Postanowienie IC 1383/10 WYROK W .IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy W Gdańsku I

--- STRONA 1 --- Sygn.akt IC 1383/10 WYROK W .IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy W Gdańsku I Wydział Cywilny rw składzie następującym: ` " Przewodniczący: SSO Piotr Kowalski Protokolant: starszy sekrz sąd." Iwona Wysiecka-Buczek " po rozpoznaniu w dniu. 24.05.2011 r. w Gdańsku _. sprawy z powództwa: (...) "'-¬. przeciwko: o zapłatę Í . Í . I. Zasądza od pozwanego (...) na rzecz powódki (...) kwotę' 50.000 zł. (pięćdziesiąt tysięcy złotych) II. W pozostałej części powództwo oddala III. Nie obciąża powódki.(..s.) częścią kosztów opłaty sądowej w zakresie Oddalenia powództwa IV. Nakazuje ściągnięcie od pozwanego (...) na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego W Gdańsku kwotę 2.500 zł. tytułem części opłaty od której powódka była zwolniona V. Koszty zastępstwa procesowego_znosiiwzaj emnie między stronami - 1 --- STRONA 2 --- '- 1|. Ê 1 Í il* r-' J Ł' Ê,- 3» 1;; -› ř_' .› 1 31: N aa .r \'. 'r' fi? Í .|_l T- 1' .;_. J' ..x; ._ 1 'z Sygn. Akt l C 1383/10 Gdańsk dnia 27 lipca 2011 r. UZASADNIENIE Powódka wniosła w dniu 14 stycznia 2010 r. do Sądu Okręgowego wl Gdańsku l Wydziału Cywilnego pozew przeciwko pozwanemu - to zasądzenie od pozwanego na rzecz Powoda kwoty 100.000 zł. oraz o zasądzenie kosztów' postępowania. Powodka wskazałam, ze w dniu 7 orapnra2008 mąż jo; z ktorym jest w trakcie rozwodu. złożył oowwoloook o wszczęci postępowania przeciwkopowódce na skutekuzależnienia od alkoholu. Mimofbraku jakichkolwiek dowodów pozwany wszczął iiproceidurręopartąna' art. 24 i 25 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zmierzającą do poddania się powódki leczeniu odwykowemu. W przyspieszonym tempiezostał sporządzony wywiad Środowiskowy oparty jedynie na twierdzeniach męża powódki . Następnie zostałasporządzona opinia biegłego, która dopasowana został do twierdzeń męża o nadużywaniu alkoholu przez powódkę. Dopiero Sąd Rejonowy nie podzielił poglądówi oddalił- wniosek o przymusowe leczenie. Sąd ten nie widział żądnych podstaw do wszczęci postępowania w sprawie uzależnieniaod alkoholu.Całaoprocedura trwała ponad rok. W tym okresie powódka przeżywała ogromny stres z powodu postrzeganiapowódki przez środowisko jako nałogowej alkoholiczki. Odbiło się to na pracy zawodowej. Mążibowiem rozpowiadał , że powódka jest uzależniona od alkoholu, co stwierdziła O Na skutek tego powódka straciła klientów. Przez to zmniejszyły się dochody z prowadzonej działalności gospodarczej przez powódkę. ` › Pazwana - W W odpowiedzi na pozew z dnia 6 maja 2010 r. i w piśmie z dnia 19 pażdziemika 2010 r. wniosła o oddalenie powództwa i obciążenie po0wódki kosztami postępowania w sprawie. 1 /Ü ii l › › | --- STRONA 3 --- Ê`.'~':Ê' '‹~_. \.._ '.‹?',' .-1 . _, .,_.'¿.L¬;_-r_:='ęç›=ÍÍ„'i`ł 'i I "'Í"7¿^f3 _ I -. -;--.';.'. 5 _ '¿‹'li_ "ŠH Ê Pozwana przyznała, że na skutek doniesienia męża powódki wszczęła postępowanie w przedmiocie uzależnienia powódki od alkoholu. Jednakże zdaniem pozwanej wszczęcie tego postępowania było całkowicie uprawnione. , zaś pozwana wykonała niezbędne czynności w postaci wywiadu środowiskowego a także sporządziła opinie biegłego , z którego wynika fakt uzależnienia od alkoholu powódki. Pozwany przyznał, że wniosek o zastosowanie leczenia został przez Sąd Rejonowy w Kartuzach oddalony. Pozwany twierdził, że doniesienie męża powódki było wiarygodne i należycie uzasadnione, zaś pozwana nie lekceważy wniosków i doniesień składanych :}` =_`_ przez strony. Natychmiast tez podjęła wymagane czynności w sprawie. Poza tym należy zauważyć, że powódka posiada' trójkę dzieci, zaś fakt nadużywania alkoholu może negatywnie na ni wpłynąć na ich proces wzrostu i wychowania. Także procedura zastosowana wobec powódki nie była nadmiernie przyspieszona . Czynności wobecgpowódki byly wykonywane w "sposób poufny. Pozwany nie może ponosić odpowiedzialności za fakt rozgłaszania tego przez męża powódki. Nadto pozwany wskazał, że żądanłekwoty 100.000 zł. jest w sposób nadmierny wygćrowany. Pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. powód cofnął pozew w stosunku do pozwanego. Ten ostatni w terminie wskazanym przez sąd nie wypowiedział się co do zezwolenia na cofnięcie pozwu w stosunku do siebie. Sąd uznał więc milczenie za zgodę na cofnięcie pozwu. Sąd ustaliłnastępującyfaktyczny › I Powódka była osobą pozośtającą w związku rnałżeńskim z S' Z tego związku powódka posiada trój dzieci znajdujących się w wieku szkolnym. Razem z mężem Dowódka zamieszkiwała w osiedlu domów jednorodzinnych wi .ilest 2 . --- STRONA 4 --- 'Ÿx (1 ..__.. r' 1 'l \._ _I -. przedsiębiorcą . Prowadzi biuro podróży gg wt V. Powódka nie zaniedbywała swoich powinności rodzicielskich w stosunku do dzieci. Są one czyste, zadbane i regularnie uczęszczają do szkoły. Powódka także angażowala się w życie szkoły, gdzie uczęszczają jej dzieci poprzez uczestnictwo w radach szkoły. pozostaje od dłuższego czasu w konflikcie 2 mężem. Aktualnie tnrva sprawa rozwodowa z jej powództwa złożonego w czenlvcu 2008 r. Kilka razy do domu powódki przychodził dzielnicowy. Powódka zglaszała bowiem na policję fakt agresji występującej pod jej adresem ze strony męża Dowód: zeznania świadka k 128-129, zeznania powódki k 142-145, wywiad środowiskowy Z 11.09.2008 r. akta postępowania ł ,opinie k 29-30 akta sprawy ądU Rel0"0W@90 W KHFÍUZBCÜ W dniu 7 Sierpnia 2008 f- mąż Pęwófłki 29105" W wwnioseko wszczęcie wstosunku do powódki postępowania o przymusowe leczenie w związku z choroba alkoholową. Jednocześnie zlecono Komisariatowi Policji w Oral r>f2or›rowod2onło wywiadu środowiskowego. Wywiad policyjny zostal sporządzony w dniu 18 września 2008 r. Wywiad ten zawierał informacjęo warunkach domowych, stanie cywilnym, rodzinnym powódki Brak jest W tym celu stwierdzenia w wywiadzie jakoby powódka nadużywa alkoholu.. Jeżeli chodzi or to wywiad taki przeprowadziła pracownik socjalny ' ø odbyła ona wizytę w domu powódki, gdzieniestwierdziła żadnych uchybień. Dom był czysty i zadbany, zaś w gospodarstwie domowym panował porządek. To samo dotyczyło opinii w szkole o trójce dzieci szkolnych. Nauczyciele nie mieli żadnych zastrzeżeń do ich wychowania przez powódkę oraz co do prawidłowości sprawowania nad nimi opieki. .ps,zep;0WadZija też rozmowę Z Wedlug jego relacji powódka upija się piwem , winem , wódką . Alkohol spożywa od 12 lat. Pije w pokoju w mieszkaniu a następnie idzie spać.wywjad swój sporządziła na gotowym formularzu w dniu 11 września 2008 r, gdzie zostały zawarte informacje męża 0 nadużywaniu alkoholu. Znalazła się tam: również notatka z dnia 16 września 2008 r rozmowy z powódką, gdzie zaprzecza ona alkoholizmowi i informuję o istnieniu między niąi mężem konfliktu oraz toczeniu się sprawy rozwodowej. Wcześniej , bo w dniu 2 września 2008 r. powódka została wezwana 3 .Í 1 _. /id to J --- STRONA 5 --- ›-.. „J Š. '¬-. ¦_;_. „.n¦_-¿I 5 "`_ 1;. ‹ , „f§¬,¦r' "."› x, - - 1 :li . 15".. :al 1 'å¬.ll to ooooozonio na aaa tz aa r. W dniu tym odbyło się posiedzenie Komisji w siedzibie w . Najpienrv przeprowadzono rozmowę z mężem powódki, a następnie z samą powódką. Rozmowa ta odbywała się w warunkach odpowiednich i komfortowych dla powódki, zapewniającej jej odpowiednią intymność . Ze strony komisji brak było sformułowan, które mogłyby naruszyć: godność osobistą powódki. W trakcie zeznań przed komisją mąż powódki potwierdził swoje. wcześniejsze doniesienia o nadużyvvaniu przez żonę alkoholu . Powódka natomiast konsekwentnie zaprzeczała istnieniu Se swojej strony uzależnienia. Wskazywała jedynie na okazyjne , sporadyczne spożywanie 5 alkoholu.. Po odbyciu rozmów skierowała powódkę na badanie przez biegłego psychiatrę. 1 o Dawna; zaznania świadków - r‹ 94-95, r‹ 98, r‹j 128-129, zeznania powódkik 142-145, wniosek z 7.08.2008 r, ankieta osoby zgłoszonej na j leczenie odwykowe,wnioski z 5.08.2008 r. i 4.09.2008 r. o sporządzenie wywiadów środowiskowych, wezwanie z dnia 2.09.2008ir. wywiad Środowiskowy z dnia 11.09.2008 r, notatki z dnia 17 .09.2008 r. z l _j rozmów przeprowadzonych z„skierowanie na badanie z dnia 10.09.2008 r. . wywiaar>0rr0ii -oktonosłępowoflio |_\ I ›- I -I I ' - ' ¬r ' . w dniu 80 września 2008 r. nabyła się badania przez biagiaga ii H _ powódki _'f ' l."'_ _ ' Ê' ' ._ . _ _. . _ Po przeprowadzeniu badania biegły sporządzil opinię w której zawarł następujący wniosek: ,_, 0 ile dane z akt sprawy są zgodne ze stanem faktycznym to jest uzależniona od .şŁ.)¿ _ alkoholu. Przy czym powódka konsekwentnie zaprzeczała faktowi uzależnienia do alkoholu podając, że ›_Êz,~:z. lfjç. '1'Í :Ś . . ' tę: , .':f.' alkohol spożywa jedynie okazyjnie i sporadycznie. Przy czymw opinii sporządzonej na prośbę powódki dniu 12 grudnia 2008 r. wskazano, że na podstawie jednorazowego badania- nie jest możliwie stwierdzenie istnienie u powódki --,_.- _ __ _ ,\'l M292 r>SY°h°'°ooi Psrßhłoiro fly, ,_ -T- L' j.¿„ choroby alkoholowej. tr. ii. ;_.. .'.;¿ .' . -.¿\_‹ „E-__-. ' ' 24-'_-. - tz. - š_I.* ._.¿,L . _z.'.^ .„ - _3'-.=.' _L4 _ ¦ --- STRONA 6 --- u' '-_›' l ;gu rr.,- ' '_1“.'¦rJ'. \› ¦^ '_-|.¿.¬Ł ›ø-. ... _„_-r Ą. li lt › .› <›_ J. \i Ł 1 Dowód: zeznania powódki 142-145, opinia biegłych psychiatry i psychologa z dnia 12.12.2008 r. k 132-135, opinia biegłego iz "dnia 30.09.2008 r. - akta postępowania .. Po wydaniu opinii przez biegłego w wezwał powódkę do podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie stacjonarnym. Komisja zagroziła tez w przypadku niezgłoszenia się dobrowolnego wystąpieniem do sądu celem przymusowego leczenia. Wezwanie takie zostało skierowane do powódki dwukrotnie' : w dniu 30 września 2008 r. i '18 listopada 2008 r. Powódka odmówiła podjęcia leczenia. Dlatego też wskierow do Sądu Rejonowego w Kartuzach lll Wydziału Rodzinnego i Nieletnich wniosek o zastosowanie leczenia w zakładzie stacjonarnym. Przyczynąwniosku jest zdaniem komisji nadużywanie alkoholu przez powódkę. ~ _ Sąd Rejonowy w Kartuzach , po przeprowadzeniu postępowania dowodowego postanowieniem z dnia 3 września 2009 r. oddalił wniosek. W uzasadnieniu sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał ani faktu nadużywania alkoholu przez powódkę , ani spełnienia;pozostałych przesłanek podjęcia przymusowego leczenia wskazanych w art. 24 ustawy z dnia28pażdziernika 1982 r._o wychowaniu w trzeźwości i zwalczaniu alkoholizmu. Chodzi o przełożenie się faktuinadużywania alkoholu na życie rodzinne, społeczne i zaniedbywanieiról społecznych przez powódkę. Sąd poza tym stwierdził, że wniosek oparty jest na nierzetelnym materialedowodowym, właściwie jedynie na doniesieniu męża, z którym powódka pozostaje ostrym konflikcie. Dowód: wezwania, do .podjęcia leczenia zdnia 30.09.2008r. i 18111.-2008 r, wniosek 0 zastosowanie leczenia w zakładzie stacjonarnym k 2, postanowienie Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 3.09.2009 r. k 60, uzasadnienie postanowienia k:6i5§78 +-:akta sprawił Sftdü R@l0łl0We90 W Kfiflülaßh 5 H/Ĺ JJ) n _.Í .¿„-" ' ;'- --- STRONA 7 --- „..- _-. -='_";,_=_._ _ „_.. "'-Š-_ *ž l -_-› x..„-- ‹ F; _ z `:ę. Sąd zważył co następuje _s _v Sąd oparł się rozpoznając sprawę na dowodach z dokumentów oraz w takim samym stopniu na osobowych źródłach dowodowych w postaci zeznań świadków i powódki. Jeżeli chodzi o dokumenty to są nimi głównie dokumenty urzędowe w postaci dokumentów zgromadzonych w toku postępowania r>"2o'2 W '°"a2 dßkümofltv znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Żukowie Dokumenty te wiernie odtwarzają przebieg postępowania przed komisją, podjętych działań i sposobu prowadzenia postępowania. Następnie akta sprawy cywilnej Sądu Rejonowego w Kartuzach obrazują przeb`eg postępowania przed sądem o kierowanie powódki na leczenie oraz wskazują na motywy prozstrzygnięć sądu w tej sprawie Zgodnie z art. 244 ąkpc dokumenty urzędowe są dowodem tego co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Tym Ssamymiiciesząsię duża wiarygodnością . Poza tym strony nie kwestionowałynfaktów tam stwierdzonych. _ Jeżeli chodzi o dokument prywatny, tojest nimopiniaibiegłego psychiatry i psychologa na temat istnienia bądź nie u powódkiichoroby:alkoholowej. Dokument ten w sposób dodatkowy weryflkuje zarówno twierdzenia stron i zeznanipapowódki , jak i wnioski zawarte w opinii biegłego _ Przy czym w niniejszym postęipowainiusąd zarówno jednej opinii jak i drugiej używał jako dowodu z dokumentu , nie zaś jako opinii".ębiiegłego.NPozwala to dodatkowo naiweryfikację wniosków i twierdzeń zawartych w jednej`opinii iifkonkluzjeii wnioski zawartew drugiej opinii.:Sąd w szczególności _ 1 może jej oceniać co- do poprawności .inrozumowania przy wyciąganiu wniosków oraz trafności konstrukcji logicznych _ Są to zatem te elementiysijakich. oceny :jest władny dokonać podczas oceny przydatności materiału dowodowego. 1 Odnośnie osobowych źródeł dowodowych K, to uzupełniają one i potwierdzają materiał wynikający z dokumentów. Przy czym są dałwiarę zeznaniomi świadków i I k 96. Osoby te relacjonują sposóblłdziałanla komisji i prowadzenia postępowania, które znajduje wierne odzwierciedlenie w aktach komisji. W szczególności jeżeli chodzi kolejność podejmowania r __ ¿_ _ poszczególnych działań przez komisję. Poza tym osoby tewiernie opisują przebieg postępowania, w szczególnosci warunków jakie towarzyszą rozmowomz osobami wobec których wszczynane jest 6 Š' '\ '*:'," ' /r /'U zł J --- STRONA 8 --- -,-=r_.f¦r ' - - .\r...' _ _ - _ _-_1.¿'..__, . :W31 -.: _ _fşłio --. -¬,;..,.z I -rar: firl' t ł ._.~' \ -._-' .›\ ø r uí' , _ I Ê W pozostałej części sąd _dał wiarę zeznaniom powódki albowiem są one 'l 0 0-f F 'NI' postępowanie. Dotyczy to zarówno warunków lokalowych, jak i zachowania się członków komisji, a także sposobu traktowania powódki. Zeznania tych świadków są ze sobą zgodne i spójne. Poza tym okoliczności te potwierdza sama powódka w swoich zeznaniach. Sąd dał także wiarę zeznaniom świadka i k 128-129 albowiem znowu świadek relacjonuje czynności, które sam wykonał. Czynności te są potwierdzone dokumentami. Poza tym powódka potwierdza wykonanie tych czynności przez świadka. W szczególności chodzi o wizyty w domu powódki świadka jako pracownika Ą v Sąd nie oparł się natomiast na zeznaniach świadka 125-128. Odnośnie bowiem konkluzji zawartych w opinii przez niego wystawionej, to można to wyczytać z samej opinii, natomiast jeżeli chodzi o okoliczności przeprowadzenia badania powódki, są one sprzeczne z twierdzeniami powódki w tym zakresie. Zgodnie z relacjami powódki była ona traktowana przezjako biegłego obcesowo wręcz niegrzecznie i lekceważąco. Poza tym zdaniem powódki opinia miałabyć już przesądzona przed jej wydaniem. Zgodniezaś z relacjamilākie 1090 Z00h0W0"Í0 "50 miały miejsca. Ponieważ sąd nie posiada tutaj żadnego dowodu weryfikującego sąd pominął zeznania tego świadka co do okoliczności jakie towarzyszyły przeprowadzeniu badania. Przy czym okoliczność ta nie jest kluczowa dla kwestii odpowiedzialności pozwanego. Może mieć jedynie znaczenie, jeżeli powódka będzie występowała z roszczeniami przeciwko bezpośrednio. Z tych względów sąd odmówił dania wiary części zeznań powódki relacjonujących przebiegbadania przeprowadzonego przez biegłego .i . Mamy tu do czynienia z klasyczną sytuacją występowania słowa przeciwkoisłowu. Dlategonajlepszym rozwiązaniem jest pominięcie tych okoliczności., gdyż żadna z relacji nie jest poparta innymi dowodami pozwalającymi weryfikować prawdziwość twierdzeń czy to świadka czy strony. Ł obszerne, dokładne, logiczne i spójne wewnętrznie. Poza tymokoliczności przez nią relacjonowanesą potwierdzone innymi środkami dowodowymi bądź osobowymi w postaci zeznań świadków, bądź w Í' postaci dokumentów. _ Odnośnie prawnej strony zagadnienia,:to'powód dochodzi szeregu roszczeń opartych na prawach. niematerialnych- - ochrony dóbr osobistych. Działania pozwanego należy traktować jako J ._ - | rdziałania władzy publicznej podczas działania i wykonywania aktów władczych typowych dla działań państwa i jego organów różnych szczebli-- a szerzej przez władzę publiczną ( w tym wypadku Samorząd terytorialny) . Działania bowiem podejmowane przez _Šbędących agendą i jednostką organizacyjną wtrakcie stosowania 7 . --- STRONA 9 --- z _ - &'___1__ ___-__:\|'¦_==^ ' '_ _‹ .. ¬*"-‹ _ _ . - _ _ .'r.r"+. _ - ' ; _ r,'._ ' .rr ' Ć! " _ ii ._` ' |'Íñ\¿'r"_\ . _.nx ' -_\ ¬_ "?.'¿" 'J lu. Er l,'.. t"i _ _._j. ____ -.i_ 1 5|' \ i __ ;... . \' - . -;‹ I -:› g. -\ -r 9 ir , .¦ 15'.-_ I. ... _ _ . _ 1. 5.1' - ' - .. - -I., __ ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi należy traktować jako element wykonywania władzy publicznej. Ustawa ta bowiem daje uprawnienia komisji do wkraczania w sposób arbitralny ii władczy w życie osób i jego kształtowania - przymuszania zgodnie z prawem do podjęcia leczenia ( chodzi o możliwość inicjowania postępowania przed sądern celem podjęcia leczenia ). Poza tym zwalczanie alkoholizmu stanowizadekretowane zadanie własne gminy jako władzy samorządowej. Tym samym należy traktować działania publiczne jako element wykonywania władzy publicznej. Sposób zatem w jakim następuje to wykonywanie władzy - czyli oddziaływanie organ władzy - obywatel jest zagadnieniem stricte konstytucyjnym i należy do kategorii podstawowych zasad regulujących działanie państwa i szerzej całej władzy publicznej wobec obywateli. Należy nadmienić przy omawianiu tego zagadnienia, że ustawa z 26 pażdziernika 1982 na podstawie ktorej działa komisja powstała w innym ustroju politycznym i jest uwarunkowana innymi zasadami aksjologicznymi leżących u podstaw jej powstania. W czasie , gdy ustawa była uchwalona obowiązywała _Konstytucja PRL z roku 1952, która przedkładała tzw. ,,interes społeczny” czyli zwerbalizowany przez ówczesną władzę polityczną interes zbiorowości nad uprawnienia , prawa i wolności jednostki. Obecnie obowiązująca Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 r. w swoim założeniu kreuje państwo oparte na zasadach liberalno-demokratycznych i leżących u podstaw takiego państwa praw i wolności jednostki ludzkiej jako praw :przyrodzonychriniezbywalnych. Zamanifestowanie takiej aksjologii obywa się w art. 30 Konstytucji iRzeczypospolitej Polskiej zgodnie z którą u podstaw działań władzy publicznej jestnakazszanoiwaniia:ígodnościsosobyirludzkiej. Przy czym godność tej osoby ma ø charakter przyrodzony i niezbywalny tzn. :niepochodzi“z nadania przez państwo. Nakaz konstytucyjny wynikający z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawiera nakaz kierowania się zasadami humnitaryzmu przy stosowaniu przymusu przez władze publiczną ale także wyznacza wyraźne granice działania tej władzy. Zawiera w sobie nakaz poszanowania autonomii jednostkii stanowi nakaz dla ustawodawcy zwykłego kształtowania prawa w sposob uniemożliwiający ingerencję w obszar autonomiczny jednostki ( jego sferę prywatności ) w sposób arbitralny _ Warunki takiej ingerencj` powinny być zatem określone jednoznacznie, zaś obywatel powinien posiadać środki do obrony swojej autonomii przez zakusami władzy. Myślo zakazie ingerencji i wyznaczenie wyraźniej granicy takiej ingerencji władzy zawarta jest w art. 31 :Konstytucji zgodnie z którym nikogo nie wolno zmuszać do Czynienia tego czego prawo wyraźnie nieinakazuje. Jest to w szczególności skierowane do władzy publicznej nakaz powstrzymania się od .działań wobec jednostki jeżeli brak jest wyrażnegonakazu f, _' .-Êprawnego. ._ : Wracając na grunt ustawy o wychowaniu w trzeźwości, to władza publiczna stosująca ją - czyli ako a enda miny powinna mieć na a a ~ llwëidze fakt, że ustawa ta powinna być interpretowana w zgodzie z założeniami aksjologicznymi 8 _ __ .. ' --- STRONA 10 --- __|_._.r',¦.'›, ' _'.' '_„_› |. "_ ^__ 1 Li- r' *'¬-..___, T C P z . _. obecnej Konstytucji , mimo iż sama ustawa pochodzi z zupełnie innej epoki. Zgodnie z art. 24 tej ustawy przyczyna wszczęci postępowania wobec osoby uzależnionej od alkoholu jest 1. stwierdzenie nadużywania alkoholu 2. Spowodowanie tym nadużywaniem rozkładu życia rodzinnego , demoralizację małoletnich i naruszanie porządku publicznego. Przesłanki te muszą być spełnione jednocześnie. Zgodnie z art. 25 ustawy postępowanie to może wszcząć komisja także z urzędu. Wracając do aksjologii wynikającejiz Konstytucji. Człowiek jest wolny od działania władz ( wynika to z obowiązku szanowania godności osoby ludzkiej ) do momentu gdy wykonywanie swoich wolności zaczyna wkraczać w prawa i wolności innych ludzi _ Zatem wszczęcie postępowania z ustawy możliwe jest w wypadku spełnienia przesłanek z art. 24 jako przesłanek _wkraczających w prawa i wolności innych obywateli . Tak przynajmniej należałoby interpretować obecnie przesłanki z art. 24 ustawy. Przy czym znowu nakaz szanowania godności osoby ludzkiej nakazuje władzy publicznej najpienłv przeprowadzenie f"-postępowania sprawdzającego istnienia w ogóle przesłanek do wszczęci postępowania a następnie ijegowszczynanie. W omawianym przypadku postępowanie zainicjowane przez męża powódki doniesieniem: oispełnieniu-się wobec niej przesłanek wszczęcia postępowania z art. 24 ustawy o wychowaniuw trzeźwościipowinny być przez komisję zweryflkowane , a następnie po weryfikacji podjęta decyzja czy po spełnieniu przesłanek wszczynać postępowanie. W omawianej sytuacji brak wyraźnego oddzieleniaiz-etapu»czynności -sprawdzających od etapu postępowania. Wszystko zlewa się tutaj w jeden ciąg-czynności -,zaś poszczegól_ne kroki komisji są ze sobą przemieszane. Należy przy tym jednoźniacziniieriipodkireślić, ?-że wprawdzie bez pomocy biegłego komisja nie była w stanie zweryflkować twierdzeń męża-oalkoholizmie powódki, jednakże mogła w sposób ewidentny sprawdzić czy ewentualny- alkoholizm wpływa na życie społeczne powódki oraz jego domowników, Już nawet- podjęcie czynnościirutynowych jak wywiady środowiskowe wykonane poprzez oględziny ii rozpytywanie sąsiadów czy samych zainteresowanych musiałoby spowodować stwierdzenie 0 braku przesłanek» do wszczęci postępowania. -Powódka bowiem pracowała zawodowo, dbała o dzieci, nie naruszała porządku publicznego, zachowywałasię spokojnie, właściwie dbała o swoje otoczenie. W tej sytuacji nawet. występowanie alkoholizmu takiegojak sugerował mąż : czyli pot-ajemne upijanie się przed pójściemspać nieimogłoby spowodowaćingerencji władzy publicznej w życie powódki. Pozwany ewidentnie nie zważał. na takie prowadzenie postępowania. W efekcie cała teza o alkoholizmie powódki oparta była- rra jednym źródle doniesienia męża powódki. Charakterystycznym jest to, że komisja najpię-nr.: zleca przeprowadzenie wywiadu paniioraz policji, a następnie nie czekając na wyniki wywiadu już wyzn~acz-ai posiedzenie na którewzywa powódkę przesądzając jużz góry 0 celowości prowadzenia postępowania. Następnie sprawę kieruje-do biegłego , mimo że z policyjnego wywiadu w ogóle nie-- wynika spełnienie p`rzeslanek"wszczęcia postępowania Biegły następnie _wydaje opinie warunkową . Powódka cierpi na chorobę 'alkoholową 0 ile dane zawarte w aktach są prawdziwe. 9 _ --- STRONA 11 --- ,.- \'. :›-- ;__ *Przy czym samo prowadzenie postępowania w przedmiocie uzależnienia od alkoholizmu i kierowanie " ¦-.',-}r;\'¦1'i-,\`}.ir"r ‹›- - Jedynymi zaś danymi w aktach są doniesienia męża. Mimo tak malo przekonywującego materiału dowodowego komisja dalej kieruje powódkę na leczenie. Wobec jej odmowy kieruje sprawę do sądu, gdzie dopiero procedura ulega przerwaniu na skutek nie uwzględnienia wniosku. Analizując postępowanie komisji należy stwierdzić, że naruszyła ona imperatyw konstytucyjny szanowania godności _osoby ludzkiej poprzez prowadzenie postępowania zmierzającego do zmuszenia powódki do poddania się leczeniu w sposób ewidentnie nieuprawniony i bez spełnienia jakichkolwiek przesłanek do jego prowadzenia. Działania zatem tej agendyłO-fl3|GŹY ÍFHKÍUWBĆ "le l0i<0 WYk00YW0llÍ0 ~. n prawa, lecz jako działania bezprawne. Sąd do tej pory poruszał się płaszczyźniekonstytucyjnej analizując działanie pozwanego na płaszczyźnie władz publiczna -- obywatel powódka. Powódka dochodzi jednakże roszczenia typowo cywilnoprawnego wynikającego z art. 23 kc opartego na dobrach osobistych. Katalog dóbr osobistych podlegających ochronie wymienionych w art. 23 ma charakter przykładowy . Nie wyklucza to odpowiedzialności na naruszenie tych dóbr przez władzę publiczną podczas wykonywania jej wobec obywatela. W szczególności , gdy -na władzy publicznej ciąży szczególny obowiązek szanowania godności osoby ludzkiej. Należystwierdzić zatem, że poprzez swoje działanie ( wszczęcie postępowania i jego konsekwentneiprowadzenie) pozwany naruszył dobra osobiste powódki , albowiem jak już wskazano jego działanie --byłioći-:włŸ:o'piisanyrn:przypadku*bezprawne i nie stanowiło wykonywania prawa. To bezprawne obiektywnie idziałanie2ispowodowałonaruszenie godności powódki poprzez w 0_góle poddaniu jej procedurze.:prawneji. sPrzy.fczym samoprowadzenie rozmowy z powódką przez funkcjonariuszy gminy nie miało charakteru iobraźliwego 2 czy naruszające jej godność. Jednakże samo prowadzenie postępowania, mimo ewidentnie braku do tego podstaw, naruszyło dobra osobiste powódki. Powódka miała prawooczekiwać wtym przypadku od władzybraku aktywności. Naruszyło to kolei jej prawa jako obywatela do pozostania poza obszarem zainteresowania władzy publicznej , co z kolei wkroczyło w autonomię jej i sferę prywatności będącej częścią składową godności osoby ludzkiej. _Ĺwniosku do sądu 0 podjęcie leczenia przymusowego samow sobiema charakter stygmatyzując ' -powódkę , sugerujący że osoba ta znajduje się naimarginesieżyciaspołecznego. Przesądzając zatem odpowiedzialność pozwanego co do zasady należy rozważyć kwestię ;wysokości żądań powódki." Zgodnie z art. 448 kc iw razie naruszenia dobra osobistego sąd może Íşptzyznać temu , czyje dobra osobiste , odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Zarówno doktryna 1 i judykatura wypracowała reguły i krytena przyznawania poszczególnej wysokości .\' i .<;¿_Í:}Ê,fšdośćuczynienia,. Mamy tutaj _bowiem do czynieńiaz wyceną roszczeń pozamaterialnych z natury ¬› 1 . U ¬ i_-"_0i'ężkich do oszacowania. Przy czym zgodnie z wypracowanymipoglądami zadośćuczynienie nie może charakteru symbolicznego, lecz stanowić wymierną wartość ekonomiczną. Poza tym zgodnie z 10 --- STRONA 12 --- ‹. --=-zł J; SkarbuPaństwa w trybie art. 113 ustawyoikosztach sprawach cywilnych , albowiem poglądem Sądu Apelacyjnego w Katowicach wyrażonego w wyroku z dnia 13 lipca 2007 r. l ACa 439/07 wysokość zadośćuczynienia powinno spełniać także funkcję represyjną wobec sprawcy, czyli być dla niego odczuwalną dolegliwością. Nadto ustawodawca traktuje surowiej naruszanie zasad postępowania przez władze publiczną niż przez zwykłych obywateli, wychodzące słusznego założenia , że brak przestrzegania prawa przez organy do tego powołane mają szczególnie demoralizujący wpływ na obywatela. Poza tym szkody wywołane takich działaniem mogą być nieporównywalnie wyższe. Wyraz takiemu poglądowi ustawodawca dał przez umożliwienie np. dochodzenia zadośćuczynienia za samo przedłużanie się postępowania sądowego i to bez wykazywania wysokości wymiernej szkody. Maksymalny pułap zadośćuczynieniawynosiobecnie 20.000 zł. a więc nie sumę symboliczną, którego przesłanką jest jedynie opieszałe .prowadzenie postępowania tzw. przewlekłość postępowania. Biorąc pod uwagę te wszystkie elementy oraz fakt, że przyszycie łatki alkoholika na w odbiorze społecznym wymiar wyraźnie» negatywny , świadczący wręcz o znajdowaniu się na marginesie społeczeństwa sąd uznał, że zasądzona wysokośćzadośćuczynieniaiw wysokości 50.000 zł. jest wysokością odpowiednią. Zapewni to zarówno funkcję kompensacyjną dla powódki, pełniąc jednocześnie funkcję represyjną i będąc odczuwalną dla strukturytaka-jak?. Sąd przy tym uznał żądanie kwoty 100.000 zł. za zbyt wygórowane. Nie bez przyczyny jest także praktykasądowa w przyznawaniu zadośćuczynień. 1 . Kwota 100.000 zł. należy obecnie do górnych granic zadośćuczynień przyzwanych za ciężkie uszkodzenia ciała w wyniku np. wypadków. Przyznanie itakrwysokiego zadośćuczynienia za jedynie cierpienia psychiczneiwywołaneprowadzeniem postępowania byłoby niezasadne i w sposób oczywisty zawyżone. r Dlatego teżnai podstawie;-,rrt_23_24 i448 kc a także art. 24 i 25 zdnia 26 pażdziernika .0 wychowaniu wtrzeźwości iiprrzeciwidziaiłaniu alkoholizmowi. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na.podstawie-art. 1001 108 § 1 kpcwkładając na pozwanego obowiązek fr-"uiszczenia opłaty sądowej w połowie-sądnakazałtutaj ściągnięcie tej opłaty na rzecz była od kosztów sądowychizwolniona. Sąd zaniechał ściągnięcia pozostałej opłaty od Püwódkina zasadzie art. 102 kpc, albowiem kwestia wysokościzadośćuczynienia jest elementem tak Šfßßnnym, nie pozwalającym jednoznacznie naprzewidzenie rozstrzygnięcia, że w tym wypadku ryzyko procesu i konsekwencji związanych z opłatą sądową należy zdjąć ze strony powodowej. "'¬l- _ sądowe są zniósł wzajemnie między stronami na zasadzie art. 100 kpc. ,,\'‹. . ¬--, ,'. . I _:j' -1. _ 4 _ . _=f_':.'; _- . af.-^_×'-‹ ' _ \ _ l1__