Postanowienie IC 1588/07 UZASADNIENIE PowódJ K wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa-Sądu

--- STRONA 1 --- Sygn. .aktIC_ 1588/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 maja 2008 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Marciniak Protokolant : st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy z powództwa /J K przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Kaliszu reprezentowanemu przez Prezesa i Kierownika Finansowego Sądu Rejonowego w Kaliszu o zapłatę I. Zasądza od pozwanego Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda) K kwotę 83.029,66 zł (osiemdziesiąt trzy tysiące dwadzieścia dziewięć złotych 66/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2007r do dnia zapłaty. II. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.752 zł (siedem tysięcy siedemset pięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów procesu. ł | ( ul; SSO. Mirosława Marciniak --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 1588/07 UZASADNIENIE PowódJ K wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kaliszu reprezentowanego przez Prezesa Sądu Rejonowego w Kaliszu kwoty 83.029,66zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30.07.2007r. do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanego kosztami postępowania. W uzasadnieniu podał, iż wykonując zawód komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu wykonywał czynności egzekucyjne wobec dłużników, na skutek których w okresie od 1 stycznia 2002r. do 28 lutego 2005r. przekazał na rachunek bankowy pozwanego 20% części opłat egzekucyjnych w łącznej kwocie 83.029,66zł dochłodzonej pozwem. Powód wskazał, iż z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 18 września 2001r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, tj. od dnia 1 stycznia 2002r. utracił moc przepis zobowiązujący komorników do odprowadzania 20% drugiej części opłaty stosunkowej. Powód podał, iż pismem z dnia 30 lipca 2007r. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w Kaliszu z żądaniem zwrotu w/w kwoty. 'W pismach z dnia 6 sierpnia 2007r. oraz 9 listopada 2007r. pozwany odmówił zwrotu dochłodzonego świadczenia (k. 2- 4). Pismem wniesionym w dniu 18 lutego 2008r. powód zmienił oznaczenie strony pozwanej w ten sposób, że jako reprezentującego Skarb Państwa — Sąd Rejonowy w Kaliszu wskazał w niniejszej sprawie Kierownika Finansowego Sądu Rejonowego w Kaliszu (k. 54). W odpowiedzi na pozew Prezes Sądu Rejonowego w Kaliszu reprezentujący Skarb Państwa — Sąd Rejonowy w Kaliszu podniósł, iż zgodnie z art. 21$2 ustawy z dnia 12 września 2001r. prawo o ustroju sądów powszechnych zadania z zakresu finansowego wykonuje w Sądzie Rejonowym w Kaliszu Kierownik Finansowy. Wskazał ponadto, iż osoby odpowiedzialne za finanse Sądu Rejonowego odmówiły dobrowolnej wypłaty żądanej kwoty. Prezes Sądu rejonowego w Kaliszu wniósł ponadto o oddalenie powództwa (k. 47 - 48). 'W odpowiedzi na pozew Kierownik Finansowy Sądu Rejonowego w Kaliszu wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powoda w całości kosztami postępowania. W uzasadnieniu podał, iż nie zgadza się Z powołaną przez powoda interpretacją ustawy o komornikach sądowych i egzekucji zmienioną nowelizacją z dnia 18 września 2001r., która weszła w życie 1 --- STRONA 3 --- z dniem 1 stycznia 2002r. Pozwany wskazał ponadto, iż komornik sądowy przez cały czas wskazany w pozwie dobrowolnie uiszczał 20% opłaty i nigdy nie był przez Sąd Rejonowy w Kaliszu do takiej czynności wzywany. Stąd w ocenie pozwanego właściwa interpretacja przepisów nie była dla powoda wątpliwa. Ponadto pozwany wskazał, iż gdyby powód w 2002r. odmówił uiszczenia 20% opłaty to z pewnością już w tamtym okresie kwestia ta zostałaby załatwiona nie narażając w chwili obecnej pozwanego na powyższe konsekwencje finansowe. Pozwany wskazał ponadto na przepis art. 409 k.c. podając, iż wszelkie dochody przekazane przez powoda były terminowo i zgodnie z przepisami prawa przekazane na rachunek właściwego urzędu skarbowego a od 1 stycznia 2005r. na rachunek dochodów Ministerstwa Finansów (k.63 — 64). * Sąd ustalił, co następuje: W okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do 28 lutego 2005r. powód będący wówczas Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu przelał na konto dochodów budżetowych Sądu Rejonowego w Kaliszu kwotę 83.029,66zł tytułem 20% opłaty stosunkowej stanowiącej dochód Skarbu Państwa i tak: - za styczeń 2002r. w dniu 6 lutego 2002r. wpłacił kwotę 2.233,05zł - za luty 2002r. w dniu 5 marca 2002r. wpłacił kwotę 2.203,93zł - za marzec 2002r.w dniu 8 kwietnia 2002r. wpłacił kwotę 2.635,4Tzł - za kwiecień 2002r.w dniu 9 maja 2002r. wpłacił kwotę 3.124,32zł - za maj 2002r. w dniu 10 czerwca 2002r. wpłacił kwotę 2.753,44zł - za czerwiec 2002r. w dniu 4 lipca 2002r. wpłacił kwotę 2.454,28zł - za lipiec 2002r. w dniu 9 sierpnia 2002r. wpłacił kwotę 2.219,01zł - za sierpień 2002r. w dniu 9 września 2002r. wpłacił kwotę 1.998,26zł - za wrzesień 2002r. w dniu $ października 2002r. wpłacił kwotę 2.378,79zł - za październik 2002r. w dniu 6 listopada 2002r. wpłacił kwotę 3.666,22zł - za listopad 2002r. w dniu 4 grudnia 2002r. wpłacił kwotę 1.405,28zł - za grudzień 2002r.w dniu 10 stycznia 2003r. wpłacił kwotę 1.937,26zł - za styczeń 2003r. w dniu 7 lutego 2003r.wpłacił kwotę 3.624,37zł - za luty 2003r. w dniu 10 marca 2003r. wpłacił kwotę 1.266,30zł - za marzec 2003r.w dniu 3 kwietnia 2003r. wpłacił kwotę 1.397,38zł - za kwiecień 2003r. w dniu 7 maja 2003r. wpłacił kwotę 1.529,67zł - za maj 2003r. w czerwcu 2003r. wpłacił kwotę 2.238,49zł 2 s ESSE A TA A NE --- STRONA 4 --- - za czerwiec 2003r. w dniu 4 lipca 2003r. wpłacił kwotę 2.831, 1 lzł - za lipiec 2003r. w dniu 20 sierpnia 2003r, wpłacił kwotę 1.277,72zł - za sierpień 2003r. w dniu 2 września 2003r. wpłacił kwotę 1.465,64zł - za wrzesień 2003r. w dniu 8 października 2003r. wpłacił kwotę 1.765,89zł - za październik 2003r. w dniu 10 listopada 2003r. wpłacił kwotę 1.294,37zł - za listopad 2003r. w dniu 3 grudnia 2003r. wpłacił kwotę 1.213,17zł - za grudzień 2003r. w dniu 9 stycznia 2004r. wpłacił kwotę 2.163,57zł - za styczeń 2004r. w dniu 4 lutego 2004r. wpłacił kwotę 3.910,42zł - za luty 2004r. w dniu 2 marca 2004r. wpłacił kwotę 1.050,80zł - za marzec 2004r. w dniu 6 kwietnia 2004r. wpłacił kwotę 1.753,14zł - za kwiecień 2004r. w dniu 6 maja 2004r. wpłacił kwotę 1.162,46zł - za maj 2004r. w dniu 4 czerwca 2004r. wpłacił kwotę 1.136,77zł - za czerwiec 2004r. w dniu 7 lipca 2004r. wpłacił kwotę 1.478, 1 8zł - za lipiec 2004r. w dniu 9 sierpnia 2004r. wpłacił kwotę 1.313,44zł - za sierpień 2004r. w dniu 7 września 2004r. wpłacił kwotę 11.998,71 zł - za wrzesień 2004r. w dniu 5 października 2004r. wpłacił kwotę 1.221,33zł - za październik 2004r. w dniu 4 listopada 2004r. wpłacił kwotę 1.919,64zł - za listopad 2004r. w dniu 6 grudnia 2004r. wpłacił kwotę 980,28zł - za grudzień 2004r. w dniu 4 stycznia 2004r. wpłacił kwotę 1.81 3,98zł | - za styczeń 2005r. w dniu 8 lutego 2005r. wpłacił kwotę 1.180,70zł - za luty 2005r. w dniu 7 marca 2005r. wpłacił kwotę 1.027,82zł Jdowód: oryginały dowodów wpłat koperta k. 55/ Wszystkie dochody przekazywane przez komornika zgodnie z obowiązującymi przepisami były terminowo przekazywane przez Sąd Rejonowy w Kaliszu do dnia 31 grudnia 2004r. na rachunek właściwego urzędu skarbowego a od 1 stycznia 2005r. na rachunek dochodów Ministerstwa Finansów. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, w szczególności dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron oraz zgodne zeznania stron. 3 = ===, UZZEAESJ UUE EE EE EE EEEE ES ERO SREA --- STRONA 5 --- Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię prawidłowego oznaczenia strony pozwanej. Powód w pozwie jednoznacznie określił jako stronę pozwaną Skarb Państwa, wskazując, iż właściwą jednostką organizacyjną, tzw. stacio fisci Skarbu Państwa jest Sąd Rejonowy W Kaliszu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny stwierdzić należy, iż Sąd powinien z urzędu czuwać nad tym, aby Skarb Państwa był w postępowaniu sądowym reprezentowany W sposób prawidłowy. Stąd obowiązkiem Sądu jest ustalenie, z działalnością jakiej jednostki organizacyjnej wiąże się roszczenie dochodzone w procesie i jaka jednostka powinna reprezentować w nim pozwany Skarb Państwa (por. min. postanowienie SN z dnia $ stycznia 2003r. sygn. akt TICK 90/02, publ. LEX nr 77068, wyrok SN z dnia 29 listopada 2001r. sygn. akt VCKN 1853/00, publ. LEX nr 52642). Sąd podzielił stanowisko powoda, iż właściwą jednostką organizacyjną Skarbu Państwa jest Sąd Rejonowy W Kaliszu jako podmiot pobierający wpłacane przez powoda dochody budżetowe. Nie ma podstaw, aby po stronie pozwanej znajdowała się jednostka organizacyjna, która następnie zbiorczo tymi środkami dysponowała. W ocenie Sądu decydujące znaczenie w tej kwestii ma to, kto je pobierał a nie to kto jest wzbogacony (szczególnie bezpodstawnie). Nie jest przecież wzbogacony ani Sąd Rejonowy ani Minister Finansów, który te pieniądze już wydał, tylko Skarb Państwa jako podmiot stosunków cywilnoprawnych. Istotne jest to, kto je pobrał i błędnie lub prawidłowo odprowadził do | budżetu centralnego (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1982r., sygn. akt ICR 296/82, publ. LEX nr 8487). Wątpliwości w niniejszej sprawie powstały w kwestii, który organ Sądu Rejonowego w Kaliszu powinien reprezentować pozwany Skarb Państwa — Sąd Rejonowy W Kaliszu. Zgodnie z art. 21$1 pkt I i 4 ustawy Z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001r., Nr 98, poz. 1070 z późniejszymi zmianami) organami sądów rejonowych są prezes sądu oraz w razie jego powołania, kierownik finansowy sądu. Przy czym kierownik finansowy W obszarach określonych w art. 21 $ 2 ustawy tj. w zakresie finansowym i gospodarczym, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego. Kierownik finansowy sądu podlega służbowo prezesowi sądu (art. 2193 ustawy). Wyjątek od tej zasady stanowi art. 177 $ 4 ustawy, zgodnie z którym w zakresie zadań i kompetencji dysponowania budżetem sądów oraz kontroli gospodarki 4 --- STRONA 6 --- finansowej i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa przez te sądy kierownik finansowy sądu rejonowego podlega dyrektorowi danego sądu okręgowego. Z uwagi na powyższą regulację Sąd stanął na stanowisku, iż uprawnionym do reprezentowania Sądu Rejonowego w Kaliszu w niniejszej sprawie jest zarówno Prezes tego Sądu jak i Kierownik Finansowy, który został w nim powołany. Wynagrodzenie komorników reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jednolity Dz.U. z 2006r., Nr 167, poz.1191 z późniejszymi zmianami) — zwana dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 64 ustawy, w jego pierwotnym brzmieniu, początkowo wynagrodzenie komorników sądowych składało się z dwóch składników, tj. z wynagrodzenia w wysokości prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia oraz z wynagrodzenia prowizyjnego - z uzyskanych opłat egzekucyjnych. Wynagrodzeniem prowizyjnym były pobrane i ściągnięte przez komornika w danym miesiącu opłaty egzekucyjne, pomniejszone o koszty działalności egzekucyjnej, określone w art. 34 ustawy oraz o kwotę opłat, o których była mowa w art. 59 ust. 4 ustawy (art. 62 ustawy w jej pierwotnym brzmieniu). Początkowo opłata egzekucyjna składała się z dwóch części. Część pierwszą, tj. 7%, uiszczał wierzyciel przy wszczęciu egzekucji, a pozostałe 14% komornik ściągał od dłużnika. Zgodnie z art. 59 ust. 4 dochodem Skarbu Państwa było 20% z drugiej części opłaty, tj. ściągniętej od dłużnika.. Dochodem komornika z tej części opłaty była kwota ponad 20% należności przekazywanej na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskować zatem należy, iż opłata egzekucyjna była dochodem komornika poza częścią odprowadzoną do Skarbu Państwa. Z uwagi na powyższe uregulowania w orzecznictwie przyjmowano, iż opłata egzekucyjna była wówczas odmianą daniny publicznej, a nie świadczenia ekwiwalentnego za usługi komornika. Jej wysokość, tryb uiszczania i rozliczania był ustalony w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, niezależnie od rzeczywistego nakładu pracy komornika lub jego woli. Pogląd ten znajdował uzasadnienie w art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Który przewidywał, że z drugiej części opłat egzekucyjnych ściągniętych od dłużnika 20% stanowił dochód Skarbu Państwa (por. uchwała SN z dnia 18 lipca 2000r., sygn. akt III CZP 23/00, publ. OSP 2002, Nr 3, poz. 36). Taki system pobierania opłat Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją. Szczególnie uznał on, że opłaty należy pobierać w razie skutecznego wykonania egzekucji a nie niejako „z góry" bez względu na jej wynik. Chcąc dostosować przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji do zasad wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny, zlikwidować etaty komornicze jako pracowników 5 [PROW O PI ESR RR ES SERC SZETEPRNA A EUSTE TSZT ZEREM TAP PETZ TN: 7 z ADELE e CEJ LAE SW RA ANC ZŁA WY NĄEY i --- STRONA 7 --- sądownictwa oraz przerzucić prawie w całości koszty egzekucji na dłużników a także zmniejszyć ryzyko i obciążenia finansowe wierzyciela przygotowano projekt stosownych zmian legislacyjnych tej ustawy. Początkowo ustawą Z dnia 23 grudnia 1999r. o kształtowaniu wynagrodzeń w | państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1999r., Nr 110, poz. | 1255) dokonano nowelizacji - między innymi art. 61 ust. I ustawy o komornikach sądowych i | egzekucji. Ostatecznie przepis art. 61 ustawy O komornikach sądowych i egzekucji utracił moc z dniem | stycznia 2002r. Ustawą z dnia 18 września 2001r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dniem I stycznia 2002r. art. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji otrzymał nowe brzmienie. Wymieniony przepis nie przewidywał już opłaty stosunkowej w wysokości 7% egzekwowanego świadczenia, której uiszczenie uzależniało wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych. Przepis ten uprawniał komornika do pobrania od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego roszczenia. Przewidywał także możliwość wezwania wierzyciela — przed wszczęciem egzekucji - do wpłacenia części opłaty stosunkowej w wysokości określonej w tym przepisie (pod rygorem określonym w art. 45 ust. 7 ustawy). Z chwilą wejścia w życie art. 45 w nowym brzmieniu, a więc od dnia | stycznia 2002r., stosowanie art. 59 ustawy O komornikach sądowych i egzekucji stało się praktycznie niemożliwe, ponieważ od dnia | stycznia 2002r. obowiązujące przepisy nie przewidywały już pierwszej, jak i drugiej części opłaty egzekucyjnej. Wprowadzone wówczas zmiany ustawy O | komornikach sądowych i egzekucji okazały się w praktyce niepełne, gdyż nie uwzględniły konieczności zmiany także art. 59 ustawy. W efekcie pozostawiony bez zmian art. 59 ust. 4 zawierający zapis O drugiej części opłaty stosunkowej, od której pobiera się 20 % i odprowadza do Skarbu Państwa, jako jego dochód, był zapisem martwym, gdyż nie było już desygnatu, od którego tę opłatę można by było naliczać i pobierać. Z dniem | stycznia 2002r. utracił moc obowiązującą także art. 62 ustawy określający definicję wynagrodzenia prowizyjnego komorników sądowych a tytuł rozdziału 8 ustawy O komornikach sądowych i egzekucji otrzymał brzmienie „Dochód komorników” (w miejsce dotychczasowego tytułu: „Wynagrodzenie komorników”). Ustawą z dnia 18 września 2001r. zmieniony został także art. 104 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (art. | punkt 18 tej ustawy). Od dnia | stycznia 2002r. sprawy egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy miały być rozliczane do dnia jej zakończenia według przepisów dotychczasowych, z tym, że ryczałty kancelaryjne w 6 --- STRONA 8 --- BEE całości mieli zatrzymywać komornicy z przeznaczeniem na koszty działalności egzekucyjnej określone w art. 34. W ustawie z dnia 18 września 2001r. ustawodawca nie rozstrzygnął jednak w sposób jednoznaczny relacji między stosowaniem art. 104 (po zmianie) i art. 8 | ustawy nowelizującej (z dnia 18 września 2001r.). Przepis wymienionego art. 104 jest | przepisem o charakterze przejściowym - obejmującym zakresem stosowania sprawy Ę egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Sprawy te są rozliczane do dnia ich zakończenia według przepisów dotychczasowych, czyli obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991r. w sprawie taksy za czynności komornika (Dz. U. z 1991r. Nr 62, poz. 264). Wyjątek stanowią sprawy wymienione w art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Do tych spraw zastosowano zasadę bezpośredniego stosowania ustawy nowej. Przepis art. 8 ustawy nowelizującej z dnia 18 września 2001r. stanowi natomiast, iż do czynności egzekucyjnych oraz wykonywania orzeczeń sądowych o zabezpieczenie roszczenia, rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 września 2001r. Przepis ten przyjmuje kryterium „rozpoczęte czynności egzekucyjne" i w związku z tym wyklucza on zmianę reguł postępowania na przestrzeni od rozpoczęcia danej czynności egzekucyjnej aż do jej zakończenia. Z powyższego wnioskować należy, iż ustawodawca uregulował przepisy przejściowe w ten sposób, iż od 1 stycznia 2002r. obowiązywała zasada kontynuacji dotychczasowych przepisów tylko do zakończenia danej czynności egzekucyjnej, czyli pewnego fragmentu sprawy egzekucyjnej. Taką czynnością egzekucyjną jest np. zajęcie konta, ustalenie opłaty etc. a nie cały czas trwanie egzekucji. Zasada ta miała zastosowanie do wszystkich spraw wszczętych pod rządami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji. Wobec istotnej zmiany zasad egzekucji chodziło bowiem o to by szybko nieomal od zaraz zmienić też zasady pobierania opłaty egzekucyjnej, nie utrzymując dotychczasowego stanu prawnego uznanego „za niekonstytucyjny” przez Trybunał Konstytucyjny. Podkreślić tym samym należy, iż nowe zasady i nowe przepisy prawa obowiązywały już do każdej nowej kolejnej czynności egzekucyjnej podjętej przez komornika po dniu 1 stycznia 2002r. niezależnie od tego, na jakim etapie była sama sprawa egzekucyjna i kiedy ona się kończyła u komomika. 7 TATU WE TEZ EE A PSE SOEERSESROSE UUAEENCANSTEEEZASZEIOSZSWERZANOORCHACHEENE --- STRONA 9 --- W uchwale z dnia 12 października 2005r. w sprawie sygn. akt II CZPO 63/05 w : zakresie właśnie stosO wania przepisów intertemporalnych wszczętych przed 1 stycznia 2002r. i prowadzonych pod rządami ustawy z 18 września 2001r. Sąd Najwyższy przyjął, iż od daty wejścia w życie tej ustawy (czyli od 1 stycznia 2002r.) stosuje się przepisy nowe w zakresie pobierania opłaty stosunkowej a nie poprzednie. Wprowadzona z dniem | stycznia 2002r. zmiana art. 45 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji Okazała się też w części, a mianowicie w odniesieniu do uregulowań zawartych w ust. 5 i 7, niezgodna przede wszystkim z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2003 roku w sprawie o sygn. akt K 28/02, publ. OTK-A 2003/2/13). "Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie stwierdził, że po zmianie ustawy od 1 stycznia 2002r. nie ma już pierwszej części opłaty stosunkowej. Tym samym opłata egzekucyjna ściągana od wierzyciela nie jest też drugą częścią opłaty egzekucyjnej. W efekcie art. 59 ust. 4 po 1 stycznia 2002r. nie mógł już być stosowany. Trybunał uznał w nim, że zmiana obowiązująca od 1 stycznia 2002r. wprowadziła fundamentalną zmianę systemu opłat egzekucyjnych. Wskazał też na niekonsekwencje ustawodawczą w art. 45 ust. 5 i uznał, że art. 45 ust. 51 7 są sprzeczne z art. 2 i wyrażonymi w art. 45 ust. | zasadami. Również wówczas Trybunał stwierdził, że art. 48 ust. 2 jednoznacznie określa podmiot, którego obciąża opłata stanowiąca źródło dochodu komornika. Minister Sprawiedliwości i podległe mu Sądy nadal kazały jednak pobierać i odprowadzać komornikom sądowym sporną opłatę okoliczność niesporna/. Na podstawie ustawy z dnia 24 września 2004r, o zmianie ustawy o komornikach sądowych oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2004r., Nr 236, poz. 2356) z dniem 13 listopada 2004r. uchylony został przepis art. 59 ust. 4 ustawy o ” komornikach sądowych i egzekucji, stąd Skarb Państwa nie mógł i nie powinien już otrzymywać 20% z drugiej części opłat egzekucyjnych (stosunkowych) ściągniętych od dłużnika. Ustawa nowelizująca, która weszła w życie dnia 13 listopada 2004r. i uchyliła art. 59 ust 4 w art. 4 ust. 1 stanowi, że w sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli te wprowadzone w 2001r.). Ustawodawca powrócił zatem do powiązania obowiązywania nowych przepisów ze sprawą egzekucyjną (a nie jak przy poprzedniej nowelizacji z czynnością egzekucyjną) czyli do zasady kontynuacji starych przepisów. Dotyczy to w 8 --- STRONA 10 --- szczególności opłat egzekucyjnych i kosztów działania komornika wg zasad wprowadzonych od 1 stycznia 2002r. Z uwagi na te uregulowania komornicy sądowi w dalszym ciągu nadal wpłacali na rzecz Skarbu Państwa część opłaty egzekucyjnej. Podkreślić należy, iż na skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji aktualnie nie ma wątpliwości, iż opłata egzekucyjna ma nie być daniną publiczną, lecz pozostawać w wyraźnym związku z rezultatami prowadzonej egzekucji. Uchylenie art. 59 ust. 4 ustawy oznacza, że komornik sądowy żadnej części opłaty egzekucyjnej nie przekazuje już na rzecz Skarbu Państwa, a art. 49 tej ustawy przewiduje jednoznacznie, że podstawą ustalenia wysokości opłaty są egzekwowane należności według stanu na dzień wyegzekwowania lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu wprawdzie dopiero ustawą Z dnia 24 września 2004r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2004r. Nr 236, poz. 2356) nadano nowe brzmienie ust. I art. 59 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a ust. 4 tego przepisu został uchylony, to jednak z przyczyn wyżej wymienionych stosowanie w praktyce tego ostatniego przepisu było faktycznie niemożliwe już od dnia I stycznia 2002r. Zgodnie z treścią art. 410$2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Skoro pozwany stoi na stanowisku, że powód dobrowolnie uiszczał 20% opłaty i nigdy nie był przez pozwanego wzywany do takiej czynności, a nadto, że gdyby powód w 2002r. odmówił uiszczenia 20% opłaty to z pewnością już w tamtym okresie kwestie te zostałyby przez pozwanego załatwione i twierdzi, że właściwa interpretacja przepisów nie była wówczas dla powoda wątpliwa, to w ocenie Sądu pozwany na którego konto powód przekazywał te świadczenia nienależne, winien ich nie pobierać, a pobrane zwrócić. Tymczasem wpłacone środki finansowe pozwany przekazywał na rachunek właściwego urzędu skarbowego, a od 1 stycznia 2005r. na rachunek dochodów Ministerstwa Finansów. Z. powyższych względów środki finansowe przekazane przez powoda na rachunek Sądu Rejonowego w Kaliszu - jako dochód Skarbu Państwa - po | stycznia 2002r. - były 9 --- STRONA 11 --- świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 $ 2 kc i dlatego należało orzec jak w pkt 1 - wyroku. k O odsetkach ustawowych orzeczono na podstawie art. 481$1 kc naliczając je od daty wezwania do zapłaty. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc. Na koszty te składa się opłata | sądowa w kwocie 4. 1 52 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.617 zł. Uw SSO. Mirosława Marciniak 10 Ę|tuj怯q_.=ER8ć6Gw-w--w---cCcC PE RP ZANE SNU e SONA SAR ZIE