Wyrok IC 298112

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt IC 298112 "fl! . .4 \\\_.’£:n.1 :__;1,_ ‘.1.r //W ,"¢\ ‘Z V0 Q‘;:1 * ’ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 paidziernika 2012 roku Sqd Okrqgowy w Toruniu Wydzia} I Cywilny W skltadzie 11ast&;pujqcym: Przewodniczgcy: SSO Woj ciech Modrzyfiski Lawnicy:  Protokolant: st. sekr. sqdowy Monika Falkiewicz po rozpoznaniu W dniu 29 paidziernika 2012 roku W Toruniu sprawy z powédztwa : J. K. przeciwkoi Skarbowi Pafistwa ~ (. . .) W W., Skarbowi PE:IfiSIW& — (. . .) W G., Skarbowi Pafistwa — (...) w S., Skarbowi Pa1'1stWa(...) W K., Skarbowi Pafistwa ~ (...) w B., Skarbowi Pazistwa — (. . .) W N., Skarbowi Pafistwa — (.. .) We W., Skarbowi Pafistwa — (. . .) W M. 0 zapiate; i rentq 1. Oddala powédztwog 2. nie 0bcia,Za powoda obowiqzkiem zwrotu kosztéw pqstcgpowania pozwanemu; 3. zasa,dza ze Ska:bu Pafistwa w Kasy Sqdu Okrggowego W Toruniu na rzecz Kanceiarii Adwokackiej (...) kwoteg 7.20021 (siedem tysiqscy dwieécie ziotych) powiegkszona, 0 naleznq stawkt; podatku VAT tytulem wynagrodzenia za pomoc prawna} éwiadczonq stronie z urzqclu. 1 --- STRONA 2 --- 1c‘ 298x12 UZASADNIENIE Do Sqdu Okrqgowego W T. Wplynqi pozew J. K. przeciwko Skarbowi Pa1'1stWa(...) W S. i G. 0 odszkodowanie (zadoééuczynienie) W kwocie 864.000,00 Z1 Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu oraz Zasqdzenie staiej renty W kwocie przeciotnego Wynagrodzenia dozywotnio. W uzasadnieniu swego pozwu powod Wskazai, i2 od 15 Wrzeénia 1977 roku do 10 listopada 1980 roku przebywal W (...) W G., W 1978 roku W (...) W S., a W 1980 roku W (...) W B.. W zakladach tych odbywal karc; 3 lat pozbawienia wolnoéci. Przez caly okres pobytu spa} W celi na podlodze, bez wentylacji, bez pomieszczefi sanitamych, bez biezqcej wocly. Na skutek zamontowania blind w oknach cele byiy niewlaéciwie oéwietlone. W stosunku do osadzonych stosowano przemoc zastraszanie i érodki przymusu. W ocenie powoda panujqce wamnki byly niehumanitarne. Po raz kolejny powod zostai skazany na kare; 4 lat i 6 miesiocy pozbawienia Wolnoéci W 1982 roku. Wyrok odsiadywai W (. . .) : W G., W N., We W., W L.. W tym okresie (do 1986 roku) W3.1‘l.1111(i panujqce W (...) poprawily sig, szczegolnie Wyzywienie. Nada! jednak W celach panowaio przeludnienie (po 4 osadzonych na 7m2). W" celach byla nieprawidlowa Wentylacja, blindy W oknach pogarszaly warunki oéwietleniowe. Nada} na Wioiniow Wywierano przymus, stosowano groiby i szantaz. Powod po raz kolejny odbywal kart; pozbawienia Wolnoéci od 14 lipca 1987 roku do 7 czerwca 1988 roku W (...) W G.. Kolejne Wyroki powod odbywal W (...) W G. (od 7 sierpnia 1988 do 15 grudnia 1989 r., 14. (...) do 30.12.1993, od 13.09.1994 do 01.01.1995, od 02.02.1995 do 21.03.1995, od 21.03.1995 do 02.11.1995, od 01.03.1996 do 20.03.1996, od 08.01.1999 do 25.04.2000, od 8.03.2002 do 03.07.2002, od 23.07.2002 do 28.07.2003, od 23.08.2006 do 4.03.2007, od 4.03.2007 do 18.04.2007, od 29.04.2009 do 14.05.2009 i od 18.11.2010). W momencie ztoienia pozwu powod przebywai W (. . .) W K.. Przez Wszystkie te lata powod byl szykanowany, traktowany W sposob niehumanitarny. W ocenie powoda Wszystkie powyzszo dzia1a11ia W1€:1dZ Zaldadow Karnych naruézaly jego dobra osobiste Wyszczegolnione W art. 24 1<.c. W ZW. z art. 448 k.c., art. 110 k.k.W. i art.'3 Europejskiej Konwencji O Ochronio praw Czlowieka i podstawowych praW i Wolnoéci oraz przepisaoh Konstytucji (art. 40,41, 47) i postanowienia. Miqdzynarodowego paktu Praw Obywatelskich. W piémie z dnia 25 lutego 2012 roku powod podtrzymai zajmowane stanowisko i Wskazal, i2 domaga sifi; odszkodowania od Skarbu Pafistwa (. . .) W kwocie 864.000,00 21 oraz renty W kwooie 1600 Z1 miesiegcznie dozywotnio W zwiqzku z niohumanitarnymi Warunkami odbywania kar pozbawienia wolnoéci od 1977 roku do 2010 roku. W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa dzialajqcy przez Prokuratorio Goneralng Skarbu Pafistwa wniosl 0 oddalenie powodztwa W caloéci i zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postegpowania W tym kosztow zastqpstwa procesowegoj Pozwany Wskazal, i2 z treéci pozwu Wynika, iz powod z przerwami od 1977 roku do chwili obecnej odbywal kary pozbawienia Wolnoéci W roznych Zakiadach Kamych na terenie kraju. W pozwie powod zarzuca nieprawidlowoéci W trakcie osadzenia go W Zakiadach Kamych, co miaio doprowadzié do pogorszenia zdrowia, cierpienia fizycznego i psychicznego. Powod Iqczy to przede Wszystkim z przeludnieniem W_C613.Ch. W ocenie pozwanego roszczenia powoda przedavmily sieg. Zgodnie z art. 442 k.c. (art. 442’ k.c. przy obecnym stanie prawnym) termin przedawnienia roszczefi wynosi 3 lata. W ocenie pozwanego podniesienie zarzutu przedawnienia jest Wystarczajqce ‘do oddaienia poW6dZtWa bez potrzeby ustalania czy zachodza, przeslanki inaterialnoprawne uzasadniajqce roszczenie. W tym zakresie pozwany  2 --- STRONA 3 --- odniosi sis; do uchWa1y SN 2 17 Iutego 2006 roku (IIICZP 84/05 LEX nr 171726). Pozwany zakwestionowat takze powodztwo, co do zasady jak i co do Wysokoéci. Powod nie Wykazat przesianek odpowiedzialnoéci pozwanego tj. szkody pozostajacej W adekwatnym zwiazku przyczynowo skutkowym z niezgodnym z prawem dzialaniem lub zaniechaniem przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej. Powod nie wykazal aby jego dobra osobiste zostaiy naruszone. W pisimie Z dnia 17 lipca 2012 roku pelnomocnik powoda Wskazala, ii powéd podtrzyrnuje W caioéci Zadanie pozwu i Zqda zasqdzenia odszkodowania i renty od Skarbu Pafistwa (...) W G., S., K., B., N. i W.. W trakcie pobytu W powyzszych (...) mialo miejsce naruszenie 'pI‘&Wfl W postaci niewlaéciwego, ponizajacego traktowania powoda przez funkcjonariuszy Shiiby Wiegziennej. W ocenie powoda pozwany naruszyi swoje ustawowe obowiazki Wynikajace z treéci art. 13.2 ustawy z dnia 8 kwietnia 2010 roku o slufzbie W1QZ16I‘]l16j, ktory stanowi, 2e do pozwanego naleiy zapewnienie bezpieczefistwa i porzadku W podlegiej jednostce organizacyjnej. Warunki bytowe W Zakiadach Kamych nie sprzyjaty resocjalizacji Wieginiow, a vwrocz sprzyjaly rozwojowi roznych chorob i schorzefi. Ciasne cele, W ktorych przebywaia zbyt duza iloaéé Wioiniow nie spelnialy Wymogow okreélonych W art. 110 k.k.W. takie Warunki spowodowaty pogorszenic stanu zdrowia, W szczegolnoéci Wadq: Wzroku, co spoWodoWa1o utracenie przez powoda zdolnoéci zarobkowych. Rowniez brak pomieszczefi sanitarnych W ZK potwierdza niedostosowanie panuj acych W nich Warunkow do minimalnych standardow jakie powinny spelniaé powyzsze jednostki. W ocenie powoda Wskazane nieprawidlowoéci mialy charakter zawinionego ndzialanja funkcjonariuszy Wiegziennych, za ktorych odpowiedzialnoéci ponosi Skarb PE:1f1S1W£1 »~ art. 415 k.c. ponadto powod Wskazuje na naruszenie dobr osobistych okreélonych W art. 23,24 k.c., co W poiaczeniu a art. 448 i 444§2 k.c. uzupeinia podstawo prawna, jego roszczefi. W piémie z dnia 26 Iipca 2012 roku pelnomocnik powoda Wskazaia, i2 dodatkowo pozywa Skarb Pafistwa (...) W M. W zwiazku z pobytcm powoda W tej jednostce. W ocenie peinomocnika powoda podniesiony W odpowiedzi na pozew zarzut przedawnienia jest sprzeczny z art. 5 k.c. Zgodnie z powyzszym przepisem nie _mo2na czynié ze swego prawa L1ZY[1(L1 ktory bylby sprzeczny ze spo1eczno— gospodarczym przeznaczeniem tego prawa 1_ub z zasadami Wspolzycia spolecznego. Z uwagi na Wieloletnie przebywanie W Zaldadzie Kamym powod mial ograniczone mozliwoéci dochodzenia roszczefi. Sad ustalil, co nastgpujez Powod J. K. urodzii sio 13 maja 1959 roku. Powod jest osoba Wielokrotnie karana za popehiione przestegpstwa. Od 1977 roku do 2012 roku z przerwami powod odbyWa1 karo na terenie (. . .) W G., S., K., B., N. i W.. 1 Dowodz okolicznoéé niesporna Po raz pierwszy J. K. zostal osadzony W (. ..) na mocy wyroku Sadu Rejonowego W Grudziadzu W dniu 15 Wrzeénia 1977 roku. W (...) powod przebywal do 10 Iistopada 1980 roku. Od 10 listopada 1980 roku do 21 listopada 1980 roku powod odbywal zastqpcza kart; pozbawienia Wolnoéci za grzywno orzoczona obok kary pozbawienia Wolnoéci. W tym okresie czasu powod przebywai W (. ..) W B... * . .  DoWod: dokumenty k 91 i 92 3 --- STRONA 4 --- Nastopnje od 8 lutego 1982 roku do 5 maja 1986 roku powod przebywai W (...) W L.. Od 14 lipca 1987 roku do 7 ozerwca 1987 roku poW6d odbywal karo pozbawienia Wolnoéci W (. . .) W G.. Kolejne Wyroki pozbawienia Wolnoéci powod odbyWa1 W (. . .) W G. W okresie od 7 sierpnia 1988 roku do 15 grudnia 1989 roku i od 14 maja 1991 roku do 30 grudnia 1993 roku. W trakcie odbywania kary pozbawienia wolnoéci powod samowolnie trzykrotnie przedluzyl termin udzielonych mu przepustek z (.. .). _ Dowod akta k 89 i 90 Kolejne kary pozbawienia Wolnoéci powod odbywalr W latach dzieWi<;édziesiatych i dwutysiooznych W (. . .) W G., K. i pozostalych pozwanych jednostkach. Ostatni pobyt powoda W (...) mial miejsce od 18 listopada 2010 roku do 18 maja 2012 roku. Powod odbywai kart; pozbawienia Wolnoéci jako recydywista W (. ..) W G.. W miqdzy czasie byi przeniesiony do (...) W B. od 2 grudnia do 14 grudnia 2010 roku. DoW6d: k 8894 Jak Wynika 2 dokumentacji medycznej powoda W dniu 20 Iistopada 2009 roku zosta% on przyjoty do Regionalnego Szpitala Specjalistycznego im dr. W. B. W G. na Oddzial (...) Z rozpoznaniem oparzenia I i II stopnia twarzy, szyi, przodniej éciany klatki piersiowej i przedramion oraz z rozpoznaniem gruilicy pluc. Wozeéniej W dokumentacji medyozcnej powoda odnotowano uzaleinienie od alkoholu. W roku 2011 powod korzystai z pomocy psychiatry. Odmowil jednak prayjmowania zaleconych Iekow. W dniu 31 stycznia 2011 roku Wydano powodowi okulary korekcyjne. ' Dowod zaéwiadczenie k 95, ksiazeczka zdrowia osadzonego k 113 Sad zwaiyl, co nastqpuje: ' Powyzszy stan faktyczny ustalony zostai W oparciu o ziozone do akt sprawy dokumenty potwierdzajace pobyt powoda W (...) W G. oraz nadeslane dokumenty obrazujace stan jego zdrowia (karta informacyjna leczenia szpitalnego k 94 i ksiaieczki zdrowia osadzonego k113). Sad uznai za W pelni wiarygodne ziozone do aktdokumenty. Dokumenty te nie budziiy Watpliwoéci Sadu. Dokumenty te sporzadzone zostaly przez upowainione organy, a ich treéé nie by1a kwestionowana przez Zadna ze stron postqpowania. W toku postqpowania powod Zadal zasadzenia na jego rzecz odszkodowania (zadoééuczynienia) W kwocie 864.000,00 Z1 i zasadzenia dozywotniej renty miesiegcznej W kwocie 1600 21. Jako podstawo swoich Zadafi Wskazywal na niehumanitarne, nieludzkie traktowanie go podczas odbywania kar pozbawienia wolnoéci oraz zie Warunki istniejace W celach Zakladow Karnych W ktorych przebywai. Powod domagai Sim? ochrony prawnej Wywodzac swoje uprawnienia z dwoch tytuiow. Po pierwsze WS1(8.Z&1, i2 "dziatania funkcjonariuszy shlzby wiegziennej stanowily czyny niedozwolone i byly podstawa odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanego na podstawie art. 415 k.c. Ponadto uzupehiiajaco Wskazal, it doszlo do namszenia jego dobr osobistych poprzez to dzialanie oraz przez naruszenie art. 110 §2 k.k.W. Twierdzil Ze poprzez fakt, i2 zostal naruszony powoiany przepis i nie mia1 zagwarantowanej powierzchni 3m2 Skarb Pa1’1stWa  Wymienione Zaldady Kama Wyrzadziiy mu krzywdo. Do_datkoWo powod powoiai sia; na 21:: Warunki panujace W celach — szczegolnie brak Wiaéciwych Warunkow sanitarnych oraz fakt niewiaéciwego 4 --- STRONA 5 --- oswiettenia col, przez ktore utracit Wzrok. Powod bardzo ogolnikowo poWo1a% sic; na naruszenie art. 110§2 kkw, a. takze art. 24 k.c. Powod, ani jego peinomocnik nie potrafili W sposob jednoznaczny sprecyzowaé Zadania pozwu. Z jednej strony domagali sia zadoséuczynienia W zWiazku z naruszeniem dobr osobistych powoda. Z drugiej strony to samo Zadanie oktreslali jako podstawc; odszkodowania za czyn niedozwolony (art. 415 k.c.) Poza ogolnym przytoczeniem faktu naruszenia dobr osobistych przez osadzenie go W zbyt matej celi iv nieludzkie traktowanie (spanie na podiodze) i przytoozenie zasad odpowiedzialnosci odszkodowawczej za czyn niedozwolony powod nie przedstawii Zadnych okolicznoéci faktycznych swiadczacych 0 naruszeniu jego dobr osobistych czy potwierdzajacych przeslanki odpowiedzialnoéci odszkodowawczej. Nie WS1(&Z8.1 W jakim zakiadzie karnym i W jakim okresie spa} na podlodze, kiedy i gdzie byi osadzony W celi mniejszej niz 3 m2 na jednego osadzonego. Nie WS1{3Z211 takze na czym mia1o polegaé niehtunanitarne traktowanie go przez pracownikow siuzby W1QZ16I1116j i znacanie psychiczne nad nim. W ocenie Sadu powodztWo nie zasluguje na uwzgtzpdnienie. Na przedstawione przez powoda roszczenia spojrzeé naiezy przez pryzmat przepisow chroniacych dobra osobiste i okreélajacych. zasady odpowiedzialnosci za czyny nicdozwolone. Zgodnie z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzialaniem, moze Zadaé zaniechania tego dzialania, chyba Z6 nio jest ono bezprawns. W razie dokonanego naruszenia mote on takze Zadaé, azeby osoba, ktora dopuscila sic; naruszenia, dopetnila czynnosci potrzebnych do usuniegcia jego skutkow, W szozegolnosci azeby ztozyla oswiadczenie odpowiedniej troéci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodoksiomoie on rowniei Zadaé zadoséuczynienia pieniaincgo lub zaplaty odpowiedniej sumy pionioznej na Wskazany col spoleczny. Polskie prawo nie przewiduje zamknigtego katalogu dobr chronionych prawnie. Tym niemniej aby dochodzié zadoséuczynienia za ich naruszenie, nie Wystarozy samo Wskazanie zdarzenia, ktore spowodowalo to naruszenie, ale takze powod musi Wskazaé jakie korikretnie dobra osobiste zostaiy naruszone. Przy wyjasnianiu istoty dobr osobistych i zwiazanych z nimi praw osobistych dominujacy jest poglad wskazujacy, ii przy ocenie czy doszto do naruszenia dobr osobistych decydujace znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby Zadajacej ochrony prawnej, ile to jaka reakcjk; Wywoluje W spoleczeiistwie to naruszenie. Podkresla sic; przy tym, Ze przy ocenie, czy doszlo do naruszenia dobra osobistcgo, ktorcgo ochrony domaga sic; osoba zgiaszajaca Zadanie nalezy braé pod uwagq caloksztatt okolicznosci, a nie np. zwrot Wyrwany z calej Wypowiedzi. (tak Komentarz ‘do Kodeksu Cywilnego. Ksiaga pierwsza. Czasé Ogolna Stanistaw Dmowski, Stanislaw Rudnicki, uwagi do art. 23 k.c. Wydawnictwo LeXisNexis, Warszawa 2007). Ocena czy doszio do naruszenia dobra osobistego danego’ podmiotu oparta jest na przeslankach subiektywnych i obiektywnych. Przepisy art. 23 i 24 I<.c. W odniesieniu do ogoincj reguly dowodowej naktadaja na. powoda obowiazek Wykazania, i2 doszlo do naruszcnia j ego dobra osobistego i Wskazania jakie dobro zostalo naruszone. Przepisy art. 23 i 24 k.c. konsiruuja domniemanie bezprawnosci dzialania. W tcj sytuacji na pozwanym ciaiy obowiazek udowodnienia, i2 jego dziatanie nie bylo bezprawne. Jak Wskazai Sad Najwyzszy W Wyrok 2 7 kwietnia 2009 roku (M.P.Pr. (...)) do powstania roszczeii okreslonych W art. 24 k.c. nie jest Wystarczajaca sama bezpravmosé dzialania 5 . --- STRONA 6 --- sprawcy. Niezbedny jest takze skutek tego dzialania W postaci naruszenia jednego z dobr osobistych, o ktorych mowa W art. 23 k.c. Z treéci art. 24§l k.c. Wynika jednoznacznie, i2 ochrona dobr osobistyeh przysiuguje jedynie przed dziaianiem bezprawnym. Przesianka bezprawnosci dziaiania jest przesianka konieczna do udzielenia oohrony o eharakterze niemajatkowym. Przeslanka bezprawnosci dzialania jest ujrnowana W kodeksie cywilnym szeroko. Przyjmuje sie mianowicie, Ze bezprawne jest kaide dziaianie sprzeezne Z normami prawnymi, a nawet z porzadkiem prawnym oraz zasadami Wspoizycia spoleoznego. W orzeczeniu z 19 paidziernika 1989 roku (II Cr 419/89 OSP 1112/90, poz. 377) Sad Najwyzszy wskazal, iz za dziaiania bezprawne uwaza sie ikazde dziatanie naruszajqco dobro osobiste, jesli nie zachodzi zadna ze szczegolniych okolicznosci usprawiedliwiajacych je. Sad Najwyzszy wskazal, iz do okolioznosci wylaczajacych bezprawnoéé naruszenia dobr osobistych zalicza sie: dziatanie W ramach porzadku pub1icznego tj. dzialanie dozwolone przez obowiazujace przepisy prawa, Wykonywanie prawa podmiotowego, zgode pokrzj/Wdzonego, dziaianie W obronie uzasadnionego interesu spoiecznego. Przenoszac powyzsze rozwaiania na grunt omawianej sprawy Wskazaé nalezy, i2 powod domagal sie odszkodowania z tytulu odpowiedzialnosci deiiktowej pozwariego i zadoséuczynienia za naruszenie jego dobra osobistego W postaci godnosci osobistej. Do naruszenia godnosci doszio na skutek osadzenia go W celi o mniej szej powierzchni niz 31112 na jednego osadzonego, a takze nieiudzkie, niehumanitarne znecanie sie ze strony pracownikow stuiby Wieziennej. Rowniez panujace W celi Warunki sanitan1o bytowe godziiy W godnosé osobista .1. K.. Zgodnie z przedstawionym Wyiej pogladem no powodzie ciaiyi obowiazek Wykazania, ii doszio do zdarzenia naruszajacego dobro osobiste i Wskazania j akie dobro zostaio naruszone. Przepis art. 24 k.c. konstruuje domniemanie bezprawnosci dzialania osob naruszajacych dobro osobiste. Zgodnie z art. 41.1 Konstytucji “RP kaidemu zapewnia sie nietykalnosé osobista, i Wolnosé osobista. Pozbawienie lub ograniczenie Wolnosci moze nastapié tylko na zasadach i W trybie okreslonyeh W ustawie. Powod trafii do zakladow karnych na mocy prawomocnych Wyrokow Sadow. Zgodnie 2 art. 6 k.c. postepowania dowodowego na powodzie cia,2y1 obowiazek wykazania, it nastapiio zdarzenie, z ktorym system prawny Wiaze odpowiedzialnosé na zasadzie deliktowej, powstanie szkody oraz zwiazku przyozynowego pomiedzy szkoda 0 owym zdarzeniem (art. 6 k.c.). Powod jak VV}’Z6j Wskazano dochodzil swoich roszczeii Wskazujac takze na zasady odpowiedzialnosci deliktowej — art. 415 k.c. Zgodnie z powyzszym przepisern kto z Winy sWej Wyrzadzii drugiemu szkode, obowiazany jest do jej naprawienia. Do przesianek odpowiedzialnosci deliktowej naleia: zdarzenie, 2 ktolym system prawny Wiaze odpowiedzialnosé na okreslonej zasadzie, oraz szkoda i zwiazek przyozynowy miedzy owym zdarzeniem a szkoda. Przy ustalaniu odpowiedzialnosci 2 tytuiu czynow niedozwolonych znajduja zastosowanie przepisy ogolne dotyczace zwiazku przyczynowego, szkody i sposobow jej naprawienia (art. 361363 k.c.).réWniez W tym zakresie powod nie ztozyi Zadnych Wnioskéw dowodowych i nie wykazai prawdziwosci swoich twierdzeri. ' Pozwany W niniejszej sprawie podniosi zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie Z art. 4421§1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie mote bye diuiszy niz dziesieé lat od dnia, W ktorym nastapilo zdarzenie Wywoiujace szkode. Przepis ten 6. --- STRONA 7 --- reguluje przedawnienie Wszelkioh roszczeli majatkowych W zakresie odpowiedzialnosci deliktowej, a Wiec roszczefi o naprawienie szkody majatkowej oraz roszczefi o pieniezne zadoseuozynienie krzywdzie. Przepis art. 4421 k.c. stosuje sie nie tylko do roszczefi powstatyeh po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale takze do Wczesniej powstaiych roszczeti Z tytuhi ezynow niedozwolonych i nieprzedawnionyoh W dniu Wejsoia W Zycie ustawy nowelizujacej kodeks cywilny, a Wiec W dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany przepis nie znajdzie zastosowania do roszczefi deliktowych, ktere na podstawie Wezeéniej obowiazujacej regulacji prawnej uiegty przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powolanej Wyiej ustawy Z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks eywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538). Wczesniej obowiazujacy art. 442 k.c. zawierat zbiizona regulacje dotyczaca, przedawnienia roszczefi z tytulu czj/new niedozwolonych. I tak zgodnie z art. 442 W brzmieniu’ sprzed 10.08.2007 1'. roszczenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu 2 uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie 0 szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym Wypadku roszczenie przedawnia sie 2 upiywem lat dziesieciu od dnia, W kterym nastapiio zdarzenie Wyrzadzaj ace szkode. W przedmiotowej sprawie doszto do przedawnienia roszozefi powoda za okres sprzed 30 gmdnia 2008 roku. Nie budzi Watpliwosci, Liz powed odbywajac kary pozbawienia Wolnosci mial peina Wiedza o ewentualnych liaruszeniach jego debt osobistych, okolicznosciach tych zdarzefi i osobach ktore dobra te naruszyty. .1ak Wskazat Sad Apelacyjny W Szczecinie W Wyroku Z 4 paidziernika 2006 roku (IACa 415106 Lex 279971) trzyietni bieg przedawnienia roszczenia przewidziany W art. 442 § 1 zd. pierwsze k.o. rozpoozyna sie z dniem, W kterym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i o osobie zobowiazanej do jej naprawienia przy czym obie przesianki powirmy bye spelnione tacznie. Wtasciwa chwila dla okresilenia poczatku trzyletniego biegu przedawnienia jest moment dowiedzenia sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody czy o trwatosci jej nastepstw. Wyrzadzona czynem niedozwolonym szkoda, W istocie rzeczy, nastepuje poiniej niz zdarzenie, ktore ja Wyrzadzito. Mozna wiec mowie jedynie o szkodzie powstaiej 11iezW1ocznie po takim zdarzeniu lub o szkodzie powstatej poiniej, W blizszej lub dalszej przysziosci. Kryterium, Wediug kterego mozliwe jest dokonanie takiego rozreinienia nie jest ostre i nie Wynika z ustawy. Stosunkowo kretki, trzyletni termin przedawnienia roszozenia o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym przewidziany W art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c. ma znaczenie dyscyplinlfiaee poszkodowanego, aby nie zwlekai ze skorzystaniem z przyslugujacego mu roszczenia. Instytucja przedawnienia roszczeri chroni przede Wszystkirn interes diuinika, a nie Wierzyciela (poszkodowanego). PoWyZsze uwagi sa W peini aktualne takze pod rzadami obecnie obowiazujacego art. 4421§1 k.c. Sad orzekajacy W niniejszej sprawie W petni aprobuje poglad wyrazony W uchwale Sadu Najwyiszego 2 dnia 17 lutego 2006 roku (IIICZP 84/05, Lex 171726) zgodnie, z ktorym skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest Wystarczajace do oddalenia powodztwa bez potrzeby ustalenia, czy zaehodza Wszystkie inne przesianki prawnomaterialne uzasadniajace jego uwzglednienie. W razie podniesienia zarzutu przedawnienia badanie tych przeslanek jest zbedne, Wobec czego mozliwe jest oddalenie powedztwa ze Wzgledu 11a przedawnienie roszczenia W sytuacji, W kterej Wobec niespelnienia Wszystkich przesianek Warunkujacyeh jego byt, roszczenie nie zostato jeszcze W pelni uksztattowane. Skoro zarzut przedawnienia mote bye skuteczny Wobec tak) rozumianego roszczenia, nie ma przeszkod, Zeby bieg terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym mogi bye liczony od dnia, W ktotym nastapiio zdarzenie W3/rzadzajace . 7 j --- STRONA 8 --- szkode. W przedrniotowej sprawie W ocenie Sadu doszto do przedawnienia Wszelkich roszczefi maj atkowych podnoszonych przez powoda W zwiazku 2 jego pobytarni W Zakiadach Kamych przed dniem 30 grudnia 2008 roku, tj. 3 lata przed dniem Wytoczenia powodztwa W niniejszej sprawie. Za caikowicie chybiony uznae nalezy podniesiony przez pelnomocnika powoda zarzut naruszenia art. 5 k.c. W zwiazku z zarzutem przedawnienia zgloszonyrn przez peinomocnika pozwanego. Zgodnie z cytowanym przepisem nie mozna czynie ze swego prawa uzytku, ktory by byl sprzeezny ze spoiecznogospodarczym przeznaezeniern tego prawa lub z zasadami Wspotzycia spotecznego. Takie dziatanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwaiane za Wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Powod Wskazywat, ii: z uwagi na fakt przebywania W Zakladach Kamych od 1977 roku jmiat ograniczone moziiwosci skuteoznego i terminowego dochodzenia swoich roszczeri. Osadzenie W zakiadzie karnym powoduje swoistego rodzaju Wytaczenie osoby pozbawionej Wolnosci ze spotecznego obiegu, a co za tym idzie brak perspektyw na dokonanie skutecznych i terminowych czynnosci. Przede Wszystkim Wskazae nalezy, i2 powéd W Zaktadach Karnych przebywal od 1977 roku z przerwami, na co sam zwraca uwage W swoich pismach procesowych. Niniejsze powodztwo zostalo Wytoczone przez powoda W trakcie odbywania przez niego kary pozbawienia Wolnosci. Trudno uznae aby W tej sytuacji pozwany podnoszac zarzut przedawnienia dzialai sprzecznie Z art. 5 k.e. Naleiy podkreslie, it kodeks cywilny co do zasady formuje instytucje przedawnienia roszczefi majatkowych jako regute. Roszczenia majatkowe przedawniaja sie Z uptywem okresionego czasu Wskazanego szczegotowo W przepisach. Rola instytucji przedawnienia jest zlikwidowanie okresu niepewnosci W relacjach miedzy dwoma podmiotami. Osoba zobowiazana do swiadczefi majatkowych nie moze pozostawae W niepewnosci czy osoba uprawniona Zechce dochodzie tych roszczeti W nieoznaczonyrn terminie. Rola instytucji p1‘Z6C13.W11i61’li3. jest Wtasnie Iikwidacje tego stanu niepewnosci. Zdaniem Sadu W niniejszej sprawie powod nie Wykazai, aby podniesienie zarzutu przedawnienia naruszaio dyspozycje art. 5 k.c. Warto podkreslie, iz uznanie podniesionego zarzutu przedawnienia Za dziatanie sprzeczne ze spolecznogospodarczyrn przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami Wspotiyciaspolecznego jest sytuacja Wyjatkowa i szczegelna. Tylko W nadzvvyczajnych i Wyjatkowych okolicznosciach moina przyjae, 12 podniesienie zarzutu przedawnienia narusza dyspozycje art. 5 k.c. Tymczasem stanowisko powoda Wskazuje, i2 W przypadku Wszystkich osob pozbawionych Wolnosci, sa, one skutecznie ograniczone W rnozliwosci dochodzenia swoich praw W okresie osadzenia W Zaktadzie Karnym. W ocenie Sadu stanowisko takie jest biedne i nie zostato poparte Zadnym i Wnioskarni dowodowymi. Powod nie wykazai, aby W trakcie odsiadywania kolejnych Wyrokow W zakladach karnych nie mogt dochodzie roszczeri zwiazanych z bezprawnym naruszaniem jego praw. Tym bardziej, i2 niniejszy pozew ztozony zostai do Sadu W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci przez powoda. W odniesieniu do roszczeri powoda po 30 grudnia 2008 roku to Wskazae nalezy, ii zgodnie z ogolna reguta postepowania dowodowego to na gowodzie cfiazyt obowiazek Wykazania, iz doszio do naruszenia jego débr osobistych lub Wyrzadzono mu szkode na skutek dzialafi (czynow) niedozwolonych. Powéd tymczasern ograniczyi swoja aktywnose procesowa Wytacznie do zgtoszenia Zadafi. Powod nie Wykazal, aby Wanmki bytowe panuj ace W celach byly niezgodne 2 obowiazujacym prawem, aby Wyposazenie cel byio sprzeczne z przepisami rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zaldadach karnych i aresztach sledczych (Dz. U. 03.'186.1820). W Zaden sposob nawet nie uprawdopodobnii powstania szkody i ewentualnego zwiazku przyczynowego miedzy dziataniami bezprawnymi funkcjonariuszy shliby Wieziennej a szkoda. _ 8 --- STRONA 9 --- Majac powyzsze okolicznoéci na uwadze Sad zgodnie z powotanymi Wyzej przepisami orzekt jak W sentencji orzeczenia. O kosztach orzeczono W mysl art. 102 k.p.c. Zgodnie z powyzszym przepisem Sad W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych moze zasadzie od strony przegryW'ajacej tylko czese kosztow procesu lub nie obciazae jej W ogole kosztami postepowania. W ocenie Sadu aktualna sytuacja materialna powoda uzasadnia odstapienie od obciazania go obowiazkiem zwrotu kosztow postepowania pozwanemu. Jak Wynika z tresci zalaczonych do akt dokumentew i oswiadczefi powoda W chWi1i obecnej nie pracuje, nie posiada dochodew. Powed jest recydywista. Z kretkimi przerwami od 1977 roku odsiaduje kolejne Wyroki pozbawienia wolnosci. Jego sytuacja zdrowotna jest zta. Powed choruje na gtuzlice. Brak dochodew powoda i zia sytuaeja materialna uzasadniaja W ocenie Sadu odstapienie od nakladania na niego obowiazku zwrotu kosztow zastepstwa procesowego pozwanemu. O kosztach Wynagrodzenia pelnomocnika z urzedu orzeczono W myél §6 pkt 1 W zW. z § 19 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 roku W sprawie opiat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Patistwa kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu (Dz. U. 2002163.} 348 ze zmianami). 9