Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt IC 1214/09 ‘~ \M ”//%9:j$»1f‘\\\\ ';2‘3‘:/‘€'l1Y'.§3$ @\,§Q /I/ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 paidziernika 2012 r. Sad Okregowy w Radomiu I Wydzial Cywilny w nastcpujacym skladzicz Przcwodniczacyz SSO Halina Sulis Kwieciefi Protokolantz st. sekr. sadowy Agata Zegarek po rozpoznaniu w dniu 1 1 paidziernika 2012 w Radomiu sprawy z powédztwa N ‘ B przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresz'§owi__:‘v,1S1ic§l0iemu w Radomiu ' '1 ax‘ r.1" ".73 ' ' =.;_‘I',.. ,, u .__ 1 0 zadoééuczynienie I. ‘ " I I. powédztwo oddala; II. zasadza od Skarbu Pafistwa ( kasa Sadu Okr¢g0wego w Radomiu ) na rzecz adwokata E K '— P kwotc 3600 ( trzy tysia,ce szcééset) zlotych z podatkiem VAT — tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzcdu; III. nie obciaia powoda kosztami zastcpstwa procesowego, reprezentowanego przez radcc Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. ( na oryginale wkaéciwe podpisy ) Sygn. akt I~ ACa 198/13 ( wizerunek godla) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2013 r. Sad Apelacyjny w Lublinie, I Wydzial Cywilny“ W skladziez PrzewodniczacySedzia SA Boiena Oworuszko Scgdziaz SA Zbigniew Grzywaczewski Sedzia: SA Ewa Lamber Drzazga ( spr.) Protokolant st. sekr. sadowy Dorota Kabala po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. W Lublinie na rozprawie sprawy z powédztwa N B przeciwko Skarbowi Pafistwa reprczcntowanemu przez Areszt Sledczy w Radomiu zastcgpowanemu przez Prokuratoric Gcneralna Skarbu Pafistwa 0 zadoééuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Okrggowego W Radomiu z dnia 23 paidziernika 2012 r., sygn. akt IC 1214/09 I. oddala ape1acj¢; II. przyznaje od Skarbu Pafistwa — Sadu Nlnlejszy dokurnentwydano na wniosek ............... W tryble ustawy 2 dnla 6 wrzesnla 2001 roku 0 dostgple do Informacil publicznel , I S (Dz.U. Nr112.poz. 1198) I r ; 1,1
--- STRONA 2 ---
Okregowego w Radomiu na rzecz adw. E " K P‘ Wynagrodzenie za pomoc prawna, udzielona z urzcdu powodowi w post¢powaniu apelacyjnym W kwocie 120 ( sto dwadzieécia) zlotych brutto; III. zasadza od powoda N B na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq: 120 (sto dwadzicécia) zlotych tytulem kosztéw postcpowania apelacyjnego. (na oryginale wlaéciwe podpisy) Sygn. akt IACa 198/ 13 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2013 roku Sad Apelacyjny w Lublinie Wydzial I Cywilny w skladziez Przewodniczacy SSA Ewa Popek Sedziowie SA: Alicja Surdy, Jolanta Terlecka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 roku w Lublinie na posiedzeniu niejawnym, 'sprawy z powédztwa N 6* B1 =/ » przeciwko Skarbowi Pafistwa Arcsztowi Sledczcmu W Radomiu 0 zadoééuczynienie na skutek zaialenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sadu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 Iipca 2013 roku, sygn. akt IACa 198/ 13 postanawia: I. zmienié rozstrzygniecie w punkcie II zaskarzonegdwyroku, w ten sposéb, ie przyznaé od Skarbu Pafistwa — Sadu Okrcgowego w Radomiu na rzecz adw. E K ' P * 1 kwot¢ 147,60 (sto czterdzieéci siedem 60/100) zlotych brutto z tytulu wynagrodzenia za pomoc prawna, udzielona powodowi z urzcdu w postcpowaniu apelacyjnym; II. oddalié zaialenie w pozostalym zakresie; III. nie obciqiaé powoda kosztami zastcpstwa procesowego Skarbu Pafistwa w postcpowaniu zaialeniowym. " Y . __,».~<~f—.' ~"?"r*'?.'* .=‘ S“ Q I 1;. , " ‘V K» *7’. .'' 1 3 K Q . I ‘ 1 v A Nu oryginule I ,"'= , , §~>‘!51i»’!=Z$’ 1' \ I wlc£ciwy(e) podpis(y) :53 $13" ‘K ?_ ‘D E ' 0 ‘I ‘_ 2 , * N‘ \ 2 Q 0 WP 0‘, 1Q52‘; "0 Nlnlelszy l§1)IlI.!IT1£"iI wvdano na Wnl0S0k zdn1a.....q. ..............;.... mrybla ustawg; 1»: wnzeénla 2001 mini 0 dasgfie do izzformacllipubllcznal . ( .,u, M112, poz. 198)
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt I C 1214/09 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 26 sierpnia 2009 roku (data prezentaty Sadu) powéd N B Wniésl 0 zasadzcnie od Skarbu Pafistwa — Aresztu Sledczego W Radomiu kwoty 100.000 zl zadoséuczynienia oraz zasadzenie od pozwanego kosztéw procesu (pozew k. 3). W uzasadnieniu powéd Wskazal, iz od dnia 3 sierpnia 2004 roku jest pobawiony Wolnoéci W zwiazku z odbywaniem kary orzeczonej prawomocnym Wyfokiem. Pozbawicnie Wolnoéci nie moie oznaczaé jednak pozbawienia Wszelkich’ praw i swobéd obywatelskich oraz niewlasciwego traktowania powoda, pozwany bowiem jest zobowiazany do zapewnicnia powodowi minimalnych Warunkéw A bytowych, odpowiadajacych standardom zdefiniowanych W przytoczonych przez powoda normach prawnych. W ocenie powoda pozwany nie zapewnil mu Warunkéw bytowych, ktére prawo nakazuje zapewnié osobie osadzonej W jednostce penitencjarnej. Pozwany ponosi odpowiedzialnosé W szczegélnosci za nadmierne przeludnienie oraz Wynikajacy z niego brak naleiytego Wyposaienia cel, niewiaéciwa jakosé ‘potraw, brak zajeé kulturalnooswiatowych, brak Warunkéw do utrzymania higiényl osobistej, zagroieniebezpieczefistwa poprzez osadzanie z osobami niepoczytalnymi psychicznie, przcdmiotowc traktowanie przez funkcjonariuszy SW. Zastosowana izolacja, niezgodna z przyjstymi normami doprowadzila do nieludzkiego traktowania oraz poniiania, co nie ma nic Wspélnego z celami kary pozbawienia wolnosci i procesu resocjalizacji. Przebywahic W zatloczonej celi z nieodpowiednia Wentylacja i otwarta toaleta, brakiem uczestniczenia W zajcciach i kursach oraz ograniczenia korzystania z bibliotek oraz prasy spowodbwal Wzrost poczucia przygnsbienia i nizszosci, co jest upokorzeniem pOWOCl8.. Powéd Wskazal, ii zgodnie z przyjctymi normami powierzchnia celi mieszkaniowej na Wicinia powinna Wynosié co najmniej ‘4 m2. Takie sluzba wiezienna nie spelnia Wynikajacych z przepiséw prawa na1€Zacych' do nicj zadafi zwlaszcza W procesie resocjalizacji i odbudowy moralnej osoby powoda. PoW6d Wskazal takie, ii W styczniu 2008 . ‘I 1 ¢N1nle1szy dokument wydano na wnlosak zdnla.......[?..?..!.'.5...?.[l1.3..............' 1 lmryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 foku .; = Q dostaple do Informacll publlczna) . (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 4 ---
roku doznal W Areszcie sledczym W Radomiu urazu prawego stawu kolanowego. W dniu 15 stycznia 2008 roku powod by} konsultowany W warunkach poradni UrazowoOrtopedycznej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego W Radomiu z rozpoznaniem staw kolanowy prawy nie ma Wysieku jest stabilny i zachowana jest pelna ruchomosé. Z biegiem czasu stan zdrowia powoda ulegl pogorszeniu, co Wielokrotnie zglaszal Wieziennej sluibie zdrowia, prosil takie 0 kule ortopedyczna oraz stabilizator stawu kolanowego. Lekarze W Areszcie Sledczym zbyWa1i go, nie udzielajac mu iadnej pomocy. Dopiero po kilku miesiacach kiedy nie byl W stanie samodzielnie sie poruszaé otrzymal kule ortopedyczne. AW ‘dniu 8 grudnia 2008 roku postawiono W ZOZ Aresztu Sledczego W WarszawieMokotow diagnoze: niestabilnosé przednioprzysrodkowa stawu kolanowego prawego, pourazowa nieudolnosé Wiezadla krzyiowego przedniego Z uszkodzeniem rogu tylnego lekotki bocznej. Nastepne zaswiadczenie zj 16 kWietnia.2009 roku dodatkowo Wskazuje dolegliwosci b61oWe kregoslupa 1ed2W__i_oWo krzyiowego. W ocenie powoda Wszystko to jest Wynikiem braku zdecydowanego leczenia, a jedynie stosowania niewystarczajacych srodkow zastepczych. Wobec powoda stosowano pseudoleczenie profilaktyczne; nie otrzymywal zleconych IekoW',~ czyniono Wobec niego naciski aby sam sobie kupil kule ortopedyczna. Nikogo nie interesuje stan zdrowia powoda a postepujace ograniczenia ruchowe i bole kregoslupa moga doprowadzié do sytuacji Ze powod zostanie inwalida bez moiliwosci podjecia pracy i_ ‘oez moiliwosci uzyskania swiadczenia rentowego. W ocenie powoda zostaly przekroczone Wszelkie granice obowiazujacych rozporzadzefi Wewnetrznych, kodeksu karnego Wykonawczego oraz norm etycznych (pozew k. 45). ' W pismie procesowym z dnia 11 grudnia 2009 roku (data prezentaty Sadu) powod wskazal, i2 W _s1:yczniu 2008 roku podczas drogi na spacer doznal Wypadku.'Pod1oga W tunelu byla nie Wytarta '— mokra, przez Yco poslizgnal sie i upadl. W dniu 1 lutego zostal doprowadzony do Iekarza — Sluiba Wiezienna powinna doprowadzié go bezzwlocznie po Wypadku, a tego nie uczynila. Sluiba Zdrovvia W Areszcie dokonala zaniedbania zwiazanegoz tym, 2e do sprawnego poruszania sie powodowi potrzebne byly kule jednak Iekarze stvvierdzili Wtedy, Ze jest na tyle sprawny by chodzié o Wlasriych Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek 21,.11..........u..z..u.s.1.2.u1;1.........;.... i 6 2 wtryble ustawy z dqia 6 wneénla 2001 roku o dostpple do mfarmacjlpubllcznal > (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 5 ---
silach. Dyrektor AS W Radomiu W odpowiedzi na skarge poWoda W dniu 1 Iutego 2008 roku stwierdzil, 2e kule sa mu niepotrzebne (na podstawie opinii Poradni UrazowoOrtopedycznej). Podczas kolejnej konsultacji Iekarz Wiezienny W dniu 2 kwietnia 2008 rok_u przepisal powodowi kule, W celu sprawnego poruszania sie. Wypadek byl bezposrednio spowodowany zlekcewaieniem powoda przez Iekarza Wieziennego i nie przepisania mu kul (k. 280280v.). 1 Pismem procesowym z dnia 18 grudnia 2009 roku (data prezentaty Sadu) Skarb Pafistwa Dyrektor Aresztu Sledczego W Radomiu Wniosl 0 ioddalenie powodztwa i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania Wedlug norm przepisanych, W tym kosztow zastepstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (k. 296). . j __W uzasadnieniu pozwany zaprzeczyl Wszystkim zarzutom i twierdzeniom pozwu, podnoszac i2 powodztwo jest nieuzasadnione zarowno co do Zasady, jak i co do Wysokosci Zadanego zadoséuczynienia pienieznego. Zarzuty pozwu nie maja W szczegolnosci potwierdzenia W dokumentacji medycznej powoda. Pozwany Wskazal okresy i cele W ktorych powod przebywal W Areszcie Sledczym W Radomiu. Pozwany podniosl takie zarzut przedawnienia roszczenia za okres do kofica sierpnia 2006 roku. Pozew W niniejszej sprawie zostal bowiem Wniesiony dopiero pod koniec sierpnia 2009 roku. Natomiast charakter roszczenia Wskazuje, ii o hipotetycznej krzywdzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia powéd Wiedzial W czasie calego pobytu upozwanego. Powod miai bovviem na bieiaco Wiedze o Warunkach, W jakich byI osadzony celem odbywania kary pozbawienia Wolnosci i 0 dzialaniach AS W Radomiu, stad teZ jeieli poWodoWaIy szkode, mial moiliwosé Wystapié W tej sprawie z roszczeniem cywilnoprawnym W przepisanym terminie (k. 295i297). pismie procesowym zloionym na rozprawie W dniu 9 marca 2010 roku Skarb Pafistwa Dyrektor Aresztu Sledczego W Radomiu Wskazal, ii W jego ocenie osadzenie powoda W celach mieszkalnych, W ktorych nie byla zapewniona powierzchnia 3 m’ na osobe (W przypadku cel, W ktorych przebywal powod bylo to tylko nieznaczne przekroczenie normy) nie bylo ‘ kN1n1u)szy 0Kumen1 idano nawniesék ......1..?..1!.%.11!?............ 3 w tryblu 11s_tawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku .1 0 dostpple,do Informacll publlcznal ‘ (Dz.U; (Hr 112. po_z. 1198) =
--- STRONA 6 ---
bezprawne. Decyzje 0» dokwaterowaniu cel byly bowiem podejmowane na podstawie przepisow Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z 19 kwietnia 2006 roku W sprawie trybu postepowania Wlaéciwych organow W Wypadku gdy Iiczba osadzonych W zakladach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju pojemnosé tych zakladow oraz na podstawie art. 248 § 1‘kkW byl 0 tym systematycznie informowany Sedzia Penitencjarny._ Warunki bytowe i sanitarne W celach mieszkalnych W AS W Radomiu poW6d mial zapewnione zgodnie z przepisami prawa. Cele sa Wyposazone zgodnie z przepisami W odpowiedni sprzet kwaterunkowy, srodki czystosci i higieny osobistej, posiadaja odrebny (zabudowany scianka z cegly i drzwiami przesuwanymi) Wezel sanitarny zapewniajacy nieskrepowane korzystanie. Powod mial W AS W Radomiu dostep do zajeé KO i sportowych. Powod mial zapewniona takze W AS W Radomiu Wlaéciwa opieke medyczna, Iiczne konsultacje lekarskie, W tym specjalistyczne konsultacje ortopedyczne. Powod przybyl do AS W Radomiu W dniu 05.08.2004 r. W dniu 30.11.2007 roku zglosii lekarzowi, ze W dniu 29.11.2007 r. doznal urazu' kolana prawego, poniewaz krzywo stanal i odczuwa bol stawu kolanowego. ‘Wj badaniu Iekarskim nie stwierdzono ograniczenia zakresu ruchomosci ani obrzeku tego stawu. Wykonane badanie rtg stawu kolanowego prawego nie Wykazalo zmian patologicznych. Powod byl konsultowany przez Iekarza specjaliste W ortopedii W dniu 15.01.2008 r., ktory nie stwierdzil istotnych zmian po przebytym urazie i polecil ograniczenie Wysilku. W czasie dalszego pobytu W AS W Radomiu powod zglaszal kilkakrotnie bole stawu kolanowego. W dniu 02.04.2008 r. otrzymal kule Iokciowe celem odciazenia koficzyny prawej. W dniu 14.04.2008 r. zostal przetransportowany do AS Warszawa Mokotow. Powod W czasie pobytu W AS W Radomiu skladal skargi pisemne 1 dotyczace roznych aspektoWi opieki medycznej, ktore W postepowaniu Wyjasniajacym zostaly uznane za bezzasadne. PoW6d zglosil swoje zadanie na podstawie art. 448 kc. Powod nie Wykazal przeslanek do zasadzenia na jego rzecz zadoséuczynienia pienieznego z tytulu naruszenia dobr osobistych. do ktorych nalezy nie tylko bezprawne ale takze zawinione dzialanie naruszyciela. Krzywde moralna naprawia sie bowiem przede Wszystkim poprzez srodki ochrony niemajatkowej przewidziane W art. 24 kc 9 Nlnlalszy dokumerit wydano na wnlosak ' 07 L15. 2013 " Z dnia......................................... . 4 wtryble ustawy) z dnlajé wrzesnla 2001 roku 0 dvstgple do I.‘.'l'01’1T18C]'l publlcznal (Dz.U. Nr112,p0z. 1196)
--- STRONA 7 ---
ukierunkowane na usuniecie skutkow Wyrzadzonej czynem bezprawnym krzywdy. Pokrzywdzonemu przysluguje Wprawdzie takze inny srodek ochrony 0 charakterze majatkowym W postaci przyznania zadoséuczynienia za doznana krzywde art. 448 kc. Jednakze zasadzenie zadoséuczynienia pienieznego przez Sad ma charakter fakultatywny i dopiero W przypadku, gdy dzialanie naruszyciela jest takze zawinione pokrzywdzonemu przysiuguja, srodki o charakterze majatkowym o ktorych mowa W art. 448 kc (k. 328 331). Sad ustalil nastepujacy stan faktyczny: Powod N B W okresach: 11.05.2004r. — 16.06.2004 r., 06.08.2004 r. — 22.12.2004 r., 16.02.2005 r. — 28.09.2005 r., 12.10.2006 r. — 18.07.2006 r. i 31.01.2007 r. — 15.04.2008 r. odbywal kare pozbawienia Wolnosci W Areszcie Sledczym W Radomiu (informacja z AS W Radomiu k. 4n... Przebywajac W Areszcie Sledczym W Radomiu powod byl osadzony W nastepujaeych celachz nr 18 0 pow. 8,17 m2 i pojemnosci 3 osoby, W okresie 11.05.2004 r. 18.05.2004 r. przy zaludnieniu 4 osob, I nr 005A 0 pow. 26,5 m’ i pojemnosci 9 osob, W okresie 18.05.2004 r.21.05.2004 r. przy zaludnieniu 9 osob, na oddziale zewnetrznym W okresie 21.05.2004 r.16.06.2004 r., (nr 20 o pow. 9 m2 i pojemnosci 3 osoby, W okresie 06.08.2004 r. 10.08.2004 r. przy zaludnieniu 4 oséb, — nr 366 o pow. 9,01 m2 i pojemnosci 3 osoby W okresie 10.08.2004 r. 25.11.2004 r. przy zaludnieniu 3 osob, ' nr 367 o pow. 9 m’ ii pojemnosci 3 osoby W okresie 25.11.2004 r. 09.12.2004 r. przy zaludnieniu 3 osob, ,_ nr 123 0 pow. 9,01 m2 i pojemnosci 3 osoby W okresie 09.12.2004 r. 13.12».2004 r. przy zaludnieniu 4 osob, j nr 258 o pow. 9,01 m2 i pojemnosci 3 osoby W okresie 13.12.2004 r. 22.12.2004( r. przy zaludnieniu 3 osob, . Nlfllfllsly dvkvmenrwyaanqna wnlosek mm....filflififi............gw 5 W "Yble ustawy z d_n1a 6 wrzeénla 2001 roku qqostgple do mformacilpubllcznel 1 (QZ.U.Nr11Z.p0z.1198)
--- STRONA 8 ---
nr 319 o pow. 9,01 mg i pojemnoéci 3 osoby W okresie 06.02.2005 r. 10.o3.2005 r. przy zaludnieniu s osob, ' nr 465 A 0 pow. 22,8 mg i pojemnosci 7 osob W okresie 10.03.2005 r.11.07.2005 r. przy zaludnieniu 8 osob, 8 ' nr 460 o pow. 9,01 mg i pojemnosci 3 osoby W okresach: 1 1.07.2005 r.—04.08.2005 r., 31.01.2007 r.30.03.2007 r., 02.01.2008 r.15.04.2008 r. przy zaludnieniu 4 osob, V _ nr 459 0 pow. 9,01 mg i pojemnoéci 3 osoby W okresie 04.08.2005 r. 28.09.2005 r. przy zaludnieniu 4 osob, nr 451 o pow. 9 mg i pojemnosci 3 osoby Wokresach: 12.10.2006 r. 18.07.2006 r. i 04.04.2007 r.02.01.2008 r. przy zaludnieniu 4 osob, nr 304 o pow. 8,2 mg i pojemnosci 1 osoba W okresie 30.03.2007 r. 04.04.2007 r. przy zaludnieniu 1 osoba(informacja z AS W Radomiu k. 47). l Powod W trakcie pobytu W Areszcie Sledczym W Radomiu osadzany byl W celach mieszkalnych, W ktorych nieznacznie byly przekraczane’ normy zapewnienia osadzonym powierzchni 3 mg na osobe. Decyzje o dokwaterowaniu cel byly podejmowane na podstawie przepisow Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z 19 kwietnia 2006 roku W sprawie trybu postepowania Wlasciwych organow W Wypadku gdy Iiczba osadzonych W zakladach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju pojemnosé tych zakladow oraz na podstawie art. 248 § 1 kkw byl o tym systematycznie informowany Sedzia Penitencjarny (zarzadzenia Wewnetrzne. Dyrektora AS W Radomiu W sprawie Wyznaczenia . dodatkowych miejsc zakwaterowania k. 333339, pisma Dyrektora AS W Radomiu do Przewodniczacego Wydzialu Penitencjarnego SO W Radomiu k. 341348). Wamnki bytowe i sanitarne W celach mieszkalnych W AS W Radomiu powod mial zapewnione zgodnie z przepisami prawa. Wyposazenie cel mieszkalnych jest zgodne z ilosciami okreslonymi W Rozporzadzeniu Ministra Sprawiedliwosci z dnia 17 pazdziernika 2003 roku W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W ZK i AS. W kazdej celi znajduje sie odpowiednia ilosé Iozek i taboretow do iloéci osadzonych oraz pojemniki na rzeczy skazanych, szafka zywieniowa, szafl/za toaletowa. Kazdy osadzony otrzymywal érodki higieny, érodki czystosci, zestaw stolowy, poscie1,'reczniki, 7 A Nlnlejszy dokument wydano na wnlosak zdnla...1]..?..!'.|..S.:..2.[.].1.3............... ‘ 6 W tryble ustawy 2 dnia S wrzeénla 2001 roku o ddsfpplejdo informacjlpubllcznal (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 9 ---
koce. W kazdej celi mieszkalnej znajdowal sie kosz na smieci. W celach trzyosobowych znajduja sie zabudowane na trwale kaciki sanitarne od podlogi do sufitu. Kaciki zamykane sa drzwiami przesuwanymi, ktore sa szczelne. W kaciku sanitarnym znajduje sie umywalka z Woda ciepla, zimna oraz WC. W celi znajduje sie miska, Wiaderko do prania rzeczy osobistych. Wentylacja W celi jest grawitacyjna, jest sprawna, co roku jest sprawdzana ’ . przez sluzby kominiarskie. O czystoéé celi dbaja osadzeni. Powod mial W AS W Radomiu dostep do zajeé_KO i sportowych. W kazdym oddziale znajduje sie kompleks swietlicowy tj. czytelnia, éwietlica ogolna, si1oWnia. Do dyspozycji jest sala gimnastyczna. W porze Ietniej osadzeni moga korzystaé z boiska sportowego. Powod mial mozliwosé korzystania z zajeé kuItura1no oswiatowych W Wymiarze jednej godziny dziennie oraz z zajeé na hali sportoWej okolo 1 godziny tygodniowo. Jezeli osadzony nie Wyrazai checi do korzystania z zajeé Wowczas nie Wychodzil do kompleksu kuItura1no oswiatowego. W tym kompleksie znajduja, sie cztery pomieszczenia na kazdym oddziale. W zaleznosci od zainteresowafi powéd moglj sie udaé do jednej_z tych sal. PoW6d otrzymywal trzy posilki dziennie (pismo z—cy Kierownika Dzialu Kwatermistrzowskiego AS W Radomiu k. 367, pismo Kierownika Dzialu Penitencjarnego AS W Radomiu k. 368, zeznania Z _ M I k. 369v.370, zeznania J 0 K k. 370370v., zeznania K S k. 370v.). Powéd mial takze zapewnione, W AS W Radomiu Wlasciwa opieke medyczna, liczne konsultacje Iekarskie, W tym specjalistyczne konsultacje ortopedyczne. W dniu 30 listopada 2007 roku powod zglosil lekarzowi, ze W dniu_29 listopada 2007 roku doznal urazu kolana prawego, poniewaz krzywo stanal i od_czuWa bol staWu kolanowego. W badaniu lekarskim nie stwierdzono ograniczenia zakresu ruchomosci ani obrzeku tego stawu. Zlecono RTG stawu kolanowego prawego, konsultacje ortopedyczna oraz Naproxen 2 X 1 tabletka. Zgodnie z zaleceniem zaplanowano konsultacje ortopedyczna na dziefi 4 grudnia 2007 r. (Wpis W ksiazce zdrowia powoda z 3 grudnia 2007 r.). Wykonane badanie RTG stawu kolanowego prawego nie Wykazalo zmian patologicznych. Zglaszanych przez powoda dolegliwosci bolowych prawego kolana nie Wiazano z urazem tej strefy ukladu narzadu _ Nlnlejszy dokumem wydano na wnlosek ................ 7 W tryble ustawy 2 d_n|a 6 wrzaénla 2001 roku 0 dostpple ‘do mformaci!publlcznal (Dz.U.;Nr112. po_z.1198)
--- STRONA 10 ---
ruchu i stosowano postepowanie Iecznicze adekwatne do diagnostyki opartej na badaniu fizykalnym (Wpis W ksiazce zdro'Wia.poWoda z 17 grudnia 2007 r.). Powod W dniu 15 stycznia 2008 roku byl konsultowany przez Iekarza speejaliste W poradni UrazowoOrtopedycznej Szpitala Specjalistycznego W Radomiu, gdzie stwierdzono dolegliwoéci stawu kolanowego prawego od 4 tygodni, staw kolanowy prawy stabilny bez Wysieku, pelny zakres ruchomosci, W trakcie badania chod Wyraznie utykajacy. 18 lutego 2008 roku powod byl skierowany ponownie na kontrolne konsultacyjne badanie ortopedyczne i utrzymano W dalszym ciagu postepowanie Iecznicze oparte Ana badaniu fizykalnym (Wpisy W ksiazce zdrowia powoda z 18 Iutego, 6, 11, 14 marca 2008 r.). W czasie pobytu W AS W Radomiu po_W6d zg1asza1_ kilkakrotnie bole stawu kolanowego, Wielokrotnie odmaWia1 takze przyjmowania 1ek6W. W dniu 2 kwietnia 2008 roku otrzymal kule Iokciowe celem odciazenia koficzyny prawej. Powod W czasie pobytu W AS W Radomiu skladal skargi pisemne dotyczace roznych aspektow opieki medycznej, ktore W postepowaniu Wyjasniajacym zostaly uznane za bezzasadne. W dniu 14 kwietnia 2008 roku zostal przetransportowany do Aresztu Sledczego Warszawa Mokotow. W dniach 18 Wrzesnia 2008 roku do 16 kwietnia 2009 roku powod by1 Ieczony W Oddziale Ortopedii i Traumatologii Aresztu Sledczego Warszawa Mokotow, gdzie zdiagnozowano niestabilnosé przednioprzysrodkowa stawu kolanowego prawego, pourazowa niewydolnosé Wiezadla krzyzowego przedniego z zachowaniem ciaglosci, uszkodzenie rogu tylnego Iakotki bocznej. PrzeW1ek1y zespol bolowy kregoslupa ledzwiowo krzyzowego. W dniu 28 listopada 2008 roku u powoda Wykonano zabieg artroskopowy. W czasie zabiegu ~ stwierdzono u powoda czesciowe uszkodzenie Wiezadla krzyzowego przedniego i uszkodzony tylny rog 1a,kotki bocznej koficzyny dolnej praWej. Uistinieto uszkodzona czesé Iakotki. Po operacji pacjent byl niezdyscyplinowany, nie chcial Wykonywaé zalecefi Iekarskich, zalecefi rehabilitantow, a glownie zajmowal sie pisaniem skarg na Wszystkich. Ze Wzgledu na to, ze powod skarzyl sie na dolegliwosci bolowe operowanej koficzyny, Wykonano USG przep1yW6W naczyniowych koficzyn dolnych, ktore nie stwierdzilo ‘odchylefi od normy. Po artroskopii poW6d standardowo otrzymal antybiotyk dozylnie, dostal leki przeciwzakrzepowe, ' Nln1e1szy dokumentwydano na wnlosek 07 115.2013 z dnia........................................... j 8 wtryble ustawy 2 dn1a 6 wrzesnla 2001 roku 0 dostcpie do informacll publlcznal (Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 11 ---
przeciwbolowe i nasenne. Powod po zabiegu mial zlecone éwiczenia, ale bardzo niechetnie W nich uczestniczyl. Pacjent otrzymal kule Iokciowe (informacjadotyczaca Ieczenia powoda sporzadzona przez kierownika ZOZ w AS W Radomiu k. 349, pisma powodajzawierajaee skargi dotyczace opieki medycznej Wraz z odpowiedziami k. 350366, ksiazka zdrowia powoda k. 300, karta z izby przyjeé Radomskiego Szpitala Specjalistycznego k. 513514, historic choroby k. 515528, zaswiadczenia Iekarskie k. 529530, zeznania J K I k. 491—491v., zeznania W K k. 586, opinia bieglego chirurgaortopedytraumatologa W G k. 631 632). .PoW6d N B ma 31 lat, z zawodu jest élusarzem. Orzeczeniem z dnia 26 kwietnia 2011 roku Miejski Zespol d/ s Orzekania o Niepelnosprawnoéci zaliczyl powoda do stopnia niepelnosprawnoéci Iekkiego, ustalony stopiefi niepelnosprawnosci datujac od 26.03.2011 roku, orzeczenie Wydano na stale. Powod nie otrzymal zadnych pieniedzy z MOPSu. Obecnie nie ma zadnych zrodel utrzymania. W dniach 17 Wrzesnia 2012 roku do 24 Wrzesnia, 2012 roku powod przebywal W Oddziale Chirurgii UrazoWo Ortopedycznej Wojewédzkiego Szpitala Specjalistycznego W Radomiu. W dniu 19 Wrzesnia 2012. roku u powoda Wykonano zabieg artroskopii kolana prawego, termoblacje ACL kolana prawego (zeznania powoda k. 660v.662, orzeczenie 0 niepelnosprawnosci k. 659, karta informacyjna Ieczenia szpitalnego k. 657). Powyzszy stan faktyczny Sad ustalil W oparciu 0 caloksztalt zgromadzonego W sprawie materialu dowodowego, W tym na podstawie zeznafi sWiadk6W: Z M (k. 369v.370), J K (k. 370 370v.), K S (k. 370v.), J K (k. 491491v.), W K (k. 586), M < or M (k. 424v.), opinie bieglego chirurgaortopedytraumatologa W. G Z (k. 631632), dokumentacji lekarskiej i ksiazki zdrowia powoda. Wiarygodnosé tych dokumentow nie budzila Watpliwosci Sadu i nie byla przez strony kwestionowana. * Nlnlelszy dokumentwydano na wnlosak .111........B..Z..L.'.$...Z.l?1§........... wtryble ustawy 2 dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgaple do lnlarmac/I publlqzna] 9 ; ((Dz.U. Nr41_12, poz. 1198) I 1.1 _ 1 _ .
--- STRONA 12 ---
Zeznania éwiadkowz J P I (k. 570571), M I I Bochefiskiego (k. 371371v.) i Krzysztofa Wlazlo (k. 370v.371) mialy znaczenie uzupelniaj ace. Sad nie da1 Wiary zeznaniom powoda N B (k. 660v.662) W zakresie okolicznosci W jakich jdozna urazu kolana oraz przebiegu procesu jego Ieczenia W Areszcie Sledczym W Radomiu. Zeznania te staly bowiem W sprzecznosci z reszta zgromadzonego W sprawie materialu dowodowego. 9 Sad zwazyl, co nastepuje: Zgodnie z trescia art. 23 kc dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnosci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko Iub, pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczosé naukowa i artystyczna pozostaja pod ochrona prawa cywilnego. A Wedlug tresci art. 24 § 1 kc, ten czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzialaniem, moze zadaé zaniechania tego dzialania, chyba ze nie‘ jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze zadaé, azeby osoba, ktora dopuécila sie naruszenia, dopelnila czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéci, azeby zlozyla oswiadczenie Woli odpowiedniej treéci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moze on rowniez zadac zadoééuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoleczny. Jezeli Wskutek naruszenia dobra osobistego zostala _ Wyrzadzona szkoda majatkowa, poszkodowany moze zadaé jej naprawienia na zasadach ogolnych (§ 2). _ Zgodnie natomiast z treécia art. 417 § 1 kc za szkode Wyrzadzona przez niezgodne z praWem_ dzia1ani_e_ badz zaniechanie przy Wykonywaniu Wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafistwa Iub jedngostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonujaca te Wladze z mocy prawa. Z uwagi na Iokalizacje Wspomnianego przepisu W tytule VI Kodeksu Cywilnego —' ',,Czyny' niedozwolone” istnieje mozliwosé obciazenia odpowiedzialnoécia Wladzy publicznej z tytulu naruszenia dobr osobistych obywatela, W tym takze I zadoséuczynieniem" pienieznym za szkode . Nlnlejszy dokument 0' dano na wnlosek 071|s.211’1a* z dnia........................................... 10 w tryble ustawy z dma 5 wrzeénla 2001 roku 0 dosteple do Informacil publlcznel ((Dz.U. Nr112, poz. 1198)
--- STRONA 13 ---
niemajatkowa, Wedlug art. 445 kc oraz art. 448 kc, z ktorego Wynika, ze W razie naruszenia dobra osobistego Sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone odpowiednia, sume tytulem zadoséuczynienia za doznana krzvwde Iub na jego zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na Wskazany przez niego cel spoleczny, niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Przy rozpoznawaniu spraw 0 naruszenie dobr osobistych istotna kwestia jest ustalenie przede Wszystkim, czy dosz1o do naruszenia dobra osobistego oraz czy dzialanie pozwanego by1o bezprawne. Dowod, ze dobro osobiste zostalo zagrozone Iub naruszone, ciazy na osobie poszukujacej ochrony prawnej na podstawie art. 24 kc. Natomiast na tym, kto podjal dzialanie zagrazajace dobru osobistemu innej osoby Iub naruszajace to dobro, spoczywa ciezar dowodu, ze nie bylo ono bezprawne Sad Najwyzszy W wyroku z dnia 17 czerwca 2004 r., CK 609/03, LEX nr_ 109404). W swietle powyzszego na gruncie przedmiotowej sprawy zadaniem Sadu bylo przede Wszystkim ustalenie, czy rzeczywiscie doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda, a nastepnie ustalenie bezprawnosci dziaiania pozwanego. Podniesé nalezy, iz powod sformulowal szereg zarzutow, ktore mialy. swiadczyé o naruszeniu jego dobr osobistych W trakcie odbywania kary pozbawienia Wolnosci. W piervvszym rzedzie powod Wskazywal na zle Warunki bytowe, ktore mialy panowaé W Areszcie Sledczym W Radomiu, a W szczegolnosci na przeludnienie panujace W celach Wieziennych. W tym przedmiocie Wymaga podkreslenia, iz Wymog zapewnienia przez kazde pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymogow Wspolczesnego pafistwa prawa. Znajduje on sW6j Wyraz W normach prawa krajowego i miedzynarodowego. Z ratyfikowanego przez Polske art. 10 ust. 1 Miedzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz. (U. z 1977, nr 38, poz.167 i 169), Wynika, ze kazda osoba pozbawiona Wolnosci bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czlowieka. Art. 3 Europejskiej Konwencji PraW Czlowieka i Podstawowych Wolnoéci z dnia 4 listopada 1950 roku (ratyfikowanej przez Polske W 1993 Nlnlalszy dokument wydano na wnlosak ....... .... ...... 11 , wtryble ustawy z dnia 6 w_rze§n1a 2001 roku 0 dostepiedo mformacilpublicznej ' (Dz.U; Nr 112, poz.1198) 8 915
--- STRONA 14 ---
roku — Dz. U. z 1993 , nr 61 poz.284 ze zm.) stanowi, ze nikt nie moze byé poddany torturom ani nieludzkiemu Iub ponizajacemu traktowaniu albo karaniu; art. 8 tej Konwencji Wyraza nakaz poszanowania zycia prywatnego obywateli. Wyzej spisane zasady prawa miedzynarodowego sa Wyrazone W art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 110 § 1 i 2 kkw stanowi, ze skazanego osadza sie W celi mieszkalnej Wieloosobowej Iub jednoosobowej ipowierzchnia W celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, Wynosi nie mniej nizj3 mg. W orzecznictwie Wskazuje sie, iz bezprawne umieszczenie skazanego W czasie odbywania kary pozbawienia Wolnosci W przeludnionej celi moze stanowic naruszenie dobr osobistych W postaci ' godnosci i prawa oraz uzasadniaé odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 kc. Ciezar dowodu, ze Warunki W zakladzie karnym odpowiadaly obowiazujacym normom i nie doszlo do naruszenia dobr osobistych, spoczywa na pozwanym (por. Wyrok SN z dnia 28 lutego 2007 roku VA CSK 431/06, OSNC zoos/1/13). _ ' I Na gruncie iprzedmiotowej sprawy bezsporne bylo, ze podczas odbywania kary pozbawienia WO11’1OSC1 W Areszcie Sledczym W”Radomiu poW6d przebywal W celach, gdzie powierzchnia mieszkalna przypadajaca na jednego osadzonego byla mniejsza niz 3 m2. Wymaga jednak podkreslenia, iz z tresci art. 248 § 1 kkW Wynika, ze W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu karriego badz aresztu sledczego moze umieécié osadzonych na czas okreslony W Warunkach, W ktorych powierzchnia celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 m2. Przepis § 2 tego art. upowaznia Ministra Sprawiedliwosci do okreslenia — W drodze rozporzadzenia trybu postepowania Wlasciwych organow W vvypadku, gdy Iiczba osadzonych W zakladach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju ogolna pojemnosé tych zakladow. Przepis § 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z 19 kwietnia 2006 roku W sprawie trybu postepowania Wlasciwych organow W Wypadku, gdy Iiczba osadzonych W zakladach karnych i aresztach sledczych przekroczy W skali kraju ogolna pojemnosé tych zakladow (Dz. U. 2006, Nr' 65, poz. 459) przewiduje, ze po otrzymaniu informacji o przekroczeniu tej pojemnosci dyrektor zakladu jest obowiazany A Nlnlejszy dokumentwydano na wnlosek zdn1a....U.Z.11.5..11l13..................... w tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 12 0 dostgple do informac]I1publlczn0l (Dz.U. Nr112, poz. 198)
--- STRONA 15 ---
podjaé czynnosci majace na celu przystosowanie pomieszczefi nie Wliczanych do pojemnosci zakladu do Wymogow cel mieszkalnych, W Wypadku Wykorzystania miejsc zakwaterowania W dodatkowych celach mieszkalnych osadzonych 'mozna umiescié na czas okreslony W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na 1 osobe Wynosi mniej niz 3 m2. Podniesé nalezy, ze opisane Wyzej procedury byly stosowane W Areszcie Sledczym W Radomiu, a pobyt W celach przeludnionych by} uzasadniony przepelnieniem jednostki i zostal okreslony czasowo Zarzadzeniami Dyrektora Wydanymi na Wskazanej podstawie normatywnej. W tym miejscu nalezy zauwazyé, iz Wprawdzie Wyrokiem z dnia 26 maja2008 roku W sprawie SK 25/07 Trybunal Konstytucyjny uznal przepis art. 248 kkw za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak rownoczesnie nalezy Wskazaé, iz orzekajac o niezgodnoéci z Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej powolanego przepisu, W punkcie II Wyroku Trybunal Konstytucyjny okreslil moment utraty jego mocy Wiazacej, stanowiac, iz przepis art. 248 kkW traci moc obowiazujaca z up1yWem 18 miesiecy od dnia ogloszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Ogloszenie powolanego orzeczenia Trybfinalu Konstytucyjnego nastapilo W dniu 5 czervvca 2008 roku (Dz.U. Nr. 69, poz. 620), a zatem przepis art. 248 kkW utracil swoja moc z dniem 5 grudnia 2009 roku‘. W swietle powyzszego nalezy zatem uznaé, iz skoro powod przebywal W jednostce do 15 kwietnia 2008 roku, przedmiotowe zarzadzenia Dyrektora Aresztu Sledczego W Radomiu, zostaly Wydane na podstawie powolanego przepisu przed ta data, zatem oznacza to, ze sa zgodne z obowiazujacym prawem i jako takie nie moga byé uznane za czyn niedozwolony. Ponadto nalezy dodac, iz W orzecznictwie Wskazuje sie, iz Wprawdzie umieszczenie skazanego W celi, W ktorej przekroczone byly Wynikajace z art. 110 § 2 kkw normy metrazowe, moze byé uznane za naruszenie godnoéci iprawa do prywatnosci, to jednak samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarczajaca podstawa do uwzglednienia zadania zasadzenia zadoséuczynienia (por. Wyrok SA We Wroclawiu z dnia 6 grudnia 2007 roku, IACa 499/07, OSAW 2009/2/128, Wyrok SN z (dnia 2 pazdziernika 2007 ' NWBJSZY dvkvment wydano na wnlosek ............ 13 w tryble uktgvvyz dnia 6 wrzesnla 2001 roku 0 dostgple do /nformacllipubllcznel (Dz.U. Nr112, poz. 198) g
--- STRONA 16 ---
roku II CSK 269/07 OSNCZD 2008/3/75). Dla ustalenia, czy osadzenie odbywalo sie W niegodziwych i nieludzkich Warunkach, konieczna _ jest bowiem ocena caloksztaltu Warunkow odbywania kary pozbawienia WO1I1OSC1. Podniesé nalezy, iz rowniez W Wyroku z dnia 28 Iutego 2007 roku W sprawie V CSK 431/06 (OSNC 2008/1/13), Sad Najwyzszy stanal na stanowisku, iz odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa za naruszenie dobr osobistych osadzonego W zakladzie karnym Wynika nie z samego odbywania kary W przeludnionej celi, ale musza tez W tym zakresie zaistnieé inne dolegliwosci, takie jak np. nie oddzielenie urzadzefi sanitarnych od reszty pomieszczenia, nie zapewnienie Wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania. Warunki bytowe i sanitarne W celach mieszkalnych W AS W Radomiu powod miai zapewnione zgodnie z przepisami prawa. W kazdej celi W ktorej przebywal poW6d znajdowala sie odpowiednia ilosé Iozek itaboretow do ilosci osadzonych oraz pojemniki na rzeczy skazanych, szafkazywieniowa, szaika toaletowa. Kazdy osadzony W ty powod otrzymywal érodki higieny, srodki czystosci, zestaw stolowy, posciel, reczniki, koce. W kazdej celi mieszkalnej znajdowal sie kosz na smieci. W celach trzyosobowych znajdowaly sie zabudowane na trwale kaciki sanitarne od podlogi do sufitu. Kaciki zamykane sa drzwiami przesuwanymi, ktore sa szczelne. W kaciku sanitarnym znajduje sie umywalka z Woda ciepla, zimna oraz WC. W celi znajduje sie miska, Wiaderko do prania rzeczy osobistych. Wentylacja W celi jest grawitacyjna, jest sprawna, co roku jest sprawdzana przez A s1_uzby kominiarskie. Powod mia1 W AS W Radomiu rowniez dostep do zajeé KO i sportowych. W kazdym oddziale znajduje sie kompleks éwietlicowy tj. czytelnia, swietlica ogolna, silownia. Do dyspozycji jest sala gimnastyczna. W porze Ietniej osadzeni moga korzystaé z boiska sportowego. Powod mial mozliwosé korzystania z zajec kulturalnooswiatowych W Wymiarze jednej godziny dziennie oraz z zajeé na hali sportowej okolo 1 godziny tygodniowo. Jezeli osadzony nie Wyrazal" checi do korzystania z zajeé Wowczas nie Wychodzil do kompleksu kulturalnooswiatowego. W tym kompleksie znajduja sie cztery pomieszczenia na kazdym oddziale. W zaleznosci od zainteresowafi powodmogl sie udaé do jednej z tych sal. Powéd otrzymywal Nlnlelan dokument wydano na wnlosak ................ W 1ryb1e ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 14 0 dastpple do Infomwacll publlcznal (Dz.U. Nr 112, poz. 1198)
--- STRONA 17 ---
, I m I 1 1 \ 1’ \\ trzy posilki dziennie. W sprawie brak bylo zatem podstaw do przypisania jakichkolwiek istotnych uchybiefi po stronie pozwanego. W przewazajacej mierze zarzuty powoda odnosily sie jednak do doznanego W czasie pobytu W Areszcie Sledczym W Radomiu urazu prawego stawu kolanowego, nie zapewnieniu mu W Areszcie Wlasciwej opieki medycznej, co doprowadzilo do poglebienia ograniczefi ruchowych powoda i bolu kregoslupa, co moze doprowadzié do sytuacji, ze powod zostanie inwalida bez mozliwosci podjecia pracy i bez mozliwosci uzyskania swiadczenia rentowego. Z powyzszymi zarzutami powoda nie sposob sie zgodzié. Powod podczas odbywania kary pozbawienia Wolnosci mial zapewniony dostep do stalej opieki medycznej. Zdaniem Sadu powod nie Wykazal Wszystkich przeslanek koniecznych do zaistnienia odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa, a to na nim“ — zgodnie z trescia art. 6 k.c. — spoczywal ciezar udowodnienia faktow, zktorych Wywodzil skutki prawne. W pierwszej kolejnosci nalezy Wskazaé, iz poW6d nie udowodnil, by szkoda, ktorej doznal, miala byé Wynikiem bezprawnego dzialania (Iub zaniechania) funkcjonariuszy sluzby Wieziennej pozwanego. Wymaga bowiem podkreslenia, iz pozwany nie mogl ponosié odpowiedzialnoéci jedynie z tego tytulu, ze na terenie Aresztu Sledczego powéd doznal urazu kolana, lecz Wylacznie za ewentualne zaniedbania organizacyjne, ktore moglyby stanowié przyczyne zaistnienia zdarzenia Iub spotegowania jego skutkow. Na Wstepie nalezy zwrocié uwage na rozbieznosci W tym zakresie W zeznaniach powoda a faktach Wynikajacych z ksiazki zdrowia powoda. Powod zeznal, iz grudniu 2007 roku idac na spacer podziemiami Aresztu Sledczego W Radomiu, poslizgnal sie na umytej, mokrej podlodze i skrecil noge W stawie skokowym. Z zebranego W sprawie materialu dowodowego, W tym ksiazki zdrowia powoda Wynika zas, iz W dniu 30 listopada 2007 roku powéd zglosil lekarzowi, ze W dniu poprzednim tj. 29 listopada 2007 roku doznal urazu kolana prawego, poniewaz krzyWo stanal i odczuwa bol stawu kolanowego. W badaniu lekarskim nie stwierdzono ograniczenia zakresu ruchomoéci ani obrzeku tego stawu. Zlecono RTG stawu kolanowego prawego, konsultacje ortopedyczna, oraz Naproxen 2 X 1 tabletka. Zgodnie z zaleceniem zaplanowano konsultacje ortopedyczna na Nlnlalszy dokument wydano na wnlosek ............... 1 15 . wtryble ustavw 2 dnia 15 wrzeénla 2001 roku 0 dostgpie do loformacjlpubllcznel (Dz.U. 1\1r 112, poz. 1198)
--- STRONA 18 ---
dziefi 4 grudnia 2007 r. (Wpis W ksiazce zdrowia powoda z 3 grudnia 2007 r.). Wykonane badanie RTG stawu kolanowego prawego nie Wykazalo zmian patologicznych. Zglaszanych przez powoda dolegliwosci bolowych prawego kolana nie Wiazano z urazem tej strefy ukladu narzadu ruchu i stosowano postepowanie Iecznicze adekwatne do diagnostyki opartej na badaniu fizykalnym (Wpis W ksiazce zdrowia powoda z 17 grudnia 2007 r.). Powéd W dniu 15 stycznia 2008 roku by1 konsultowany przez Iekarza specjaliste W poradni UrazowoOrtopedycznej Szpitala Specjalistycznego W Radomiu, gdzie stwierdzono dolegliwosci stawu kolanowego prawego od 4 tygodni, staw kolanowy prawy stabilny bez Wysieku, pelnyg zakres ruchomosci, W trakcie badania chod Wyraznie utykajacy. 18 Iutego 2008 r0ku_ powod g by1 skierowany ponownie na kontrolne konsultacyjne badanie ortopedyczne i utrzymano W dalszym ciagu postepowanie Iecznicze oparte na badaniu fizykalnym (Wpisy W ksiazce zdrowia powoda z 18 lutego, 6, 11, 14 marca 2008 r.). W czasie pobytu W AS W Radomiu powod zglaszal kilkakrotnie bole stawu kolanowego, Wielokrotnie odmawial jednak przyjmowania lekow. W dniu 2 “kwietnia 2008 roku otrzymal kule Iokciowe celem odciazenia koficzyny prawej. Powéd W czasie pobytu W AS W Radomiu skladai skargi pisemne dotyczace roznych aspektow opieki medycznej, ktore W postepowaniu Wyjaéniajacym zostaly uznane za bezzasadne. W dniu 14 kwietnia 2008 roku zostal przetransportowany do Aresztu Sledczego Warszawa Mokotow, gdzie byl Ieczony W Oddziale Ortopedii i Traumatologii Aresztu Sledczego Warszawa Mokotow, a W dniu 28 listopada 2008 roku u powoda Wykonano zabieg artroskopowy. Powolany W sprawie biegly chirurgortopedatraumatolog W G , na podstawie dokumentacji znajdujacej sie W aktach niniejszej sprawy, W tym ksiazki zdrowia, powoda oraz badaniu powoda, W swojej opinii nie stwierdzil zadnych nieprawidlowosci W Ieczeniu i diagnozowaniu schorzefi powoda przez Wiezienna, sluzbe zdrowia W Areszcie Sledczym W Radomiu. W opinii biegly Wskazal, ze jak Wynika z analizy dokumentacji medycznej podczas pobytu powoda W Areszcie Sledczym W Radomiu stosowano postepowanie Iecznicze adekwatne do diagnostyki opartej na badaniu fizykalnym (wpis z 17 grudnia 2007 r.) oraz ze rowniez . Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek zoma.U..Z..L.|.5...Z.U1§................. 16 W tryble ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostapie do Inlormacll publlcznal _ (Dz.U.Nr112,poz.1198)
--- STRONA 19 ---
specjalistyczna konsultacja powoda W Poradni OrtopedycznoUrazowej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego i Wykonane tam badanie fizykalne powoda, z uzupelnienicm badaniem dodatkowym W postaci interpretacji zdjecia RTG prawego kolana Wykonanego 4 grudnia 2007 roku, uzasadnialo kontynuacje Ieczenia powoda W Areszcie Sledczym W Radomiu adekwatnie do obrazu chorobowego opartego na badaniu fizykalnym. Zdaniem Sadu z przedmiotowej opinii bieglego mozna Wywiesé konkluzje, ze powod byl Ieczony W Areszcie Sledczym W Radomiu prawidlowo i adekwatnie do schorzefi, ktore diagnozowano W oparciu o przeprowadzane badania oraz zgodnie ze Wskazaniami Iekarzy specjalistow z Poradni Ortopedyczno Urazowej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego W Radomiu. Wymaga podkreélenia, ze powod byl kierowany na specjalistyczne konsultacje W zwiazku ze zglaszanymi dolegliwoéciami bolowymi kolana oraz mial Wykonany zabieg operacyjny artroskopie prawego kolana 28 listopada 2008 r. W Oddziale Ortopedii i Traumatologii Aresztu Sledczego — Warszawa Mokotow. Reasumujac nalezy stwierdzié, iz majac na uwadze Wynik przeprowadzonego postepowania dowodowego oraz uwzgledniajac caloksztalt okolicznosci sprawy brak by1o podstaw do przyjecia odpowiedzialnosci pozwanego oraz zasadzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych zwiazanych z Warunkami odbywania kary, W tym zlej opieki medycznej. W tym~ miejscu Wymaga rowniez podkreslenia, iz W orzecznictwie Sadu Najwyzszego ugruntowany jest poglad, zgodnie z ktorym sad nie ma obowiazku zasadzania zadoséuczynienia W kazdym przypadku naruszenie dob osobistych (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006 r. II PK, 245/05 OSNP 2007/78/ 101). Zadoséuczynienie bowiem ma zawsze charakter fakultatywny, zalezy od uzfiania i oceny Sadu konkretnych okolicznosci sprawy (tak SN W Wyroku z dnia 27 sierpnia 1969 r., I PR 224/60, OSNCP 1970, nr 6, poz. 1 1 1). Zdaniem Sadu poW6d nie Wykazal W niniejszym postepowaniu, aby pozwany swoim dzialaniem naruszyl jego dobro osobiste W postaci godnosci osobistej. Pozbawienie Wolnosci _ jest kara za sprzeczne z prawem Nlnlejszy d01<’umen1w;dan0 na wnlosek z dnIa....U. .............. 17 w tryhle ustawy z dn1a_6wrZe§nIa 2001 roku . 0 doslgple do informaoilpubllcznal (DZ.U.1\1r112,poz.1198) ‘ %
--- STRONA 20 ---
postepowanie. Osoba skazana na tego rodzaju kare musi mieé éwiadomosé ograniczefi, jakie Wiaza sie z izolacja i zobowiazana jest do znoszenia rygoru dnia codziennego W jednostce penitencjarnej, zgodnie z obowiazujacymi W tym zakresie regulacjami prawnymi zawartymi W Kodeksie karnym Wykonawczym, stosownych rozporzadzeniach i decyzjach dyrektora jednostki penitencjarnej. W ocenie Sadu dzialania pozwanego by1y dokonywane W ramach obowiazujacego porzadku prawnego. 1 _ Majac powyzsze na Wzgledzie Sad powédztwo powoda uznal za bezzasadne i dlatego W punkcie I Wyroku orzekl o jego oddaleniu. Na zasadzona W punkcie drugim Wyroku od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa — Aresztu Sledczego W Radomiu kWote 3.600 21 zlozyly sie koszty zastepstWa'procesoWego Aresztu przez radce prawnego. Wysokosé tych kosztow ustalono zgodnie z trescia § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie oplat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafxstwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ze zm.). . W punkcie II Wyroku — na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.:' Dz. U. 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z_ pozn. zm.) W zW. z § 6 pkt 6 W zW. z § 2 ust 3 W zW. z § 19 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie oplat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sad zasadzil od Skarbu Pafistwa — Sadu Okregowego W Radomiu na rzecz adwokat E K " kWote 3.600 z1 z podatkiem VAT tytulem nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu. Z uwagi na trudna sytuacje materialna powoda, ktory" obecnie nie posiada majatku i jest pozbawiony dochodéw, na podstawie art.‘ 102 kpc, W punkcie III Wyroku Sad nie obciazyl go kosztami procesu. S zdnla........ ............... 1 mgr Momka Grzyb wtryble ustawy z dn1a 6 wrzeénla 2001 roku 0 dostgple do lniormacllpublicznej (Dz.U. Nr112,poz.1198) / . . . . .. . .. ._ . _...._....._._.__.,.... . . .__... . .;____ _ _ __ .., *1" > J'X§"%:¢ / I A .. .11,‘~91:1., ,~. ~.1,>1,’~,.5(3~ 1 fl?’j;§1T&.'5a11 N9 Wvsinule ,1: ‘ 7’ "1. ‘.1. w1a$ciwY(e) podpis(y) S. ‘ » ' ‘ ‘ ' oovw Nlnlelszy dokument wydano na wnlosek " W R 19% _ SEKRET Z 1
--- STRONA 21 ---
1 1 1 1 I 1 2 1 1 E I I 1 1 5 2 1 1 IACa198/13 Uzasadnienie do pkt H Wyroku Sadu Apelacyjnego W Lublinie z dnia 3 lipca 2013r. Sad Apelacyjny przyzna1 pelnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzedu wynagrodzenie W kwocie 120z1stosoWnie do § 13 ust.1 pkt 2 i § Ilpkt 25 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia28 Wrzeénia 2002r. W sprawie oplat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz.U. z 2013r. poz. 461). Minimalne wynagrodzenie W sprawie o zadoééuczynienie zwiqzane z wanmkami Wykonywania kary pozbawienia WO1l‘l0SC1 Wynosi 120z1 z czego 75% stanowi kwota 90z1, a po powiekszeniu o 23% podatku VAT 1 10.7021. Z uwagi na to, iz Wynagrodzenie adwokata W postepowaniu apelacyjnym nie moze byé nizsze niz 12021, Sad Apelacyjny zasadzii na rzecz pelnomocnika powoda kwote 12021. 1 Z tych Wzgledéw orzeczono jak W sentencji. B 9 W r. Na oryg1nu\e wiusciwfle) P°dP'$(Y i QT.;J 7 ~., 4' sEwwnA;usoomN " mgr Moniiaa Gmyfi» Nlnlejszy dokument wydano na wnlosek .11.....u..2._1.1s..1111.............. wtryble ustawy 2 dma 3 wrze§n|a 2001 roku 0 dostpple do mformac/Ipublicznej (Dz.U.Nr112,poz.1198) \I 919 ofi ’ p _ V 1*" 1:1’ ,§_. an 1;: '2 qfiyfyi’ 04’ ‘ /U 0 \
--- STRONA 22 ---
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 roku Sad Apelacyjny W Lublinie W sprawie 0 sygnaturze akt I ACa 198/13 oddalil apelacje powoda N ~ B (punkt I), przyzna1 od Skarbu Pafistwa Sadu Okregowego W Radomiu na rzecz adw. E I 3 K , — P /1* Wynagrodzenie za pomoc prawna udzielona z urzedu powodowi W postepowaniu apelacyjnym W kwocie 120 z1otych brutto (punkt II wyroku) oraz zase1dzi1 od powoda N B »~ 3 na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwote 120 ziotych tytulem kosztéw postepowania apelacyjnego (punkt HI Wyroku). Od powyzszego rozstrzygniecia W zakresie punktu II Wyroku zazalenie W dniu 8 lipca 2013 roku z1oZy1 pehiomocnik powoda, zarzucajac obraze przepiséw rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 roku W sprawie opIat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocygprawnej udzielonej z urzedu, ktora miaIa istomy Wpiyw na tresé zaskafzonego postanowienia, a mianowicie § 2 ust. 13 W zw. z § 13 ust. 1 pkt 2"o'raz*§ 6‘ 6,_»tego rozporzadzenia. W konsekwencji wniosi 0 zmiane zaskarzonego 'p_ostanoWienia i zasadzenie od Skarbu Pafistwa na rzecz pelnomocnika powoda kosztow pomocy prawnej udzielonej z urzedu za postepowanie przed Sadem II instancji, ktore nie zosta1y oplacone ani W caioéci ani W czeéci Wedlug norm przepisanych, to jest W Wysokoéci 2.700 zlotych netto Wraz z naleznym podatkiem VAT od tej kwoty. W uzasadnieniu zazalenia pelnomocnik powoda wskaza1, ze stosownie do Wartoéci przedmiotu zaskarzenia Wynoszacej 100.000 ziotych, nalezna mu kwota wynagrodzenia powinna Wyniesé zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 W ZW. z § 6 pkt 6 oraz § 2 ust. 3 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 roku W sprawie 0pIat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej N|nle)szy dokumem wydano na wnlosak . ....... ..... Wiryble us1awy_z dnla 8 wrzeénla 2001 roku 0 d05I§pI6 do fnforn_1ac[I publicznej (Dz.U.Nr112,p0z.1198)
--- STRONA 23 ---
3 B udzielonej z urzedu kwote 2.700 z1otych netto podwyzszonej 0 nalezny podatek VAT. W odpowiedzi na zazalenie z dnia‘22 lipca 2013 roku pozwany Wniosl o oddalenie zazalenia i zasadzenie kosztow postepowania zazaleniowego Wedhig norm prawem przepisanych. Powéd podkreslil, ze na podstawie § 11 ust. I pkt 25 poWoIyWanego rozporzadzenia W sprawach 0 odszkodowanie Iub o zadoséuczynienie zwiazane z Warunkami Wykonywania kary pozbawienia WOIIIOSCIILI1) tymczasowego aresztowania stawka minimalna Wynosi 120 zlotych. Z kolei W myél §' 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia stawki minimalne Wynoszq za prowadzenie sprawy W postepowaniu apelacyjnym przed sadem apelacyjnym — 75% stawki minimalnej, a jezeli W pierwszej instancji nie prowadzil sprawy ten sam adwokat — 100% stawki minimalnej, W obu przypadkach nie rrmiej niz 120 z1otych. Sqd Apelacyjny zwazyl, co nastepuje: , Zazalenie jest zasadnetylkow nieznacznej czesci. 3 Na mocy § 1 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 3 lutego 2012 roku zmieniajacego rozporzqdzenia W sprawie op1at‘ za czymoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. z 2012 roku, Nr 150) dodano W .§ 11 W ust. 1 punkt 25 stanowiacy, iz W sprawach 0 odszkodowanie Iub o zadoééuczynienie zwiqzane z Warunkami Wykonywania kary pozbawienia WO1Il0SC1 lub tymczasowego aresztowania stawka minimalna Wynosi 120 z1otych. Do spraw Wszczetych przed dniem Wejécia W zycie rozporzadzenia stosuje sie przepisy dotychczasowe do czasu zakoficzenia postepowania W danej (§ 2 rozporzadzenia zmieniajqcego). ' W przedmiotowej sprawie " zgodnie z przepisem intertemporalnym W postepowaniu dmgoinstancyjnyin nalezy stosowaé przepisy rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci 'W, sprawie op1at za czynnoéci adwokackie oraz yiilnlelszy dokumant wydano na wnlosek I ll 7 LI S. Z1113 ' z dnia........................................... w1ryb1e ustawy z dnia 6 wrzeénla 2001 roku 1 0 dostgple do lnlormaoll publlaznal (Dz.U.Nr112,poz.1198)
--- STRONA 24 ---
Nlnlejszy do1<'umen1wydano na wnlosek zdnla.... ............. w tryblo ustawy z dnia 5 wrzeénla 2001 roku 4 ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzedu W brzmieniu obowiqzujacym po Wejéciu W Zycie nowelizacji zdnia 3 lutego 2012 roku, a zatem okreélié minimalna stawke W tej kategorii spraw na 120 ziotych. Stosownie do tresci § 13 ust. 1 pkt 2 rozporzadzenia z dnia 28 Wrzesnia 2002 roku, przyznane peinomocnikowi powoda Wynagrodzenie za pomoc prawna udzielona z urzedu W postepowaniu apelacyjnym powinno Wyniesé 120 ziotych i stosownie do treéci § 2 ust. 3 rozporzadzenia WIIDIO byé podwyzszone 0 stawke podatku od towaréw i usIug przewidziana dla tego rodzaju czynnoéci W przepisach 0 podatku od towaréw i uslug, obowiazujaca W dniu orzekania Q tych opiatach, to jest o stawke 23%. Tym samym, prawidiowe rozstrzygniecie, jakie p0W1I1Il0 zapasé W przedmiotowej sprawie Winno przyznawaé od Skarbu Panstwa — Sadu Okregowego W Radomiu na rzecz adw. E K — P ' I Wynagrodzenie W kwocie 147,60 zlotych tytu1em kosztéw nieop1aconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu W postepowaniu apelacyjnym (W tym podatek od towaréw i ushig W Wysokoéci 27,60 ziotych). W poz0sta1ym zakresie zazalenie podlegalo oddaleniu, gdyz dochodzona kwota 2.700 zlotych brutto Wobec zmiany obowiazujacych przepiséw, na ktérq wskazano W poprzedniej czeéci uzasadnienia, byla znacznie zawyzona. Z uwagi na trudna sytuacje materiahqa powoda o kosztach postepowania zazaleniowego Sad Apelacyjny rozstrzygnai W oparciu o alt. 100 zd. 2 W zw. z art. 102 k.p.c. Majac na uwadze powyzsze okolicznoéci oraz treéé art. 386 § 1 k.p.c. i art. 385 k.p.c. W zWia,zku z art. 397 § 2 k.p.c. Sad Apelacyjny orzekI, jak ~.___ A W sentencji. » ___. . g,0WY_# _ Nu oryginule. / w1ué<:1wv(<=) P°dP'$(Y) '~~* ' I, SE mgr M81. lac Gmyb $8“ 9*, or _1;‘, {_ 6‘ 00 '»’ 4/ W8“ o dostgpie do fnformac/I publicznej ~ (Dz.U.Nr112,poz.1198) I I
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Radomiu#IC 1214/09#art. 448 kc.#art. 24 kc#art. 448 kc#art. 248 § 1 kkw#art. 23 kc#art. 24 § 1 kc#art. 417 § 1 kc#art. 445 kc#art. 24 kc.#art. 10 ust. 1 Miedzynarodo#Art. 3 Europejskiej#art. 8 tej#art. 248 § 1 kkW#art. 248 kkw#art. 2 Konstytucji#art. 248 kkW#art. 110 § 2 kkw#art. 6 k.c.#art. 29 ust. 1 ustawy#art. 102 k.p.c.#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 385 k.p.c.#art. 397 § 2 k.p.c.