 2010 r. E. A. zostala zwolniona od opiaty od pozwu ponad 2.000 Z1, natomiast F. S. i Z. M. od platy od pozwu ponad kwoty po 500 Z1 Qpostanowienia — k. 68 i 83). Pozwany W odpowiedzi na pozew wni6s1 o oddalenie powédztwa i zasagdzenie kosztéw postqpowania Wg norm przepisanych, W tym kosztow zastopstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. Pozwany zakwestionowal powodztwo co do zasady i co do wysokoéci. Podniosi m. in. zarzut przedawnienia oraz wskazal na niewiaéciwe oznaczenie jednostki organizacyjnej reprezentuj qcej Skarb Pafistwa (odpowiedi na pozew — k. 95102). Na_ rozprawie W dniu 5 grudnia 2012 r. Sqd na podstawic art. 67 § 2 k.p.c. ustalii, Ze wlaéciwz1.jediiostkq organizacyjnq reprezentuj qcq Skarb PE1fiStW8. W niniejszym postopowaniu jest Woj ewocla (...)i W zwiqzku z tym zwolnil od udziahl W sprawie Prezydenta (...) (protokol rozprawy — k. 256). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Wspéiwiaécioielami nieruchomoéci (.. .) poiozonej przy ul. (...), dla ktorej prowadzona byla ksiqgga nr hip. (...) byli F. M. (M.) W 6/10 czqéciach oraz B. M., A. L., A. M. i J. M. — W 1.’10 kazde z nich (kopia zaéwiadczenia (...) z 9 stycznia 1991 r. — k. 26). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. po wejéciu W Zycie dekretu z dnia 26 paidziemika 1945 r. o wiasnoéci i uzytkowaniu gnmtéw na obszarze m.st. Warszawy grunt WW. niemchomoéci, na podstawie art. 1 tego dekretu, przeszedl na wiasnoéé gminy (...). Pismem z 14 paidziernika 1948 r. Wspoiwlasiciciele nieruchomosici ziozyli wniosek o przyznanie prawa wiasnoéci czasowej do przedmiotowej nieruchomoéci (kopia wniosku — k. 27). Orzeczeniem 2 dnia 10 grudnia 1965 r. W sprawie (...)odm6wi1o wnioskodawcom przyz1ia11ia prawa Wiasnoéci czasowej (uzyikowania wieczystego) do nieruchomoéci (...)po10Zonej przy ul. (...). W uzasadnieniu odmowy Wskazano, ze na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren niemchomoéci (...)przeznaczony zostai pod budowq sieci miej skiej dla Zakiadu (...)(orzecze11ie administraoyjne — k. 28). Decyzjg z dnia 2?‘ listopada 2003 r., syg11.(...)(sprostowa11qpostanowieniem z 27 Iutego 2004 r.), (...)w W.stWierdzi1o niewaznoéé orzeczenia adminisuacyjnego z 10 grudnia 1965 1'. jako Wydanego z razqcym naruszeniem art. 7 ust. 2 dokretu z dnia 26 paidziernika 1945 r. odnoénie czqéci gruntu bodqoej wiasnoéciq Gminy (...). W uzasadnieniu decyzji (...)wskaza1o, 2e w dacie wyclania Wadliwej decyzji obowiagywai Plan zatwierdzony uchWa1q(...)z dnia2 lipca 1956 r. okreélajqcy przedmiotowy teren jako ,,budoW11ictwo
--- STRONA 3 ---
przemysiowe”. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjecia, Ze sformulowania planu stanowié mogly podstawe do jednoznacznego ustalenia, i2 korzystanie Z gruntu przez dotychczasowego Wiaécicieh nie dalo sit; pogodzié z jego przeznaczeniem (decyzja z 27 listopada 2003 r. — k. 3033 , postanowienie o sprostowaniu decyzji — 343 5). Decyzjq z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. (...), (. ..)w W.odm6wi1o przyznania wnioskodawcom odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a. (decyzja z 30 listopada 2006 r. k. 3641). W tym cza_sie prowadzone bylo jeszcze przed Prezydentem (...) postepowanie 0 przyznanie prawa uzytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomoéci. Decyzjqz dnia'29 listopada 2007 r. nr (...)Prezydent (...)p0 rozpatrzeniu Wniosku z dnia 19 parédziemika I948 r. odmowil powodom W niniej szym postepowaniu ustanowienia prawa uzytkowania Wieczystego w odniesieniu do gruntu stanowiqcego wiasnoéé (...), wlapzonego W granice dziaiek nr ew. (...), (...)i (...)z obrqbu (...), poiozonego przy skrzyzowaniu ulic (...). W uzasadnieniu tej decyzji Wskazano, Ze dawna nieruchomoéé hipoteczna zostala wiqczona W granice nastepuj accych dzialekz nr ew. (...)— wiasnoéé Skarbu Pafistwa, uzytkownik wieczysty (...) S.A., nr ew. (...)— 82 mg (KW nr (...)) — Wlasnoéé (...), uzytkownik Wieczysty (...), nr ew. (...)— 138 1112 (Z ogélnej powierzchni dziaiki 1.076 m 2) ,— w1as11osZé (...)(ul. (...)), m ew. (...) 242 m 2 (Z ogolnoj powierzchni dziaiki 6.703 In 2) wiasnoéé (...)(ul. (...)). Podstawe do przeprowadzenia przebudowy ulic (...)stanowi1a decyzja o Iokalizacji szczegélowej nr (...)/(...) (decyzja k. 107). Przedmiotowa nieruchomoéé nie jest objqta Zadnym obowiqzuj qcym planem zagospodarowania przestrzennego. W stadium uwarunkowaii i kierunkéw zagospodarowania przestrzennego (...)nicruchomo§é po1o2ona jest W strefie (...)funkoj onalnego, ktora stanowi obszar przewidziany dla. koncentracji funkcji ushlgowych 0 znaczeniu (...), metropolitarnym, krzfiowym i miedzynarodowym, W tym inwestycji celu publicznego, ktére W poiqczeniu z zabudowq mieszkaniowq bqdq ogniskowaiy Zycie spoieczne metropolii (...). W dniu 12 stycznia 2007 r. powodowic wystqpili przeciwko Skarbowi Paiistwa z Wnioskiem o zawezwanie do proby ugodowej, Zqdaj QC W nim tych samych kwot, ktére nastepnie stanowiiy przedmiot niniej szego postepowania. Do zawarcia ugody jednakze nie doszlo (protokol posiedzenia poj ednawczego —» k. 4748, wniosek — k. 133). W Wyniku spadkobrania po A. L. zmarlej I kwietnia 1949 r., F. M. (M.) zmarlej 20 stycznia 1962 r., B. M. zmariym I maja 1980 r., A. M. zmarlym 24 czerwca 1998 1". i J. M. zmariym 17 grudnia 2007 r. powodowie sq nastepcami prawnymi byiych Wiaécicieli w nastepujapych udzialach: E. A. w ‘/2, a F. S. i Z. M. w % (okolicznoéci niesporne ustalone w toku postepowafi administraoyjnych, orzeczeneia spadkowe — k. 5054). Wartoéé nieruchomoéci przy ul. (...)(prawa uzytkowania wieczystego) obj Qtej decyzjq z 27 listopada 2003 r. (tj. czqéci dziaiek (...), (...)i (...)o Iqcznej powierzchni 462 ml) Sqd usta1i1 na podstawie opinii biegiego sqdowego z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomoéci. W zakresie p1‘Z6ZI1aCZ6_l1ifl nieruchomoéci biegiy wskazal, Ze w dacie 10 grudnia 1965 r. obowiagywal Ogélny Plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwaiqnr (...)z dnia 31 stycznia 1961 r. Na tej podstawie Wydano decyzjq z 12 sierpnia 1963 r._o Iokalizacji szczegéiowej dla budynku rozdzielni sieci miej skiej Zakiadu (...). W decyzji odmownej z 10 grudnia I965 r. nie wyjaéniono jednak, czy budowa sieci miej skiej energetycznej W1StO0i€ uniemozliwiaia korzystanie z gnmtu przez byiych wiaécicieli. Brak byio mozliwoéci ustalenia, czy chodziio o instalacje podziemne i nadziemne. W rzeczywistoéci zostai tam pobudowany parterowy budynek zawieraj apy W czeéci stacje trafo, nalezqcy obecnie do (...), W ktérego otoczeniu S.M. (...)pobudowa1a Wysoki budynek Wielomieszkaniowy. Aktualnie dla nieruchomoéci nie obowiqzuje miej scowy plan zagospodarowania
--- STRONA 4 ---
przestrzennego. Natomiast W stadium uwarunkowaii i kierunkow zagospodarowania przestrzennego (...)z 26 pazdziernika 2006 r. nieruchomosé jest poiozona W strefie érodmiescia funkcj onalnego, ktora stanowi obszar przewidziany dla koncentracji funkcji ushigowych 0 znaczeniu (...), metropolitalnym, krajowym i miedzynarodowym, W tym inwestycji celu publicznego, ktore W poiqczeniu z zabudowa mieszkaniowa beda ogniskowaiy zycie spoieczne metropolii (...). Biegly przy dokonywaniu Wyceny jako podstawe przyj a1 aktualne przeznaczenie gruntu. Z opinii biegiego Wynika, ze aktuaina Wartosé rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego przedmiotowego gruntu Wg stanu z dnia 10 grudnia 1965 r. oraz cen z daty opiniowania Wynosi 3.334.000 21. Warcosé ta zostaia ustalona bez uwzglednienia istniej apych utrudniefi zwiazanych z tym, ze na nieruchomosci znajdowaiy sie ruiny, ktbre Wymagaly rozebrania i Wywiezienia. Koszty rozbiorki i Wywiezienia gmzu " Wynosza 120.000 zi (opinia biegiego J. P. — k. 269281). Powyzszy stan faktyczny Sad ustalii W oparciu 0 niekwestionowane co do autentycznoéci dowody z dokumentéw zawartych W aktach niniej szej sprawy decyzja administracyjna oraz orzeczenia sadow, korzystaj ac z materialnej mocy dowodowej Wynikajacej z tresici art. 244 k.p.c., stanowia dowéd tego, co zostaio W nich urzedowo zaswiadczone. Sad uznai, ze opinia biegiego J. P. zostaia sporzadzona przez osobe posiadaj aca fachowa Wiedze i doéwiadczenie. Wyksztaicenie biegiego oraz jego empiria stanowiq dla Sqdu gwarancje rzetelnosci i dlatego wnioski wypiywaj ape z tresci sporzadzonej przez niego opinii przyj ete zostaiy jako Wiarygodny dowod mogacy stanowié podstawe ustalefl faktycznych W zakresie wartosci rynkowej niemchomosci przy ul. (...). Ostatecznie Wnioski sformuiowane przez biegiego nie byly kwestionowane przez poWod6W. Pozwany natomiast zakwestionowai je Wnoszac 0 dopuszczenie dowodu 2 opinii biegiego. Zdaniem Sada, zarzuty postawione przez pozwanego nie byiy uzasadnione. Sad w caiosci przychyla sie do argumentacji biegiego przedstawionej W trakcie ustnych Wyj asniefi (protokéi rozprawy — k. 315316). Gdyby niemchomosé nie zostala zabrana powodom (ich p0p1‘Z6dnik01'I1 prawnym), to mogliby oni dysponowaé nieruchomoéciq, a W przypadku sprzedazy uzyskaé cene odpowiednia do aktualnego przeznaczenia nieruchomosci. Biegiy przy tym podkreslii, ze przeznaozenie nieruchomoéci, jest czyms innym niz jej stan prawny. Zasadnie rowniez W opinii zostalo przyj ete, ze intensywnosé zabudowy przedmiotowej nieruchomosci mogiaby bye zblizona do zabudowy dziaiek sasiednich. Przy dokonywaniu ustalefi stanu faktycznego Sad pominai opinie biegiego T. W. (k. 210218), albowiem opinia zostaia sporzadzona niezgodnie z poleceniem Sadu i nie odnosiia sie do cen aktualnych. Sad zwaiyl co nastgpuje: Powddztwo zashiguje na uwzglednienie W czesci dotyczapej dziaiek (...), (...)i (...) W zakresie poniesionej przez powodow szkody rzeczywistej. . Co do dziaiki (...), stanowiacej Wiasnosé Skarbu Pafiswva, brak jest na date orzekania indywiduainego orzeczenia administracyjnego Wydanego przez wiaéciwy organ W sprawie orzeczenia 0 Wadliwoéci decyzji dekretowej. Jest to wystarczajaca podstawa do oddalenia powédztwa W tej czeéci na podstawie art. 160 k.p.a. W zwiqzku z tym, ze Wadliwa decyzja W zakresie dzialek (...), (...)i (. ..) zostaia wydana przed dniem 1 Wrzesnia 2004 r., W sprawie ma zastosowanie art. 160 k.p.a. W myél art. 160 § 2 k.p.a. do odszkodowania stosuje sie przepisy kodeksu cywilnego. W spraWie nalezaio zatem ustalié, czy nastapiio zdarzenie Wyrzadzaj ace szkode, ktérym byio Wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenie niewaziiosci takiej decyzji, a zatem czy zostaia wydana decyzja niezgodna z prawem, a nastepnie, czy szkoda zostaia Wyrzadzona i W jakiej Wysokoséi oraz czy pozostaje ona w zwiazku przyczynowym z wydaniem decyzji. Stwierdzenia W pieiwszej kolejnoéci Wymaga, W oparciu o utrwalone orzecznictwo Sadu Najwyzszego, ze fakt, iz decyzja administracyjna zostaia Wydana z razacym naruszeniem prawa, przesadza o bezprawnosci i
--- STRONA 5 ---
Winie funkcj onariusza paiistwowego przy Wykonywaiiiu powierzonej mu czynnosci (tak m.in. Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 3 maja 1985 r., II CR 121/85, OSNC 1986, nr 4, poz. 53). . Na stronie powodowej ciazyi natomiast obowiazek Wykazania, przy bezspornym fakcie Wydania Wadliwej W dniu 10 grudnia 1965 roku, pozostalych przesianek oclpowiedzialnosci odszkodowawczej, a zatem faktu powstania szkody (1 jej rozmiaréw) oraz istnienie nomialnego zwiazku przyczynowego pomiedzy owa szkoda a zdarzeniem, ktore ja Wywoiaio. _ . W przekonaniu Sadu, nie moze budzié Watpliwoéci, ze p0WodoWie na skutek Wadliwej decyzji (...)z dnia 10 grudnia 1965 roku, ktora odmowiono przyznania prawa wlasnoéci czasowej do gtruntu przy ul. (...)ich . poprzednikom prawnym, pvonieéli rzeczywista szkode, rozumianajako powstaia Wbrew Woli poszkodowanego réznice miedzy obecnymjego stanem maja,tkoWym (tu stanem maj atkowym jego nastepeow prawnych), a tym stanem, jaki zaistniaiby, gdyby nie nastapiio zdarzenie Wywohljace szkode (tak Sad Najwyzszy W orzeczeniu z dnia 11 lipca 1957 roku, 2 CR 304/57, OSN 195 8, nr III, poz. 76 oraz W uchwale skiadu siedmiu sedziow Sadu Najwyzszego z dnia 22 listopada 1963 roku, IH‘ PO 31/63, OSNCP 1964, nr 78, poz. 128 czy tez W Wyroku z dnia 16 kwietnia 2002 roku W sprawie V CKN 960/00 oraz z dnia 15 listopada 2002 roku W sprawie V CKN 1325/00). Szkode rzeczyWista( damnum emergens), jaka poniesli powodowie stanowi uszczerbek majagkowy, jaki powstai na skutek niezaspokoj enia uprawnienia do przyznania prawa wiasnosci czasowej (obecnie uzytkowania Wieczystego) ich poprzednikom prawnym, a ktorej Wysokoéé wyznacza Wartosé tego prawa. Niewatpliwym jest przy tym, ze nie istnieje juz mozliwoéé ustanowienia na rzecz poWod6W prawa uzytkowania wieczystego do przedrniotowej nieruohomosei W czesci dotyczacej dzia1ek(...), (...)i (...). Jak bowiem wynika z rozstrzygniecia zawartego W deoyzji z 29 listopada 2007 1". jedna z nich przekazana zostala W uzytkowanie Wieczyste innemu podmiotowi, a dWie z nich aktualnie stanowia, czeéci ulic (...). Rozstrzygniecie o istnieniu adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy tak 1_olzumiana, szkoda a zdarzeniem japowoduj acym (tj. orzeczeiiiern (...)z dnia 29 sieipnia 1953 roku) musi bye poprzedzone ocena, czy szkoda nastapiiaby takze Wtedy, gdyby zapadia decyzja zgodna zprawem (tak Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 06 Iutego 2004 roku, II CK 43 3/02, LEX nr 163987). Na tak postawione pytanie nalezy W przekonaniu Saclu udzielié odpowiedzi przeczacej. Wypada bowiem przyj ad, ze altematyvmym zachowaniem sie Wlasciwego organu W odpowiedzi na Wniosek ziozony na podstawie art. 7 dekretu byiaby deeyzja przyziiajaca prawo uzytkowania Wieczystego gruntu. Zgodnie z aprobowanym przez Sad orzecznictwem Sadu Najwyzszego iNacze1nego Sadu Administracyj nego art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 pazdziemika 1945 roku byi zrodiem obowiazku gminy, a nastepnie Pafistwa i odpowiadaj acego mu uprawnienia byiego wiaéciciela do domagania sie ustanowienia prawa W drodze administracyjnej decyzji (tak m.'in. Sad Najwyzszy W Wyroku a dnia 7 lutego 1995 roku, III ARN 831'94, OSNAPUS z 1995 roku, nr 12, poz. 142 i Naczelny Sad Administracyj ny W uchwale z dnia 14 pazdziemi1<a1996 roku, (...)19/96, (...)z 1997 roku, nr 2, poz. 56). Z ustalefi dokonanych przez (...), a zawartych W uzasadnieniu deoyzji nadzorczej z dnia 27 listopada 2003 roku, Wynika, ze korzystanie z nieruchomosci przez dotyehczasowych Wiascicieli daio sie pogodzié z przeznaczeniem gruntu. Potwierdzil to W swoj ej opinii biegiy J. P.. Potwierdza to réwniez fakt, ze tyiko nieznaczna czeéé nieruchoinosci zostaia faktycznie zaj eta pod urza_dzenia zakiadu energetycznego. Pozwany zarzucai, ze 12 sierpnia 1963 r. (...)Wyda1o decyzje, moca ktérej przekazano czeéé przedmiotowej nieruchomosci W uzytkowanie Zakiadom (...)W celu Wybudowania rozclzieini sieci miej skiej. Jednakze stanowisko to nie uwzglednia faktu, ze ta czesé gruntu, ktéra byia niezbedna pod rozdzielnie, aktualnie stanowi jedynie dziaike (...). Zatem argument ten nie mogl dotyczyé pozostalych trzech dziaiek. .1ak Wynika z aktualnego sposobu Wykorzystania terenu budowe sieci energetycznej mozna by1o pogodzié z korzystaniem z trzech dziaiek przez poprzednikow prawnych powodow. Ponadto stwierdzié nalezy, ze W 1965 r. jedynym obowiazujacym planem byi Ogolny plan zabudowania (...)z 1931 roku, Przyjmowane po II wojnie swiatowej plany z uwagi na Il16Za0I’10W&I1iB obowiazku publikacji nie mega byé uznane za powszeclmie obowiazujace zrédia prawa. Ze zgromadzonego W sprawie materiaiu dowodowego nie wynika natomiast, aby sposéb korzystania z gruntu byl nie do pogodzenia z planem z 1931 r. '
--- STRONA 6 ---
Dopiero decyzjalokalizacji szczegéiowej nr (...)/(...)z dnia 4 sierpnia 1969 r. (...)wyda1o zgode na przebudowe ulicy (...)na odcinku (...)(decyzja — k. 155). Teza pozwanego o nieuchronnosci Wywlaszczenia iprzeiwaniu W zwiazku z tym nonnalnego zwiaczku przyczynowego pomiedzy Wadiiwa decyzja dekretowa a szkoda moze nie moze bye uwzgledniona. Omawiane twierdzenie pozwanego mozna W pewien sposob povviazaé z tezami Wyroku Sadu Naj Wyzszego z dnia 2 marca 2006 r. (I CSK 90/05, OSNC z 2006 r. nr 11, poz. 193) odnosnie tego, ze fakt nieuchronnosci Wywiaszczenia nieruchomosci ma Wplyw na Wysokosé odszkodowania, to jednak stwierdzié nalezy, ze nie znaj duja one zastosowania W niniej szej sprawie. Po pierwsze, W pehli zgodzié sie nalezy z pogladem WY1‘8.2OI1}/I11 przez J. J. W krytycznej glosie do Wyroku Sadu Najwyzszego z 2 marca 2006 r. (Palestra z 2007 "r., nr 34), ze powolanie sie przez pozwanego na hipotetyczna przyczyne uszczerbku doznanego przez poszkodowana moze bye rozwazane tylko, gdy przyczyna hipotetyczna stanowi ogniwo teoretycznego iaficucha przyczynowego rownolegiego, niezaleznego od rzeczywistej sekwencji Wydarzefi. Nigdy nie bedzie ono natomiast mozliwe W przypadkach, W ktérych rzeczywiscie zaistniaie zdarzenie szkodzace stworzyio mozliwosé hipotetycznego wystapienia alternatywnej przyczyny szkody. Wéwczas z zaiozenia nie jest moziiwe wykazanie, ze W braku zdarzenia sprawczego niewatpliwie wystapiiaby hipotetyczna przyczyna uszczerbku. W ocenie Sadu Okregowegoowat nieuchronnosé wywlaszczenia, o ktorej mowa W Wyroku Sadu Najwyzszego z 2 mama 2006 r. nalezy Wiazaé tylko i wyiacznie z Wysokoscia odszkodowania naleznego dotychczasowym Wlascicielom niemchomosci. Jednak w tej mierze bardziej przekonuj ace jest zdanie Sadu Najwyzszego zawarte W Wyroku z dnia 6 marca 2008 r. (I CSK 472/07, M.PraWn. 2008/813 98), W siwietle ktérego pomimo trudnosci z ustaleniem Wartosci odszkodowania za grunt przej Qty przez pafistwo na podstawie dekretu z 26 pazdziemika 1945 r. powinno ono odpowiadaé jego rzeczywistej Wartosci. W uzasadiiieniu tego orzeczenia Sad Naj Wyzszy Wyraznie zakwestionowai poprawnosé pogladu o ustaleniu odszkodowania W oparciu o nieobowiaguj ace juz przepisy ustawy z 1958 r. Sad Apelacyjny W Warszawie W W}'I'0kLI z dnia 4 Wrzesnia 2008 r. (I ACa 15/08, nie publ.) Wyrazii siuszny poglad, iz dopiero stwierdzenie Wydania decyzji dekretowej z naruszeniem prawa otwiera p1awna, mozliwosé doohodzenia naprawienia powstaiej Wczesniej szkody, a Wiec kreuje odpowiedzialnosé i roszczenie odszkodowawcze czyniac je jednoczeénie Wymagalnym. Brak prawnej mozliwosci uzyskania naprawienia szkody przed UZySI(8ll16l'I1 stwierdzenia niewaznosci deoyzji stanowiacej zrddio tej szkody, oznaczaj acy tez brak przed tadata roszczenia powoduje, ze nie znaj duje usprawiedliwienia twierdzenie o ustalaniu odszkodowania Wg kryteriéw obowiazujacych W dacie Wydania Wadliwej decyzji. Skoro odpowiedzialnosé organu Wskazanego W § 3 art. 160 k.p.a. i roszczenia poWod6W powstaly W 2003 r., to dla ustalenia Wysokosci odszkodowania zastosowanie maja tylko przepisy k.c. Przy jego ustaleniu braé Wiec nalezy pod uwage stan rzeczy na date decyzji szkodzacej, przy czym przez stan rzeczy rozumieé tu nalezy odszkodowanie jako takie, natomiast Wysokosé tego stanu rzeczy czyli odszkodowania ustalié nalezy Wg cen aktualnych. Gdyby przyjmowaé koncepcje odszkodowania nie za utracona nieruchomoéé, lecz za nieuzyskanie odszkodowania za wywiaszczenie, to obowiazuj acaw dacie orzekaniajest ustawa 2 dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomosciami, ktéra W art. 128 przewiduje Wywlaszczenie Wlasnosici nieruchomoéci za odszkodowaniem odpowiadajacym Wartosci odjetego prawa. Z uwagi na to, ze aktualna Wartosé rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego przedmiotowego gruntu Wg stanu z dnia 10 grudnia 1965 r. oraz cen z daty opiniowania Wynosi 3.334.000 Z1. Przy czyrn kwota ta Wilma zostaé pomniej szona 0 120.000 z1 2 tytuhi kosztéw rozbiérki i Wywozu gruzu. W konsekwencji Sad zasadzii na rzecz powodéw kwote 3.214.000 zi odpowiednio do udziaiéw W spadku W kwotach 1.607.000 21 i po 803.500 21. ’ . W pozostalym zakresie Sad powddztwo oddaiii. Oddalenie powédztwa dotyczy réwniez zadania zasadzenia odszkodowania z tytuiu utraconych korzysci. Problem mozliwosci dochodzenia lucmm cessans W sytuacji Wydania Wadliwej decyzji administracyj nej rozistrzygniety zostai W uchwale Sada Najwyzszego z 31 marca 2011 r. (III CZP 112110, OSCP 20111781175). Sad Najwyzszy stwierdzii, zejez'eZi ostateczna wadiiwa decyzja administracyjna zostaia wydana przed dniem wejscia w z'ycie Konstytucji, odszkodowanie przysiugujqce na podsrawie art. 160 § I 1:p. a. nie obejmuje icorzyéci urraconych wskutekjej wydania, choéby ich utrata nasrcgpila pa wejsiciu w zycie Konstyrucji.
--- STRONA 7 ---
W uzasadnieniu WW. uchwaly Wskazano, m.in.: Na1e@ uznaé, zgodnie z zasadq rempus regit actum, z'e zdorzenie prawne wywoluje skutki okreflone przez normyprawne obowiqzujqce w chwili zajscia zdarzenia floor. pastanowienie Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2008 r., P 5/0 7, OTKA Zb. Urz. 2008, nr 9, poz. 163). Wychodzqc z takich zaiozeri, przyjmuje sirg, w zgodzie z motywami wyroku Trjybzmaiu Konst)1ruc3g'nego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, z'e stanprawny bedqcy skurkiem tego wyroku m. in. orzekqfqcego, iz' art. 418 k.c. jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstfymqji ma zasrosowanie w sprawach 0 mzprawienie szkody wyrzqdzonej orzeczeniem lub zarzqdzeniem wydanym po wejéciu w zycie Konstfytucji, a przed dniem 1 wrzeénia 2004 r. Wsprawach natomiast 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej orzeczeniem 1ub zarzqdzeniem wydanym pa wejéciu w zycie kodeksu cywilnego, a przed wejsciem w zycie Konslytucji nalezy nodal stosowaé art. 418 k. c. (var. wyroki Sqdu Najwyzszego z dnia 9 paédziemika 2003 r., 1 CK 150/02, iz dnia 12 lutego 2010 r., I CSK 328/09). Wyrok Trybunaiu K0nstytuc3g'neg0 z dnia 23 wrzednia 2003 r., K 20/02, pozostaje w écislym zwiqzku z wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, dlatego wszystkie racje przemawiajqce za zwiqzaniem czasowego zasiggu skutkdw wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, z chwilq wydania orzeczenia lub zarzqdzenia sq aktualne takze w odniesieniu do wyroku Trybunafu Konstytucyjnego z dnia 23 wrzesnia 2003 r., K 20/02, Q‘. uzasadnicyq zwiqzanie czasowego zasiggu wprowadzonej tym wyrokiem zmiany stanu prawnego z datq wydania wadliwej decyzji adminisnmcyjnej. Objecie odszkodowaniem no podstawie arr. 160 § 1 k.p.a. w zwiqzku z wyrokiem Trybunaiu Konstymcyfnego z dnia 23 wrzeénia 2003 r., K 20/02, korzyéci utmconych w okresie 0d dnia 1 7 pazdziernika 1997 r. wskutek wadliwej decyzji wydanej przed tym 'dm'em by1oby wigc réwnie nieuzasadnione, jak objecie odszkodowaniem no podstawie art. 417 k.c. w zwiqzku z wyrokiem Trjvbunafu Konstytucjjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, uszczerbkdw powstaiych w okresie od dnia 1 7pazdziernika 1997 r. wskutek wydanego przed tym dniem orzeczenia lob zarzqdzenia, krdre nie uzasadniaio odpowiedzialnoéci w §wiet‘1e art. 418 k.c. ze wzgledu no brakprzeshznek dotyczqcych winyfimkcjonariusza. Wobu przypadkach uzmmie odpowiedzialnosci odszkodowawczej zakfadcdoby zastosowanie badqcego nastqpstwem wyrokéw Trybunalu Konstytucyjnego nowego, dostosowanego do wymagari Konstytucji storm prawnego z mocq wsrecznq, odniesionq do okresu sprzed weficia w zycie Konszyrucji, kazdy zas wyjqtek od zakazu wstecznego dzialania prawa must‘ wynikaé w sposéb niewqtpliwy z ustawy, a ru nie mialby on takiej podstawy, w kazdym razie nie mozna by za niq uwazaé wymagam'a__zgodno§ci ustaw zwyklych z Konstjlmcjq, poniewaz granicq czasowq tego wymagania wyznacza dzieri wej§cia Konstytucji w z'ycie. () Podsumowuflgc, jezeli ostateczna wadliwa decyzja administracjyna zosraia wydana przed wejdciem w zycie Konstytucji, odszkodowanie no podstawie art. 160 § I k.p. a. nie obejmuje korzyfici utraconych wskutek jej wydania, choéby ich utrata nastqpiia po wejéciu w z'ycie Konstymcji. Sad Okregowy W pehii podziela zaréwno stanowisko Sadu Naj Wyzszego zawarte W uchwaie z 31 marca 2011 r. jak i jego uzasadnienie. Rozstrzygaj ac o legitymacji biernej ipozwanego wskazaé nalezy, ze Wadliwa decyzja Wydana zosta1a przez (...). Poniewaz organ, ktory te decyzje Wydal juz nie istnieje, Wobec tego oclpowiedzialnoéé odszkodowawcza obciaza nastepce prawnego organu, ktéry te Wadliwa decyzje Wydai. (...)by1o organem wykonawczym i zarzadzajacym Wiadzy pafistwowej stopnia Wojewédzkiego (art. 12 i 38 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. 0 terenowych organachjednolitejw1adzypa1istwowej~ Dz.U. nr 14 z 1950 r., poz. 130). Kompetencje tego organu przeszly, zgodnie z ustawaz dnia 22 listopada 1973 r. 0 zmianie ustawy 0 radach mtrodowych, na terenowe organy administraeji pafistwowej szczebla woj ewodzkiego (Dz.U. nr 47, poz. 276), przy czym W miej see (...)terenoWym organem stopnia woj ewédzkiego zostal Prezydent (...). Stan ten ulegl zmianie z dniem 27 maja 1990 r., kiedy do Wlasciwosci wojewodéw przesziy, miedzy innymi, kompetencje nalezace uprzednio do terenowyeh organow administracji p8.fiS1IWOW6j stopnia Woj ewédzkiego (art. 53 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach administracji rzqdowej ogdlnej Dz.U. nr 90, poz. 123). Przedstawiony stan prawny prowadzi do wniosku, iz biemie Iegitymowany W sprawie jest Skarb Pafistwa reprezentowany przez Woj ewode (...). Wlaéciwoéé Wojewody (...)ja1<o static fisci Skarbu Pa1'1stWa W niniej szym procesie Wynika takze z donmiemania kompetencji zawartego W art. 24 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rzqdowej w wojewédztwie (t.j. Dz.U. z 2001 r., mt 80, poz. 872).
--- STRONA 8 ---
Odsetki ustawowe z uwagi na odszkodowawczy charakter roszczenia (art. 363 § 2 k.c.) zostaly zasadzone od daty Wydania Wyroku. W razie bowiem ustalenia odszkodowania, zgodnie z zasada Wyrazonaw art. 363 § 2 k.c., Wedhig cen z chwili Wyrokowania, nalezy sie ono W tej Wysokosci, gdy ceny te byiy wyzsze od Wystepujacych Wczesniej, dopiero od tej chwili. Zatem od tej chwili mozna mowié o opoéznieniu sie dhiznika W zap1aeie odszkodowania ustaionego Wedlug tych cen i W konsekWencji dopiero od tej chwili mozna zasadzié od niego odsetki za opoznienie (tak trafiiie Sad Naj Wyzszy W Wyroku 2 dnia 16 kwietnia 2009 roku, I CSK 524/0 8, LEX 511024). Dalej idace zadanie W tym zakresie pod1ega1o zas oddaleniu. W ocenie Sadu, zupelnie bezprzedmiotowy jest zarzut pozwanego dotyczacy przedawnienia W zakresie odszkodowania ponad kwote Wskazanaw zawezwaniu do proby ugodowej (k. 101). Wynika to juz z tego Wzgledu, ze Wniosek 0 zawezwanie do proby ugodowej dotyczyl dokiadnie tych samych kwot jakie zostaly Wskazane w pozwie (k. 133). O kosztach procesu Sad orzekl na zasadzie art. 100 k.p.c., znoszac jepomiedzy stronami. W tym zakresie Sad Wzial pod uwage stopiefi uwzglednienia roszczenia powodow. Jednoczesnie Sad zobowiazai powodow do uiszczenia Wydatkow poniesionych tymczasowo z sum Skarbu Paiistwa na poczet opinii biegiych, odstepujac, 2 uwagi na charakter sprawy i sytuacje majaflcowa powodéw od zobowiazania do uiszczenia brakujacej czeslci opiaty W czesci, W jakiej powédztwo nie zostaio uwzglednione (art. 83 ust. 2 W zw. z art. 113 ustawy o kosztach sadowych W sprawach cywiinych).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy W pehii podziela zaréwno stanowisko Sadu Naj Wyzszego zawarte W uchwaie z 31 marca 2011 r. jak#IC 349.110 do pedst#art. 67 § 2 k.p.c.#art. 1 tego#art. 7 ust. 2 dokretu#art. 160 k.p.a.#art. 244 k.p.c.#art. 160 § 2 k.p.a.#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 7 dekretu#art. 7 ust. 2 dekretu#art. 128 przewiduje#art. 418 k.c.#art. 77 ust. 1 Konstfymqji#art. 418 k.#art. 417 k.c.#art. 53 ustawy#art. 24 ustawy#art. 363 § 2 k.c.#art. 100 k.p.c.#art. 83 ust.#art. 113 ustawy