Postanowienie IC 122/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: IC 122/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Michał Inglot Protokolant: st.sekr.Katarzyna Lipska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 roku w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa B. B. (1) przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Poznaniu o zapłatę I. Powództwo oddala; II. Odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania. SSO Michał Inglot UZASADNIENIE Powód B. B. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu kwot po 1.500.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia. Uzasadniając swoje żądanie powód wskazał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kościanie z dnia 26 stycznia 2008 r. przeprowadzono wobec niego obserwację psychiatryczną, bez jego zgody. Powód podniósł, że przepis na podstawie którego to uczyniono - 203 K.p.k. został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą. Powód powołał się przy tym na wykładnię dokonaną przez Sąd Najwyższy, zgodnie z którą jeśli doszło do wykonania orzeczenia o obserwacji psychiatrycznej zainteresowana osoba może domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa. Powód wywodził w związku z tym, że umieszczenie go w zakładzie psychiatrycznym, bez jego zgody i podstawy prawnej naruszyło jego dobra osobiste, a także spowodowało szkodę (pozew - k. 2-5, pismo z 19.04.2016 r. - k. 67). Pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, że roszczenia powoda okazałyby się zasadne jedynie wówczas, gdyby Sąd Rejonowy w Kościanie, wydając postanowienie z dnia 28 stycznia 2009 r. niewłaściwie je uzasadnił, w szczególności nie wskazał ma istnienie dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez niego przestępstwa, a także nie wyjaśnił długości trwania obserwacji. Tych właśnie zagadnień dotyczył bowiem wyrok Trybunału, na który powołuje się powód, nie zaś samego faktu stosowania obserwacji. Pozwany zwrócił przy tym uwagę, że orzeczenie Sąd Rejonowego poddane było kontroli instancyjnej, wobec czego należy --- STRONA 2 --- zakładać, że spełniało ono wymagania prawa oraz, że nie doszło w tym zakresie do żadnych nieprawidłowości (odpowiedź na pozew - k. 110-112). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 22 lutego 2007 r. Z. G. złożył na Posterunku Policji w K. zawiadomienie o przestępstwie stosowania gróźb karalnych popełnionym na jego szkodę przez B. B. (2). Postanowieniem z dnia 14 marca 2007 r. zarzucono powodowi, że w okresie od 19 do 21 lutego 2007 r. w N., woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w z góry powziętym zamiarze, groził wielokrotnie pozbawieniem życia poprzez telefoniczne wiadomości tekstowe Z. G., które to groźby wywołały u Z. G. uzasadnioną obawę, iż zostaną spełnione, tj. popełnienie czynu z art. 190 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k. Powód nie przyznał się do popełnienia przestępstwa. Dnia 14 sierpnia 2007 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Kościanie sporządził przeciwko powodowi akt oskarżenia zarzucając mu popełnienie opisanego wyżej przestępstwa. W toku przewodu sądowego dopuszczono dowód z opinii psychiatryczno-psychologicznej. Biegli badający powoda uznali, że nie jest on osobą upośledzoną umysłowo, ale wykazuje zaburzenia osobowości. Niemożliwe było przy tym wykluczenie, że w sytuacji prawnej, w jakiej się znalazł nie zaczął ujawniać objawów choroby psychicznej. Jednorazowym badaniem biegli nie byli jednak w stanie w sposób pewny zweryfikować stwierdzonych zaburzeń. W związku z tym biegli poprosili o poddanie oskarżonego obserwacji sądowo-psychiatrycznej. W konsekwencji Sąd wyznaczył termin posiedzenia w przedmiocie rozważenia poddania oskarżonego obserwacji i ewentualnego czasu jej trwania. Oskarżony nie stawił się na posiedzenie mimo prawidłowego zawiadomienia. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w Kościanie orzekł badanie psychiatryczno-psychologiczne wobec oskarżonego połączone z obserwacją w Wojewódzkim Szpitalu (...) w K. na okres 4 tygodni. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał na przyczynę obserwacji, w szczególności wątpliwości co do poczytalności oskarżonego płynące z opinii biegłych oraz sformułowany przez nich wniosek. Sąd uznał przy tym, że okres 4 tygodni będzie wystarczający do ustalenia stanu zdrowia oskarżonego. Obrońca oskarżonego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 31 marca 2009 r. postanowienie Sądu I instancji zostało utrzymane w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy w pełni zasadnie wskazał, że są podstawy do poddania oskarżonego obserwacji sądowo-psychiatrycznej. Powód nie stawił się dobrowolnie w Wojewódzkim Szpitalu (...) w K., wobec czego został do niego doprowadzony przez Policję dnia 16 czerwca 2009 r. Obserwacja trwała dwa tygodnie. Po zakończeniu obserwacji biegli wydali opinię, w której stwierdzili u oskarżonego chorobę psychiczną pod postacią zaburzenia urojeniowego oraz zaburzenia osobowości oraz uznali, że tempore criminis miał on zniesioną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Jednocześnie wskazali, że oskarżony stanowi poważne zagrożenie dla porządku prawnego i winien być leczony w szpitalu psychiatrycznym. Wyrokiem z dnia 5 października 2009 r. Sąd Rejonowy w Kościanie umorzył postępowanie przeciwko B. B. (1) i na podstawie art. 94 § 1 K.k. orzekł wobec niego, tytułem środka zabezpieczającego, umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym. Na skutek apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r., uchylił pkt 2 zaskarżonego orzeczenia dotyczący środka zabezpieczającego i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że orzeczenie nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 424 § 1 i 2 K.p.k. i nie poddaje się kontroli instancyjnej, bowiem nie można stwierdzić dlaczego uznano, że czyny zarzucane oskarżonemu charakteryzowały się znacznym stopniem szkodliwości społecznej. Nadto nie została zbadana kwestia wysokiego prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu o takiej szkodliwości. Tym samym nie zostały wyjaśnione przesłanki stosowania środka zabezpieczającego określone w art. 94 § 1 K.k. --- STRONA 3 --- W konsekwencji Sąd Rejonowy w Kościanie, w toku ponownego rozpoznawania sprawy, dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili, że istnieje obawa ponownego popełnienia przez oskarżonego czynu o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r., Sąd Rejonowy w Kościanie zastosował wobec B. B. (1) środek zabezpieczający w postaci psychiatrycznego leczenia ambulatoryjnego w (...) przy Wojewódzkim Szpitalu (...) w K.. Wyrok uprawomocnił się. Dnia 2 grudnia 2010 r. B. B. (1) rozpoczął leczenie w (...) przy Wojewódzkim Szpitalu (...) w K.. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w Kościanie zakończył stosowanie wobec B. B. (1) środka zabezpieczającego. Na skutek zażalenia wywiedzionego przez oskarżyciela Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w szczególności zapoznaniu się z kolejnymi opiniami biegłych dotyczącymi stanu zdrowia powoda, Sąd, postanowieniem z dnia 3 września 2013 r., ponownie orzekł o zakończeniu stosowania wobec B. B. (1) środka zabezpieczającego. Postanowienie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się. Dowody: zawiadomienie o przestępstwie, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, protokół przesłuchania powoda, akt oskarżenia, opinia psychologiczno-psychiatryczna, zarządzenie o wyznaczeniu posiedzenia, protokół posiedzenia, postanowienie z 26.01.2009 r., zażalenie z 2.02.2009 r., postanowienie z 31.09.2009 r., notatka Policji z 16.06.2009 r., opinia z 11.07.2009 r., wyrok z 5.10.2009 r., wyrok z 15.12.2009 wraz z uzasadnieniem, opinia z dnia 12.04.2010 r., wyrok z 24.08.2010 r., informacja z Poradni, postanowienie z 28.07.2011 r., postanowienie z 27.09.2011 r., postanowienie z 3.09.2013 r. (odpowiednio k. 1, 21, 24-26, 133-135, 210-214, 215, 225, 228-228v, 237-241, 258, 331, 339-346, 383-383v, 421-426, 450, 544-545, 580, 610-611v, 644-647, 1106 akt sprawy II K (...), nast. (...) Sądu Rejonowego w Kościanie). Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Sąd dał wiarę przedstawionym wyżej dokumentom oraz ich odpisom i kserokopiom, albowiem nie były przez strony kwestionowane, jak również nie budziły wątpliwości sądu co do ich prawdziwości i autentyczności. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zeznania przesłuchanego w sprawie powoda, choć były wiarygodne, to nie miały dla sprawy większego znaczenia. Istotne dla sprawy okoliczności, w szczególności daty, kiedy zapadały postanowienia w przedmiocie obserwacji powoda, a także to kiedy obserwacja ta miała miejsce, wynikały z dokumentów urzędowych zgromadzonych w aktach sprawy karnej. Zeznania powoda okoliczności te jedynie potwierdziły. Nie miały przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia oceny prawne zaistniałej sytuacji dokonywane przez powoda. To bowiem zagadnienie samodzielnie musiał badać Sąd. Wobec natomiast uznania, że żądania powoda nie są uzasadnione co do zasady nie istniała konieczność dokonywania szczegółowych rozważań w zakresie wysokości poniesionych ewentualnie szkód i rodzaju krzywd. Zgodnie jednak z treścią art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. A zatem wykazanie poniesienia szkody oraz jej wysokości na skutek niezgodnych z prawem działań Skarbu Państwa obciążało powoda. Zdaniem Sądu, w tym zakresie powód nie podołał temu obowiązkowi, opierając je jedynie na swoich twierdzeniach. Nie wykazał on w szczególności aby w związku z zarządzoną obserwacją faktycznie doszło do utraty kontrahentów, jak również , nie był on w stanie regulować swoich należności. Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. --- STRONA 4 --- W toku niniejszego postępowania powód domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu stosowania wobec niego w postępowaniu karnym obserwacji psychiatrycznej, opartej na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Podstawę prawną tak zakreślonego roszczenia stanowi art. 417(1) § 2 K.c. w zw. z art. 417 § 1 K.c. Zgodnie z drugim z przywołanych przepisów za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest przepis art. 417(1) § 2 K.c. zgodnie z którym jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją. Powyższe prowadzi do wniosku, że wprowadzając art. 417(1) K.c. ustawodawca wyłączył z art. 417 K.c. szczególne zdarzenia publicznoprawne powodujące szkodę i odrębnie uregulował odpowiedzialność za opisane w tym przepisie działania. Źródłem szkody według art. 417(1) § 2 K.c. jest niezgodne z prawem „prawomocne orzeczenie”. Pojęcie to obejmuje zarówno wyroki, jak i postanowienia sądowe, od których nie przysługuje środek odwoławczy. Niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia nie powinna być przedmiotem samodzielnych ustaleń sądu w procesie o naprawienie szkody. Sąd rozpoznający sprawę odszkodowawczą nie jest bowiem właściwy do indywidualnej oceny legalności konkretnego wyroku lub postanowienia stanowiącego źródło szkody. Jeżeli ustawa wiąże oznaczone skutki prawne z obowiązywaniem prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie reguluje zasady i tryb jego wzruszania z powodu niezgodności z prawem, to prawna skuteczność takich orzeczeń nie może być podważana bezpośrednio w każdym procesie odszkodowawczym, z pominięciem zasad i trybu postępowania zastrzeżonego do kontroli prawomocnych orzeczeń. Dlatego też odpowiedzialność władzy publicznej za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia wymaga tzw. prejudykatu (wyrok SA w Katowicach z 14.12.2012 r., VACa 576/12, Legalis). W niniejszej sprawie powód wiązał swoją szkodę i krzywdę z orzeczeniem zapadłym w ramach toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu karnym może nastąpić bądź w trybie wznowienia postępowania, bądź w wyniku rozpoznania kasacji przysługującej od prawomocnego orzeczenia (wyrok SA w Białymstoku z 31.03.2016 r., I ACa 1041/15, Legalis). Specyfika niniejszej sprawy wskazuje jednak, że w przypadku powoda uzyskanie takiego prejudykatu było niemożliwe. Wynika to z faktu, że roszczenie swoje powód opiera na postanowieniu niekończącym postępowania w sprawie, wpadkowym, incydentalnym. Zarówno natomiast wznowienie postępowania jak i kasacja służą w postępowaniu karnym wzruszeniu prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w sprawie, m.in. wyroku skazującego, uniewinniającego czy postanowienia o umorzeniu postępowania z tytułu niepoczytalności sprawcy. Sąd zauważa przy tym, że choć ostatnie ze wspomnianych orzeczeń zapadło również wobec powoda, to nie z tym faktem wiąże on swoje roszczenie. Powyższe stanowisko potwierdził Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w orzeczeniu z 8 listopada 2012 r. (II AKo 69/12, niepubl.) wskazując, że choć orzeczenie badań psychiatrycznych połączonych z obserwacją w zakładzie leczniczym ma negatywne konsekwencje dla strefy wolności osobistej podejrzanego i stanowi istotną dolegliwość, nie zmienia to jednak faktu, że rozstrzygnięcie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej. Analogicznie rzecz się ma z unormowaniami dotyczącymi kasacji- zgodnie z art. 519 K.p.k. przysługuje ona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a K.k. Nie przysługuje zatem, co zupełnie zrozumiałe, od postępowań wpadkowych. Środkiem do uzyskania prejudykatu nie mogła być również w niniejszej sprawie unormowana w art. 424(1) i nast. K.c. instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2010 r. --- STRONA 5 --- (IV KO 200/09, Legalis) przesądził, że instytucja ta nie ma zastosowania do rozstrzygnięć sądów wydanych na podstawie przepisów procedury karnej. Powyższe prowadzi do wniosku, niejako wbrew argumentom przytoczony wyżej, a dotyczącym konieczności uzyskania prejudykatu w sprawie opartej na art. 417 (1) § 2 K.c., że powód nie miał i nadal nie ma prawnej możliwości uzyskania, zarówno na gruncie postępowania karnego jak i cywilnego, orzeczenia, które stwierdzałoby niezgodność z prawem prawomocnego postanowienia o zastosowaniu wobec niego obserwacji psychiatrycznej. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność tą musi badać samodzielnie. Swoje żądnie powód opierał na fakcie uznania przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z ustawą zasadniczą przepisów art. 203 K.p.k., stanowiących podstawę stosowania obserwacji psychiatrycznej w toku postępowania karnego. W szczególności wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. (sygn. akt SK 50/06) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 203 § 1 K.p.k. w zakresie w jakim nie stwarza wystarczających gwarancji procesowych zapewniających sądową weryfikację zgłoszonej przez biegłych konieczności połączenia badania psychiatrycznego oskarżonego z obserwacją w zakładzie leczniczym oraz art. 203 § 2 K.p.k. w zw. z art. 203 § 3 K.p.k.w zakresie w jakim nie wskazuje maksymalnego czasu trwania obserwacji psychiatrycznej w zakładzie leczniczym. Trybunał orzekł również, że wspomniane przepisy w obecnym brzemieniu tracą moc obowiązującą 19 października 2008 r. Powyższy wyrok wymuszał na ustawodawcy podjęcie działań legislacyjnych i doprowadzenie do nowelizacji zakwestionowanych przepisów przed oznaczoną przez Trybunał datą utraty przez nie mocy obowiązującej . Ustawa nowelizująca została jednakże uchwalona dopiero dnia 5 grudnia 2008 r., a weszła w życie 24 lutego 2009 r. Pomiędzy zatem 19 października 2008 r. a 24 lutego 2009 r. nie istniały przepisy umożliwiające stosowanie obserwacji na dotychczasowych zasadach. Na kanwie tego problemu Sąd Najwyższy, w postanowieniu z dnia 25 lutego 2009 r. (sygn. akt I KZP 38/08, OSNKW 2009, nr 4, poz. 29), na które powołuje się również powód, wskazał, że orzeczenia o zarządzeniu lub przedłużeniu obserwacji nie podlegały wykonaniu we wskazanym wyżej okresie. Gdyby jednakże do wykonania orzeczenia o zarządzeniu lub przedłużeniu obserwacji w tym okresie jednak doszło, wówczas osoba, której ono dotyczyło, ma prawo do wystąpienia z powództwem odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa przed sądem cywilnym. Na to właśnie stanowisko powoływał się powód wytaczając powództwo w niniejszej sprawie. Nie kwestionując oczywistej słuszności powyższego stanowiska Sąd meriti zwraca jednak uwagę na korelację czasową orzeczeń zapadłych w sprawie karnej toczącej się przeciwko powodowi, a które doprowadziły do zastosowania względem niego obserwacji psychiatrycznej. Postanowienie w tym przedmiocie zapadło dnia 26 stycznia 2009 r., a więc w okresie „luki prawnej”, gdy dotychczasowe zasady stosowania obserwacji psychiatrycznej nie obowiązywały. Nie oznacza to jednak, że sady nie były uprawnione do orzekania w tym przedmiocie. Obrońca oskarżonego zaskarżył to postanowienie, a Sąd II instancji - Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał swoje orzeczenie, utrzymujące w mocy postanowienie Sądu I instancji, dnia 31 marca 2009 r., a więc już po wejściu w życie znowelizowanych przepisów. Sama obserwacja zaczęła się natomiast dopiero 16 czerwca 2009 r., a zatem nie nastąpiło to w okresie wspomnianej wyżej „ luki prawnej”. Wręcz analogiczny jak powyżej stan faktyczny był przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt I KZP 38/08. W postanowieniu kończącym to postępowanie Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli orzeczenie w przedmiocie badania psychiatrycznego oskarżonego, połączonego z jego obserwacją w zakładzie leczniczym, zostało wydane przed dniem 19 października 2008 r., a zażalenie na to postanowienie rozpoznawane jest w dniu 24 lutego 2009 r. lub później, wówczas w dalszym postępowaniu zastosowanie mają przepisy art. 203 K.p.k. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Przez analogię należy odnieść tą zasadę do sytuacji, gdy orzeczenie sądu I instancji zapadło po 19.10.2008 r. W orzeczeniu tym Sąd wskazał również, że w odniesieniu do wszystkich orzeczeń nieprawomocnych, wydanych na podstawie zakwestionowanych przepisów art. 203 K.p.k. zadziałała podstawowa procesowa reguła intertemporalna, zgodnie z którą sprawy niezakończone prawomocnie przed zmianą normatywną, „chwytane są w locie” przez nowe przepisy. W przypadku nieprawomocnego zastosowania obserwacji i zaskarżenia postanowienia sądu, organ ad quem, orzekający po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, uprawniony jest do merytorycznego orzekania i ewentualnego skorygowania tego orzeczenia w taki sposób, aby odpowiadało ono standardowi określonemu przez art. 203 § 1 i 2 K.p.k. w nowym brzemieniu (por. również post. SN z 25.02.2009 r., I KZP 37/08, OSNKW 2009, nr 4, poz. 28). --- STRONA 6 --- Powyższe oznacza zatem, że choć postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie zastosowania wobec powoda obserwacji psychiatrycznej zapadło w okresie tzw.” luki prawnej” to już Sąd II instancji orzekał, gdy obowiązywały przepisy znowelizowane i miał obowiązek pod ich kątem zbadać prawidłowość orzeczenia. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia zapadłego w II instancji (k. 260 akt sprawy karnej) Sąd dostrzegł zmianę przepisów i stosował je w nowym brzmieniu, wprost przytaczając ich w swoich wywodach. Sąd zbadał zatem rozstrzygnięcie nie pod kątem niezgodnych z Konstytucją RP przepisów, lecz pod kątem przepisów znowelizowanych. Istotne jest też to, że wskazał w uzasadnieniu , że istnieją podstawy, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności opinii biegłych , do zarządzenia takowej obserwacji i przedstawił w tym zakresie szczegółowo motywy. Nie można zatem uznać, by prawomocne postanowienie o zastosowaniu przeciwko powodowi obserwacji psychiatrycznej zostało wydane na podstawie przepisów niekonstytucyjnych, a takie właśnie twierdzenie stanowiło podstawę faktyczną jego żądania i do badania tego zagadnienia w istocie rzeczy musiały ograniczać się rozważania Sądu. W szczególności Sąd nie może badać czy orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym spełniało inne przesłanki zgodności z prawem, bowiem w ten sposób wyszedłby poza zakres sprawy nakreślony przez powoda w pozwie (poza wskazaną przez niego podstawę faktyczną). Istotne w niniejszej sprawie jest także to, że do wykonania postanowienia o umieszczeniu powoda w zakładzie psychiatrycznym w celu obserwacji doszło już po zmianie przepisów regulujących powyższa kwestię w związku z orzeczeniem Trybunału konstytucyjnego. Mając to na uwadze należało powództwo oddalić. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 K.p.c. uznając, że sytuacja materialna powoda (bezrobotność oraz utrzymywanie się z pomocy matki, emerytki), jego stan zdrowia (stwierdzone nadciśnienie tętnicze), a także skomplikowana pod względem prawnym materia sprawy, która nie w pełni była dla powoda zrozumiała (co uniemożliwiało mu dokonanie oceny słuszności swoich roszczeń) stanowią okoliczności szczególne, o których mowa w przywołanym przepisie, uzasadniające nieobciążanie powoda kosztami postępowania, mimo nieuwzględnienie jego żądania. /-/ SSO Michał Inglot