Wyrok IC 333/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2011-05-24 Sąd Okręgowy we Wrocławiu-Wydzi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 333/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2011-05-24 Sąd Okręgowy we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Gruszczyńska - Michurska Protokolant: Marcin Guzik po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa A. P. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) Zarządowi Służby (...) o zapłatę I. oddala powództwo; II. kosztami sądowymi, od poniesienia których powód był zwolniony, obciąża Skarb Państwa; III. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zarządzenie/ 1. odnotować 2. kal. 21 dni 3. po prawomocności w przypadku wniosku pozwanego o tytuł z klauzulą wykonalności wyrokowi w punkcie III nadać z urzędu klauzulę wykonalności na rzecz Skarbu Państwa - (...) 2011-05-24 --- STRONA 2 --- Sygn.akt IC 333/10 UZASADNIENIE Powód A. P. w pozwie z dnia 12 marca 2010 r. (data przekazania pisma administracji (...) we W.) wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - (...) Zarządu Służby (...) w W. na jego rzecz kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz kwoty 50.000 zł na rzecz Domu Dziecka we W., a także o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu i w piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2010 r. powód wskazał, że przebywał w jednostkach penitencjarnych od 10 listopada 1999 r. do 11 czerwca 2007 r., a od 28 sierpnia 2009 r. znów przebywa w (...) we W.. Wywodził, że prawo nakłada na pozwanego obowiązek zapewnienia powodowi odpowiednich warunków bytowych, jednak podczas odbywania poszczególnych kar pozbawienia wolności w różnych jednostkach penitencjarnych powód był poddany niehumanitarnemu i poniżającemu traktowaniu poprzez osadzenie w nadmiernie przeludnionych celach, gdzie powierzchnia użytkowa na jednego osadzonego wynosiła 1 m 2. Ponadto w celach panowały złe warunki sanitarne - brak oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia, co powodowało i powoduje narażenie powoda na różne choroby, zimna woda, brak dostatecznego oświetlenia umożliwiającego czytanie, zła wentylacja cel. W zatłoczonych jednostkach penitencjarnych powód został pozbawiony wszelkich elementów intymności, pozostawał w bliskim kontakcie fizycznym z innymi więźniami, często wobec siebie wrogo i agresywnie nastawionymi, co w odwecie zmuszało do agresji również powoda, a następnie doprowadziło do tego, że zaczął (...). Został też zarażony (...). Warunki odbywania kar nie odpowiadały, zdaniem powoda, celom kary pozbawienia wolności, nie zapewniały właściwego oddziaływania na skazanego, m.in. poprzez możliwość pracy, zdobywania kwalifikacji zawodowych, podtrzymywania kontaktów z rodziną. Skutkiem odbywania kar w złych warunkach, w czasie kiedy ukształtowała się osobowość powoda, było pojawienie się agresji, nieufności do ludzi i myśli samobójczych, co doprowadziło do rozpadu związku powoda, separacji z żoną i rozłąki z dwójką dzieci, a także do powrotu do przestępstwa i trafienia po raz kolejny do (...) we W.. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - (...) Zarząd Służby (...) w W., reprezentowany przez (...), wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - (...), wg norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut częściowego przedawnienia roszczenia powoda o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. za okres sprzed 19 marca 2007 r. oraz w całości co do roszczenia opartego na zakażeniu (...), o którym powód dowiedział się na przełomie lat 2006/2007. Pozwany zarzucił też, że art. 448 k.c., nie może stanowić podstawy roszczenia o zadośćuczynienie przeciwko Skarbowi Państwa, gdyż ma zastosowanie tylko do sprawcy naruszeń dóbr osobistych, a więc do osoby fizycznej. Ponadto powód musiałby udowodnić istnienie działania lub zaniechania sprawcy krzywdy, związek przyczynowy między krzywdą a działaniem lub zaniechaniem sprawcy, a w przypadku bezprawnego działania lub zaniechania sprawcy udowodnić także winę sprawcy. Funkcjonariusze Służby Więziennej działali wobec powoda w ramach swoich uprawnień ustawowych, brak zatem w niniejszej sprawie --- STRONA 3 --- bezprawności zachowania funkcjonariuszy państwowych. Nadto zachowanie to nie naruszyło żadnego dobra osobistego kogokolwiek. Powód nie udowodnił także, zdaniem pozwanego, domniemanej szkody, jej wysokości ani normalnego związku przyczynowego. Nie udowodnił, że przebywał w przeludnionej celi lub też że warunki osadzenia były złe. Nie mogą być dowodem w sprawie gołosłowne twierdzenia, nie można również z faktu przeludnienia jednostek penitencjarnych wyciągać wniosku, że każdy z osadzonych był dotknięty tym zjawiskiem. Pozwany podniósł również, że niezachowanie norm powierzchni celi nie nosiło znamion bezprawności - opierało się na obowiązującym wówczas art. 248 § 1 k.k.w. Ponadto niezachowanie normy powierzchni celi nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego. Dodatkowo wskazał pozwany, że podejmuje kroki zmierzające do poprawy warunków odbywania kary pozbawienia wolności - budowane są nowe pawilony mieszkalne, adaptowane pomieszczenia, przeprowadza się remonty i podnosi standard jednostek penitencjarnych. Pozwane (...) podlegały regularnym kontrolom, które nie stwierdzały uchybień w funkcjonowaniu jednostek, a powód nieprzestrzeganiem porządku prawnego przyczynił się do przeludnienia panującego w jednostkach. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód A. P. był w okresie od 10 listopada 1999 r. do 16 stycznia 2002 r. osadzony w (...) we W., od 16 stycznia 2002 r. do 2 września 2004 r. w (...) w W., od 2 września 2004 r. do 4 stycznia 2005 r. w (...) w R., od 4 stycznia 2005 r. do 11 czerwca 2007 r. w (...) nr (...) we W.. Od 28 sierpnia 2009 r. powód ponownie przebywa w (...) we W.. /dowód: informacja (...) w W. - k. 103-111; informacja (...) nr (...) we W. - k. 139; informacja (...) we W. - k. 144-145/ W pewnych okresach powód przebywał w celach mieszkalnych, w których powierzchnia mieszkalna przypadająca na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m2. M.in. w przeludnionej celi przebywał w okresie od 31 sierpnia do 6 grudnia 2009 r. w (...) we W. (były w niej osadzone trzy osoby zamiast dwóch). /dowód: pismo (...) we W. - „Wyjaśnienie" - k. 146/ Powód podczas pobytu w jednostkach penitencjarnych miał wykonywane badania w kierunku zakażenia (...). W kwietniu 2007 r. stwierdzono u (...). Ponowne badanie pod kątem zarażenia (...) przeprowadzono u powoda w czerwcu 2010 r., dało ono wynik jak poprzednio. W sierpniu 2010 r. powód miał również przeprowadzone badanie na (...) i ponownie dało ono wynik ujemny. Powyższe wyniki badań A. P. wskazywały, że miał on w dalekiej przeszłości kontakt z (...) (mogło, ale nie musiało nim być zachorowanie na (...)), jednak w czasie wykonywania badań nie było aktywnej infekcji. Powód nie był zakażony (...). /dowód: opinia biegłej z zakresu chorób (...) - k. 261-263 wraz z opinią uzupełniającą - k. 299-300; wynik badań laboratoryjnych z 28.06.2010r. i 2.08.2010r. - k. 147-149; książka zdrowia powoda - koperta k. 131/ Powód został poinformowany przez funkcjonariuszy Służby Więziennej o drogach zakażenia (...). /dowód: przesłuchanie powoda - k. 229/ Cele w jednostkach penitencjarnych, w których osadzony był powód, są wyposażone w kącik sanitarny oddzielony od reszty celi murowaną ścianą lub tylko parawanem czy zasłonką. --- STRONA 4 --- /okoliczność bezsporna/ Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód A. P. domagał się zadośćuczynienia za wyrządzoną mu przez pozwanego szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiednich warunków podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Żądał również z tego tytułu zasądzenia od pozwanego odpowiedniej kwoty na cel społeczny - na rzecz jednego z (... ) domów dziecka. Żądanych kwot powód domagał się z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności, zdrowia, prawa do intymności. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił zatem przepis art. 23 w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c., zaś niezapewnienie mu odpowiednich, wymaganych przepisami, warunków bytowych powód upatrywał przede wszystkim w nadmiernym przeludnieniu wskazanych jednostek penitencjarnych i wynikających z tego konsekwencjach - narażeniu na różne choroby, konieczności przebywania wśród wrogich sobie więźniów, co spowodowało, że zaczął używać (...), doprowadzeniu do wytworzenia agresji i myśli samobójczych, rozpadu małżeństwa i rodziny oraz braku przyjęcia do pracy z powodu karalności. Złe warunki bytowe w jednostkach penitencjarnych miały także przejawiać się brakiem dostępu do ciepłej wody, nieodpowiednią wentylacją cel i niedostatecznym oświetleniem. Ponadto powód zarzucał pozwanemu wywołanie uszczerbku na jego zdrowiu poprzez doprowadzenie do zarażenia (...). Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, może także zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez pokrzywdzonego cel społeczny. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda odnoszących się do jego osadzenia w jednostkach penitencjarnych w okresie przed 19 marca 2007 r. Przedawnienie roszczenia o zadośćuczynienie było przed dniem 10 sierpnia 2007 r. uregulowane w art. 442 k.c., mającym w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538). Art. 442 k.c. stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawniało się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło --- STRONA 5 --- zdarzenie wyrządzające szkodę (art. 442 § 1 zd. 2 k.c.). A. P. wystąpił z pozwem w dniu 12 marca 2010 r., mimo że szkoda (krzywda) zgłaszana pozwem już wcześniej była mu znana, podobnie jak osoba odpowiedzialna za jej naprawienie. Przedawnieniu uległy więc roszczenia obejmujące okres dalszy niż 3 lata przed wytoczeniem powództwa - do 12 marca 2007 r. Nieprzedawnione pozostały zatem roszczenia związane z osadzeniem w (... ) nr (... ) we W. od 13 marca do 11 czerwca 2007 r. oraz w (...) we W. od 28 sierpnia 2009 r. do chwili obecnej. Odnosząc się do powyższych roszczeń A. P., dotyczących okresu nieobjętego przedawnieniem, należy wskazać, że fakt istnienia przeludnienia w polskich jednostkach penitencjarnych i częstego naruszania norm dotyczących powierzchni celi przypadającej na osadzonego, wynikających z wiążących Polskę przepisów prawa międzynarodowego i art. 110 k.k.w., stanowi, zdaniem Sądu, fakt powszechnie znany. Między stronami bezsporne było, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w (...) nr (...) we W. i w (...) we W. powód bywał osadzany w celach, gdzie na jednego osadzonego przypadało mniej niż 3 m 2 powierzchni celi mieszkalnej. Powód wykazał także przesłankę zawinienia pozwanego w odniesieniu do niezachowania wobec powoda wymaganej powierzchni celi. Władza publiczna ma obowiązek poszanowania godności ludzkiej w każdej sferze życia, a szczególnie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, wykonując swoje zadania represyjne. Skoro władza publiczna określiła warunki odbywania kary pozbawienia wolności, w tym minimalne normy powierzchni na każdego osadzonego, dające gwarancje odbywania kary izolacyjnej z poszanowaniem godności ludzkiej, to nieprzestrzeganie tych warunków jest zawinionym działaniem Państwa, w związku z czym pokrzywdzony ma możliwość dochodzenia roszczeń o charakterze majątkowym. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że żądania, z którymi występuje powód, tj. żądanie zadośćuczynienia i zapłaty na cel społeczny, przysługują jedynie w razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych. Z brzmienia art. 448 k.c. i art. 24 § 1 zd. 3 k.c. wynika, że przewidziane w nich majątkowe środki ochrony dóbr osobistych nie przysługują na wypadek tylko narażenia na naruszenie tych dóbr. Nie uzasadnia więc żądań powoda narażenie go na różne choroby, które według twierdzeń pozwu miało być spowodowane nadmiernym przeludnieniem celi oraz nieoddzieleniem urządzeń sanitarnych od reszty celi. Ponadto istotne jest, że powodowi udzielono informacji o tym, w jaki sposób może dojść do zakażenia (...). Wyniki postępowania dowodowego nie pozostawiają przy tym wątpliwości, że powód nie został w czasie pozbawienia wolności w (...) nr (...) lub (...) zarażony (...). Twierdzeniom powoda w tym zakresie przeczą wnioski opinii biegłej z zakresu (...), oparte na analizie dokumentacji medycznej powoda (książce zdrowia), a także wyniki badań laboratoryjnych z 2010 r., w tym wynik badania pod kątem obecności (...), którym biegła nie dysponowała. Jak wynika z pisemnej opinii biegłej, uzupełnionej opinią ustną, brak u powoda (...) świadczy o tym, że powód nie został zarażony (...), jak również nie został podczas pobytu w jednostkach penitencjarnych zarażony inną postacią (...) - miał kiedyś kontakt z (...), jednak było to w odległej przeszłości. Nawet gdyby przyjąć, jak biegła, że nie jest znany wynik badania powoda w kierunku (...) inny niż z 2007 r., zatem istnieje możliwość, że aktualnie powód jest nosicielem tego (...), nie byłoby podstaw do powiązania obecnego zakażenia z pobytem w jednostkach penitencjarnych. Powód od czerwca 2007 r. do sierpnia 2009 r. przebywał bowiem na wolności, zatem nie dałoby się wykluczyć, że do zarażenia doszło poza (...) nr (...) i (...). --- STRONA 6 --- Również w takim przypadku twierdzenia powoda o zawinionym przez pozwanego doprowadzeniu do zakażenia go (...) pozostałyby nieudowodnione. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty powoda co do wpływu złych warunków odbywania kary pozbawienia wolności na psychikę powoda. A. P. twierdził, że nadmierne zagęszczenie w celach pozbawiało go wszelkich elementów intymności, powodowało konieczność przebywania w bliskim kontakcie z innymi więźniami, często wrogo i agresywnie nastawionymi, wywoływało u powoda agresję, nieufność do ludzi, myśli samobójcze, skłoniło go do używania środków psychotropowych, spowodowało również rozpad rodziny powoda - separację z żoną i rozłąkę z dwójką dzieci. Prawdopodobnie przebywanie w celi przeludnionej zwiększało u powoda uczucie dyskomfortu psychicznego, wynikającego m.in. z braku prywatności i konieczności dzielenia niewielkiej przestrzeni z innymi, obcymi, nierzadko wrogo nastawionymi osobami. Zważyć jednak należy, że stany psychiczne opisywane przez powoda determinowane są nie tylko warunkami, w jakich musiał przebywać, ale przede wszystkim istotą kary izolacyjnej. Na złe samopoczucie psychiczne powoda, jak i każdej osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, wpływała niewątpliwie perspektywa wieloletniego odosobnienia połączonego z brakiem swobody i możliwości dokonywania własnych wyborów, koniecznością podporządkowania się regulaminowi oraz poleceniom funkcjonariuszy. Immanentną cechą kary izolacyjnej jest również brak prywatności oraz rozłąka z osobami bliskimi. Jeżeli nawet z tytułu przebywania w celi, gdzie było umieszczonych więcej osadzonych niż przewidywała norma, powód odczuwał większy dyskomfort (z pewnością wpływało to np. na stopień ograniczenia jego prywatności), to nie można przyjąć, że właśnie ten czynnik decydował o negatywnych odczuciach psychicznych powoda. Nie można bowiem założyć, że gdyby w (...) i (...) nr (...) we W. powód miał zapewnione odpowiednie warunki bytowe (zgodne z obowiązującymi normami), to nie odczuwałby dyskomfortu psychicznego wynikającego z braku intymności czy narażenia na kontakt z obcymi współwięźniami, nie odczuwałby agresji i myśli samobójczych, nie doszłoby do dezintegracji jego rodziny. Nie da się przy tym za pomocą obiektywnych kryteriów ustalić, w jakim stopniu złe samopoczucie A. P. było wywołane samym faktem izolacji, a w jakim warunkami osadzenia, w tym przeludnieniem cel (z tego powodu Sąd nie przeprowadzał wnioskowanego przez powoda dowodu z opinii biegłego (...) na okoliczność przyczyn jego uszczerbku psychicznego). W ocenie Sądu ujemne odczucia, których powód doświadczał, stanowią przede wszystkim wynik długotrwałej izolacji w związku z odbywaną karą lub tymczasowym aresztowaniem, a nie przebywania w celi, w której nie została zachowana norma powierzchni. Pozostałe zarzuty powoda odnośnie nieodpowiednich warunków wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności, powodujących naruszenie jego dóbr osobistych, dotyczyły braku dostępu do ciepłej wody w celach mieszkalnych, złej wentylacji oraz nieodpowiedniego oświetlenia cel (niewystarczającego do czytania). Okoliczności powyższych powód jednakże nie wykazał. Zmierzając prawdopodobnie do udowodnienia powyższych okoliczności, pełnomocnik powoda w piśmie procesowym z dnia 10 maja 2011 r. zgłosił wnioski do dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. J. na okoliczność ustalenia warunków, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności w (... ) we W. oraz w (...), a także o zobowiązanie pozwanego do dostarczenia określonych bliżej informacji o warunkach odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda w (... ) nr (... ) we W., (... ) w W. i (... ) we W., również na okoliczność ustalenia warunków odbywania kary pozbawienia wolności przez --- STRONA 7 --- powoda. Powyższe wnioski nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na nieprawidłowe sformułowanie tezy dowodowej. Wniosek dowodowy powinien wskazywać, jakie twierdzenia strony o faktach mają zostać wykazane konkretnym dowodem. Sąd nie może zajmować się poszukiwaniem dowodów za stronę, a także poszukiwaniem faktów mogących uzasadniać żądanie zgłoszone w pozwie. Od pełnomocnika będącego adwokatem należy wymagać, ażeby prawidłowo formułował wnioski dowodowe, wskazując fakty, z jakich wywodzi skutki prawne, które to fakty mają zostać potwierdzone wnioskowanym dowodem. W niniejszej sprawie wnioski dowodowe pełnomocnika powoda powinny zmierzać do wykazania, że powód odbywał karę w nieodpowiednich warunkach, tj. że w celach brakowało np. dostępu do ciepłej wody, odpowiedniej wentylacji, oświetlenia, przebywało w nich zbyt wielu osadzonych. Wniosek o przeprowadzenie dowodu na okoliczność „ustalenia warunków" wymogów tych nie spełnia, przerzucając na Sąd obowiązek ustalania, które z wykazanych w ten sposób warunków mogłyby świadczyć o naruszeniu dóbr osobistych powoda i uzasadniać uwzględnienie jego roszczeń. Z przedstawionych względów Sąd na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. oddalił wnioski dowodowe powoda na okoliczność „ustalenia warunków" odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, a twierdzenia powoda o niezachowaniu odpowiednich warunków pozostały nie wykazane. Oddalenie wniosków zawartych w punktach 9 i 11 pisma powoda z dnia 10 maja 2010 r. wynikało z faktu, że dokumenty, o których pozyskanie powód zwracał się do Sądu (karta konsultacyjna dotycząca zgłoszenia się powoda na izbę przyjęć szpitala (...) przy ul. (...) we W. i wyniki badania na obecność (...) z przełomu 2006/2007), zostały już złożone do akt, przy czym wyniki badania zawarte są w książce zdrowia powoda. Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że powód spośród licznych zarzutów mających uzasadniać roszczenia o zadośćuczynienie i zapłatę odpowiedniej sumy na cel społeczny w ramach ochrony dóbr osobistych powoda udowodnił jedynie niezachowanie norm powierzchni celi mieszkalnej. Można również uznać za udowodniony fakt, że przeludnienie spowodowało nasilenie dolegliwości psychicznych powoda związanych z istotą kary izolacyjnej, m.in. braku prywatności, braku swobody, konieczności dzielenia przestrzeni życiowej z innymi osobami. Zdaniem Sądu okoliczności te nie uzasadniają jednak przyznania powodowi od Skarbu Państwa - (... ) Zarządu Służby (...) w W. majątkowych środków ochrony dóbr osobistych. Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego lub odpowiedniej sumy na cel społeczny w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, co wynika zarówno z redakcji art. 448 k.c. („sąd może przyznać"), jak i z funkcji powyższych świadczeń za naruszenie dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05, OSNP 2007 Nr 7-8, poz. 101, a pogląd ten sad orzekający podziela). Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadośćuczynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznań psychicznych lub fizycznych będących następstwem zawinionego działania lub zaniechania sprawcy. Można to odnieść również do świadczenia na cel społeczny, które stanowi inną formę zaspokojenia interesu osobistego osoby pokrzywdzonej naruszeniem dóbr osobistych. Dochodząc do przekonania, że nie było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia i stosownej sumy na cel społeczny, Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, iż powód nie wykazał, --- STRONA 8 --- ażeby rozmiar jego cierpień uzasadniał zasądzenie od pozwanego kwoty pieniężnej. Krzywda wywołana przeludnieniem celi, polegająca na zwiększeniu dyskomfortu psychicznego powoda związanego z faktem izolacji, jest zdaniem Sądu znikoma i jej stopień nie uzasadnia przyznania powodowi ochrony w formie majątkowej. Istotne jest również, że warunki odbywania kary, z jakimi zetknął się A. P., dotykały wszystkich osadzonych w (... ) we W. i (... ) nr (... ) we W.. Powód nie wykazał, a nawet nie twierdził, że niezachowanie minimalnej powierzchni celi było szykaną wymierzoną w niego indywidualnie; nie twierdził tego również odnośnie pozostałych zarzutów, w tym nieudowodnionych okoliczności dotyczących oświetlenia, wentylacji i dostępu do ciepłej wody w celach. Nadto przy fakultatywności przyznania pokrzywdzonemu ochrony w formie majątkowej nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w sytuacji, gdy powodowi przysługują niemajątkowe środki ochrony, z których nie korzysta, jedyną formą naprawienia niewielkiej szkody niemajątkowej byłoby przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej. Te przesłanki dają podstawę do odmowy przyznania zadośćuczynienia oraz świadczenia na cel społeczny, przewidzianych w art. 448 w zw. z art. 24 § 1 zd. 3 k.c. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd w punkcie I sentencji wyroku oddalił powództwo. W punkcie II sentencji wyroku Sąd obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi, od których powód został zwolniony. Nie było podstaw, aby zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.) nieuiszczonymi kosztami obciążyć którąś ze stron procesu. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie III sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Koszty procesu poniesione przez pozwanego w niniejszej sprawie sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego, które w oparciu o art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z poźn. zm.) wynoszą 3.600 zł. Z/ 1) odnotować, 2) odpis doręczyć pełnomocnikowi powoda, 3) kal. 14 dni