Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolejności iustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a s r dopiero W przypadku" pozytywnej Ÿodpowiejdzi ustalić,“czy działanie pozwanego było bezprawne. I Orzek
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
,-.. IP' Sygn.akt IC 1750/12 O WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2013r. Sąd Okręgowy W Gdańsku I Wydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący SSO Barbara Rączka - Sekścińska Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Łabędkowska po rozpoznaniu W dniu 5 _września 2013r., W Gdańsku sprawy z powództwa? o przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu W Gdyni o o ochronę dóbr osobistych I fOjddala=opjowództwio, p p p _ H O _ , ¿ 11 zasądzaod skarbumńsrwa Pfokufaiofii Skarbu Państwa kwotę*360 zł (trzystu sześćdzieśięciu złotych) tytułemzwrótuíśśikósztówśtkrít.if7}ƒƒÍjj zastępstwa procesowego. t s O . if W o UZASADNIENIE o s Powójdkiajjsptjwniosła przeciwko Skarbowi Państwa '+"PrezesowiŸ"Sąduj Rejonowego wGdyni pozew, W którymdomagała się nakazania pozwanemu usurlięciaskutków prawnych * naruszenia dóbr osobistych powódki W postaci prawa do rzetelnego postępowania sądowego i prawa do sądu na skutek naruszenia przepisów prawa W postępowaniu toczącym się W Sądzie Rejonowym W Gdyni pod sygn. akt VI GCps 38/12 o udzielenie pomocy prawnej poprzez stwierdzenie, że Sąd ten nie doręczył powódce dokumentów sąduHigh Court of Justice _ _ O Queen's Bench"Division W Londynie, czym pozbawił ją prawa do obrony swoichi.intereosójwj wję postępojwaniutoczącym się przed sądem sw Londynie oraz poprzezzłozenie oświadcjzenisainaosifW własny koszt W dzienniku "Rzeczpospolita", podpisanego przez Prezesa Sądu Rejonowegow O Gdyni,przepraszaj ącego powódkę za powyższe o wskazanej W pozwie treści. Nadto powódka wniosła równiez o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według zestawienia, które miało zostać przedłozone przez stronę. V W uzasadnieniu strona powodowa powołałaszereg okoliczności świadczących W jej ocenie o W tym, iz postępowanie zawiera uchybienia, skutkuj ące nieważnością całego postępowania. Wskazano m. in. na brak prawidłowego podpisu pod zarządzeniami, co miało skutkować ich nieważnością, nieprawidłowości W treści tych zarządzeń jak równiez na braki wniosku sądu W Londynie, do których uzupełnienia sąd ten nie był wzywany, co również stanowiło W jej
--- STRONA 2 ---
ocenie naruszenie przepisów kpc. Powyższe zdaniem powódki doprowadziło do tego, że załączone do wniosku sądu W Londyniedokumenty nie zostały skutecznie doręczone powódce, co z kolei stanowiło naruszenie jej prawa do sądu. Pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego W Gdyni wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów procesu wg norm przepisanych. O Uzasadniając powyższe, pozwany wskazał na okoliczności związane z doręczeniem powódce korespondencji W ramach postępowania VI GCps 38/ 12 Sądu Rejonowego w Gdyni. Wywodził również, iż powództwo winno być oddalone z uwagi na to, że prawo do rzetelnego procesu jak i prawo do sądu nie stanowią dóbr osobistych , a także w związku z tym, że działania podejmowane W toku postępowania VI GCps 38/ 1 2 nie były bezprawne i nie charakteryzują się Wadliwościami, o jakich pisze powódka. Ponadto zarzucił, iż żądanie naprawienia wyrządzonej szkody poprzez publikację przeprosin W dzienniku "Rzeczpospolita" jest bezzasadne i nie pozostaje W żadnym związku z działaniem mającym rzekomo doprowadzić do naruszenia dóbr osobistych powódki, gdyż nie miało ono charakteru publicznego. Natomiast żądanie stwierdzenia przez Sąd faktu niedoręczenia dokumentów powódce wraz z ocenąjego skutków nie stanowi roszczenia cywilnoprawnego mogącego :podlegać realizacji W procesie cywilnym. Sąd ustalił i zważył, co następuje: _ p Ísprawie bezspiorny1'n\było,o iżprzed Sądem Rejonowym W Gdyni toczyło się pod sygn. akt VI GCps 38/ 12 pojstęjpiowanie rz wniosku High"Court of Justice Queen's Bench Division W Londynie, którego 'przedmiotemfbyłor doręczenie spowódcew ramach pomocy prawnej dokumentów dotyczących postępowania toczącego się przed sądem w Londynie. Odezwa została wykonana (choć W ocenie strony powodowej nieprawidłowo), zaś postępowanie W zakończone. Ä ¿ Zważywszy na podstawę prawną żądania i jego treść, ustalenia W powyższym zakresie były? wystarczające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co też stało się podstawą do oddalenia wniosków dowodowych złożonych przez stronę pozwanąw odpowiedzi W pozew oraz stronę rpjowodową W pozwie postanowieniem z dnia 5 września 2013r. r.Pojwódkardojmagałassię W ramach niniejszej sprawy ochrony naruszonych jej zdaniem dóbr oosobistychj W postaci prawa do rzetelnego postępowania sądowego i prawa do sądu, zaś swe żądanie wywodziła z art. 23 k.c. i 24 k.c., wobec czego na tych właśnie przepisach Sąd oparł swoje rozważania. ę Pierwszy z przywołanych przepisów przesądza ogólną zasadę, iż dobra osobiste, wymienione W tym przepisie jedynie przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej W imlych przepisach. Przesłanki tej odpowiedzialności iustanawia zoskoljei art. 24 k.c., który wskazuje, iż osoba, której dobra osobiste zostały zagirojżoneoilub naruszone cudzym działaniem, może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czyrmości potrzebnych do usunięcia jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie możliwym jest również żądanie zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (§ 1), zaś jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa - również jej naprawienia na zasadach ogólnych (§ 2). Przesłankąs konieczną dla uzyskania ochrony jest jednakże W każdym przypadku :bezprawność działania naruszaj ącego dobra osobiste. Wskazać należy, iż z uwagi na szczególne ukształtowanie ciężaru dowodowego W procesie o
--- STRONA 3 ---
ochronę dóbr osobistych i obowiązującą zasadę domniemania bezprawności naruszeń tych dóbr, osoba, której dobra zostały naruszone musi wykazać jedynie, iż do takiego naruszenia dóbr W ogóle doszło, zaś to pozwany ma obowiązek wykazać istnienie okoliczności usprawiedliwiaj ących to działanie, a więcwyłączaj ących bezprawność. jj W Powódka W ramach postępowania o ochronę dóbr osobistych musiała więc wykazać, iż W ramach postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym W Gdyni doszło do naruszenia jej dóbr osobistych, określając jednocześnie , jakie dobra zostały naruszone. Przesłanki-tej jednak W ocenie Sądu nie wykazała. Sąd zważył bowiem, iż powódka Ĺuzasadniała swe roszczenia, powołując się na naruszenieprawa do rzetelnego postępowania sądowego i prawa do sądu, tymczasem zdaniem Sądu nie są to dobra osobiste W rozumieniu art. 23 i 24 k.c. W Jak wskazuje się W judykaturze i doktrynie, dobra osobiste ujmowane są w kategoriach obiektywnych, ako wartości o charakterze niemaj ątkowym, ściśle związane z człowiekiem, O decydujące o jegobycie, pozycji W społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanie tych wartości, jako zespołu cech właściwości człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu przez całe życie, niezależnie od sytuacji, w jakiej sięrşznaj duje W danej chwili. Dobrate jedynie przykładowo wymienia art. 23 kc, co oznacza, strona może wskazywać naęnaruszenier dóbr W nim nie wymienionych. Zawsze jednakże smuszją one odpowiadać jsrcechoimwskazywanym powyżej, tego warunku zaś nie spełniają ani {ípÍ1i'fawo'rps.ępdo prawo* rdorƒzetelnego postępowaniasądowego, będące zresztą składzie orzekaj ącym podziela wtym zakresie pogląd , rz dnia 36.05.2010r. ( II CSK640/09), iż prawo do sądu ojjestj j eidyniejęjjuprawnieniem7publicznoprawnym,Ęprzyznanymi jednostce regulacjami Konstytucji czy też Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z .dnia 4.11.1950r..w związku rz ęfunkcj onowaniemw"określonej sferze życia społeczneigoşiBrak jest jednak 'podstawdo uj mowania go jako'dobra"osobiste człowieka. Sąd wskazuje, iż ponieważpowódka nie wywiązała sięz obowiązku wykazania, że oinajskjuteko postępowania sądowego VI GCps 38/12 Sądu"Rej onowegow Gdyni doszło do snaruszeniajejí dóbr osobistych z uwagi snaniewskazanie naruszonych"wartości,=które można byłoby zaliczyć pdofffkategorii tych ¿dóbr,: nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z akt sprawy VI 12 40/12. Legło to u podstaw wydania postanowienia z dnia 3r`.ÍÍ*o*oddaleniu wniosku pozwanego co przeprowadzenie dowodu zy akt wymienionych na pozew oraz wniosku powódki co przeprowadzenie dowodu z akt W pozwie. I "uwagi na powyższe Sąd niebadałróownieżj pozostałych przesłanek z art. 24 k.c., podzielając pogląd Sądu Najwyższego wyrażony .wwyroku z dnia 17.06.2004r. (V CK 609/03 Lex nr 109404), który stwierdził,iż rozpoznając sprawę rw przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolejności iustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a s r dopiero W przypadku" pozytywnej Ÿodpowiejdzi ustalić,“czy działanie pozwanego było bezprawne. I Orzekaj ąc w przedmiotowej sprawie Sąd oddalił wniosek pełnomocnika powódki o odroczenierozprawy dniu 5 września 2013r.", albowiem nie spełniał on przesłanek z art. 2141 k.p.c. Pełnomocnik powódki niezłożyłzaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie sądulwystawionegó przez lekarzasądowego, nie powołał się na żadne okoliczności uniemożliwiaj ącemu uzyskanie tego zaświadczenia. Również do dnia wydania orzeczenia W sprawie nie usprawiedliwił swojej nieobecności zgodnie z wymogami wynikającymi z przytooczonego*przepisu prawa. r ę
--- STRONA 4 ---
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł na podstawie art. 23 i 24 k.c. a contrario - jak w pkt I wyroku. o o ` O Natomiast W pkt II, ro O kosztach postępowania na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c zasądzaj ąc od powódki jako strony przegrywaj ącej proces na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 360 zł. .tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Kwotę powyższą ustalono w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Gdańsku#IC 1750/12 O WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2013r. Sąd Okręgowy W Gdańsku#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 23 kc#art. 2141 k.p.c.