Postanowienie IC 1308/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sąc

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 1308/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Monika Świerad Protokolant: sekr. sądowy Tomasz Kurlej Po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. w N. na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa: S. M. przeciwko: Gminie (…) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. w części w której powód był zwolniony od uiszczenia kosztów sądowych, kosztami tymi obciąża Skarb Państwa III. odstępuje od obciążenia powoda pozostałymi kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1308/09 UZASADNIENIE do wyroku Sądu z dnia 21 grudnia 2012r. Powód S. M. wystąpił przeciwko Wójtowi Gminy (…) A. K. z powództwem o ochronę dóbr osobistych naruszonych wydanym w dniu 6.12.2006r. przez wójta Gminy (…) zarządzeniem nr (…) zobowiązującym podległych pracowników gminnych jednostek organizacyjnych, w tym szkół, do złożenia w terminie do 15.12.2006r. jawnych oświadczeń majątkowych. W ocenie powoda takie działanie Wójta Gminy miało charakter bezprawny i naruszyło jego prywatność. W związku z powyższym wysunął żądanie: - zobowiązania wójta do złożenia na rozprawie oświadczenia, iż w przyszłości powstrzyma się w stosunku do powoda od podejmowania dalszych bezprawnych działań godzących w sferę prywatności, - zobowiązania wójta do przeproszenia powoda za bezprawne zachowanie na łamach najbliższego wydania gminnego biuletynu informacyjnego publikowanego przez gminę (…), - zobowiązania wójta do wypłaty zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 20 000,00zł, - zasądzenia kosztów postępowania w łącznej kwocie 410,00zł, w tym 4 przejazdy na rozprawy /po 45,00zł/, przejazdy na badania biegłych /3 razy do N., 1 raz do N. /, utrata wynagrodzenia z tytułu stawiennictwa na rozprawie /80,00zł/. Argumentując zasadność zgłoszonego powództwa S. M. wskazał, iż wójt nie dysponował podstawą prawną do żądania przez powoda jako nauczyciela podległej mu placówki szkolnej, oświadczenia ujawniającego jego stan majątkowy. Już w połowie grudnia wójt wycofał powyższe zarządzenie, lecz informacja ta nie dotarła do powoda, który złożył oświadczenie w dniu 15.12.2006r. Zmuszenie go do ujawnienia informacji o stanie majątkowym oraz obawa przez upublicznieniem tych danych wywołała u powoda rozstrój zdrowia psychicznego, wskutek czego podjął na własną rękę leczenie zachowań nerwicowych oraz depresyjnych lekami farmaceutycznymi wydawanymi bez recepty. Dopiero w 2009r. rozpoczął ambulatoryjne leczenie i zażywa leki ordynowane przez lekarzy. W ocenie powoda wydanie przez wójta zarządzenia było formą szykany za wcześniejsze popieranie kontrkandydata wójta w wyborach samorządowych 2006r. Zmuszenie powoda do złożenia oświadczenia majątkowego na równi ze sprzątaczkami naraziło go na szykany i wyśmiewanie w środowisku lokalnym, wpłynęło na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego. W dalszych pismach procesowych powód sprecyzował, iż stroną pozwaną w sprawie nie jest wójt gminy A. K. jako osoba fizyczna, lecz gmina (…) jako osoba prawna, której reprezentantem jest wójt. Ustosunkowując się do argumentacji przedstawionej przez stronę pozwaną powód wskazał, iż o ile podstawy jego roszczeń nie może stanowić regulacja dotycząca ochrony dóbr osobistych, to powództwo swoje opiera na ogólnych przepisach dotyczących deliktów, czyli art.415 i n. kc. Zdaniem powoda gmina reprezentowana przez wójta jest podmiotem profesjonalnym, wydała bezprawny akt prawa wewnętrznego, który wyrządził mu szkodę w postaci pogorszenia stanu zdrowia psychicznego, dlatego jego powództwo zasługuje na uwzględnienie. /k.1, 91-92, 417/ --- STRONA 3 --- Strona pozwana gmina (…) reprezentowana przez wójta A. K. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik strony pozwanej zakwestionował skuteczność doprecyzowania oznaczenia strony pozwanej poprzez wskazanie jako strony biernej gminy (…) w miejsce wcześniej powoływanego wójta gminy. Zdaniem pełnomocnika prawidłowe ustalenie strony biernej winno nastąpić poprzez dokonanie przekształcenia podmiotowego w procesie w trybie art.194 kpc, tj. wezwanie do udziału w sprawie gminy, a zwolnienie wójta jako osoby fizycznej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia dóbr osobistych powoda strona pozwana zaprzeczyła, by do naruszenia w ogóle doszło, ponieważ informacje o stanie majątkowym osoby nie stanowią jej dobra osobistego, lecz podlegają ochronie w trybie ustawy o ochronie informacji niejawnych, a wobec braku szczegółowej regulacji w tej ustawie, zastosowanie winny znaleźć ogólne przepisy dotyczące odpowiedzialności deliktowej, czyli art.415 i n. kc. Przyjmując taką podstawę odpowiedzialności gmina reprezentowana przez wójta nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ jej działanie nie było zawinione. Zarządzenie zostało zredagowane nie przez wójta, który je tylko podpisał po uzyskaniu od sekretarza zapewnienia o zgodności z prawem. Postępowanie karne, prowadzone przeciwko wójtowi w przedmiocie przekroczenia uprawnień w związku z wydaniem powołanego zarządzenia, zostało umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Powód nie wykazał też szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem gminy. Jeżeli natomiast Sąd uznałby zasadność dochodzenia przez powoda roszczenia na podstawie regulacji dotyczącej ochrony dóbr osobistych, strona pozwana podniosła zarzut upływu trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie. Naruszenie dóbr osobistych powoda nie nastąpiło, ponieważ nie zostało dowiedzione, by powód w ogóle złożył oświadczenie majątkowe w instytucji samorządowej. Oświadczenie to nie zostało w żaden sposób podane do wiadomości osobom trzecim. Wójt wycofał zarządzenie, sekretarz je redagujący został odwołany w funkcji, wójt przeprosił nauczycieli za bezprawne nałożenie obowiązku złożenia oświadczenia. Stan zdrowia powoda nie pozostaje w związku z obowiązkiem złożenia oświadczenia. /k.67-70, 111-115, 123-128/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód S. M. od 2005r. był zatrudniony jako nauczyciel historii oraz bibliotekarz w Szkole Podstawowej nr (…) w L.. Był wówczas także pracownikiem zarządu firmy wodociągowej. Jako nauczyciel powód był zatrudniony w wymiarze 11 godzin tygodniowo, w tym 4 godziny dydaktyczne wykładał historię dla klas IV-VI, a 7 godzin prowadził bibliotekę. Zajmował się także nadzorowaniem transportu uczniów do odległej placówki szkoły, ale już poza pensum nauczycielskim. /dowód: zeznania powoda S. M. – k.337v/ Pod koniec 2006r. odbywały się wybory samorządowe, w których na urząd wójta Gminy (…) startował m.in. A. K.. S. M. był czynnym agitatorem konkurenta A. K. i tego kontrkandydata popierał podczas wieców wyborczych. W wyniku wyborów na urząd wójta gminy (…) został wybrany A. K.. Od 2001r. funkcję sekretarza gminy pełnił W. K.. W związku z odwołaniem go z pełnionej funkcji toczyło się postępowanie przed sądem pracy, który ostatecznie przywrócił go na pełnione stanowisko i nakazał gminie wypłatę odszkodowania. W --- STRONA 4 --- czasie trwania postępowania sądowego przed sądem pracy na urząd sekretarza została powołana B. K., choć formalnie nie została podjęta uchwała o odwołaniu W. K. z tej funkcji. Dlatego w grudniu 2006r. w gminie (…) było dwóch sekretarzy gminy. A. K. jako kandydat na wójta propagował hasła jawności władzy oraz zwalczania korupcji. /dowód: zeznania świadka A. O. – k.158v, zeznania powoda – k.336v, zeznania przedstawiciela strony pozwanej A. K. – k.338v/ Pełniący funkcję sekretarza W. K. opracował zarządzenie nr (…) wójta gminy (…) z dnia 6.12.2006r. w sprawie oświadczeń majątkowych pracowników Urzędu Gminy (…) i jednostek organizacyjnych, w którym na podstawie art.19 ustawy z dnia 22.03.1990r. o pracownikach samorządowych /Dz. U. z 2001r., nr 142, poz.1593/ zobowiązano wszystkich pracowników UG (…), zatrudnionych na dzień 1.12.2006r. do złożenia oświadczeń majątkowych według stanu na dzień 1.12.2006r. /§1/, zobowiązano wszystkich kierowników jednostek organizacyjnych Gminy do zobowiązania wszystkich podległych pracowników zatrudnionych na dzień 1.12.2006r. do złożenia oświadczeń majątkowych według stanu na dzień 1.12.2006r /§2/. Oświadczenia miały zostać złożone do dnia 15.12.2006r. do kierownika Referatu Organizacyjno- Administracyjnego /w przypadku pracowników UG i kierowników jednostek organizacyjnych niezobowiązanych innymi przepisami do składania oświadczeń majątkowych/, do kierownika odpowiedniej jednostki lub zakładu budżetowego /w przypadku pracowników jednostek i zakładów budżetowych UG/. /dowód: zarządzenie nr (…) – k.2, zeznania świadka A. O. – k.158, zeznania A. K. – k.338/ Treść zarządzenia została podpisana przez wójta w drugim dniu po objęciu urzędu. Sekretarz W. K. posiadający wykształcenie w zakresie administracji oraz doświadczenie na stanowisku od 2001r., zapewniał o zgodności tego aktu prawa wewnętrznego z ustawami. Regulamin urzędowania wewnętrznego nakazywał konsultowanie wszelkich projektów aktów prawnych z prawnikiem. Wójt nie skorzystał z takiej konsultacji, ponieważ zatrudniony w Gminie radca prawny był zwolennikiem jego przeciwnika w wyborach. Mimo to wójt miał zamiar nadal go zatrudnić. Ufając doświadczeniu i zapewnieniem sekretarza wójt podpisał akt. /dowód: protokół zeznań W. A. z dnia 16.06.2008r. na Komendzie Powiatowej Policji w N.– k.7v, pismo W. K. z dnia 28.12.2006r. – k.75-78, zeznania A. K. – k.338/ Wydanie zarządzenia, którym mieli być objęci zarówno pracownicy samorządowi urzędu gminy, jak i według krążących interpretacji nauczyciele, a nawet sprzątaczki, wywołało konsternację w gronie nauczycielskim. Dyrektorzy szkół, do których rozesłane zostało zarządzenie, zwracali się o interpretację tego aktu prawa wewnętrznego pod kątem obowiązku składania oświadczeń przez nauczycieli. Obowiązek ten został potwierdzony w rozmowie W. K. z M. S. - dyrektorem zespołu szkół ekonomiczno- administracyjnego w J.. M. S. przekazała to potwierdzenie pozostałym dyrektorom szkół. Zarządzenie zostało wywieszone na tablicach ogłoszeń w szkołach. Po odbyciu konsultacji przez kierownika Referatu Organizacyjno-Administracyjnego z sekretarzem gminy, potwierdzony został obowiązek składania oświadczeń przez nauczycieli. Część nauczycieli złożyła oświadczenia, które przyjmowali dyrektorzy szkół. Nie były wyciągane żadne konsekwencje w stosunku do tych pedagogów, którzy nie wypełnili --- STRONA 5 --- obowiązku złożenia oświadczenia. Żadne oświadczenie nauczyciela nie zostało przekazane do UG. Pozostały one u dyrektorów szkół. /dowód: zeznania świadka M. S. – k.157, zeznania świadka A. O. – k.158v, zeznania A. K. – k.338/ Powód S. M. złożył oświadczenie w dniu 15.12.2006r. Szkoła podstawowa w L., w której zatrudniony był powód nie dysponowała sekretariatem, został urządzony jedynie pokój nauczycielski. Powód po wypełnieniu oświadczenia zostawił arkusz na stole w pokoju nauczycielskim. Nie włożył go do koperty. Dyrektor nie był w tym dniu obecny w szkole. Większość pozycji w treści oświadczenia powód odznaczył jako „nie dotyczy”. Ujawnił roczne wynagrodzenia za pracę w szkole 9 000,00zł oraz w zarządzie firmy wodociągowej 100,00zł, zasoby pieniężne 4 000,00zł. Pozostałe pola wypełnił jako „nie dotyczy”. Oświadczenie powoda nie zostało przekazane żadnym osobom postronnym, nie zapoznały się z nim żadne osoby. Nie zostało przekazane do Urzędu Gminy. Po anulowaniu obowiązku złożenia oświadczenia, dyrektorzy zwrócili nauczycielom ich oświadczenia wraz z przeprosinami wójta za bezpodstawne nałożenie obowiązku. Powód otrzymał dokument w dniu 29.06.2007r. /dowód: oświadczenie majątkowe powoda – k.93-95, zeznania powoda – k.336v, zeznania A. K. – k.338/ Po dokonaniu analizy prawnej wójt wycofał obowiązek składania oświadczeń przez nauczycieli. W dniu 15.12.2006r. zorganizowane zostało spotkanie wójta z dyrektorami szkół oraz z nauczycielami, podczas którego wójt oficjalnie przekazał informacje o zdjęciu z przedstawicieli grona nauczycielskiego obowiązku składania oświadczeń majątkowych na podstawie zarządzenia z dnia 6.12.2006r., przeprosił za bezpodstawne nałożenie takiego obligu. W piśmie z dnia 24.05.2007r. wystosowanym do dyrektorów szkół, ponownie przeprosił za bezpodstawne nałożenie obowiązku oraz zobowiązał do zwrotu nauczycielom złożonych oświadczeń. Pismo informujące o nieobejmowaniu obowiązkiem składania oświadczeń nauczycieli zostało przekazane do dyrekcji szkół na obszarze gminy. Dyrekcje przekazały powyższe informacje oraz ubolewanie wójta nauczycielom. Podczas spotkań z nauczycielami wójt osobiście przepraszał za niekompetentne postępowanie organów gminy. /dowód: zeznania świadka A. O. – k.158, A. W. – k.159, zeznania A. K. – k.338, w aktach (…) PR w L.: pismo wójta z dnia 24.05.2007r. – k.34/ W związku z utratą zaufania do sekretarza gminy W. K. wójt złożył wniosek do Przewodniczącego Rady Gminy o wprowadzenie do porządku obrad najbliższej sesji punktu dotyczącego odwołania z funkcji sekretarza W. K.. W dniu 16.01.2007r. rada gminy podjęła uchwałę nr (…) w sprawie odwołania W. K. z funkcji Sekretarza Gminy (…). Odwołanie było równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, okres wypowiedzenia upłynął 30.04.2007r. /dowód: pismo wójta z dnia 29.12.2006r. – k.79, uchwała nr (…) – k.80, rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dnia 16.10.2007r. – k.81/ Obowiązek składania oświadczeń nie był zgłośniony w społeczności lokalnej. Sam powód powiedział rodzinie i znajomym o tym, że został zobowiązany do składania --- STRONA 6 --- oświadczenia majątkowego razem ze sprzątaczkami. Z powodu nałożenia obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego nie był wyszydzany lub wyśmiewany przez członków lokalnej społeczności. Miał jedynie wewnętrzne poczucie poniżenia, iż jako osoba z dwoma fakultetami /historii oraz administracji/, nauczyciel został potraktowany na równi ze sprzątaczkami. Był subiektywnie przekonany o celowym działaniu wójta skierowanym przeciwko niemu, mającemu na celu jego ośmieszenie, poniżenie i ukaranie za popieranie kontrkandydata w wyborach samorządowych 2006r. Wśród społeczności lokalnej, uczniów nie uległ zmianie sposób postrzegania powoda, opinia o nim. Dopiero udział powoda w inicjowanych postępowaniach karnych oraz cywilnych, angażujący wiele osób zatrudnionych w UG w J. oraz w szkołach na terenie gminy, wpłynął na odbiór powoda wśród środowiska nauczycielskiego oraz społeczności lokalnej. Nałożenie na nauczycieli, w tym na powoda, obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego, nie miało wpływu na stan zdrowia somatycznego i psychicznego powoda. S. M. nie wykazuje zaburzeń psychotycznych, nie jest też upośledzony umysłowo. Występują u niego zaburzenia lękowe /nerwicowe/ o niewielkim bądź okresowo umiarkowanym nasileniu objawów. Zaburzenia te nie mają charakteru ciężkiego i wieloletniego rozstroju zdrowia nerwowego /psychicznego/. Brak podstaw do twierdzenia, że wymuszenie na powodzie złożenia oświadczenia majątkowego spowodowało wystąpienie, a zwłaszcza długotrwałe utrzymywanie się tych zaburzeń. Powód od 2007r. skarży się na niepokój, zaburzenia koncentracji, obniżenie nastroju, stany lekowe, napadowe kołatanie serca, zaburzenia snu. Po raz pierwszy do lekarza zgłosił się w dniu 4.01.2009r. do SOR w N., gdzie zgłaszał uczucie osłabienia, bezsenność, kołatanie serca. Otrzymał hydroksyzynę. Kolejnego dnia zgłosił się do lekarza rodzinnego, gdzie także otrzymał hydroksyzynę i lek nasenny. Kontynuował leczenie w PZP w N. od 9.01.2009r. do 1.03.2010r. Odczuwał poprawę w czasie zażywania leków. W dniu 8.02.2011r. zgłosił do neurologa. Po zaordynowanym leczeniu odczuwa poprawę. W godzinach wieczornych nasilają się objawy nerwicowe. U powoda nie stwierdza się objawów organicznego uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Zgłaszane dolegliwości mają charakter nerwicowy. Główną przyczyną utrzymywania się objawów nerwicowych jest roszczeniowe nastawienie powoda. S. M. nie zdradzał żadnych objawów chorobowych przed styczniem 2009r. Cały czas pracuje zawodowo. Nie miał orzekanej niezdolności do pracy, więc stopień nasilenia dolegliwości jest niewielki. Występowanie u powoda neurotycznych cech osobowości w sytuacji długotrwałej ekspozycji na stres może wywoływać u powoda poczucie niewłaściwego postrzegania przez otoczenie, a w konsekwencji może prowadzić do somatyzacji i obniżania zdolności adaptacyjnych. Biorąc pod uwagę czas podjęcia leczenia, czyli styczeń 2009r. oraz obowiązek złożenia oświadczenia /grudzień 2006r./, przyjmowane w psychiatrii terminy ujawniania się objawów chorobowych od zadziałania stresora, u powoda S. M. nie można uznać, by złożenie oświadczenia pogorszyło stan jego zdrowia. Nie pogorszył się poziom funkcjonowania powoda. /dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego Szpitala w N. SOR z dnia 4.01.2009r. – k.18, zeznania M. S. – k.158, A. W. – k.159, dokumentacja leczenia powoda w gabinecie neurologicznym – k.179, dokumentacja medyczna powoda – k.211, 217, opinia sądowo-psychiatryczna biegłego psychiatry M. B. - k.221-223, 354, opinia biegłego neurologa R. J. – k.305-306, opinia sądowo-psychiatryczna biegłej psychiatry G. Z. – k.368-372, 400-401, 406, opinia biegłej psycholog M. Ś. – k.388-392/ Wójt gminy nie szykanował powoda. Nie czynił nacisków na dyrektora szkoły, by rozwiązał stosunek pracy z powodem. Od dnia 1.09.2009r. powód zatrudniony został na czas nieokreślony w Szkole Podstawowej nr (…) w L. w wymiarze 11/18 etatu godzin --- STRONA 7 --- zajęć dydaktyczno-wychowawczych tygodniowo za wynagrodzeniem około 1 200,00zł. Wcześniej był zatrudniony na umowę na czas określony. Osiągnął wyższy stopień zawodowy jako nauczyciel kontraktowy. Miałby możliwość zatrudnienia w wyższym wymiarze godzin dydaktycznych, lecz nie wnioskuje o to, zasłaniając się subiektywnym przekonaniem o złym stanie zdrowia. /dowód: umowa o pracę - k.16, częściowo zeznania powoda – k. 337v, zeznania A. K. - k.338/ Po ujawnieniu bezprawności nałożenia obowiązku złożenia oświadczeń radny P. B. złożył zawiadomienie w zakresie bezprawnego wymuszenia składania przez pracowników szkół oświadczeń majątkowych. Postanowieniem z dnia 14.12.2007r. prokurator Prokuratury Rejonowej w M. (…) umorzył śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez wójta gminy (…) A. K. przy wydawaniu zarządzenia (…) z dnia 6.12.2006r. w zakresie bezprawnego wymuszenia składania przez pracowników szkół oświadczeń majątkowych - wobec braku znamion czynu zabronionego. /dowód: w aktach (…) PR w L.: postanowienie z dnia 14.12.2007r. (…) – k.38/ W marcu 2008r. powód złożył zawiadomienie w przedmiocie popełnienia przez A. K. przestępstwa złożenia fałszywych zeznań. Postanowieniem z dnia 31.07.2008r. Prokuratura Rejonowa w L. (…) umorzyła śledztwo w sprawie: 1. Przekroczenia uprawnień w dniu 6.12.2006r. w J. przez wójta Gminy A. K. poprzez bezprawne dopuszczenie do pełnienia funkcji sekretarza gminy W. K., tj. o przestępstwo z art.231§1 kk – wobec braku ustawowych znamion przestępstwa oraz 2. Złożenia fałszywych zeznań w dniu 11.06.2007r. przez A. K. w sprawie sygn. (…) PR w M. polegających na podaniu, że sekretarz gminy W. K. był uprawniony do sporządzenia zarządzeń w sprawie oświadczeń majątkowych oraz że w dniu 24.05.2007r. wydał polecenie zwrotu oświadczeń pracownikom szkół, podczas gdy faktycznie zwrócone one były dopiero w dniu 29.06.2007r., tj. o przestępstwo z art.233§1 kk – wobec braku ustawowych znamion przestępstwa. Postanowienie o umorzeniu zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 13.11.2008r., II Kp 183/08. /dowód: postanowienie PR w L. z dnia 31.07.2008r., (…) – k.73-74, w aktach (…) PR w L.: zawiadomienie z dnia 31.03.2008r. – k.2, postanowienie SR w Nowym Targu z dnia 13.11.2008r. II Kp 183/08 – k.116/ Pod koniec marca 2008r. powód złożył zawiadomienie o nadużyciu przez A. K. stanowiska poprzez dopuszczenie do bezprawnego pełnienia funkcji sekretarza przez W. K. oraz pobierania przez niego wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 30.06.2008r. Prokurator Rejonowy w M. umorzył śledztwo sygn. akt (…) w sprawie: 1. Przekroczenia uprawnień przez wójta Gminy (…) A. K. w dniu 6.12.2006r. poprzez wydanie zarządzenia nr (…) zobowiązującego bezprawnie pracowników szkół do złożenia oświadczeń majątkowych, tj. o przestępstwo z art.231§1 kk – z powodu braku znamion czynu zabronionego oraz 2. niewłaściwego zabezpieczenia bądź udostepnienia lub umożliwienia dostępu osobom nieupoważnionym w okresie od 6.12.2006r. do 24.05.2007r. do złożonych przez pracowników szkół z terenu Gminy (…) oświadczeń majątkowych przez dyrektorów szkół zobowiązanych do ochrony tych danych osobowych, tj. o przestępstwo z art.51 pkt 1 w zw. z art.52 ustawy z dnia 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych – z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Zażalenie występującego w charakterze --- STRONA 8 --- pokrzywdzonego w tym postępowaniu S. M. nie zostało uwzględnione i postanowieniem z dnia 18.09.2008r., II Kp 133/08, Sąd Rejonowy w Nowym Targu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. /dowód: wypis z protokołu posiedzenia z dnia 18.09.2008r. II Kp 133/08 SR w Nowym Targu - k.9, uzasadnienie postanowienia z dnia 18.09.2008r. II Kp 133/08 – k.10, w aktach (…) PR w L.: wniosek o rozszerzenie zarzutów z dnia 31.03.2008r. – k.15/ Przeświadczony subiektywnie o ingerencji wójta w sprawy pracownicze w szkole, powód zwracał się nawet do Ministerstwa Edukacji Narodowej, które upewniło go, że zarząd gminy, w tym wójt nie może wkraczać w stosunki pomiędzy pracodawcą a pracownikiem danej jednostki, w tym przypadku w relacji dyrektor szkoły – nauczyciel. /dowód: pismo Dyrektora Departamentu Strategii MEN z dnia 19.05.2009r. – k.344/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt dokumentów, których wiarygodność i autentyczność nie zostały przez strony podważone, nie wzbudziły także podejrzeń Sądu, dokumentów dołączonych akt postępowania karnego, zeznań świadków oraz stron. Dla oceny stanu zdrowia psychicznego powoda, ewentualnego wpływu wymuszenia złożenia oświadczenia majątkowego na pogorszenie stanu zdrowia Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów, neurologa oraz psychologa. Opinie biegłych jednoznacznie wykluczyły istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy aktualnym stanem zdrowia psychicznego powoda, tj. występującymi zaburzeniami adaptacyjnymi lękowymi a wymuszeniem złożenia oświadczenia majątkowego w 2006r. Biegli wysnuwając wnioski opierali się na dogłębnej analizie dokumentacji leczenia powoda oraz osobistym jego badaniu, wynikach badań przeprowadzonych przez innych biegłych. Powód złożył zarzuty do wszystkich opracowanych opinii, do których biegli rzeczowo i konkretnie się ustosunkowali, dezawuując postawione zarzuty i broniąc słuszności tez wysuniętych w opiniach zasadniczych. S. M. opierał swoją argumentację głównie na zdaniu opinii biegłego psychiatry H. B. sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, w którym występował jako pokrzywdzony, w której biegły dostrzegł zależność pomiędzy złożeniem oświadczenia a stanem zdrowia powoda tezując, iż stwierdzone u S. M. nasilenie zaburzeń nerwicowych i osobowości ma pewien związek przyczynowo-skutkowy z zobowiązaniem wymienionego do złożenia w grudniu 2006r. oświadczenia o stanie majątkowym, lecz zaznaczył, że nie można ich rozpatrywać w kategoriach istnienia trwałej choroby psychicznej, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej choroby realnie zagrażającej życiu. Biegły zaznaczył, że dla pełnej diagnostyki i jej poprawności konieczne jest poddanie powoda jeszcze ocenie psychologicznej w celu uzyskania informacji o jego osobowości i sposobie funkcjonowania /k.343v/. Sąd tej opinii nie uwzględnił. W toku postępowania karnego biegły badał powoda pod kątem wystąpienia znamion czynu zabronionego – uszczerbku na zdrowiu powoda, którego ostatecznie nie stwierdził. Biegli różnych specjalności jednoznacznie wykluczyli istnienie związku przyczynowego pomiędzy tymi okolicznościami. Koronnym dowodem przemawiającym za słusznością tez opinii biegłych jest fakt, iż oświadczenie zostało złożone w grudniu 2006r., natomiast leczenie powód podjął dopiero od stycznia 2008r., wcześniej podał nasilenie objawów od kwietnia 2008r. Biegły zaakcentował, iż gdyby istniał związek pomiędzy sytuacją z oświadczeniem a pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego, objawy pojawić się powinny w okresie około 3 miesięcy, czyli już na początku 2007r. Brak jakichkolwiek danych, by w tym okresie powód wymagał leczenia. S. M. twierdził, że leczył się --- STRONA 9 --- wówczas na własną rękę aplikując sobie leki wydawane bez recepty, lecz nie wskazał o jakie leki chodzi, nie podał ich nazwy, z jaką częstotliwością je zżywał, przez jaki okres. Brak danych z których wynikałoby, iż wówczas był dysfunkcyjny w pracy, gorzej funkcjonował lub korzystał ze zwolnień lekarskich. Wręcz przeciwnie kontynuował pracę i uzyskał awans zawodowy na nauczyciela kontraktowego, czynnie uczestniczył w postępowaniach karnych jako pokrzywdzony. Biegły psychiatra M. B. /k.221, 354/ postawił diagnozę o występowaniu u powoda zaburzeń adaptacyjnych lękowych o niewielkim bądź okresowo umiarkowanym nasileniu bez związku ze zdarzeniami z 2006r. Za główną przyczynę utrzymywania się objawów nerwicowych uznał roszczeniowe nastawienie powoda. Biegły neurolog R. J. /k.305/ wykluczył uszkodzenie ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego u powoda, natomiast wskazał na nerwicową etiologię dolegliwości zgłaszanych przez powoda, których ocena leży w kompetencjach psychiatry lub psychologa. Kolejna biegła psychiatra G. Z. /k.368, 406/ zaakcentowała brak podstaw do stwierdzenia objawów chorobowych u powoda przed styczniem 2009r. oraz niewielki stopień nasilenia dolegliwości, które nie wpływają dysfunkcyjnie na uczestniczenie powoda w życiu rodzinnym, towarzyskim, zawodowym, odgrywaniu ról procesowych. Zgodnie z zaleceniami ujawnionym w opinii biegłego H. B. ostatecznie tezy opinii wysnuła po lekturze opinii biegłej psycholog M. Ś. /k.388/. Biegła psycholog po przeprowadzeniu kompleksowego wywiadu z powodem wysnuła tezę o występowaniu u S. M. osobowości o przeciętnym nasileniu cech neurotycznych. W przedłużonej ekspozycji na działanie czynników stresujących może uruchamiać poczucie niewłaściwego postrzegania przez otoczenie, zwiększoną wrażliwość na krytykę otoczenia, a w konsekwencji uruchamiać podwyższoną gotowość do reagowania wzmożonym napięciem lekowym, uruchamiając sztywne mechanizmy obronne typu unikania, wypierania, zaprzeczania, a także angażowania się w czynności zastępcze, nie zmierzające w konsekwencji do koncentrowania się na rozwiązaniu tej sytuacji, a powodujące kumulowanie się napięć emocjonalnych. Dysponując psychologiczną oceną osobowości powoda biegła psychiatra G. Z. potwierdziła tezę biegłego B. o braku związku przyczynowego pomiędzy stanem zdrowia powoda a złożeniem oświadczenia w grudniu 2006r. Uznając rzetelność opinii biegłych powołanych w niniejszym postępowaniu Sąd oparł na nich ustalenia stanu faktycznego powyżej poczynione. M. S. /k.157/, dyrektor zespołu szkół ekonomiczno-administracyjnego w J. złożyła zeznania obiektywne i szczere. Odbyła rozmowę z W. K. potwierdzającą nałożenie zarządzeniem obowiązku złożenia oświadczeń majątkowych przez nauczycieli, co przekazała pozostałym dyrektorom szkół. Jako nauczyciel posiadała wiadomości na okoliczność opinii o powodzie, ewentualnym wpływie składania oświadczeń na ścieżkę jego kariery zawodowej oraz stan zdrowia. A. O. /k.158/ kierownik referatu organizacyjno-administracyjnego UG w J. odniosła się do okoliczności redakcji zarządzenia przez sekretarza gminy oraz wątpliwości grona nauczycielskiego. Potwierdziła, że żadne oświadczenia nie były publikowane, a oświadczenia złożone przez nauczycieli nie były przedkładane w UG w J.. Jako pracownik UG posiadała bezpośrednie wiadomości na te okoliczności, dlatego Sąd dał jej wiarę. A. W. /k.158v/, dyrektor gimnazjum w L., dyrektor Gimnazjum w J., a od 14.02.2007r. pracownik UG w J. odniósł się do okoliczności nadesłania do szkół oświadczenia, a następnie jego anulowania i przeprosin kierowanym do nauczycieli przez wójta. Zaakcentował, że stawki wynagrodzeń nauczycieli i ilość godzin są jawne, zatem nawet --- STRONA 10 --- gdyby te dane zostały ujawnione, nie stanowiłoby to naruszenia prywatności, ponieważ są to stawki określone przez ustawodawcę, zatem jawne. F. J. /k.186v/ złożył zeznania, którym Sąd nie dał wiary. Odniósł się do oświadczenia majątkowego składanego przez powoda, które mylił z oświadczeniem lustracyjnym. Akcentował negatywne usposobienie wójta w stosunku do osoby powoda, choć w żaden sposób tego nie umotywował i nie wyjaśnił jego przyczyn. Większość informacji jakie przekazał zaczerpnął od samego powoda, którego subiektywne przekonanie pokrzywdzenia oraz wrogości osób sprawujących władzę nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistości. Powód S. M. /k.336v/ złożył zeznania, które Sąd ocenił jako wiarygodne w części, tj. w zakresie w jakim opisał okoliczności złożenia oświadczenia majątkowego w pokoju nauczycielskim szkoły, zwrotu dokumentu w dniu 29.06.2007r., wydatków na codzienne funkcjonowanie oraz wysokości zarobków. Nie polegają natomiast na prawdzie twierdzenia odnoszące się do szykanowania powoda przez wójta, pogorszenia stanu zdrowia w związku z wymuszeniem złożenia oświadczenia, szykan, na jakie był narażony. Okoliczności powyższe nie zostały potwierdzone w treści opinii biegłych, którzy wykluczyli występowanie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy pracą powoda, oświadczeniem majątkowym, zachowaniem wójta a stanem zdrowia psychicznego S. M.. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził tez powoda o wyśmiewaniu go przez okolicznych mieszkańców w związku z koniecznością złożenia oświadczenia razem ze sprzątaczkami. Nie polegają na prawdzie twierdzenia, że F. J. wyśmiewał z tego powodu S. M., sam świadek nie potwierdził tej okoliczności. Zastanawiające byłoby dlaczego okoliczności mieszkańcy mieliby wyśmiewać tylko powoda, choć obowiązek złożenia oświadczeń objął wszystkich przedstawicieli grona pedagogicznego w gminie, a powód nie był jedynym nauczycielem, lecz tylko on poczuł się dotknięty i prześladowany. W treści zeznań powód sam przyznał /k.337/: „ja niepotrzebnie się pożaliłem pomiędzy mieszkańcami, że muszę złożyć oświadczenie majątkowe wraz ze sprzątaczkami. Prawdą jest, że ja sam informowałem ludzi, że muszę składać oświadczenie łącznie ze sprzątaczkami.” Przedstawiciel strony pozwanej A. K. /k.338/, wójt Gminy (…), złożył zeznania szczere i zasługujące na danie im wiary. Przyznał fakt podpisania zarządzenia z dnia 6.12.2006r. przygotowanego przez sekretarza Gminy, odwołanie W. K., przeproszenie nauczycieli za nałożenie na nich bez podstawy prawnej obowiązku złożenia oświadczeń. Nie ukrywał faktu, że zaniechał konsultacji prawniczej podpisanego zarządzenia. W sposób zasługujący na danie wiary i nie budzący wątpliwości Sądu zeznał na okoliczność braku jakichkolwiek działań z jego strony mających na celu szykanowanie lub prześladowanie powoda. Nie powstrzymał się co prawda od negatywnej oceny osoby i postępowania powoda, lecz było to związane nie z tokiem niniejszego postępowania, lecz z roszczeniową postawą w trakcie postępowań karnych oraz bezpodstawnym rzucaniem oskarżeń pod adresem wójta przez powoda. Powód cofnął dowód z przesłuchania świadka W. K., dlatego Sąd go pominął /k.335/. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlega oddaleniu. W pierwotnie wniesionym do Sądu pozwie S. M. jako pozwanego oznaczył wójta gminy (…). Dopiero w dalszych pismach procesowych sprecyzował, iż stroną pozwaną jest gmina (…) jako osoba prawna, nie zaś wójt gminy – osoba fizyczna. Sąd dokonał --- STRONA 11 --- sprostowania oznaczenia strony pozwanej. Zdaniem strony pozwanej winno to nastąpić poprzez zastosowanie instytucji przekształceń podmiotowych w procesie, tj. art.194 kpc, poprzez wezwanie do udziału w sprawie gminy a zwolnienie wójta. Sąd nie dostrzegł konieczności dokonywania takich przekształceń. Z osnowy pozwu wynikało, iż powód czuł się pokrzywdzony wydaniem przez organ gminy jako osoby prawnej, czyli wójta, zarządzenia z dnia 6.12.2006r. Osoba prawna działa przez swoje organy /art.38 kc/. Sugerowane przez powoda naruszenie nie wynikało z działalności A. K. jako osoby fizycznej, lecz jako organu osoby prawnej, zatem gminy. Logiczne zatem jest, iż stroną pozwaną w sprawie była gmina. Powód występował osobiście, nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem mógł niedokładnie określić stronę pozwaną. Gmina posiada osobowość prawną /art.2 ust.2 ustawy z dnia 8.03.1990r. Dz. U. z 2001r. nr 142 poz.1591/. Wójt reprezentuje gminę za zewnątrz /art.31 ustawy/. Powyższe zapatrywanie podzielił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17.07.2008r. II CSK 111/08: Burmistrz gminy jest jej organem, zatem podejmowane przez niego działania w ramach piastowanej funkcji przypisywane są gminie. Sposób działania organów gminy i jej służb ma znaczenie dla renomy i dobrego imienia. Jeżeli burmistrzowi przypisuje się nieprawdziwe działanie niekorzystne w skutkach dla budżetu gminy, to tym samym podważa się autorytet gminy i naraża ją na utratę zaufania społeczności samorządowej. Powód wywodził swoje roszczenie z naruszenia dobra osobistego pod postacią prawa do prywatności poprzez bezpodstawne zobowiązanie do złożenia oświadczenia majątkowego na podstawie zarządzenia nr 0151-55/2006 z dnia 6.12.2006r. Zarządzenie odwoływało się do podstawy prawnej wynikającej z art.19 ustawy z dnia 22.03.1990r. o pracownikach samorządowych /Dz. U. z 20011r., nr 142, poz. 1593/: Pracownik samorządowy jest obowiązany na żądanie upoważnionego do czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w imieniu pracodawcy samorządowego złożyć oświadczenie o stanie majątkowym. Z mocy art. 24 kc w zw. z art.23 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny /§1/. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych /§2/. Żądanie roszczenie pieniężnego precyzuje art.448 kc, w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Dla uwzględnienia żądania określonego w art.24 kc wystarczające jest wykazanie, że działanie pozwanego miało charakter bezprawny, przy czym pamiętać należy, iż z przepisu tego wynika domniemanie bezprawności działania pozwanego. To na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że podjęte przez niego działanie lub jego zachowanie nie było bezprawne. Dla zasądzenia roszczenia pieniężnego na rzecz powoda konieczne jest wykazanie obok bezprawności jeszcze zawinionego działania pozwanego, przy czym wystarczające jest wykazanie choćby najmniejszego stopnia winy. --- STRONA 12 --- Aby przystąpić do oceny określonego zachowania pod kątem jego bezprawności oraz zawinienia, powód winien wpierw wykazać, iż do naruszenia dobra osobistego w ogóle doszło. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie doprowadził do konkluzji, iż zostały naruszone jakiekolwiek dobra osobiste powoda. W oświadczeniu majątkowym złożonym przez powoda w dniu 15.12.2006r. ujawnione zostały jedynie imię, nazwisko, data urodzenia, aktualny adres oraz dane dotyczące wynagrodzenia. Pozostałe pola powód oznaczył jako nie dotyczy. Powód argumentował, iż poprzez wymuszenie złożenia powyższego oświadczenia zostało naruszone jego dobro osobiste – prawo do prywatności. Dane majątkowe nie mogą zostać zakwalifikowane do kategorii prawa do prywatności. Nie są to informacje, które obywatel może zachować jedynie dla siebie, ustrzec się przed ich ujawnieniem. Wynika to chociażby z konieczności dokonywania corocznych rozliczeń podatkowych z urzędem skarbowym, podlegania obowiązkom podatkowym od czynności cywilno-prawnych, spadków i darowizn oraz wielu innych, konieczności zgłaszania np. rejestracji nabytego samochodu, ujawnienia w księgach wieczystych nabycia nieruchomości. Taką też argumentację przyjął Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 14.11.2003r., I ACa 1062/03: „ Stan majątku i dane o tym majątku nie należą do kategorii dóbr osobistych chronionych w trybie art. 23 i art. 24 k.c. oraz art. 448 k.c. Dane o stanie majątku podlegają ochronie na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 101 z 2002 r., poz. 926). Ustawa ta nie zawiera odrębnych regulacji dotyczących odpowiedzialności cywilnej w razie ujawnienia danych osobowych w sposób sprzeczny z ustawą i dlatego należy się odwołać do przepisu art. 415 k.c., który wyraża ogólną regułę odpowiedzialności deliktowej.” Nie można zatem uznać, iż nałożenie obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego było zachowaniem naruszającym dobra osobiste powoda. Nawet gdyby powyższe dane o stanie majątkowym objąć ochroną dóbr osobistych, to i tak nie można uznać, by do naruszenia doszło. Oświadczenie zostało złożone tylko dyrektorowi szkoły. Nigdy nie zostało przekazane do urzędu gminy. Nikt poza dyrektorem szkoły nie miał do niego wglądu. Nie było publikowane lub podane do wiadomości osobom postronnym. Dokument został zwrócony 29.06.2007r. Jako oświadczenie, którego powód nie wręczył osobiście dyrektorowi, ponieważ nie był obecny w szkole, powinien je umieścić w kopercie i odpowiednio zabezpieczyć. To z zaniedbania samego powoda wynikło, iż jak przyznał, zostawił oświadczenie na stole w pokoju nauczycielskim, pomimo iż jak wcześniej wyznał miał obawy, aby osoby postronne nie miały do niego wglądu. Konsternacja z powodu nałożenia obowiązku złożenia oświadczenia powstała jedynie w gronie nauczycielskim. Nikt spoza tego kręgu nie posiadał wiedzy, nie wyszydzał nauczycieli, a w tym powoda, że musiał składać oświadczenia na równi ze sprzątaczkami /które de fakto nie są pracownikami gorszej kategorii od nauczyciela/. S. M. sam przyznał, że to on powiedział osobom spoza grona pedagogicznego, że musi składać oświadczenie majątkowe ze sprzątaczkami. Miał tylko subiektywne poczucie poniżenia i szykanowania. Nie znajdowało to odzwierciedlenia w zachowaniu społeczności lokalnej, tj. nie był z tego powodu wyśmiewany, poniżany, wytykany. Konfrontując twierdzenia powoda z tezami opinii biegłej psycholog można wysnuć logiczną tezę, iż stres wywołany niedawnymi wyborami samorządowymi, nałożenie obowiązku złożenia oświadczenia, praca w niepełnym wymiarze na czas określony, doprowadziły do niewłaściwego odbierania reakcji otoczenia. Gdyby powód nie powiedział o obowiązku złożenia oświadczenia, nikt spośród jego znajomych nie dowiedziałby się o tym. Poza tym nie zostało dowiedzione, by powoda spotkały jakiekolwiek szykany, wyśmiewanie lub poniżanie z tego powodu. Obowiązek złożenia oświadczeń został nałożony na wszystkich nauczycieli, a tylko powód poczuł się nim dotknięty. Nie była to indywidualna decyzja skierowana tylko do powoda, lecz akt prawa --- STRONA 13 --- wewnętrznego. Żadna inna osoba nie uznała, że zarządzenie naruszyło jej dobra osobiste. Reasumując, nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez nałożenie obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego. Dlatego na podstawie art.23 i 24 kc w zw. z art.448 kc powództwo zostało w całości oddalone. Brak także podstaw do uwzględnienia powództwa na podstawie regulacji odpowiedzialności deliktowej. Podstawę prawną nie może stanowić art.415 kc, ponieważ odnosi się on do odpowiedzialności osób fizycznych. Art.417§1 kc stanowi, iż a szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Wydanie zarządzenia nr (…) z dnia 6.12.2006r. przez wójta gminy było działaniem bezprawnym gminy, ponieważ nie znajdowało oparcia w ustawie. Działanie to było zawinione, ponieważ ocenie podlega odpowiedzialność osoby prawnej, czyli gminy, która ponosi konsekwencje działania swoich organów, w tym przypadku wójta, który zaniechał konsultacji prawnej zarządzenia zaprojektowanego przez sekretarza. Nie zostały natomiast dowiedzione przez powoda pozostałe przesłanki odpowiedzialności deliktowej gminy, tj. szkoda oraz związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tą szkodą a zachowaniem Gminy. S. M. nie wyjaśnił, na czym miałby polegać uszczerbek majątkowy, czyli szkoda, za którą odpowiedzialność ponosi gmina. Jego sytuacja materialna od czasu nałożenia obowiązku złożenia oświadczenia nie uległa zmianie. Nadal jest zatrudniony na stanowisku nauczyciela. Uzyskał nawet awans zawodowy na nauczyciela kontraktowego. Zawarta została z nim umowa o pracę na czas nieokreślony, podczas gdy wcześniej był związany stosunkiem pracy na podstawie umowy na czas określony. Ma ograniczone do 11 godzin w tygodniu pensum nauczycielskie, lecz wynika to z jego własnej decyzji, ponieważ zasłaniając się schorzeniami psychicznymi, nie podejmuje inicjatywy i starań o zwiększenie wymiaru zatrudnienia. Bez zakłóceń funkcjonuje w środowisku lokalnym, rodzinnym, zawodowym. Aktywnie bierze udział w procesach sądowych racjonalnie przedstawiając swoje stanowiska. Leczy się psychiatrycznie i neurologicznie. Wykluczony został jednak bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy obowiązkiem oświadczenia a leczeniem powoda. Zarządzenie wydano w grudniu 2006r., leczenie powód podjął dopiero od stycznia 2009r. Czterej biegli wydający opinię w niniejszej sprawie rzetelnie i logicznie wyjaśnili, iż takie zestawienie zdarzeń wyklucza powiązanie pomiędzy wydaniem zarządzenia a stanem zdrowia psychicznego powoda. Konsekwentnie Sąd powództwo S. M. oparte na reżimie odpowiedzialności deliktowej, przy zastosowaniu art. 417§1 kc, oddalił. Powództwo zostało oddalone w całości. S. M. został zwolniony w całości od obowiązku uiszczenia opłaty od pozwu oraz zaliczki na poczet opinii biegłych /k.33, 51, 53, 196/. Występował osobiście. Strona pozwana była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Sąd przyznał biegłym wynagrodzenia za sporządzenie opinii, które zostały tymczasowo wypłacone ze środków budżetowych tut. Sądu, w tym: biegłemu psychiatrze M. B. 189,00zł /k.277/, biegłemu neurologowi R. J. 149,91zł /k.311/, biegłej psycholog M. Ś. 189,00zł /k.410/, biegłej psychiatrze G. Z. 189,00zł /k.420/. Sąd przyznał świadkowi F.J. zwrot kosztów podróży w kwocie 45,00zł, które zostały tymczasowo pokryte ze środków budżetowych tut. Sądu /k.288/. Powód utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości około 1 200,00zł miesięcznie, ponosi koszty leczenia około 400,00zł miesięcznie, partycypuje w kosztach utrzymania domu rodziców, w którym mieszka. Z tej przyczyny przy zastosowaniu art.102 kpc Sąd w części w jakiej powód był zwolniony od kosztów sądowych obciążył --- STRONA 14 --- nimi Skarb Państwa, natomiast w pozostałym zakresie odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu.