Postanowienie IC 2189/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Pozn

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 2189/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Urszula Jabłońska-Maciaszczyk Ławnicy: ---------------------- Protokolant: protokolant sądowy Anita Dziuba po rozpoznaniu w dniu 8 października 2017 r. w Poznaniu sprawy z powództwa P. B. przeciwko: Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego (...) w P. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego (...) w P. na rzecz powoda P. B. kwotę 60.000,- zł (sł.: sześćdziesiąt tysięcy złotych) jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i to wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego (...) w P. na rzecz powoda P. B. kwotę 3.732,44 zł (sł.: trzy tysiące siedemset trzydzieści dwa złote 44/100) jako odszkodowanie i to wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty; 3. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 4. kosztami postępowania obciąża pozwanego w 72 % a powoda w 28 % i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.581,20 zł jako zwrot części opłaty sądowej i części kosztów zastępstwa procesowego. (-)U. Jabłońska-Maciaszczyk UZASADNIENIE Pozwem z dnia 14 grudnia 2017 roku, wniesionym do sądu w dniu 27 grudnia 2017 roku, powód P. B. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – reprezentowanego przez Prezesa Sądu Rejonowego (...) w P.: a) --- STRONA 2 --- kwoty 60.000,- zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z bezprawnym wykonaniem kary pozbawienia wolności, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przebywania powoda w dniach od 5 października do 22 grudnia 2016 roku w Areszcie Śledczym w P. i M., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; b) kwoty 28.000,- zł tytułem odszkodowania za utracone zarobki za okres 14 miesięcy – od października 2016 roku do grudnia 2017 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 7 stycznia 2014 r. na podstawie zaocznego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego (...) w P. powód jako oskarżony został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu występku z art. 207 § 1 kk tj. tego, iż w okresie od kwietnia 2010 r. do 30 października 2013 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoja matka W. B. poprzez wyzywanie słowami wulgarnymi powszechnie uznanymi za obraźliwe, popychanie, grożenie wyrzuceniem z domu, trzaskanie drzwiami. Powód został skazany na podstawie art. 207 § 1 kk w zw. z art. 58 § 3 kk na karę dwóch lat ograniczenia wolności, w tym m.in. na podstawie art. 35 § 1 kk wykonanie nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Powód został tez zobowiązany do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i od kontaktowania się z pokrzywdzoną matka W. B.. Powód nie miał jednak wiedzy, że skazujące go orzeczenie istnieje, ponieważ nie zostało mu ono skutecznie doręczone. W związku z toczącym się postępowaniem w dniu 31 października 2013 r. zostało wydane przez prokuratora postanowienie o oddaniu powoda pod dozór policji, gdzie zgodnie z jego treścią otrzymał on nakaz opuszczenia mieszkania zajmowanego do tej pory wspólnie z matką (ul. (...) w P.); powód ten obowiązek spełnił i poinformował pismem skierowanym do akt sprawy o swoim nowym adresie korespondencyjnym (ul. (...) w P.). Mimo wiedzy o zmianie adresu korespondencja sądowa kierowana była na nieaktualny, dawny adres zamieszkania powoda. Ostatecznie o wydaniu wyroku powód dowiedział się od kuratora sądowego, ale zarówno on jak i Przewodnicząca VIII Wydziału Karnego poinformowali powoda, że wyrok jest prawomocny i powód nie może już od niego się odwołać. Powód w dniu 4 lipca 2015 r. przystąpił do wykonywania kary ograniczenia wolności, ale czuł się pokrzywdzony przez wymiar sprawiedliwości. Po przepracowaniu 101,5 godzin jako wyraz protestu oraz z uwagi na problemy zdrowotne powód po 14 listopada 2014 r. przerwał odbywanie kary. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 roku Sąd Rejonowy (...) zmienił pozostałą do wykonania karę 618 dni ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności (309 dni). W dniu 5 października 2016 roku powód został zatrzymany i osadzony w Areszcie Śledczym w P., tam w dniu 8 grudnia 2016 roku otrzymał do wglądu akta sprawy , z których wynikało, że wyrok nakazowy nie został mu skutecznie doręczony – wysłano go pod nieprawidłowy adres, a zatem nie mógł się uprawomocnić. W dniu 22 grudnia 2016 roku uchylono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 13 października 2015 roku i tego samego dnia wydano nakaz zwolnienia powoda. Niniejszym pozwem powód domaga się zadośćuczynienia w kwocie 60.000 za krzywdę, polegającą na bezprawnym pozbawieniu go wolności w okresie od 5 października do 22 grudnia 2016 roku, a to wobec nieprawomocności orzeczenia, na podstawie którego go tej wolności pozbawiono . Powód dochodzi też odszkodowania w wysokości 28.000,- zł w związku z utraconymi zarobkami – powód w chwili zatrzymania, tj. w październiku 2016 roku, był zatrudniony na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem 3.000 zł netto. W związku z osadzeniem go w Areszcie Śledczym wypowiedziano mu umowę o pracę. Po opuszczeniu Aresztu Śledczego w grudniu 2016 roku powód miał i ma trudności ze znalezieniem pracy - pozostaje bezrobotny. Wysokość odszkodowania została przez powoda pomniejszona o koszty utrzymania w kwocie 1.000,- zł miesięcznie, które ponosiłby nie przebywając w warunkach osadzenia, stąd też 14 miesięcy (od dnia osadzenia – październik 2016 roku, do wniesienia pozwu – grudzień 2017 roku) x 2.000,- zł = 28.000,- zł. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 roku (k. 67) Referendarza Sądowego w Sądzie Okręgowym w Poznaniu powód został zwolniony od kosztów sądowych w części –tj. w zakresie opłaty od pozwu ponad kwotę 1.500 zł. --- STRONA 3 --- W odpowiedzi na pozew z dnia 17 maja 2018 roku (k. 89 i n.) Skarb Państwa – reprezentowany przez Prezesa Sądu Rejonowego (...) wP.zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej domagał się oddalania powództwa oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pozwanego powód o wydaniu w stosunku do niego wyroku karnego z dnia 7 stycznia 2014 roku dowiedział się najpóźniej w dniu 30 kwietnia 2014 roku od kuratora sądowego, mimo tego nie wniósł od wyroku sprzeciwu, nie domagał się jego doręczenia na prawidłowy adres, nie podnosił ani nie sygnalizował okoliczności dotyczących wadliwego doręczenia. Mając to na uwadze, uznać należy, że roszczenie powoda jest przedawnione, bowiem – trzyletni termin przedawnienia zgodnie z art. 442 1 § 1 kc powinien być liczony od dnia, w którym powód dowiedział się o szkodzie, skoro więc pozew został wniesiony w grudniu 2017 roku, tj. nastąpiło to z uchybieniem wskazanego w ustawie terminu. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 7 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy (...) w P.w sprawie (...) wydał zaoczny wyrok nakazowy, w którym powód, P. B., został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu występku z art. 207 § 1 kk z uwagi na to, że w okresie od kwietnia 2010 roku do 30 października 2013 roku znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją matką W. B. poprzez wyzywanie słowami wulgarnymi, powszechnie uznawanymi za obraźliwe, popychanie, grożenie wyrzuceniem z domu, trzaskanie drzwiami. Został on skazany na podstawie art. 207 § 1 kk w zw. z art. 58 § 3 kk i wymierzono mu karę dwóch lat ograniczenia wolności, w tym na podstawie art. 35 § 1 kk wykonanie nieopłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Oprócz tego został zobowiązany do powstrzymania się od nadużywania alkoholu i od kontaktowania się z pokrzywdzoną W. B.. W toku procesu, w dniu 31 października 2013 roku zostało wydane postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej P. o oddaniu powoda pod dozór policji ((...)), gdzie zgodnie z jego treścią miał on nakaz opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną matką w okresie 2 miesięcy od dnia zatrzymania tj. od 30 grudnia 2013 roku. Powód wyprowadził się z mieszkania matki, to jest spod adresu ul. (...), (...)-(...) P. w maju 2013 roku , o czym poinformował Prokuraturę pismem z dnia 8 listopada 2013 roku, w którym to piśmie wskazał aktualny adres korespondencyjny , tj. ul. (...), (...)- (...) P.. W późniejszym czasie – już w trakcie wykonywania kary ograniczenia wolności powód przebywał pod adresem ul. (...) w P., o czym również poinformował Sąd. Dowód: 1. Kopia wyroku z dnia 7 stycznia 2014 roku k. 13-14; 2. Kopia postanowienia z dnia 31 października 2013 roku – k. 15; 3. Kopia pisma do prokuratury z dnia 8 listopada 2013 roku k. 18; 4. Kopia oświadczenia powoda z dnia 13 czerwca 2014 roku, że w okresie wykonywania kary ograniczenia wolności będzie przebywał pod adresem (...), P. – k. 19, 21 Korespondencja do powoda z Sądu Rejonowego (...) w P., mimo wiedzy o zmianie adresu była przesyłana na adres matki powoda. Odpis wyroku z dnia 7 stycznia 2014 roku został wysłany pod adres ul. (...), (...)-(...) P., a nie ul. (...), P., mimo braku podpisu powoda oraz mimo zwrotu korespondencji, wyrok ten został uznany za doręczony skutecznie w trybie podwójnego awizo, w związku z czym podjęto czynności zmierzające do wykonania orzeczonej kary. Powód nie otrzymał odpisu wyroku zaocznego z dnia 7 stycznia 2014 roku z pouczeniem o środkach zaskarżenia , ani aktu oskarżenia, nie wiedział, że toczy się przeciwko niemu sprawa przed sądem, podczas której mógłby zaprezentować swoje stanowisko. Był --- STRONA 4 --- przekonany, że postępowanie zakończyło się na dwumiesięcznym dozorze policyjnym i na konieczności wyprowadzenia się z miejsca zamieszkania matki (postanowienie z dnia 31 października 2013 roku). O wydaniu wyroku powód dowiedział się w kwietniu 2014 roku od kuratora sądowego P. P., który podjął obowiązki nadzorcze, w związku ze skierowaniem orzeczenia skazującego powoda do wykonania. Powód udał się więc do Przewodniczącej VIII Wydziału Karnego Sądu Rejonowego (...) w P. (wydziału, w którym zapadł wyrok), która poinformowała go, że wyrok jest prawomocny i nie ma szans na przewrócenie terminu do złożenia odwołania. Z uwag na powyższe kurator powiadomił powoda, że musi wykonywać prace porządkowe przez okres 24 miesięcy po 30 godzin, w Zgromadzeniu Sióstr (...) w P.; powód przystąpił do ich wykonywania w dniu 4 lipca 2014 roku. P. B., wykonując przedmiotowe prace miał poczucie niesprawiedliwości. Po przepracowaniu 101,5 godzin, jako wyraz protestu, ale także z uwagi na problemy zdrowotne, w dniu 14 listopada 2014 roku zaprzestał wykonywania prac społecznych. Od 17 listopada do 5 grudnia 2014 roku ze względu na stan zdrowia powód był niezdolny do samodzielnego poruszania się, miał grzybicę stóp, która powodowała ból i utrudniała chodzenie, zwłaszcza w obuwiu. Mimo leczenia u dermatologa i zachowania higieny u powoda doszło do reemisji. W dniu 16 grudnia 2014 roku powód miał wypadek, w wyniku którego doznał urazu głowy, od dnia 18 grudnia 2014 roku powód przebywał w Szpitalu Wojewódzkim w P. i przez kolejne 2 tygodnie nie mógł wykonywać ciężkich prac fizycznych. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 9 lutego 2015 roku powód zwrócił się do Kuratora zawodowego T. Z. i zadeklarował odrobienie zaległości w wykonywaniu prac społecznych do końca miesiąca, tj. do marca 2015 roku. Kurator zawodowy nie uwzględnił próśb powoda i złożył w dniu 27 marca 2015 roku wniosek o określenie kary zastępczej za niewykonaną karę ograniczenia wolności, orzeczoną wyrokiem karnym z dnia 7 stycznia 2014 roku ((...)). Dowód: 1. Notatka służbowa kuratora zawodowego P. P. z 30.04.2014 r. k. 11 akt (...)SR (...)w P. 2. decyzja w sprawie określenia miejsca wykonywania pracy – k. 20; 3. harmonogram wykonywanej pracy- k. 22-23 4. kopia protokołu posiedzenia w sprawie wniosku kuratora w przedmiocie określenia kary zastępczej – k. 26; 5. kopia wniosku powoda skierowanego do kuratora w sprawie kontynuowania prac społecznych – k. 30-31; 6. kopia zaświadczeń lekarskich – k. 28-29, 7. przesłuchanie powoda k. 180 Sąd Rejonowy (...) w P. w dniu 13 października 2015 roku ((...)) wydał postanowienie, w którym zmieniono powodowi pozostałą do wykonania karę 618 dni ograniczenia wolności przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności i zarządzono wykonanie zastępczej kary 309 dni pozbawienia wolności. Na posiedzeniu sądu powód obecny był osobiście. --- STRONA 5 --- Powód złożył zażalenie na powyższe postanowienie, lecz postanowieniem Sądu Rejonowego (...) w P. z dnia 19 stycznia 2016 roku ( (...)) zostało ono utrzymane w mocy. W dniu 11 kwietnia 2016 roku wydano nakaz przyjęcia powoda do Aresztu Śledczego w P. w celu odbycia kary w wymiarze 309 dni pozbawienia wolności. Nakaz przyjęcia powoda i wezwanie do odbycia kary także zostało wysłane na jego nieaktualny adres – tj. ul. (...) w P.. Dowód: 1. kopia postanowienia z dnia 13 października 2015 roku w przedmiocie zamiany karty ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności – k. 34; 2. kopia nakazu przyjęcia powoda – k. 35-37 3. kopia postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2016 roku – k. 37-28. W dniu 5 października 2016 roku powód został zatrzymany przez policję podczas kontroli dokumentów i osadzony w Areszcie Śledczym w P., gdzie przebywał 10 godzin – dzielił celę z 10 innymi zatrzymanymi, w tym ze współwięźniami skazanymi na karę 8 lat pozbawienia wolności. Następnie powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w M., gdzie przebywał do dnia 22 grudnia 2016 roku. Powód w dniu 2 listopada 2016 roku wystąpił do Sądu Rejonowego (...) w P. z wnioskiem o udostępnienie mu akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą (...) celem złożenia pisma do Rzecznika Praw Obywatelskich. W dniu 8 grudnia 2016 roku powód otrzymał do wglądu dokumenty, z których wynikało, że Sąd kierował korespondencję dla powoda, w tym odpis wyroku nakazowego , na nieaktualny już adres powoda. Wówczas powód dowiedział się, że doszło do błędu – nieprawidłowego zaadresowania przesyłki z wyrokiem zaocznym. Sąd Rejonowy (...) w P. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego (...) w P. z dnia 13 października 2015 roku w sprawie (...) , po uprzednim uchyleniu przez Przewodniczącego zarządzenia o stwierdzeniu prawomocności wyroku z dnia 7 stycznia 2014 r. Tego samego dnia wydano nakaz zwolnienia powoda z Aresztu Śledczego. Następnie doręczono powodowi odpis wyroku z dnia 7 stycznia 2014 roku, od którego w dniu 3 stycznia 2017 roku powód złożył sprzeciw. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Rejonowy (...) w P. VIII Wydział Karny w dniu 1 czerwca 2017 roku postępowanie karne przeciwko powodowi warunkowo umorzył na okres 2 lat tytułem próby, który to wyrok został utrzymany przez Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 października 2017 roku ((...)). Dowód: 1. zarządzenie Przewodniczącego z dnia 22.12.2016 r. k. 53v akt (...) SR(...) w P., 2. kopia świadectwa zwolnienia powoda i nakaz zwolnienia – k. 39, 50; 3. kopia wniosku o udostępnienie akt sprawy karnej – k. 40; 4. kopia pisma z Sądu informującego o uchyleniu prawomocności wyroku – k. 41; --- STRONA 6 --- 5. kopia postanowienia z dnia 22 grudnia 2016 roku – k. 49; 6. kopia wyroku z dnia 1 czerwca 2017 roku – k. 51 7. kopia wyroku z dnia 27 października 2017 roku – k. 53; 8. przesłuchanie powoda k. 178 Powód ma lat 56, z zawodu jest inżynierem budownictwa. Przed pozbawieniem wolności od 14 grudnia do 8 października 2016 roku powód był zatrudniony w (...) Ośrodku Usług Medycznych w charakterze administratora budynku. Do 2001 roku powód pozostawał w związku małżeńskim, posiada dwoje studiujących dzieci, jest zobowiązany do płacenia kwoty 400,- zł miesięcznie na każde z dzieci, jednak jego zadłużenie alimentacyjne wynosi kilka tysięcy złotych. Poza tym powód posiada dziecko pozamałżeńskie, urodzone w 2008 roku, na które alimenty wynoszą 600,- zł miesięcznie. W 2016 roku przychód powoda wynosił 20.007,95 zł, a dochód, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynosił 15.148,04, łącznie miesięcznie (15 148,04 zł: 9 miesięcy – do września, od października powód był pozbawiony wolności) 1.683,11 zł netto. Jeszcze przed wydaniem wyroku powód cierpiał na depresję , stan ten pogłębił się po opuszczeniu aresztu. Powód był skryty, miał poczucie skrzywdzenia, mówił, że „paragraf, z którego został skazany nie jest powodem do dumy” i z tego powodu był on źle odbierany przez współosadzonych, w P. wymuszono na nim zmianę celi z tego powodu. Obecnie powód pogodził się z matką i zamieszkał u niej. Powód przekazuje jej 300,- zł miesięcznie na koszty utrzymania mieszkania, robi też bieżące zakupy. Powód nie ma stałej pracy, utrzymuje się z prac okresowych – na umowy zlecenia, stale poszukuje jednak bardziej stabilnego zatrudnienia i źródła utrzymania. Dowód: 1. kopia świadectwa pracy – k. 52; 2. kopia informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – k. 61; 3. oświadczenie powoda na temat posiadanego wykształcenia – k. 65; 4. przesłuchanie powoda k. 181-183; 5. zeznania świadka M. J. k. 178-180 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów, znajdujących się w odpisach w niniejszych aktach a w oryginale w aktach postepowania karnego – rozpoznawczego i wykonawczego, a także zeznań świadka M. J. i przesłuchania powoda. Wiarygodność i autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. --- STRONA 7 --- Za wiarygodne uznano także zeznania świadka oraz oświadczenia powoda, które korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. Co do zasady stan faktyczny pomiędzy stronami był bezsporny, sporną pozostawała jedynie kwestia, kiedy powód dowiedział się o zdarzeniu wywołującym szkodę – powód stał na stanowisku, że doszło do tego w czasie, kiedy przebywał w areszcie w grudniu 2016 roku, gdy po zapoznaniu się z aktami sprawy karnej ustalił, że nie doszło do skutecznego doręczenia mu wyroku zaocznego, pozwany zaś, że doszło do tego najpóźniej w dniu 30 kwietnia 2014 roku – kiedy powód dowiedział się od kuratora, że wydano w jego sprawie wyrok karny, na podstawie którego jest on obowiązany wykonywać prace społeczne. Sąd uznał za nieudowodnione fakty, na które powoływał się powód - co do wysokości dochodów powoda przed pozbawieniem go wolności. Powód nie wykazał , aby dochody te wynosiły kwotę 3.000,- zł netto miesięcznie, na tę okoliczność poza własnymi oświadczeniami nie przedstawił innych obiektywnych i wiarygodnych dla sądu dowodów. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Po pierwsze powód domagał się od pozwanego kwoty 60.000,- zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenia jego dóbr osobistych w postaci wolności, z uwagi na stwierdzenie przez funkcjonariuszy Skarbu Państwa prawomocności nieskutecznie doręczonego powodowi wyroku skazującego, a w dalszej konsekwencji orzeczenie w stosunku do pozwanego zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności i bezpodstawne umieszczenie powoda w Areszcie Śledczym w dniach od 5 października do 22 grudnia 2015 roku. Drugim żądaniem powoda było odszkodowanie w kwocie 28.000,- zł za utracone zarobki w okresie 14 miesięcy, tj. od –października 2017 roku do grudnia 2017 roku i to wszystko wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Na wstępie należy zaznaczyć, iż odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa wynika w niniejszej sprawie z art. 417 § 1 kc, zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa, oparta na normie zawartej w art. 417 kc powstaje wówczas, gdy spełnione są łącznie jej trzy ustawowe przesłanki, tj. bezprawność działania lub zaniechania sprawcy, szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy a szkodą. Zwrócić także należy uwagę, iż kolejność badania przez sąd powyższych przesłanek nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego, jak twierdzi poszkodowany, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności, następnie ustalenie czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju i dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego. Wskazać w tym miejscu należy, że rozważając kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa przewidzianej w art. 417 kc należy brać pod uwagę konstytucyjny model tej odpowiedzialności przewidziany w art. 77 Konstytucji, który łączy obowiązek naprawienia szkody jedynie z działaniem obiektywnie niezgodnym z prawem, eliminując znaczenie czynnika subiektywnego w postaci winy sprawcy szkody. Zgodnie z kolei z art. 361 § 1 kpc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2 art. 361 kpc). Zauważyć także należy, że przez szkodę w rozumieniu art. 417 kc należy rozumieć także szkodę niemajątkową, a więc również krzywdę, o której mowa w art. 448 kc, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że jeżeli źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostająca w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta na przesłance bezprawności. Utrzymanie jako przesłanki tej odpowiedzialności także czynnika subiektywnego w postaci winy naruszałoby konstytucyjnie ukształtowaną zasadę odpowiedzialności państwa za działania w sferze imperium (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11). W pierwszej kolejności ustalenia wymagało zatem, czy zaistniały przesłanki wymienione w art. 417 kc. --- STRONA 8 --- Pierwszą ocenianą przesłanką jest bezprawność działania lub zaniechania sprawcy. Do jej oceny konieczne jest posiłkowanie się przepisami procedury karnej, w celu ustalenia, czy orzeczenia wydane w stosunku do powoda zapadły zgodnie z literą prawa. Art. 504 kpk określił treść wyroku nakazowego w postępowaniu karnym a art. 505 kpk sprecyzował zasady jego doręczenia. Wynika z niego, że odpis wyroku nakazowego doręcza się oskarżycielowi, a oskarżonemu i jego obrońcy wraz z odpisem aktu oskarżenia. W każdym wypadku odpis tego wyroku doręcza się prokuratorowi. Wraz z odpisem wyroku doręczyć należy pouczenie przytaczające przepisy o prawie, terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu oraz skutkach jego niewniesienia. Art. 506 par 1 kpk wskazuje, że oskarżonemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu, który wydał wyrok nakazowy w terminie zawitym 7 dni od doręczenia tego wyroku, a zgodnie z art. 507 kpk wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto staje się prawomocny. Zasady doręczenia pism sądowych zostały określone w Rozdziale 15 kodeksu postępowania karnego. Art. 130 kpk stanowi, że pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru, a odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym podpisem. Pismo doręcza się adresatowi osobiście (art. 132 par 1 kpk), a w razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu domownikowi (par 2). Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132 kpk pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy (art. 133 kpk). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że doszło do bezprawności działania, bowiem wyrok w trybie nakazowym został wysłany na nieaktualny adres oskarżonego (powoda w niniejszej sprawie). Sąd, wydając rozstrzygnięcie w dniu 7 stycznia 2014 roku, dysponował informacjami o aktualnym miejscu pobytu P. B.. Powód wykonując postanowienie prokuratora z dnia 31 października 2013 roku wyprowadził się z mieszkania swojej matki W. B. (w stosunku do której miał dopuszczać się przemocy) i poinformował o tym Prokuratora pismem z dnia 28 listopada 2013 roku. Co prawda odpis wyroku zaocznego został wysłany na adres P. B. wynikający z aktu oskarżenia, nie można jednak uznać, że takie działanie było uzasadnione. Art. 139 kpk stanowi, że jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. W niniejszej sprawie art. 139 kpk nie znajdzie zastosowania, bowiem powód dopełnił formalności związanych z informowaniem o swoim nowym adresie. W konsekwencji, w związku z wysłaniem korespondencji do powoda na niepoprawny adres, nie mogło dojść do jej skutecznego doręczenia w trybie podwójnego awizo (art. 133 kpk), a w konsekwencji wyrok nie mógł się uprawomocnić. Art. 9 par 1 i 2 kkw stanowi, że postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 kpk stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że gdyby nie stwierdzenie przez funkcjonariusza publicznego – sędziego wydającego zarządzenie o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia i skierowaniu orzeczenia do wykonania bez rzeczywistej podstawy, nie doszłoby do wykonania kary ograniczenia wolności poprzez wykonywanie prac społecznych, a po zaniechaniu przez powoda ich wykonywania, nie doszłoby do wydania postanowienia z dnia 13 października 2015 roku zmieniającego pozostałą do wykonania karę 618 dni ograniczenia wolności i zarządzenia wykonania zastępczej kary 309 pozbawienia wolności. Tym samym, gdyby nie błędne uprawomocnienie wyroku zaocznego powód nie wykonałby 101,5 godzin prac społecznych i nie byłby pozbawiony wolności w okresie od 5 października 2016 roku do 22 grudnia 2016 roku. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że całkowicie bez znaczenia jest okoliczność podnoszona przez pozwanego, że powód stawił się na posiedzeniu sądu w dniu 13 października 2015 roku w obecności swojego profesjonalnego obrońcy – adwokata. Po pierwsze powód począwszy od kwietnia 2014 r. był informowany przez kolejnych funkcjonariuszy publicznych – kuratorów, przewodniczącą wydziału, sędziów uczestniczących w procedowaniu o zamianie kary, że wyrok nakazowy jest prawomocny i nie do podważenia przez złożenie odwołania nawet połączonego z wnioskiem o przywrócenie terminu. Do pozbawienia przez powoda wolności na podstawie nieprawomocnego orzeczenia doprowadziły bezprawne działania nie jednego funkcjonariusza publicznego a wszystkich tych, którzy mogli zapoznać się z aktami sprawy (...) i przed wydaniem orzeczeń podważyć decyzje o stwierdzeniu prawomocności wyroku – zwłaszcza w sytuacji, gdy powód takie zastrzeżenia konsekwentnie zgłaszał. W tym miejscu należy podkreślić, iż bezprawności --- STRONA 9 --- działania pozwanego nie mogło konwalidować jakiekolwiek zachowanie powoda – w tym jego udział w posiedzeniu sądu w dniu 13 października 2015 r. Powyższe prowadzi do konstatacji, że nie tylko działanie pozwanego było bezprawne, ale także doprowadziło do powstania szkody i że między powstałą szkodą a bezprawnym działaniem istniał normalny związek przyczynowy. Pozwany domagał się oddalenia powództwa uznając, że roszczenie zgłoszone w pozwie jest przedawnione, bowiem o wydaniu wyroku skazującego powód dowiedział się od kuratora sądowego najpóźniej w dniu 30 kwietnia 2014 roku, a powództwo zostało wniesione po ponad 3 latach od tego zdarzenia. Pozwany stał na stanowisku, że początkowym biegiem terminu przedawnienia roszczenia był fakt rozmowy z kuratorem, a nie formalne zapoznanie się z aktami sprawy przez powoda i ustalenie, że prawomocność wyroku z dnia 7 lutego 2014 roku została przez pozwanego stwierdzona mimo braku skutecznego doręczenia go powodowi. Art. 442 1 § 1 kc stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia; jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę, z tym że w razie wyrządzenia szkody na osobie przedawnienie nie może się skończyć wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. O "dowiedzeniu się o szkodzie" w rozumieniu art. 442 1 § 1 kc można mówić wtedy, gdy poszkodowany "zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody", a więc, gdy ma świadomość doznanej szkody (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 roku, I ACa 848/16). Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego , by powód miał dowiedzieć się o szkodzie najpóźniej w kwietniu 2014 roku. Wskazać bowiem należy, że w tamtym czasie nie miał on świadomości, że zapadły w stosunku do niego wyrok został uprawomocniony w sposób niezgodny z przepisami. Zaakcentowania wymaga, że od wydania tego wyroku w styczniu 2014 roku, do grudnia 2016 roku, kiedy to powód, niesłusznie umieszczony w Areszcie Śledczym osobiście zapoznał się z aktami swojej sprawy, był wprowadzany w błąd przez osoby, którym z racji ich wykształcenia i pozycji zawodowej nie miał prawa nie wierzyć (obrońca, kuratorzy, Przewodnicząca wydziału, kolejne składy sędziowskie, które brały udział w uprawomocnieniu wyroku, orzeczeniu wykonania kary czy zamianie kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności). Dopiero w dniu 8 grudnia 2016 r. powód zorientował się i zauważył, że dokonano nieskutecznego doręczenia odpisu wyroku zaocznego wraz z odpisem aktu oskarżenia na nieprawidłowy adres. Z tego też względu początek biegu terminu przedawnienia należy ustalić na 8 grudnia 2016 roku a zatem trzyletni termin przedawnienia nie upłynął przed zgłoszeniem żądania przez powoda. Co do samego zadośćuczynienia w związku z doznaną krzywdą wskazać należy, że co do zasady odszkodowanie przyznawane na podstawie art. 417 kc obliczane jest zgodnie z ogólnymi zasadami szacowania szkody w kodeksie cywilnym i obejmuje straty (damnum emergens) oraz utracone korzyści (lucrum cessans) – (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 września 2003 roku K 20/02, OTK-A 2003, Nr 7, poz. 76), w którym Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją RP ograniczenie odpowiedzialności państwa za wadliwe decyzje administracyjne do damnum emergens. Kompensacji na podstawie komentowanego przepisu podlega zarówno szkoda na mieniu, jak i na osobie. Zasadnicza wątpliwość związana z treścią art. 417 kc dotyczy kwestii kompensacji na jego podstawie krzywdy niemajątkowej. Mimo pewnych wątpliwości należy przyjąć, że komentowany przepis reguluje jedynie zasady indemnizacji uszczerbków majątkowych (wynikłych ze szkód na mieniu lub na osobie). Za stanowiskiem takim przemawiają przynajmniej dwa argumenty oparte na wykładni systemowej. Po pierwsze, konstrukcja Tytułu VI Księgi trzeciej kc opiera się na wyróżnianiu odrębnych przepisów dotyczących kompensacji szkody majątkowej i krzywdy niemajątkowej (art. 445 i 448 kc). Ponieważ art. 417 kc umieszczony został w Tytule VI, a ustawodawca posłużył się pojęciem szkody, które na tle tego tytułu ma znaczenie odmienne od krzywdy, art. 417 kc nie znajduje zastosowania do naprawienia krzywd niemajątkowych. Treść art. 417 kc nie wskazuje, aby wolą ustawodawcy było nadanie pojęciu naprawienia szkody innego znaczenia niż przypisywane temu terminowi na tle pozostałych przepisów tego Tytułu. Po drugie, w dyspozycji art. 417 2 kc ustawodawca posługuje się pojęciem naprawienia szkody i przyznania zadośćuczynienia, a w art. 417 kc tylko naprawienia szkody, co sugeruje, że zakres zastosowania komentowanego przepisu jest węższy i obejmuje jedynie uszczerbki o charakterze majątkowym. --- STRONA 10 --- Nie oznacza to jednak, że podmiot, któremu została wyrządzona krzywda, nie będzie mógł domagać się pociągnięcia do odpowiedzialności podmiotu, który tę krzywdę wywołał. Dochodzenie naprawienia uszczerbków niemajątkowych następować może na podstawie art. 445 i 448 kc. Zgodnie z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W niniejszej sprawie powód domagał się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z bezprawnym pozbawieniem wolności w okresie od 5 października do 22 grudnia 2016 roku kwoty 60.000,- zł i Sąd żądanie to znajduje całkowicie uzasadnionym. Wolność człowieka jest jednym z najcenniejszych dóbr osobistych, jakie może być dane człowiekowi. Prawo do wolności, znajduje się nie tylko w katalogu dóbr osobistych ujętym w art. 23 kc, ale także zostało zagwarantowane w art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 roku. Z ust. 1 tego artykułu wynika, że każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz że nikt nie może być pozbawiony wolności z wyjątkiem m.in. zgodnego z prawem pozbawienia wolności w wyniku skazania przez właściwy sąd. Ustawa (art. 448 kc) posługuje się niedookreślonym zwrotem, wskazując że suma zadośćuczynienia powinna być odpowiednia, przy czym w obwiązujących normach prawnych nie sposób znaleźć swoistego remedium, które pomogłoby właściwie i jednolicie określać wysokość należnego zadośćuczynienia. Nie można bowiem w przypadkach takich odnieść się do jakiegokolwiek wzoru, albowiem krzywda nie poddaje się regułom matematyki. W dążeniu do określenia wysokości zadośćuczynienia nie da się też uzasadnić stosowania takich kryteriów ocennych, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych, bowiem ze względu na istotę krzywdy nie da się jej wyliczyć w sposób ścisły; kwestia wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest zatem zagadnieniem wysoce problematycznym. Przy wyrokowaniu w tym przedmiocie Sąd może posiłkować się jednak bogatym orzecznictwem, które częściowo opisuje najważniejsze kryteria. Zatem przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę należy mieć na uwadze rodzaj naruszonego dobra i jego charakter. Wysokość zadośćuczynienia ma być odpowiednia, zatem należy również uwzględnić potrzebę udzielenia pokrzywdzonemu ekwiwalentu pieniężnego, nie może ona być jednak symboliczna i winna dla poszkodowanego przedstawiać wartość niejako satysfakcjonującą i ekonomicznie odczuwalną, celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest bowiem zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy (wyrok SA w Poznaniu z dnia 17.07.2013 r., IACa 602/13, dot. niepubl). Dokonując subsumcji wskazanych wyżej zasad, Sąd uznał żądaną przez powoda kwotę za adekwatną do doznanych krzywd – powód, niesłusznie osadzony w Areszcie Śledczym musiał dzielić celę z osobami zdemoralizowanymi, odbywającymi kary nawet 8 lat pozbawienia wolności, musiał znosić niegodności wynikające z pozbawienia wolności, w wyniku osadzenia stracił pracę, borykał się także z negatywną oceną powoda przez osoby trzecie. Powód był pozbawiony wolności z uwagi na skazanie za czyn z art. 207 kk (znęcanie fizyczne i psychiczne nad osobą najbliższą), co nie jest dobrze postrzegane w środowisku osadzonych. Niedokładność, brak skrupulatności w działalności organów Państwa, polegająca na pominięciu zmiany miejsca zamieszkania powoda, a następnie niewykryciu tego błędu, przez kolejne osoby przez okres prawie dwóch lat jawią się jako całkowicie niedopuszczalne i naruszające zaufanie do Państwa. Bezprawność pozwanego została wykryta tylko i wyłącznie dzięki determinacji powoda. Powód po prawidłowym doręczeniu wyroku miał możliwość złożenia odwołania, zgłoszenia wniosków dowodowych, podjęcia obrony swoich praw, co ostatecznie dorowadziło do prawomocnego umorzenia postępowania karnego i niewymierzenia powodowi jakiejkolwiek kary. Powód miał prawo czuć się skrzywdzony działaniem pozwanego i zdaniem sądu żądana kwota zadośćuczynienia – 60.000,- zł jest adekwatną rekompensatą doznanej krzywdy. Sąd orzekł zatem jak w punkcie 1 sentencji wyroku a to na podstawie art. 23 kc i 24 § 1 kc w zw. z art. 448 kc. Odnosząc się z kolei do żądania przez powoda naprawienia szkody materialnej w związku z bezprawnym działaniem pozwanego wskazać należy, że jego roszczenie było zasadne jedynie w części. Powód podnosił, że w wyniku osadzenia w Areszcie stracił pracę, za którą otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 3.000,- zł netto miesięcznie. Powód domagał się odszkodowania za okres pozostawania bez pracy – tj. od października 2016 roku do grudnia 2017 roku (przez 12 miesięcy po wyjściu z Aresztu) z uwagi na trudności w znalezieniu pracy. --- STRONA 11 --- Kodeks cywilny nie zawiera legalnej definicji szkody. Pod pojęciem "szkoda" rozumieć należy różnicę pomiędzy stanem majątku poszkodowanego a stanem, jaki istniałby, gdyby brak było czynnika szkodzącego (czynu niedozwolonego, niewykonania zobowiązania). Powstanie szkody jest jedną z trzech przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, której istnienie należy wykazać dochodząc swych praw. Zgodnie z treścią art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W doktrynie oraz judykaturze zgodnie przyjmuje się, że istnieją dwa aspekty pojęcia ciężaru dowodu, a mianowicie procesowy dotyczący powinności stron procesu cywilnego w zakresie przedstawiania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy wynikający z treści art. 3 i art. 232 kpc oraz aspekt materialnoprawny dotyczący negatywnych skutków związanych, w myśl przepisów prawa cywilnego, z nieudowodnieniem przez stronę faktów, z których wywodzi ona skutki prawne. Konsekwencją niewykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym strona, która nie udowodniła przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym i efektywnym działaniem. Strony obowiązane są przedstawiać dowody na potwierdzenie każdego z dokładnie określonych, wymagających udowodnienia faktów, z których wywodzą swoje żądania lub inne skutki prawne. W procesie cywilnym zawsze zachodzi związek między tym, co strona twierdzi, a tym jakie okoliczności faktyczne może i w ostatecznym wyniku musi udowodnić stosownie do zasad funkcjonujących w danym systemie prawa procesowego (por. K. Piasecki „Rozkład ciężaru dowodu w sprawach cywilnych z elementem zagranicznym" Nowe Prawo 1980r. nr 7-8 str.65). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy uznać należało, że powód, by uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie winien wykazać, że w związku z pozbawieniem go wolności nie był w stanie znaleźć pracy do grudnia 2017 roku oraz że z tego tytułu (po odliczeniu kosztów utrzymania wynoszących 1.000,- zł) tracił 2.000,- zł miesięcznie, co czyniłoby żądanie zasądzenia na jego rzecz kwoty 28.000,- zł usprawiedliwionym ( 14 miesięcy x 2.000,- zł). Z dołączonych do akt przez powoda dokumentów wynikało, że jego średnie miesięczne wynagrodzenie netto, wyliczone na podstawie przedłożonego zeznania podatkowego wynosiło 1.683,11 zł. Skoro więc powód przebywał w Areszcie od października do grudnia 2016 roku oznacza to, że przez 3 miesiące nie uzyskał on wynagrodzenia. Skoro jego miesięczne wynagrodzenie to 1.683,11 zł, a – jak sam powód wskazał – jego miesięczne koszty utrzymania wynosiły 1.000,- zł – i w związku z pobytem w Areszcie ich nie ponosił, był on stratny każdego miesiąca o kwotę 683,11 zł. Powód nie wykazał, by po wyjściu z więzienia nie mógł znaleźć pracy z uwagi na swoje wcześniejsze pozbawienie wolności, okoliczność ta powinna być wykazana w sposób szczególny, tym bardziej, że aktualnie nie jest powszechnym wymaganie zaświadczenia o niekaralności przy przyjęciu na jakiekolwiek stanowisko – powód nie wykazał by utrudnienia w znalezieniu pracy były skutkiem działania pozwanego. Mając jednak na uwadze, że powód opuścił areszt śledczy w dniu 22 grudnia 2016 roku, tuż przed Świętami Bożego Narodzenia i poszukiwanie pracy w tym okresie mogło być utrudnione, Sąd przyjął, że w związku z niesłusznym pozbawieniem wolności powód pozostawał bez pracy do końca stycznia 2017 roku – przyjmując za uzasadnione ustalenie miesięcznego terminu na poszukiwanie zatrudnienia. Zatem zdaniem sądu za styczeń 2017 roku powodowi należy się odszkodowanie w wysokości 1.683,11 zł, co wraz z odszkodowaniem za okres od października do grudnia 2016 roku daje kwotę: 3.732, 44 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwotę 63.732,44 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu tj od dnia 6 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Podstawę zasądzenia odsetek stanowiły przepisy art. 481 § 1 i 2 kc w zw. z art. 455 kc. Żądanie odsetek za okres wcześniejszy należało oddalić, powód nie wykazał, iż przed doręczeniem odpisu pozwu kierował do pozwanego wezwania do dobrowolnego spełnienia świadczenia objętego pozwem. Co do kosztów postępowania: O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 kpc obciążając nimi strony stosunkowo – adekwatnie do wyniku procesu. Powód domagał się łącznie kwoty 88.000,- zł wygrał zatem spór w 72 %. Powód w toku procesu uiścił część opłaty sądowej od pozwu – 1.500,- zł i poniósł koszty własnego zastępstwa procesowego – 5.417,- zł. Koszty pozwanego to wynagrodzenie pełnomocnika – 5.400,- zł. --- STRONA 12 --- Opłata sądowa od pozwu wynosiła 4.400,- zł – 28 % tej kwoty to 1.232,- zł , powód uiścił kwotę 1.500,- zł różnica zatem to kwota 268,- zł, którą pozwany winien powodowi zwrócić razem z kwotą 2.313,20 zł stanowiącą zwrot części kosztów zastępstwa procesowego. SSO Urszula Jabłońska – Maciaszczyk