Postanowienie IC 278109

--- STRONA 1 --- Sygn. ak't EC 278109 ' ..."\ ‘ . / "" lv 4!” . Q‘ / Q 3.24 *¢z; WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2011 roku Sag! Okrggowy w Czgstochowie Wydziai I Cywilny w sk%adzie: Przewodniczapy: SSO Lidia Dudek F‘rotokoiant: sekr. sqdowy Dorota Koziei po rozpoznaniu W dniu 29 czerwca 2011 roku w Czgstochowie Sprawv Z F>°W<5dZtWa — przeciwko pozwanym Skarbowi Pafistwa  Dyrektorowi Zakfadu Karnego w _ i Skarbowi Pafistwa — Dyrektorowi Aresztu Sledczego w  zastepowanym przez Prokuraiorie Generalnq Skarbu Pafistwa 0 zapfatqg 1. oddala powédztwo; 2. przyznaje adwokatowi — od Skarbu Pafistwa Sqdu Okrcggowego w Czgstochowie kwotg 4 392 zi (cztery tysiape trzysta dziewieédziesiqt dwa zfote  w tym kwotg 792 zi tytuiem podatku VAT) tytufem zwrotu kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urzedu; 3. nie obciqza powoda kosztami zastgpstwa procesowego pozwanego. Sygn. akt IC 278109 " ..."\ . . J "" '. W" . Š. / Š Prat- efiāf WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2011 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Lidia Dudek Protokołant: sekr. sądowy Dorota Kozieł po rozpoznaniu W dniu 29 czerwca 2011 roku w Częstochowie Sprawy 2 POWÓGZIWH _ przeciwko pozwanym Skarbowž Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w _ i Skarbowi Panstwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w _ zastępowanym przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. przyznaje adwokatowi _ od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Częstochowie kwotę 4 392 zł (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote -~ w tym kwotę 792 zł tytułem podatku VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udziełonej powodowi z urzędu; 3. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 278/O9 UZASADNIENIE W dniu 3 Wrzeénia 2009 roku (zob. koperta z datq Wplywu do administracji ZakIadu karnego k. 5) powod — Wniosl pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Pafistwa. Powod domagai sis; zasqdzenia na jego rzecz od pozwanego kwoty 100.000,00 zmtych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi 0d dnia Wydania Wyroku do dnia zapkzty oraz kosztow procesu. Ostatecznie Zqdanie pozwu Z0sta%o przedstawione na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku, przy czym dookresllenie strony pozwanej oraz Wskazanie okresu, za jaki powod dochodzi zaplaty, nastqpilo w pismachprocesowych — odpowiednioz dnia 17 stycznia 2010 roku (k. 86) oraz z dnia I0 czerwca 2010 roku (k. 154155). Strona powoclowa podala ostatecznie, ;'ze Wnosi o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa  Dyrel<t0_ra Zakhidu Kamego W  oraz od Skarbu Palistwa.  Dyrektora Aresztu Qedczego W _ solidarnie kwoty 100.000,00 zhatych Wraz Z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania Wyroku do dilia zaphlty oraz 0 przyznanie kosztow zastqpstwa pr0ces0Weg0.'Za¢dana zaphata miala byé _for1nq_ zacloééuczynienia za krzywdq v\»'}/rzacdzonac powodowi podczas osadzenia go W Areszcie §ledczym W _ W okresie 0d 16 grudnia 2004 roku do 9 listopada. 2005 roku oraz W Zakiadzie Kamym W  W okresie od _9 listopada 2005 roku do 3 wrzesinia 2009 roku (tj. do dnia Wniesienia pozwu). _ W uzasadnieniu powod Wskazal, Z6 zostalc osadzony najpierw W Areszcie §_le§iczym W _, 21 potem w Zakladzie Karnym w Zdaniem powoda warunki panujape we wskazanych jednostkach penitencjarnych nie odpowiadaiy wymaganiom okreélonym w przepisach prawa, w szczegolnoéci Konwencji 0 Ochronie Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci oraz ustawie kodeks karny wykonawczy. Powod podal bowiem, Ze umieszczano go Wnadmiernie przeludnionych celach, nie zapewniajap wymaganych dla jednej osoby minimum 3 mg powicrzchni. Wskaza}, Ze w celi 0 powierzchni 16 m2 Wraz z nim przebywaio 6 osadzonych. Odliczajap miejsce ha toaletcg oraz piegtrowe iozka na 1 osadzonego przypadalo okoio 1 1n2 powiérzchni, po ktorej mozna. sio poruszaé. Zdarzaio siq takie, 1 . Sygn. akt I C 278/09 UZASADNIENIE W dniu 3 września 2009 roku (zob. koperta z datą wpływu do administracji zakładu karnego k. 5) powód _ wniósł pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa. Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego kwoty ł00.000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Ostatecznie żądanie pozwu zostało przedstawione na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 roku, przy czym dookreślenie strony pozwanej oraz wskazanie okresu, za jaki powód dochodzi zapłaty, nastąpiło w pismachprocesowych - odpowiednioz dnia 17 stycznia 2010 roku (k. 86) oraz z dnia 10 czerwca 2010 roku (k. 154-155). Strona powodowa podała ostatecznie, że wnosi o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego W _ oraz od 'Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śłedczego w _ solidarnie kwoty 100.000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami łiczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego."Żądana zapłata miała być _ forlną zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną powodowi podczas osadzenia go w Areszcie Śledczym W _ w okresie od 16 grudnia 2004 roku do 9 listopada 2005 roku oraz w Zakładzie Karnym W _ w okresie od _9 listopada 2005 roku do 3 września 2009 roku (tj. do dnia wniesienia pozwu). _- W uzasadnieniu powód wskazał, ze został osadzony najpierw w Areszcie Śledczym w' _, a potem W Zakładzie Karnym w Zdaniem powoda warunki panujące we wskazanych jednostkach penitencjarnyc-h nie odpowiadały wymaganiom określonym W przepisach prawa, w szczególności Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz ustawie kodeks karny wykonawczy. Powód podał bowiem, że umieszczane go winadmiernie _przeludnionych celach, nie zapewniając wymaganych dla jednej osoby minimum 3 m2 powierzchni. Wskazał, ze W celi o powierzchni 16 mz wraz -z nim przebywało 6 osadzonych. Odliczając miejsce 'na toalete oraz piętrowe łóżka na 1 osadzonego przypadało około 1 1n2 powierzchni, po której można się poruszać. Zdarzało się także, 1 . --- STRONA 3 --- Ze W oémioosobowej celi przebywaio 1213 osadzonyclm. Powod podalr, 2e W takich Warunkach, bgdqcych poniiej ludzkiej godnoéci, musi przebywaéprzez 23 godziny na dOi3Q' po odiiczeniu godzinnego spaceru. W oiasnocie jest zmuszony spaé, jeéé, zaTtatwiaé potrzeby fizjologiczne. Nadto VV~C61EiC~i’l jest grzyb na écianach, plusk.Wy, kapiki sanitarne nie sq obmurowane. Warunki to Wywohijq u powoda niewyobrazalny Stres. Odczuwa bole glowy, zaburvzenia snu, ma krwawienia. Wystopujq u niego stany agresji i depresji. Pelnomocnik powoda W piémie procesowym z clnia 8 czerwca 2010 roku stwierdzii takie, Ze W Areszcie §ledczym W _ powodowi nie zapewniono prawa do uczestnictwa W zajqciach kulturaino  oéwiatowych; W areszcio nie funkcjonuje bowiem éwietlica. ' ' Pozwani Skarb 'Pa1istWa — Dyrektor Zakladu Karnego W iSkarb Pafistwa — Dyrektor Aresztu §ledczego W: reprezentowani przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa »wnieéli _o oddalenic powodztwa oraz zasacdzenie kosztow procesu od powoda. > W picrwszej kolejfioéci strona pozwana podniosia zarzut przedawnienia roszczenia pozwu. Zgodnie bowiem z art..442‘ § 1 I<.c. foszczenie 0 naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upkywern trzech lat od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sic; 0 szkodzie i osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Powdd o Wskazywanych W pozwie niedogodnoéciach i podmiotach za to odpowiedzialnych Wiedziai juZ W” momencie osadzenia go W jednostkach penitencj arnych. i Abstrahujap od powyzszego strona pozwana stwierdzila, ze zarzut powoda, jakoby przebywai W celi na powierzchni 1 m2 jest nieprawdziwyi caikowioie bezpodstawny. Pozwani przyznali natomiast, Ze W jednostkach penitencjarnych wystapilo zjawisko przeludnienia, lecz nie byko to sprzeczne z art. 2484 § 1 l<.l<.W. OI‘€lZ4l4"OZpO!‘ZE1dZ6l1iE11T}i Ministra Sprawiedliwoéci. Nadto mala powierzchnia celi nie 1n0Ze byé saziloistnq i wystalczajatcat przeslankq oceny, czy doszio do namszenia dobr osobistych osadzonego; nalezy bowiem mieé na uwadze caioksztait panujqcych Warunkow. W Stosunku do powoda nie doszlondo naruszenia dobr osobistych, W szczegolnoéci godnoéci i prawa do humanitarnego traktowania. Nalezy jednak zdawaé sobio sprawo 2 że W ośmioosobowej celi przebywało 12-13 osadzonych.. Powód podał, ze w takich warunkach, będących poniżej ludzkiej godności, musi przebywać. przez 23 godziny na dobę- po odliczeniu godzinnego spaceru. W ciasnocie jest zmuszony' spać, jeść, załatwiać potrzeby fizjologiczne. Nadto w, celach jest grzyb na ścianach, pluskwy, kąciki sanitarne -nie są obmurowane. Warunki te wywołują u powoda niewyobrazalny stres. Odczuwa bóle głowy, zaburzenia snu, ma krwawienia. Występują u niego stany agresji i depresji. Pełnomocnik powoda W .piśmie procesowym Z dnia 8 czerwca 2010 roku stwierdził także, że w Areszcie Śledczym W _ powodowi- nie zapewnione prawa do uczestnictwa w zajęciach kulturalne - oświatowych; w areszcie nie funkcjonuje bowiem świetlica. ' ` Pozwani Skarb 'Panstwa - Dyrektor Zakładu Karnego wj iSkarb Państwa _ Dyrektor Aresztu Śledczego W- reprezentowani przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa »wnieśli _o oddalenie powództwa oraz zasądze-nie kosztów procesu od powoda. . W pierwszej kolejności strona pozwana podniosła zarzut przedawnien.ia roszczenia pozwu. Zgodnie bowiem z art..4421 § 1 k.c. "roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział' się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód o wskazywanych W pozwie niedogodnościach i podmiotach za to odpowiedzialnych wiedział już wi momencie osadzenia go w jednostkach penitencj arnych. ` Abstrahując od powyższego strona pozwana stwierdziła, ze zarzut powoda, jakoby przebywał w celi na powierzchni l mz jest nieprawdziwyi całkowicie bezpodstawny. Pozwani przyznali natomiast, że w jednostkach penitencjarnych wystapiło zjawisko przeludnienia, lecz nie było to sprzeczne z art. 2481 § 1 k.k.w. oraz rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości. Nadto mała powierzchnia celi nie może być samoistną i wystarczającą przesłanką oceny, czy doszło do naruszenia dóbr 'osobistych osadzonego; należy bowiem mieć na uwadze całokształt panujących warunków. W stosunku do powoda nie doszłojdo naruszenia dóbr osobistych, w szczególności godności i prawa do humanitarnego traktowania. Nalezy _jednak zdawać sobie -Sprawę 2 --- STRONA 4 --- z tego, Ze z odbywaniem kary pozbawienia Wolnoéci zwiqzane sq niodogodnoéci i11ieu11i1<11ion}/_elen1ent dyskomfortu. _ 1 Sqd ustalil nastgpujqcy stanfaktyczny: Powod   urodzil siq 14 czerwca 1980 roku W Povvod by} osadzony W Areszcie §1edc~zym W I W Okrefiie 061 16 gfudnia 2004 roku do 9 listopada 2005 roku. Od dnia 9 listopada 2005 roku przebywa on W Zaldadzie Kamym W Osadzenie powoda W jednostkach penitencjamych by10 zwviagane 2 zastosowanym Wobec niego érodkiem zapobiegawczym W postaci ty111czasoWego aresztowania oraz karami pozbawienia W01I10§Ci Wymierzonymi Wskutek popoinienia przestgpstw W szczegolnoéci Z art. 13 § 1 k.k. “W ZW. Z art. 280 § 1 11.14. W zw. 2art. 157 § 2 1<.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k., 280 § 1 k.k. W zW. z art. 289 § 2 l<.l<. W ZW. z art. 11 § 2 k.1<., art. 280 §1k.k. _ Powod posiada Wyksztaicenie zasadnicze zawodowe, z zawodu jest technologiem ‘robot Wykoiiczeniowych; utrzymywai sir; z prac dorywczyoh. Pochodzi z niewydolncj Wychowawczo rodziny, W ktorej 'naduZywano alkoholu. Ma piqcioro rodzeiistwa, W tylni dwoch niepehqosprawnych braci. Przed osadzeniem powod zamieszkiwai z inatkq i siosnti W _ przy ulioy W czasie pobytu W jodnostkach penitencjarnych zachowanie powoda nie byio ustabilizowane, ulegalo ono jednak stopniowej poprawie i W 2009 roku oceniano je jako umiarkowane. Powod jest uczestnikiem podkultury przestopczej tzw. grypsujapych. W miejscu 2amieszkania posiada. przeciqtnaiopinio. 1 V Stwierdzono u niego zaburzenia osobowoéci oraz uzaleznienie mioszane. Powod, pI‘Z6b}/'VV8.j8LC W jednostkach penitencjarnyoh, czqsto korzysta z pomocy lekarskiej. Na poczqtku osadzenia, W 2005 roku, dokonywai samouszkodzefi.Leczono u niego W szczegolnoéci bezsennoéé i zaburzenia snu, zmiany skorne, bole brzucha. i Wajrroby. Powod choruje na przewlekie zapalenie Wqtroby typu C. Nie stosuje sic; jednak do Wszystkich zalecefi lekarskich Wydawanych w zwiqzku Z tq choroba; nie zdocydowai siq na biopsjq. " 3 z tego, że z odbywaniem kary pozbawienia wolności związane są niedogodności iiiieuiiikniony element dyskoinfortu. _ I Sąd ustalił następujący stanfaktyczny: Powód _ _ urodził się 14 czerwca 1980 roku W Powód był osadzony W Areszcie Śledczym W - W 01<r@Sí@ Od 15 gfüdfiifl 2004 roku do 9 listopada 2005 roku. Od dnia 9 listopada 2005 roku przebywa on W Zakładzie Karnym W Osadzenie powoda W jednostkach penitencjarnych było związane z zastosowanym wobec niego środkiem zapobiegawczyin W postaci tymczasowego aresztowania oraz karami pozbawienia wolności wymierzonymi Wskutek popełnienia przestępstw W szczególności z art. 13 § 1 k.k. "W zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. zart. 157 § 2 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k., 280 § 1 k.k. W zw. z art. 289 § 2 kk. W zw. z art. ll § 2 k.k., art. 280 §-1k.k. _ Powód posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu jest technologiom robót wykończeniowych; utrzymywał się z prac dorywczych. Pochodzi z niewydolnej wychowawcze rodziny, W której "nadużywano alkoholu." Ma pięcioro rodzeństwa, W tym dwóch niepełnosprawnych braci. Przed osadzeniem powód zamieszkiwał z matką i siostrą w _ przy ulicy W czasie pobytu w jednostkach penitencjarnych zachowanie powoda nie było ustabilizowane, uiegało ono jednak stopniowej poprawie i w 2009 roku oceniano je jako umiarkowane. Powód jest uczestnikiem _podkultury przestępczej tzw. grypsujących. W miejscu zamieszkania posiada przeciętnąopinię. V V Stwierdzono u niego zaburzenia osobowości oraz uzależnienie mieszane. Powód, przebywając W _jednostkach penitencjarnych, często korzysta z pomocy lekarskiej. Na początku osadzenia, W 2005 roku, dokonywał samouszkodzeń.-Leczono u niego w szczególności bezsenność i zaburzenia snu, zmiany skórne, bóle brzucha i wątroby. Powód choruje na przewlekłe zapalenie wątroby typu C. Nie stosuje się jednak do wszystkich zaleceń lekarskich wydawanych W związku z tą chorobą; nie zdecydował się na biopsje. " 3 --- STRONA 5 --- (dowcid: reczka osobopoznawcza powoda — Czedé A i B; _k.s*z'qz'ecz/ca zdroivia osadzonego; zezrzania powodcz /c. 5 J 4315) ' ' W czasie pobytu powoda zarowno w Areszcie §ledczym W jak i W Zakladzie Karnym W _ okrcsowo Wystopowalo" zjawisko przeludnienia. — nie zostai zapewniony metrai 3 1112 powierzchni celi dla jednego osadzonego. O umieszczeniu skazanego W Warunkach, ktére nie spelniaiy tego Wymogu, fimkcjonariusze administracji jednostck penitencjarnych bezzwiocznie informowali sodziego penitencjarnego. . . (dowdd: kopie pism Dyrekrom Aresztu iéledczego W t  k. 66» 72," pisma Dyrektora Areszm §ledczeg0 w — 1' Dyrektora Zakladu Karnego w _ k. 163, 169170 1' 17117$; zeznania powoda /4;. 314415). 1 . W dniach od I14 do 19 glfudnia 2005 roku W Areszcie Sledczym W sodzia penitencjarny przeprowadzii kontrolo. W toku kontroli stwierdzono, Ze W celach mieszkalnych utrzyinany jest nalezyty porzaidek. Niektore cele Wymagajq jednak pomalowania i Wymiany okien. Raz W miesiqcu os'a._dzeni otrzymujq srodki czystosci. Bielizna poscielowa jest Wymienienia co dwa tygodnio, a regczniki, scierki do naczyii oraz pizamy c0 tydziefi. Odziez i bieliznq osobistq osadzeni utrzymujzi W czystosci We Wiasnym zakresie. Zabiegi deratyzacji i dezynsekcji przeprowadzane sq regularnie przez wyspecjalizowanefirmy. Osadzeni raz W tygodniu korzystajq z laini; ZvWiQ1(SZ€{VCZ¢SIOt11\VO§C1Q korzystajzi 2: niej osoby zatrudnione lub ze Wskazaniami lekarskimi. Jednostka. zatrudnia Wykwalifikowany personel medyczny. Z uwagi na pI'ZC1UdI1i€fli€_W}*'S1LQpL1jE{C6 W areszcie swietlico zagospodarowano na celq 1111€SZkfllI13C Nie spowodowaki to jednak rezygnacji z prowadzenia zajqé ku1tura1no‘~ oéwiatowych. Osadzenii mogq graé W tenisa_ stolowego, korzystaé z biblioteki. W areszcie dziaia radi0wQze1._ dzigki jczemu osadzeni s1uchajqmuzyl<i 2 radia i z kaset, a takze audycji opracowywanych przez Wychowawczg. Za posrednictwem lokalnej sieci kablowej emitowane sq programy telewizyjne. W kantynie osadzeni mogq nabywaé prasq; areszt prenuineruje trzy dzienniki. Dla oseidzonych organizowane sq takzo konkursach Wiedzy tematycznej. 4 (dowód: teczka osobopoznawcza powoda - Cześć A Ł' B; _książeczka zd1^o1-ida osadzonego; zeznania powoda k. 314-315) ' ` W czasie pobytu powoda zarówno w Areszcie Śledczym w jak i W Zakładzie Karnyrn W _ okresowo występowało' zjawisko przeludnienia - nie został zapewniony rnetraż 3 1112 powierzchni celi dla jednego osadzonego. O umieszczeniu skazanego W warunkach, które nie spełniały tego wymogu, funkcjonariusze administracji jednostek penitencjarnych bezzwłocznie informowali sędziego penitencjarnego. . _ (dowód: kopie pism Dyrektora Aresztu Śledczego W _ - k. 66» 72,' pisma Dyrektora Aresztu Śledczego W _ í Dyrektora Zakładu Karnego W _ 1:. 163,- 169-170 z' 171-178,- zęznama powoda 1;. 314815). 7 . W dniach od 114 do 19 grudnia 2005 roku W Areszcie Śiedczym W sędzia penitencjarny przeprowadził kontrolę. W roku kontroli stwierdzono, ze W celach mieszkalnych utrzymany jest należyty porządek. Niektóre cele wymagają jednak pomaiowania i wymiany okien. Raz W miesiącu osadzeni otrzymują środki czystości. Bielizna pościelowa jest wymienienia co dwa tygodnie, a ręczniki, ścierki do naczyń oraz piżamy co tydzień. Odzież i bieliznę osobistą osadzeni utrzymują w czystości we własnym zakresie. Zabiegi deratyzacji i dezynsekcji przeprowadzane są regularnie przez wyspecjalizowanefirmy. Osadzeni raz W tygodniu korzystają z łaźni; z większą częstotiiwością korzystają z niej osoby zatrudnione lub ze wskazaniami łekarskimi. Jednostka zatrudnia wykwalifikowany personel medyczny. Z- uwagi na przeludnienie _występujące W areszcie świetlicę zagospodarowano na celę mieszkalną. Nie spowodowało to jednak rezygnacji z prowadzenia zajęć kulturalno '~ oświatowych. Osadzeni mogą grać W tenisa stołowego, korzystać z biblioteki. W areszcie działa radiowęzeł._ dzięki ,czemu osadzeni słuchają muzyki z radia i z kaset, a takze audycji opracowywanych przez wychowawcę. Za pośrednictwem lokalnej sieci kablowej emitowane są programy- telewizyjne. W kantynie osadzeni mogą nabywać prasę; areszt prenumeruje trzy dzienniki. Dla osadzonych organizowane są takze konkursach wiedzy tematycznej. 4 --- STRONA 6 --- W Zakiadzie Karnym W — sedzioWie'penite11ejarni przeprowadzili kontrole W d'nia.eh: 3 sierpnia 2006 roku, 6 wrzesinia 2006 roku, 18 paidziernika 2006 roku, 30 listopada 200.6 roku, 9 paidziernika 2007 roku, 12 paidziernika 2007 roku, 22 Wrzesnia 2008 roku, 28 paidziernika 2008 roku, 25 czerwoa 2009 roku, 22 marca 2010 roku, 29 marca 2010 roku. W toku kontroli sprawdzono warunki bytowe osadzonych. Stwierdzono, Ze cele sq Wyposazone W odpowiedni sprzet kwateruiikowy, zapewniono Warunki utrzymania higieny. Osadzeni regularnie otrzymujq od administracji jednostki srodki higieny i ezystosci. Jednostka penitenej arna zatrudnia wykwalifikowany personel medyezny, W tym le1<a.rzy roznyeh specjalnosci. W Zakladzie Karnym W  prowadzi sie roznorodne zajecia kulturalno — oswiatowe. Osadzeni mogq korzystaé z programu al<t}'Wnosci'sportoWo rekreacyjnej: dart, piika nozna, tenis stoiowy, szachy i Warcaby, piikarzyki, turnieje gier komputerowyeh na konsolach ,,P1aystation”; W sezonie Ietnim organizuje sie turnieje piiki noznej na swieiym powietrzu. W zakiadzie karnym WC1I‘O2'.Ol'k0 programy ps}chokorekcyjne, aktywizacji zawodowej, Z&C11OW3f1 asert}'Wnych, Zajeé socjoterapeutycznych, rozwoju zainteresowari dla skazanych miodocianych, nauki kaligrafii, nauki jezyka angielskiego. W zakiadzie dziaia. roWnieZ koio muzyezne, odbywajq sie zajecia teatralno — muzyczne z elementami sztuki cyrkowej oraz zajeeia artystyezne i modelarskie. W zakiadzie funkcjonuje klub tilmowy ' sale dydaktycznq Wyposazono W duiy telewizor oraz kino domowe. Uruchomiono radiowezel; osadzeni mogq oglqdaé telewizje i korzystaé 2 biblioteki. Dia. osadzonych organizowane sq konkursy Wiedzy tematycznej. Wydawana jest takze gazetka Wiezienna ,, !”. (dowddi Splflwozdaniejz przebiegu Wizytacji przeprowadzonej w Areszcie Siledczym w  k. 7380," sprawozdania z przebiegu wizytacjz’przeprowadzonej w Zakz'czdzz'e Karnym w k. ]79~20I) ‘ Poziom intelektualny powoda jest prawidiowy. Nie wystepujq u niego zaburzenia psyehiczne, nerwicowe ani _up0sIedzenie umysiowe. Pobyt W przeludnionych jednostkach penitencjarnych nie miai Wpiywu na jego psychike i nie spowodowai trwaiych zaburzeii psyehicznych lub nerwicowych .  ' (dowdd: opinia biegfego psychiatry k. 294295) 5 W Zakładzie Karnym W _ sędziowie' penitencjarni przeprowadzili kontrole W dniach: 3 sierpnia 2006 roku, 6 września 2006 roku, 18 pażdziernika 2006 roku, 30 listopada 2006 roku, 9 października 2007 roku, 12 pazdziernika 2007 roku, 22 września 2008 roku, 28 października 2008 roku, 25 czerwca 2009 roku, 22 marca 2010 roku, 29 marca 2010 roku. W toku kontroli sprawdzone warunki bytowe osadzonych. Stwierdzono, ze cele są wyposażone W odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zapewnione warunki utrzymania higieny. Osadzeni regularnie otrzymują od administracji jednostki środki higieny i czystości. Jednostka penitencj arna zatrudnia wykwalifikowany personel medyczny, w tym lekarzy roznych specjalności. W Zakładzie Karnym W I prowadzi się różnorodne zajęcia kulturalno - oświatowe. Osadzeni mogą korzystać z programu aktywnościsportowo- rekreacyjnej: dart, piłka nozna, tenis stołowy, szachy i warcaby, piłkarzyki, "turnieje gier komputerowych na konsolach „PlayStation”; W sezonie letnim organizuje się turnieje piłki nożnej na świeżym powietrzu. W zakładzie karnym wdrozono programy psychokorekcyjne, aktywizacji zawodowej, zachowań asertywnych, 'zajęć socjoterapeutycznych, rozwoju zainteresowań dla skazanych młodocianych, nauki kaligrafii, nauki języka angielskiego. W zakładzie działa równiez koło muzyczne, odbywają się zajęcia teatralno - muzyczne z elementami sztuki cyrkowej oraz zajęcia artystyczne i modelarskie. W zakładzie funkcjonuje klub iilinowy -` salę dydaktyczną wyposażono w duzy telewizor oraz kino domowe. Uruchomiono radiowęzeł; osadzeni mogą oglądać telewizję i korzystać z biblioteki. Dla osadzonych organizowane są konkursy wiedzy tematycznej. Wydawana jest takze gazetka Więzienna ,,- Ľ”. (dowód: SpraW0zdam'ez przebiegu Wizytacji przeprowadzonej W Areszcie Śledczyrri w' _ k. 73-80,' sprawozdania z przebiegu wizytacjiiprzeprowadzonej w Zakładzie Karriym w k. ]79~201) “ Poziom intelektualny powoda jest prawidłowy. Nie występują u niego zaburzenia psychiczne, rnerwicowe ani _upośledzenie umysłowe. Pobyt W przeludnionych jednostkach penitencjarnych nie miał wpływu na jego psychikę i nie spowodował trwałych zaburzeń psychicznych lub nerwicowych _ - I (dowód: opinia biegłego psychiatry k. 294-295) -5 --- STRONA 7 --- Sqd ustalil stan faktyczny W pierwszej koiejnosci na podstawie powoianych powyzej dowodow z dokumentéw. Nie byiy one kwestionowane przez strony; nie byto podstaw do tego, aby nie daé im Wiary. Z dokumentow W postaei sprawozdafi sedziow penitencjarnych z kontroli Warunkow panujqoych W Areszcie Sledczym W 1 oraz W Zakiadzie Karnym W _ oraz z pism kierowanyeh do sedziow penitencjarnych Wsynika, Ze w jednostkach okresowo Wystepowaio zjawisko przeiudnienia. Nie byio to jednak sprzeczne z 0b0VV1£lLZL1i3LCylT11 przepisami; o zaistnieniu takieh sytuacji bezzwiocznie byi inforrnowany sedzia penitencjarny. Ze Wskazanych sprawozdafi Wynika rowniez, Ze poziom sanitarno  bytowy W celach by} odpowiedni. Osadzonym zapewniono takze udziai W roznorodnych zajeciach kulturalno — oswiatowych. _ » A _ . _ W rozpoznawanej sprawie Said, na Wniosek strony poWodoWej, dopuscii dowod z opinii biegiego psychiatry dla ustalenia, czy W zwiqzku z pobytem W Areszcie 81edczy1n W  i W Zakiadzie Karnyni W  powod doznat dolegliwosci psychicznych. W szczegolnosci biegiy miai odpowiedzieé na pytanie, ezy pobyt powoda W Warunkach przeludnienia przy uwzglednieniu Wystepujatcych u niego chorob somatycznych 1nia1 Wplyw na jego psychike — a jesli tak, to W jakim stopniu. _ .  Biegiy psychiatra zgodnie z postanowieniem sporzqdzii i przediozzyi Saidoo/'i opinie. Strona poWodoWa'podnios1a jednak, Ze powzieia WQip1iWO§C1 dotyczqce opinii i domagala sie Wezwania biegiego na rozprawe celem zlozenia przez niego opinii uzupeiniajqcej (pismo procesowe k. 302303). Strona powodowa przyznaia, Ze pisemna opinia uwzglednia teze dowodowq, materiat zgromadzony W aktach sprawy, Wywiad od badanego, konkluzjeprzeprowadzonej analizy. Podniesionojjediiak, Ze W samej opinii zauwazalny jest brak spéjnoéci wyrazania mysli, podejmowanie i rozwijanie zagadniefi nie inajapych relewantnego znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie zadane przez Sqd, brak odniesienia sie do literatury fizchowej. Zdaniem strony powodowej brak jest takie korejliacji miedzy Wnioskami opinii a tezac dowodowaj biegiy nie odpowiedziai_Wyczerpujqco i logicznie na pytanie Sqdu 6 Sąd ustalił stan faktyczny W pierwszej kolejności na podstawie powołanych powyżej dowodów z dokumentów. Nie były one kwestionowane przez strony; nie było podstaw do tego, aby nie dać im wiary. Z dokumentów W postaci sprawozdań sędziów penitencjarnych z kontroli warunków panujących W Areszci-e Sledczym W _ oraz W Zakładzie Karnym w _ oraz z pism kierowanych do sędziów penitencjarnych wynika, że W jednostkach okresowo występowało zjawisko przeludnienia. Nie było to jednak sprzeczne z obowiązującymi przepisami; o zaistnieniu takich sytuacji bezzwłocznie był informowany' sędzia penitencjarny. Ze wskazanych sprawozdań wynika równiez, ze poziom sanitarno - bytowy W celach był odpowiedni. Osadzonym zapewniono takze udział w różnorodnych zajęciach kulturalno - oświatowych. _ › _ _ _ _ W rozpoznawanej sprawie Sąd, na wniosek strony powodowej, dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry dla ustalenia, czy W związku z pobytem w Areszcie Śledczym W _ i W Zakładzie Karnym W _ powod doznał 'dolegliwości psychicznych. W szczególności biegły miał odpowiedzieć na pytanie, czy pobyt powoda W warunkach przeludnienia przy uwzględnieniu występujących u niego chorób somatycznych miał Wpływ na jego psychikę - a jeśli tak, to W jakim stopniu. _ _ - Biegły' psychiatra zgodnie z postanowieniem sporządził i przedłozył Sądowi opi_nię. Strona powodowa' podniosła jednak, że powzięła Wątpliwości dotyczące opinii i domagała się wezwania biegłego na rozprawę celem złożenia przez niego opinii uzupełniającej (pismo procesowe k. 302-303). Strona powodowa przyznała, ze pisemna opinia uwzględnia tezę dowodową, materiał zgromadzony W aktach sprawy, wywiad od badanego, konkluzje przeprowadzonej analizy. Podniesionojjednak, że W samej opinii zauważalny jest brak _spójności wyrażania myśli, podejmowanie i rozwijanie zagadnień nie mających relewantnego znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie zadane przez Sąd, brak odniesienia się do literatury łachowej. Zdaniem strony powodowej brak jest także korelacji między wnioskami opinii a tezą dowodową; biegły nie odpowiedział_wyczerpujące i logicznie na pytanie Sądu.. 6 --- STRONA 8 --- Said oddalii Wniosek strony powodowej o ziozenie przez biegiego uzupeiniajqcej ustnej opinii 11a rozprawie. W ocenie Sqdu biegly W przedstawionej opinii pisemnej odpowiedziai na postawione mu pytanie  stwierdzit mianowicie, Ze u powoda. nie Wystepujq zaburzenia psychiczne, nerwicowe ani uposledzenie umysiowe. Pobyt W przeludnionych jednostkach penitencjarnych nie miai Wpiywu na jego psychike i nie spowodowai trwaiych zaburzefi psychicznych lub nerwicowych. j Opinia biegiego jest dla Sqdu Wystarczajqca, zostaiai sporzqdzona W nalezyty sposob przez osobe dysporiujqcq fachowym przygotowaniem. Z opinii Wynika, Ze biegiy doszedi do jej Wnioskow po przeprowadzeniu badania powoda i zapoznaniu sie z. dokuinentaejq inedycznq. Opinia ta nie jest wprawdzie sporzzidzona W sposob jezykowo poprawny  W tym zalcresie jest nieco chaotyczna i nieklarowna. Nie moze jej to jednak dysliredytowaé, gdyi biegiy odpowiedziai nalpytanie Sqdu. Na rozprawie W dniu 2 inarca 2011 roku Sqd przesiuchai W charakterze swiadka  — — funkcjonariusza siuizby Wieziennej zatrudnionego W Areszcie 8ledczym W Zeznania swiadka nie jednak nie Wniosiy do sprawy. éwiadek nie pamieta1'_  z okresu jego pobytu W areszcie. Nie Wiedziat tym samym, jakie Warunki panowaiy W celi powoda. l l Na rozprawie W dniu 29 ezerwca 2011 roku Said przesiuchai powoda  _. Zeznaniom tym Said dal wiare W ezesci dotyczaccej danych osobopoznawczych powoda, czasu pobytu W jednostkach penitencjarnych oraz panujqcego W nich przeludnienia. W tym zakresie zeznania powoda znajdujq potwierdzenie W zebranych W sprawie dowodaoh z dokumentow. Sqd nie da1 Wiary powodowi W zakresie, W jakim twierdzi on, Ze W celach byl grzyb na scianach, robactwo oraz Ze osadzonym nie zapewniono Wiasciwych Warunkow sanitarnych. Te zeznania powoda pozostajq bowiem w sprzecznosci z zebranym W sprawie lnaterialem dowodowym, W tym ze sprawozdaniami pokontroinymi sedziow peiiitencjarnych. A ‘ 7 Sąd oddalił Wniosek strony powodowej o złożenie przez biegłego uzupełniającej ustnej opinii na rozprawie. W ocenie Sądu biegły W przedstawionej opinii pisemnej odpowiedział na postawione 'mu pytanie - stwierdził mianowicie, ze u powoda nie występują zaburzenia psychiczne, nerwicowe ani upośledzenie umysłowe. Pobyt W przeludnionych jednostkach penitencjarnych nie miał wpływu na jego psychikę i nie spowodował trwałych zaburzeń psychicznych lub nerwicowych. Ą Opinia biegłego jest dla Sądu wystarczająca, została sporządzona W należyty sposób przez osobę dysponującą fachowym przygotowaniem. Z opinii wynika, że biegły doszedł' do jej wniosków po przeprowadzeniu badania powoda i zapoznaniu się z. dokumentacją medyczną. Opinia ta nie jest wprawdzie sporządzona w_ sposób językowo poprawny - W tym zakresie jest nieco chaotyczna i nieklarowna. Nie może jej to jednak dyskredytować, gdyż _biegły odpowiedział napytanie Sądu. Na rozprawie w dniu 2 marca 2011 roku Sąd przesłuchał w charakterze świadka _ _ - funkcjonariusza służby Więziennej zatrudnionego W Areszcíe Sledc-zym W Zeznania świadka nic jednak nie wniosły do sprawy. Świadek nie pamiętał- - z okresu jego pobytu W areszcie. Nie wiedział tym samym, jakie warunki panowały W celi powoda. I I Na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku Sąd przesłuchał powoda _ _. Zeznaníom tym Sąd dał wiarę W części 'dotyczącej danych osobopoznawczych powoda, czasu pobytu W jednostkach penitencjarnych oraz panującego W nich przełudnienia. W tym zakresie zeznania powoda znajdują potwierdzenie W zebranych W sprawie dowodach z dokumentów. Sąd nie dał wiary powodowi W' zakresie, W jakim twierdzi on, ze W celach był grzyb na ścianach, robactwo oraz że osadzonym nie zapewniono właściwych warunków sanitarnych. Te zeznania powoda pozostają bowiem w sprzeczności z zebranym W sprawie materiałem dowodowym, W tym ze sprawozdaniami pokontrołnymi sędziów peiiitencjarnych. . ` -7 --- STRONA 9 --- Sad zwaiyl, co nastgpuje:  Na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku strona powodowa sprecyzowata ostatecznie powodztwo. Powod podat, Ze domaga sie od pozwanych zapiaty solidarnie kwoty 100,000,00 ziotych Wraz 2 ustawowymi odsetkami liezonymi od dnia Wydania Wyroku do dnia zaplaty. Peinomocnik uzupeinit Zadanie powoda, domagajac sie przyznania kosztow udzielonej z urzedu pomocy prawnej. Powod na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku WSkE1Z8.1 Wyrainie, Ze domaga sie zapiaty 2 tytutu zadoséuczynienia. W pozwie, jako podstawe prawna swoich Zadafi, Wskazai art. 417 1<.e. ' Zgodnie Z art. 417 § 1 k. c. za szkode wyrzadzona przez niezgodne z prawem dziaianie lub zanieehanie przy Wykonywaniu W1adzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Paristwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonujaca te Wiadze Z moey prawa. Wjudyl<ati.1rze rozstrzygnieto, Ze przestanka odpowiedzialnosciodszkodowawczej na podstawie art. 417 1<.e. jest szkoda W rozumieniu art. 361 § 2 k.c., moie tez bye zadoséuczynienie pieniezne za doznana krzywde W przypadkaoh Wskazanych W art. 445 i 448 1<.c. (zob. teza F. Wyrokzr SN Z dnia 2 paidziernika 2007 roku, H CSK 269/07, LEX nr 315849,‘ Ieza 1.wyro/cu SA W Pozmmiu z dnia 7 kwiemia 2010 roku, LEX nr 628185). ' W Wyroku Z dnia 9 listopada 2010 roku Sad Apelacyjny W Poznaniu stwierdzii. Ze dla o1<res'.1enia odpowiedzialnosci odszkodowawczej Wiadz publieznyeh, obok zdarzenia sprawczego, konieczne jest ustalenie pozostaiych przesianek odpoWiedzia1_nos_ci deliktowej, a Wiec szkody i zwiazku przyczynowego. Przepis art. 417 k.c. nie zawiera W tej kwestii Zadnej regulaeji, a tym samym znajda zastosowanie ogolne reguiy dotyczace kompensaty szkody W mieniu (majatkowej) i na osobie (inajatkowej i niemajatkowej) oraz koncepcji zwiazku przyczynowego  W szozegolnoéci ujete W przepisach art. 361 k.c. oraz art. 444448 k.c. (sygn. akt I ACa 84]/.10, LEX nr 756729). 0 W niniejszej sprawie powod nie wskazywai na. poniesienie szkody W majatlzu. co uzasadniaioby rozpatrywanie jego roszczenia przy uwzglednieriiu art. :36} § 2 k.c. W zW. z art. 361 § 1 k.c.  ' 8 Sąd zważył, co następuje: - Na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku strona powodowa sprecyzowała ostatecznie powództwo. Powód podał, ze domaga się od pozwanych zapłaty solidarnie kwoty ł00,000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty. Pełnomocnik uzupełnił żądanie powoda, domagając się przyznania kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Powód na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku wskazał wyraźnie, że domaga się zapłaty z tytułu zadośćuczynienia. W pozwie, jako podstawę prawną swoich żądań, wskazał art. 417 k.c. ` Zgodnie z art. 417 § l k. c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej _ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W judykaturze rozstrzygnięto, że przesłanką odpowiedzialności_odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. _jest szkoda W rozumieniu art. 361 § 2 k.c., może też być zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. (zob. teza F. wy;-'oki-r SN Z dnia 2 października 2007 roku, H CSK 269/07, LEX nr 315849,' teza J.-wyra/ar SA W Poznania z dnia 7 kwietnia 2010 roku, LEX nr 628i' 85). ` W wyroku Z dnia 9 listopada 2010 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu stwierdził. ze dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych, obok zdarzenia sprawczego, konieczne jest ustalenie pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc szkody i związku przyczynowego. Przepis art. 417 k.c. nie zawiera W tej kwestii żadnej regulacji, a tym samym znajdą zastosowanie ogólne reguły dotyczące kompensaty szkody W mieniu (majątkowej) i na osobie Ĺinajątkowej i niemajątkowej) oraz koncepcji związku przyczynowego - W szczególności ujęte W przepisach art. 361 k.c. oraz art. 444-448 k.c. (sj/gn. akt I ACa 84]/¿10, LEX nr 756729). 1 W niniejszej sprawie powód nie wskazywał na poniesienie szkody W majątku, co uzasadniałoby rozpatrywanie jegp roszczenia przy uwzględnieniu art. 361 § 2 k.c. W zw. z art. 361 § l k.c. - '- 8 --- STRONA 10 --- Roszczenie po_zWu mozna natomiast rozpatrywaé przy zastosowaniu art. 444 § 1 k.c. W ZVV. z art. 445 § 1 l<.c, oraz art. 23 14.0. W zw. z art. 24 § 1 k.e. i art. 448 k.c. ' Zgodnie z art. 444 § 1 k.c.W razie uszkodzenia ciaia lub Wywotania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje Wszelkie Wynikte 2 tego powodu koszty. Na Zadani_e poszkodowanego zobowiazany do naprawienia szkody powinien Wyioiyé z gory sumo potrzebna na koszty leczenia, a jezeli poszkodowany stat sie inwalida, takze sume potrzebna na koszty przygotowania do innego zawodu. Wediug natomiast art. 445 § 1 k.c. W Wypadku przewidzianym W szczegolnosci W art. 444 § 1 1<.c. sad moze przyznaé poszkodowanemu odpowiednia sume tytuiem izadoséuczynienia pie11ieZr1ego' za doznana krzywde. ' Roszczenie dotyczace naruszenia dobr osobistych znajduje natomiast swoja podstawe prawna W art. 23 14.0., art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzyrn dziaianiem, moze Zadaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze Zadae, azeby osoba, ktora dopuscita sie naruszenia, ' dopeiniia czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnosci azeby z1oZy1'a oswiadczenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formic. Na Zasadach przewidzianych W kodeksie eywilnyin moze on rowniez ‘Zadaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaptaty odpoW'ie'dniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoieczny. Wediug art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, ozyje dobro osobiste zostatol naruszone, odpowiednia some tytuiem zadoséuezynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasacdzié odpowiedniasume pieniezna na Wskazany przez niego eel spoieczny, niezalefznie od innyeh srodkow potrzebnyeh do usuniecia skutkow naruszenia. ‘ Odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. W zw. z art. 444 § I k.c. i art. 445 § 1 k.c. zaistnieje przy Wystapieniu uszkodzenia ciaia lub Wywoianiu rozstroju zdrowia przez niezgodne z prawem dziaianie lub zaniechanie przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej oraz_ zaistnieniu normalnego zwiazku przyczynowego pomiedzy zaistniaia szkoda, a niezgodnym z prawem zachowaniem. Anaiogicznie W przypadku sprawy W przedmiocie naruszenia dobr osobistych koniecziie jest ustaienie po pierwsze, czy doszio do naruszenia dobra osobistego 9 Roszczenie pozwu można natomiast rozpatrywać przy zastosowaniu art. 444 § 1 k.c. W zw.` ż art. 445 § 1 k.c„ oraz art. 23 k.c. W zw. z art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. ` Zgodnie z art. 444 § l k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jezeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Według natomiast art. 445 § 1 k.c. W wypadku przewidzianym w szczególności W art. 444 § 1 k.c. sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego' za doznaną krzywdę. ' Roszczeníe dotyczące naruszenia dóbr osobistych znajduje natomiast swoją podstawę _prawną W art. 23 k.c., art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c. Zgodnie ż art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, " dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. Na 'zasadach przewidzianych W kodeksie cywilnym może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Według art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać- temu, czyje dobro osobiste zostało' naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiedniąsumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. ` Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. W zw. z art. 444 § I k.c. i art. 445 § 1 k.c. zaistnieje przy wystąpieniu uszkodzenia ciała lub Wywołaniu rozstroju zdrowia przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz_ zaistnieniu normalnego -związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą szkoda, a niezgodnym z prawem zachowaniem. Analogicznie W przypadku sprawy W przedmiocie naruszenia dóbr osobistych konieczne _jest ustalenie po pierwsze, czy doszło do naruszenia dobra osobistego -9 --- STRONA 11 --- powoda, a W przypadku pozytywnej odpowiedzi nalezy zbadaé, czy clzial"anie pozwanego by1o bezprawne (par. wyrok Sqdu Najwyzszego z dmla 17 czerwca 2004 roku, sygn. aict V CK 609/03). Obowiqzek udowodnienia, Ze pozwany narusz}*% dobra osobiste spoczywa na powodzie. W pozostadym zalqesie przepis art. 24 kc. for1nu%uje domniemanie prawns bezprawnoéci naruszenia dobr osobistych. Przy ocenie, Ze doszio do" naruszenia dobra osobistego, decydujape znaczenie ma nie subicktywne odczucie osoby, jej indywidualne wartoéci uczué i stanu psychicznego, aloto; jaka_ reakoio Wywohlje naruszenie W Sp03l€CZ€fiS1Wi€. Nalezzy wioc przyjlnowaé koncepcjo obiektywnq naruszenia dobra osobistego W kontckécie oaioksztahu okolicznoéci sprawy Q2902’. wyrok Sqdu Apelacyjnego W Poznaniu z dnia 19 paz‘dzz'emz'/m_ 2005 roku, sygn. aktl/1Ca 353/O5). A ' W niniojszej sprawie powocl, pornimo ciqzqcego na nim _oboWiag_<ku dowodzenia, nie Wykazah aby pozwani wyrzqdzili mu szkodcg na. osobie lub naruszyli jego dobra osobiste poprzez niezapewnienie mu Wymaganych 3 mg powierzchni celi. Powod nie Wykazah aby W celi by%o brudno, v~WstQpowa%o tam robactwo. Nie udowodnii rowniez, aby podozas swojego osadzenia W jednostkach penitoncjarnych by¥ kiedykolwiek pozbawiony prawa uczestnictwa W zajooiach kulturalno — oéwiatowych. ' . Odnoszag: sio do wystapienia przeludnienia. Wskazaé naiezy, Ze W istocie Wystcgpowalo ono okresowo W Areszcie $ledczy111 W i W Zaldadzie Karnym W  Umieszczanie osadzonych W Warunkaoh, W ktoryoh powierzchnia celi na jednego osadzonego Wynosi mniej niz 3 mg odbyWa}o sio zgodnie z obowiqzujqcyln prawem. W okresie objqtym Zqdaniem pozwu tj. od 16 grudnia 2004 roku do dnia 9 Iistopada 2005 roku oraz od 9 listopada 2005 roku do dnia 3 Wrzeénia 2009 roku funkcjonowal w porzqdku prawnym art. 248 § 1‘ i § 2 1~;.l<.w. Zgodnie z art.’248 §1 k.k.W.w szczegolnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zaidadu karnego lub aresztu éledczego mogi umieécié .osadzonych, na czas okreélony, W'wa1"unl_<ach, W ktorych powierzchnia W celi na jednq osobo wynosi mniej niZ 3 111?. O takim umieszozeniu naleiaio bezzwlocznie powiadomié sqdziego penitenojarnego. Przepis art. 248 § 2 k.k.W. zawiera} patomiast odesianie do rozporzaflzefr regulujqcych szcZego}oWo to kwestio. Przepis art. 248 § 1 i § 2 k.k.W. zostai uznany za niezgodny 10 powo_da, a W' przypadku pozytywnej odpowiedzi należy zbadać, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok Sądu Na]'wyższego z dnia 17 czerwca 2004 roku, sygn. akt V CK 609/03). Obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył dobra osobiste spoczywa na powodzie. W pozostałym zakresie przepis art. 24 k.c. formułuje domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Przy ocenie, że doszło do' naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, aleito; jaką reakcję wywołuje naruszenie W społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego W kontekście całokształtu okoliczności sprawy Ónor. wyrok Sądu Apelacyjnego W Poznaniu z dnia 19 paźdzz`erm`ka_ 2005 roku, sygn. aktIACa 353/05). 3 ` W niniejszej sprawie powód, pomimo ciążącego na nim _obowiązku dowodzenia, nie wykazał, aby pozwani wyrządzili mu szkodę na osobie lub naruszyli jego dobra osobiste poprzez niezapewnienie mu wymaganych 3 m2 powierzchni celi. Powód nie wykazał, aby W celi było brudno, vtystępowało tam robactwo. Nie udowodnił równiez, aby podczas swojego' osadzenia W jednostkach penitencjarnych był kiedykolwiek pozbawiony prawa uczestnictwa W zajęciach kulturalno - oświatowych. ` _ Odnosząc się do Wystąpienia przeludnienia wskazać należy, że W istocie Występowało ono okresowo W Areszcie Śledczym W i W Zakładzie Karnym W I Umieszczanie osadzonych W warunkach, W których powierzchnia celi na jednego osadzonego wynosi mniej niz 3 mz odbywało się zgodnie z obowiązującym prawem. W okresie objętym żądaniem pozwu tj. od 16 grudnia 2004 roku do dnia 9 listopada 2005 roku oraz od 9 listopada 2005 roku do dnia 3 września 2009 roku funkcjonował W porządku prawnym art. 248 § 1 i § 2 k.k.w. Zgodnie z art. 248 §l k.'k.w.w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego mógł umieścić .osadzonych, na czas określony, w' Warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 ini. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Przepis art. 248 § 2 k.k.w. zawierał _natomiast odesłanie do rozporządzeń- regulujących szczegółowo tę kwestię. Przepis art. 248 § 1 i § 2 k.k.W. został uznany' za niezgodny 10 --- STRONA 12 --- z Konstytuojq RP Wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego Z dnia 26 maja 200812, sygn. akt SK 25/07 i utracii moo z dniem 6 grudnia 2009 roku. Skarbowi Pafnstwa nie mozna WiQC zarzucié bezprawnoéci dziaiania Z powodu postqpowania W zgodzie Z powyzszym uregulowaniem W okresie jego obowiqzywania Qvor. wyrok Trybunafu Konslytucyjnego z dnia Z6 maja 200811, SK 25/07, OTKA Z008/4/62, Dz.U.RP 2008/96/620). i < 0 Rozpatrujqc roszczenie powoda W powiqzaniu z art. 444 § I k.c. i art. 445 § 1 k.c. Wskazaé trzeba, Ze powoiany W sprawie biegiy psyohiatra stwierdzii, ii pobyt W przeiudnionych jednostkach penitencjarnych nie miai Wpi}/WU na psychikq powoda i nio spowodowai u niego trwaiych zaburzefi psychicznych lub nerwioowych. Biegty podai, Ze u _ — nie wystegpujat zaburzenia psychiczne, nerwicowe ani upoéiedzenie umysiowe. A Rozpatrujap 2 kolei roszczenie powoda w powiqzaniu 2 art. 23 k.c., 24 § 1 k.c. i art. 448 k._c. Wskazaé nalezy, Ze powierzchnia celi przyslugujapa osobie pozbawionej Wolnoéci nie jest samoistnq przesiankq do oceny, czy doszio do naruszenia dobr osobistych osadzonogo bqdi naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowyoh Wolnoéci sporzqdzonej W Rzymie 4 listopada 1950 roku (Dz.U. 1993r.,_nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z ktorym nikt nie moie byé poddany torturom ani nieludzkiemu Iub ponizqjapeinu tr;~,1ktoWaniu albo karaniu. W' rozumieniu Konwenoji traktowanie jest uznawane za nieludzkie, jezeli miodzy innymi byio zamierzone, dokonywane 2 premedytacjq, stosowane przez Wiele godzin bez przerwy, mia,Io charakter ciqgiy oraz powodowalo bqdé: urazy cielesne, bqdi giobokie fizyczne i psychiczne cierpienie. Traktowanie jest natomiast uwazane za ponizajape, gdy inialo takie natoZenie, Ze spowodowaio u ofiar uczuoie straohu, cierpienia i upokorzenia W stopniu bqdqcyin W stanis je poniiyé. Aby traktowanie czy karanie mozna bylo uznaé za nioludzkie lub ponizajqce, cierpienie i upokorzenie Z nimizwiatzane musi W kazdym Wypadku Wykraczao daleko poza niezbqdny element dolegliwoéci, stopieii nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, ktore pociqga za sobq stosowanie Zgodnyoh z prawem form tralctowania lub karania. (port: wyrok Europejskiego Trybzmafu Praw C2lowieka 2 dnia 6 kwz'emz'a 200011, ‘nr 26772/95, LEX nr 76872," wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka 2 dnia 26 paédziernika 200011, nr 30210/96, LEX rzr 11 z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 200812, sygn. akt SK 25/07 i utracił moc z dniem 6 grudnia 2009 roku. Skarbowi Państwa nie można więc zarzucić bezprawności działania z powodu postępowania w zgodzie z powyższym uregulowaniem W okresie jego obowiązywania Qoor. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r., SK 25/07, OTK-A 2008/4/62, Dz.U.RP 2008/96/620). ` ‹ ` Rozpatrując roszczenie powoda W powiązaniu z art. 444 § I k.c. i art. 445 § 1 k.c. wskazać trzeba, ze powołany W sprawie biegły psychiatra stwierdził, iz pobyt w przeludnionych jednostkach penitencjarnych nie miał wpływu na psychikę powoda i nie spowodował u niego trwałych zaburzeń psychicznych lub nerwicowych. Biegły podał, ze u _ _ nie występują zaburzenia psychiczne, nerwicowe ani upośledzenie umysłowe. A Rozpatrując z kolei roszczenie powoda w powiązaniu z art. 23 k.c., 24 § 1 k.c. i art. 448 k._c. wskazać nalezy, ze powierzchnia celi przysługująca osobie' pozbawionej wolności _nie jest samoistną przesłanką do oceny, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego bądż naruszenia art. 3 Konwencji o Ochronie Praw "Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej W Rzymie 4 listopada 1950 roku (Dz.U. 1993r.,_nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizaiącemu traktowaniu albo karaniu. W" rozumieniu Konwencji traktowanie jest uznawane za nieludzkie, jeżeli między innymi było zamierzone, dokonywane z premedytacją, stosowane przez wiele godzin bez przerwy, mia-ło charakter ciągły oraz powodowało bądź urazy cielesne, bądź głębokie fizyczne i psychiczne cierpienie. Traktowanie jest natomiast uważane za poniżające, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u otiar uczucie strachu, cierpienia i upokorzenia W stopniu będącym w stanie je poniżyć. Aby traktowanie czy karanie można było uznać za nieludzkie lub poniżające, cierpienie i upokorzenie Z nimitzwiązane musi W kazdym wypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, stopień nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, które pociąga za sobą stosowanie zgodnych z prawem torm traktowania lub karania. (por. : wyrok Europejskiego Trybunału Praw Cz-žowíeka 2 a'm`a 6 kwíetn1'a 2000?., “nr 26772/95, LEX nr 76872,' wyrok Ezzropejskíego Trybunału Praw Człowieka Z dnia 26 października 2000?., nr 30210/96, LEX nr '11 --- STRONA 13 --- 42804; wyrok Europejskiego Trylmnalu Praw Czlowieka 2 dnia 15 Zisropadq 2001'r._. nr Z5196/94, LEX Hr 49822,‘ wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka L’ dnia 29 kiviernia 200311, rzr 38812/9 7, LEXnr 79498). _ _  Podkreélié zatem nalezy, iz przy ocenie warunkow pozbaWienia Wolnoéci oprocz kwestii przeludnienia W celach, naleiy braé pod uwago infrastrukturo zdrowotnq, kanalizacyjnq, Warunki spania, sposoby spqdzania Wolnego czasu, kontakty ze éwiatem zewnotrznyin, dostqp do opieki medycznej. Oceniajatc Warunki pozbawienia Wolnoéci trzeba rozpatrzyé powyzsze okolicznoéci kumulatywnie (port: wyrok Europejskiego T}":])b>M?1QllZ£ Praw Cziowieka z dnia 6 marca 200]r., nr 40907/98, LEX nr 762.29; wyrok Europejskiego Trybzmaiu Praw Czfowie/ta z dnia 29 /cwiemia 2003r._, nr 50390/99, LEX m" 79555; wyrok Europejskiego Trjvbunaizi Pmw Cziowfeka z a’m‘a 29 icwiernia 2003r., nr 38812/97, LE/Ynr 79498). ' W niniejszej sprawie nieludzkie traktowanie, upokarzanie, ponizanie, Wyrzqdzanie krzywdy nie miaiy miejsca. ' . u _ " Bezzasadne sq twierdzenia powoda, Zetnie miai zapewnionych odpowiednich Warunkow sanitarno — bytowych, cele byly zagrzybione, Wystqpowaio robactwo  pluskwy. Ze sprawozdari stgdziow penitenojarnych sporzqdzonych po kontroiach zarowno W Areszoie §ledczy1n W I jak i W Zakiadzie Karnym W  Wynika, Ze nie stwicrdzono nieprawidlowoéci, na ktore Wskazuje powod. W obu jednostkaoh penitencj arnych zauwaiono utrzymanie porzqdku i odpowiedniogo stanu higienicznego. ' Nie znajduje takze podstaw zarzut dotyozapy pozbawienia powoda prawa do uozestnictwa W zajociach kulturalno — osiwiatowych podczas jego pobytu W Areszcie §1edczym W Z protokotow pokontrolnych segdziow p6nitBnCjEi_rl1}»'Ci'l Wynika, 2e W obu jednostkach penitenojarnych, W ktorych przebywat powod, dla osadzonych organizowane sq roznorodne zajqcia spoieczno  kulturaine. W Areszcie §1edczym W — nie ma §wietlioy, ktora Z uwagi na przeludnienie zostaia zagospodarowana jako cela. Osadzeni majq jednak mozliwoéé grania W tenisa stoiowego, korzystania Z biblioteki. W arcszcie funkcjonuje radiowqgzcI i lokalna sieé kablowa. W kantynie osadzeni ipogq nabywaé prasog areszt prenuineruje _ trzy dzienniki. Organizowane sq takze konkursach Wiedzy tematycznej. 12 42804,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 !isro,oada_ 2001r., nr 25196/94, LEX nr 49822,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka r: dnia 29 kwietnia 2003r., nr 38812/9 7, LEX nr 79498). _ _ - Podkreślić zatem nalezy, iz przy ocenie warunków pozbawienia- wolności oprócz kwestii przeludnienia W celach, należy brać pod uwagę infrastrukturę zdrowotną, kanalizacyjną, Warunki spania, sposoby spędzania wolnego czasu, kontakty ze światem zewnętrznym, dostęp do opieki medycznej. Oceniając warunki pozbawienia wolności trzeba rozpatrzyć powyższe okoliczności kumulatywnie (por. .' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 marca 2001r., nr 40907/98, LEX nr 76229,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 50390/99, LEX nr 79555,' wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 38812/97, LEX nr 79498). ' W niniejszej sprawie nieludzkie traktowanie, upokarzanie, poniżanie, wyrządzanie krzywdy nie miały miejsca. ` . I _ ' Bezzasadne są twierdzenia powoda, zenie miał zapewnionych odpowiednich warunków sanitarne - bytowych, cele były zagrzybione, występowało robactwo -¬ pluskwy. Ze sprawozdań sędziów penitencjarnych sporządzonych po kontroiach zarówno W Areszcie Śledczym W - jak i w Zakładzie Karnyrn w _ wynika, że- nie stwierdzono nieprawidłowości, na które wskazuje powód. W obu _jednostkach penitencj arnych zauważono utrzymanie porządku i odpowiedniego stanu higienicznego. ` Nie znajduje także podstaw zarzut dotyczący pozbawienia powoda prawa do uczestnictwa w zajęciach kulturalno - oświatowych podczas jego pobytu w Areszcie Śledczyrn W Z protokołów pokontrolnych sędziów penitencjarnych wynika, że W obu jednostkach penitencjarnych, w których przebywał powód, dla osadzonych organizowane są różnorodne zajęcia społeczno - kulturalne. W Areszc-ie Śledc-zym w _ nie ma świetlicy, która z uwagi na przeludnienie została zagospodarowana jako cela. Osadzeni mają jednak mozliwość grania w tenisa stołowego, korzystania z biblioteki. W areszcie funkcjonuje radiowęzeł i lokalna sieć kablowa. W kantynie osadzeni mogą nabywać prasę; areszt prenumeruje _ trzy dzienniki. Organizowane są także konkursach wiedzy tematycznej. 12 --- STRONA 14 --- Wskazao nalezy, Ze Wskutek przebywania. W Warunkach izolacji, W przeludnionyoh celaoh osadzeni niewqtpliwie odczuwajq dyskomfort. W rozpoznawanej sprawie uciqzliwoéci dotyczqce osoby powoda — _ nie przekraczaiy jednak nieuniknionego elementu cierpienia Wpisanego W Wykonywanie kary pozbawienie Wolnoéci. Niezaleinie od powyzszego roszczenie powoda odnoszqce sie do calego okresu pobytu W Areszcie §ledczym W _ tj. od dnia 16 grudnia 2004 roku do dnia 9 listopada 2005 roku jest przedawnione. Przedawnione jest takze roszezenie dotyezqoe przebywania powoda W Zakiadzie Karnym W  W okresie od dnial 9 listopada 2005 roku do dnia 2 Wrzeénia 2006 roku. Wediug bowiem art. 442} § 1 k. 0. roszczenie o naprawienie szkody Wyizzidzonej czynem niedozwolonym iilega przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. .Iedn.al<Ze termin ten nie moie byé dluzszy niz dziesieé lat od dnia, W ktorym Znastaipito zdarzenie \‘N'YWOiLl_i3¢C€ szkode. Przepis art. 4421 § 3_ Ik. 0.. stanowi natomiast, Ze W razie Wyrmdzenia szkody 11a osobie przedawnienie nie moze skoiiezyé sie Wczeéniej niz z uplywem trzech lat od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i osobie zobowiqzanej do jej naprawienia. Wskazane przepisy regulujq przedawnienie Wszeikich roszczefi inajqtkowych W zakresie odpowiedzialnoéoi deiilctowej, a Wiec roszczefi o naprawienie ‘szkody inajqtkowej oraz roszczefi o pieniezne zadoééuczynienie krzywdzie (zob. Gawlik Zdzisiaw, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Koziei Grzegorz, Olejniczak Adam, Pyrzyriska Agrzieszlca, Sokofowski Tomasz, komentarz, LEX 20] 0). W irozpoznawanej sprawie charakter roszczenia pozwu s'Wiadczy o tym, iz o podnoszonych przez siebie niedogodnoéciach Wystepujalcych W jednostkaeh penitencjarnych oraz podmiotach odpowiedzialnych za taki stan rzeczy powod W'i€dZiE1ijlJZ W momencie osadzenia. Powodztwo_ Zostaio natomiast Wytoczone W dniu 3 Wrzeénia 2009 roku (zob. koperta z datq ztozenia pozwu W administracji Zakiadu Karnego W  k. 5). Nie’ jest zasadne twierdzenie strony powodowej, Ze przedawnienie nie zachodzi, gdyi ,=PoWod ,,dowiedzia% sie” o szkodzie na jego osobie, 13 Wskazać nalezy, ze wskutek przebywania w warunkach izolacji, w przeludnionych celach osadzeni niewątpliwie odczuwają dyskomfort. W rozpoznawanej sprawie uciążliwości dotyczące osoby powoda _ _ nie przekraczały jednak nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w wykonywanie kary pozbawienie wolności. Niezależnie od powyższego roszczenie powoda odnoszące się do całego okresu pobytu w Areszcie Śledczym w _ tj. od dnia 16 grudnia 2004 roku do dnia 9 listopada 2005 roku jest przedawnione. Przedawnione jest takze roszczenie dotyczące przebywania powoda w Zakładzie Karnym w _ W okresie od dnia' 9 listopada 2005 roku do dnia 2 września 2006 roku. Według bowiem art. 4421 § 1 k. c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem -niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym :nastąpi-io zdarzenie wywołujące szkodę. Przepis art. 4421 § 3_ nk. c." stanowi natomiast, ze w razie wyrządzenia szkody na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niz z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Wskazane przepisy regulują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deliktowej, a więc roszczeń o naprawienie szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienie krzywdzie (zob. Gawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Kozíeł Grzegorz, Olejniczak Adam, Pyrzynska Agnieszka, Sokołowski Tomasz, komentarz, LEX 20] 0). W "rozpoznawanej sprawie charakter roszczenia pozwu świadczy 0 tym, iż o podnoszonych przez siebie niedogodnościach występujących W jednostkach penitencjarnych oraz podmiotach odpowiedzialnych za taki stan rzeczy powód wiedział już w momencie osadzenia. Powództwo zostało natomiast wytoczone w dniu 3 "września 2009 roku (zob. koperta z datą złożenia pozwu w administracji Zakładu Karnego w _ k. 5). Nie jest zasadne twierdzenie strony' powodowej, że przedawnienie nie zachodzi, gdyż „Powód „dowiedział się” o szkodzie na jego osobie, -13 --- STRONA 15 --- z chwila, gdy znacznemu nasileniu ulegiy lub pojawiiy sie noWe schorzenia somatyczne (koncentracja tych zjawisk miala miejsee W 2007 roku) oraz zintensyfikowaty sie ujemne przezycia psychiczne prowadzaoe do powstania stanow apatyeznyoh i poddawania W watpliwosé zasadnosci prowadzenia leczenia i konsultacji lekarskich, co jest Z21llWaZ'8lI1€ W zapisach dokumentaeji lekarskiej powoda od drugiej polowy 2008 roku” (zob. k. 143). Wedlug stanowiska judykatury, ktore Sad W peini podziela, dla rozpoczecia biegu terminu, o ktorym stanowi art. 442‘ k.c. nie jest bowiem konieczne, aby poszkodowany, ktory dowiedziai sie 0 szkodzie, znai juz rozmiar szkody (nor. uchwaha SN (7) z 1] lurego 1963 r., H1 PO 6/62, OSN J 964, nr 5, poz. 87 oraz wyrok SNZ 24 listopada I97} r., ICR 49]/7], OSN I972, nr 5, poz. 95)‘. Na marginesie nalezy Wskazaé, Ze W przypadku Wystapienia szkody na osobie lub naruszenia dobr osobistyoh przyznanie zadoééuczynienia oraz jego Wysokosé ma na celu zniwelowanie powstaiyeh dolegliwosci i uzyskanie przez pokrzywdzonego satysfakeji. Polnijajac niezasadnosé twierdzefl powoianych W pozWie podniesé nalezy, Ze Zadanie przez powoda kwoty 100.000,00 ziotych miaio charakter caikowicie doWolny. Na rozprawie W dniu 29 czerwca 2011 roku powod stwierdzit bowiem ,.ja domagam sie 100.000,00 ziotych, bo tak mi przyszio do giowy, a siedze juz Wiele lat ’.  _ _ Majac powyzsze na uwadze Sad oddali! powodztwo W caiosci, nie znajdujac podstaw do zastosowania art. 444 § 1 k.c. W ZW. 2 art. 445'§ 1 k.c. ani tez art. 23 k.c. W ZW. z art. 24 § 1 14.0. i art. 448 k.c. l Orzekajac o kosztach procesu Sad przyznat adwokatowi _ — od Skarbu Pafistwa Sadu Okregowego W kwote 4,392.00 zlotych, W tym 792,00 ziotych podatku VAT, tytuiem‘ zwrotu kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu. Sad nie obciazyl powoda kosztarni zastepstwa procesowego strony pozwanej na podstawie art. 102 k.p.c., z powodujego trudnej sytuacji finansowej.  ' 14 z chwilą, gdy znacznemu nasileniu uległy lub pojawiły się nowe schorzenia somatyczne (koncentracja tych zjawisk miała miejsce w 2007 roku) oraz zintensyfikowały się ujemne przeżycia psychiczne prowadzące do powstania _stanów .apatycznych i poddawania W wątpliwość zasadności prowadzenia leczenia i konsultacji lekarskich, co jest zauważalne W zapisach dokumentacji lekarskiej powoda od drugiej połowy 2008 roku” (zob. k. 143). Według stanowiska judykatury, które Sąd W pełni podziela, dla rozpoczęcia biegu terminu, o którym stanowi art. 4421 k.c. nie jest bowiem konieczne, aby poszkodowany, który dowiedział się 0 szkodzie, znał już rozmiar szkody (nor. uchwała SN (7) z 11 lutego 1963 r., 111 PO 6/62, OSN 1964, nr 5, poz. 87 oraz wyrok SNZ 24 listopada l97l r., ICR 49]/7], OSN 1972, nr 5, poz. 95). Na marginesie należy wskazać, ze w przypadku wystąpienia szkody na osobie lub naruszenia dóbr osobistych przyznanie zadośćuczynienia oraz jego wysokość ma na celu zniwelowanie powstałych dolegliwości i uzyskanie przez pokrzywdzonego satysfakcji. Pomijając niezasadność twierdzeń powołanych w pozwie podnieść nalezy, że żądanie przez powoda kwoty 100.000,00 złotych miało charakter całkowicie dowolny.- Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 roku powód stwierdził bowiem ,.ja domagam się l00.000,00 złotych, bo tak mi przyszło do głowy, a siedzę już wiele lat ”. - _ _ Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 444 § 1 k.c. W zw. z art. 445"§ l k.c. ani też art. 23 k.c. w zw. z art. 24 § l k.c. i art. 448 k.c. I Orzekając- o kosztach procesu Sąd przyznał adwokatowi _ _ od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w -kwotę 4.392,00 złotych, W tym 792,00 złotych podatku VAT, tytułem, zwrotu kosztów' nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sąd nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony _pozwanej na podstawie art. 102 k.p.c., z powodu jego trudnej sytuacji finansowej. - " 14