Postanowienie IC 1161111 WYROK W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IC 1161111 WYROK W‘ IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na pnriszewie ustawy 2 dnia 6.09.2001 r. 0 dnstgpie d0 IJ'1§0F|"I’;ECj|i pa.~biicz1:ej [)1 U. I12 pnz. 1195 2 péén. 2m. pmemazann mrnrmaci¢ pubticznq w forrnie Gokumeniu lub w Farmie prz&hv{:rz0r.ej Sqd Okrggowy w Warszawie Wydzia1 I Cywilny iT|i$ i nazwisko vmioskudawcy “' S“*““‘i° ‘ adres \'moskoiiawcy Dnia 29 marca 2013 roku Przcwodniczaglyl SSO Andrzcj Kurykek Protokolantt st. sekretarz sadowy Monika Olszewska po rozpoznaniu w dniu 21 mama 2013:‘, w Warszawic na rozprawie K sprawy z powédztwa I. B. i Z. M. przxzciwko Skarbowi Pafistwa rfiprezentowancmu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 0 udszkodnwanie I oddala. powédztwo; II OdSEQp1.1_jC od obciqzania powédék obowiagzldcm zwrotu pozwancmu kosztéw procesu. IC 1 161f1 1 UZASADNIENIE W pozwic wnicsionym W dniu 12 lipca 2007 roku powédki I. B. i Z. M. dornagaly siq zasqdzcnia od pozwancgo Skarbu Pafistwa —MinisIra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidamie kwoty 3 630 688 z1wra.z 2: odsetkami ustawowymi, liczonymi od tej kwoty od dnia 31 sicrpnia 2005 roku do dnia faktyczncj zapkaty. Ponadto powéclki wniosly 0 zasqdzenie na ich rzecz kwoty 28 800 zl tytuiem zwrotu kosztéw zastegpstwa proccsowcgo. _ W uzasadnicniu pozwu powédki wskazaly, ii kwota dochodzona pozwem ma byé zasqdzona tymlem odszkoclowania za szkodq pnniesicna,_ wskutck wydania niezgodncj z prawem decyzji Ministra Rolnictwa 2 dnia 31 siclpnia 1970 roku W sprawie przej Qcia na w%asn0§é Pafistwa nieruchornoéci obcjmujagzej parcels nr {...), (...), (...)i (...)o lqczncj powierzchni 0,2345 ha vwraz ze znajduj apymi si@ na tej nicmchomoéci mlyncm clcktrycznym i przylcglymi zabudowaniami oraz urzqdzeniami, poloizoncj w S., powiat B.. Pozcw zostal zarej sstrowany w repertorium pod sygn. akt I C 547107 fpozew k. 2Sf. .  Zarzqdzeniem Przcwodniczapego 2 dnia 27 sicrpnia 2007 roku pozcw zostzfi zwrécony wobec nieuzupcinicnia przez powédkijego brakéw forlnaln}‘ch fzarzzgdzenic k. 1201'. W piémie z dnia 13 wrzcénia 2007 roku powédki wni0s1y 0 zarejcstrowanie sprawy pod nowg sygnaturq. Ponadto zmodyfikowaky Zqdanie pozwu i wniosiy 0 zasqdzcnie od pozwancgo Skarbu Pafistwa — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz kazdej z powédek kwoty po 1 815 344 21 wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi 0d tych kwot od dnia 31 sierpnia 2005 roku do dnia faktyczncj zaplaty oraz kosztami zastqpstwa procesowego w kwooic 14 400 2% na rzccz kaidej z powédck. W uzasadnieniu zrnodyfikowancgo pozwu powédki wskazaly, it sq spadkobierczyniami Z.i A. I1., wlaécicicli nicruchomoéci obejmujqcej parcele nr (...), (...), (...]i (...) 0 lapznej powierzchni 0,2345 ha, potozonej w S., powiat B.. Jako podslawq prawnq clochudzonego roszczcnia powédki wskazaly przepis art. 417' § 2 kc i podah/, iz na Zqdanc kwoty skiadgiq sic; odszkodowanic za szkodq rzeczywista_w postaci zwrotu wartofici gruntu wraz z zabudowaniami, zwrotu wartoéci maszyn i urzqclzefl oraz zwrotu utraconych korzyéci /pismo k. I22127/. 4 Pozwany Skarb Pafisiwa reprezentowally przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowicdzi na pozew z dnia 14 grudnia 2007 roku w pierwszcj kolejnoéci Wniésl 0 odrzucenie pozwu, zaé w przypadku niouwzglqdnienia powyzszego wniosku wniésl 0 oddalcnie powédztwa i zasagizenie kosztéw zastgpstwa procesowcgo. W uzasadnieniu swoj ego stanowiska pozwany wskazah £2 w ninicjszcj sprawie znajdujc uastosowanic przepis art. 160 kpa, w zwiqzku z powyzszym skoro powédki nie vvyczcxpaly administracyjncgu trybu dochodzcnia roszczefi odszkodowawczych, to zachodzi tzw. czasowa nicdcpuszczalnoéé drogi sqdowcj, skutkuj qca odrzuccniem pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt I kpc. W przypadku ndmowy odrzucenia pozwu i uznania, ii: art. 160 kpa nie ma zastosowania w niniej szcj sprawie, pozwany podniési zarzut przcdawnienia oparty na przepisie art. 442 § 1 zd drugic kc. Pozwany wskaza1, tcz, ii wydanie decyzji nicwa.zn0éciowej1p1zcz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nznacza, iz najcj mocy —ze skutkicm ex tunc zostala xwycliminowana 2 obiegu pravmcgo decyzja 0 przcjqciu nieruchomosici na wlasnoéé pafistwa. Tym sarnym rnocq wfw orzeczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z0sta1 przywrécony stan faktyczny istnicjgcy przed wydanicm wadkiwcj dccyzji, a wigs ' nicruchomoéé winna staé sig wlasnoéciq ich pierwotnych wtaécicieli, wzglqdnic ich nastqpcéw prawnych. Pozwany wskaza%, iz powéclki nie wyI<aza1y istnienia normalncgo zwiqzku przyczynowego pomigdzy wadliwq decyzjq a dochodzonq szkodq. Ponadto pozwany podniésh i2 --- STRONA 2 --- powodki nit: zachowzfiy prawa do roszozenia odszkodowawczcgo 2. tytulu utraconych korzyéci,‘ poniewaz roszozcnic to nicjcst przxawidziane W przepisic art. 160 kpa fodpowicdi na pozcw k. 1411501. Postanowienicm z dnia 04 1utcgo'2008 roku Sad Okrogowy W W. oddalil Wniosck pozwancgo Skarbu Pa!istwa~ Ministra Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi W przfrdmiocie odrzucenia pozwu I postanowicnic k. 1621641'. Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 roku Sad Okrogowy w W. Wpl11'l1(C16 I oddalil powédzlwo, W punkoie II odstapfl od obciagzania powédek zwrotcm kosztow Z&51IQ]3S1£W& procesowego na rzccz pozwancgo oraz W punkcio Ill nieuiszozone przcz powodki koszty sadowe przej a1 na rachunek Skarbu Pafistwa fwyrok k. 3151’. Na skutck apclacji powédck Sad Apelacyjny W W.Wyr0kiem z dnia 16 czcrwca 2011 roku W sprawie o sygn. akt I ACa 566110 uchy1i1 zaskarzony Wyrok W punkcie I co do kwoty 988.014 z1wraz z ustawowymi odsetkarni oraz W pkt II i III i W tcj czqéci przekazal sprawq Sadowi Okrogowemu W W. do ponowncgo rozpoznania, pozostawiajac temu Sadowi rozstrzygniooic 0 kosztach instancji odwolawczcj oddalaiac apclacjaw pozostalcj czqéci. W pisomnym uzasadnieniu vsyroku Sad Apclacyjny wskaza1, iz Sad Okrqgowy blqdnie przyjah it odzyskanie wlasnoéci przedsiobiorstwa éwiadczy o tym, Ze powodki nic poniosly na skutek wydania wadiiwej decyzji administracyjnej Zadnej szkody naruszaj ac W ten sposdb art. 361 § 2 k.c. Sad Apclacyjny wskazah i2 bla_d w subsumpcji popctniony przez Sad Okrqgowy polega na niew1a§ciwy1n okroéioniu zakrcsu skutkow prawnych wynikaj acych z tego przopisu w rozpoznawanej sprawie. Sad Apclacyjny podniési, fie stwierdzenie niewaznoéci decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 31 sierpnia 1970 roku nie oznacza bowiem przywrocenia I. B.i Z. M.ta.kicgo‘ samego stanu majatku, jaki istnial przcd Wyrzadzeniem szkody. W sytuacji cwcntualnej utraty czqéci rzeczy ruchomych, stmiowiacych wyposazonie m1yna, ich zuiyoia lub uszkodzcnia, jak rownioi uszkodzcnia budynkéw poszkodowanym przyslugujo prawn Zqdania odszkodowania picnioznego odpowiadajqoogo wysokoéci poniosionej szkody. Sad Apclacyjny podniosi, i7’. Sad Okrqgovqw W tym zakrosic: nic poczynil Zadnych ustalcfi stanu i wartoéci odzyskanego przez apelujace mienia. Ponadto wskazah i’/L Sad Okrqgowy nic 1'ozpozna1wniosku dowodowogo 0 dopuszczenie dowodu 2 opinii bioglego do spraw wyccny majqtku zgmszonego przez powédki w cclu ustalenia Wartoéci szkody rzeczywistcj, nic occnil matorialu dowodowogo W postaci dowodow z dokumentéwprywatn}/ch opinii rzoozoznawcéw i notatki z Wizji lokalncj. Sad Apclaoyjny podniésl rowniez, it Sad Okrogowy Wadliwic zastosowai art. 361 § 1 k.c., stwierdzaj ac, i2 decyzja 1\/Ijnistra Rolnictwa 2 dnia 31 sierpnia 1970 roku nic stanowi przyczyny doznanej przez powodki szkody, skoro utracily one lub ich poprzednicy prawni prawo Wlasnoéci mlyna jut W Wyniku wydania orzeczenia Ministra Handlu Wewngtrzncgo z dnia 14 listopada 1950 roku 0 przejgciu na w1asno§é palistwa przedsiqbiorstwa pn. (...). Wskaza1, ii Wbrow blqdnomu stanowisku Sadu Okrqgowego Wydanic przcz Ministra Rolnictwa decyzji 2 dnia 31 sierpnia 1970 roku spowodowalo zmianq; W sytuacji powédek, poniewaz W dacie Wydania tcgo orzcozcnia Skarb Paflstwa nie mial tytulu prawnogo do przedsiQbiorstWa, chociaz nadalje posiadai. Orzoczcnicm z dnia 19 lipca 1953 roku Minister Przemyshl Spoiywozogo i Skupu, orzeld o uchyleniu orzeczenia z dnia 14 listopada. 1950 roku. Oznacza to, it dopiero decyzja Ministra Rolnictwa z dnia 31 sierpnia 1970 roku pozbaWi1a 1. B.i Z. M.praWa w1asno§ci rnionia i taki stan i'stnia1 at do chwili, gdy dccyzja nadzoroza stala $16 ostateczna. Powyzszc biqdy zdaniern Sadu Apelacyjnego skutkowaiy niorozpoznanicm istoty sprawy w rozumieniu art. 384§ 4 kpo W zakrcsic roszczenia 0 zap1at@ odszkodowania za szkodo rzeczywista w wysokoéoi 988.014 21 fapclacja powédek k. 341347, Wyrok k. 397, uzasadnionie k. 405411.’. W piémio procesowym 2 dnia 29 rnarca. 2012 roku pslnomocnik powédck podlrzymai Zadanie pozwu co do zasadzonia kwoty 983.014 21 W ten sposéb, is Wni6s1o zasadzcnic od pozwancgo Skarbu PalistwaMinistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ria rzooz powédki 1. B. kwoty 494.007 Z1 Wraz z ustawowymi odsctkami od dnia 31 sierpnia 2005 roku do dnia zap1aty oraz kwoty 14.400 Z1 tytulom zwrotu kosztow zastgpstwa proccsowcgo oraz na rzecz powodki 1. M. kwoty 494.007 21 Wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia 31 sierpnia 2005 roku do dnia zapiaty oraz kwoty 14.400 21 tytuiom zwrotu kosztow zastqpstwa procesowego fpismo k. 423 4251’. W daiszym toku post:gpowania strony podtrzyrriywaly swojc stanowiska w sprawie, 2 Tym, Ze pe1nomoonik powodck na rozprawie W dniu 21 marca 2013 roku sprccyzowal, ii szkoda W)’1‘Z8cC1Z01'13, powodkorn poWsta1a w dniu 21 kwiotnia 1951 roku. Przedstawicici pozwanogo nalorniast wskaza1, ii brak jest zwiazku przyozynowego pomiodzy Szkoda, a zdarzenicmjawyw01uja_cyn1, ponadto podniésl zarzut niewykazania przcs1a.nki bozprawnoéoi dzialania oraz zarzut przedawnienia /pismo proocsowo powoda k. 646, pismo proocsowo pozwanego k. 522524, k. 648~651, protokol rozprawy k. 652653/' . Ponownie rozpoznaj ac sprawg Sad Okrggowy ustalil nastgpujqcy stall faktyczny: Nicruchomoéé pohozona W S., pow. B., obejmujaca parcels (...), (...), (...)i (...)o 1acznej powicrzchni 0,2345 ha wraz ze znaj dujacym sic; na tej nicruchomoéci mlynern elektrycznym 1 przy1og1ymi zabudowaniami oraz urzadzcniami, majaca urzqdzonaksiogg wicczysta 111' (...) i gm. kat. S.stanowi1a Wlasnoéé A.i Z. I1./ okolicznoéé bezsporna/. Powédki 1. B. i Z. M. sq spadkobierczyniami 150 A. i Z. I1.. Ich prawa spadkowe zostaly potwicrdzone prawomocnymi postanowieniami Sadu Grodzkiego W B. z dnia 23 sierpnia 1948 roku, sygn, akl Sp. 454/48 i Sadu Powiatowego w 13. z dnia 28 grudnia 1966 roku, sygn. akt II Ns 1149/66 fdowbdz postanowienie k. 123, decyzja k. 813/. ' W dniu 14 1istopa.da 1950'roku Minister Handlu Wewnqtrznego wyda1_na podstawie przcpiséw art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 03 stycznia 1946 roku 0 przejqoiu na wiasnoéé Paflstwa podstawowych galozi gospodarki narodowoj /Dz.U. nr 3 poz. 17! orzoczenie nr 14 0 przejociu na Wlasnosié przcdsiqbiorstwa pm ,,[..,), pow. B.l.A. 139/50. Nastgpnio protokolom zdawczoodbiorczym Z dnia 21 kwietnia 1951 roku przcdmiotovsy obiekt mlyfiski zostai przekazany (...) Zwiazkowi Gminnych Spéldziclni (...) w B. .1’ dowédt protokoi k. 37391’. Orzeczeniem 2 dnia 19 Iipca 1958 roku Minister Przemyshl Spozywczego i Skupu, dzialajac na podstawic art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1928 roku o postqpowaniu adrnir1ist1‘acyjnym!Dz.U. 2 1928 Nr 36, poz. 341, z 1934 nr 110 1:02.976, z 1938 rNr 3 poz. 161W zw. z § 81 ust.1 rozpo1‘zqdzenia Rady Ministrow 2 dnia 30 styoznia 1947 roku W sprawic trybu postopowania przy przcjmowaniu przedsiqbiorstw na Wlasnoéo ' Pafistwa :’Dz.U. z 1947 roku Nr 16, poz. 62, Z 1948 roku Nr 25, poz. 170, z 1949 r, N1‘ 29 po2.212forzek1o uohyloniu orzeczenia Nr 14 z dnia 14 Iistopada 1950 roku.  , --- STRONA 3 --- Nastepnie W dniu 31 sierpnia 1970 roku Minister Rolnictwa docyzjaN1' (...)Wydana na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustavvy z 25 lutego 1958 roku o urogulowaniu stanu prawnogo mienia pozostajacego pod zarzadem panstwowym r'I)Z.U. z 1958 1", NI‘ 11, poz. 37! orzekt 0 przejeciu na Wlasnosé panstwa z rnoey prawa 2 dniern 08 marea 1958 roku nieruchomoéoi obejmujaoej parcels nr (...}, (...), (...}i (...)o tacznej powierzohni 0,2345 ha Wraz ze znaj dujaoymi siq naltej nieruehornoéci ml}mom elektrycznym i przylegiyrni zabudowaniarni oraz urzadzeniami, poiozonej W S., pow. B., ntajacei urzadzona ksiegq Wieczysta nr 1...) i gm. kat Sstanowiaca wspoiwtasnoéé 1. B.i Z. M.jako spadkobierczyn Ai Z. 11.. O stwierdzenie niewaznosci Wspornnianej Wyzej decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 31 sicrpnia 1970 roku jako W}/danej Z naruszenicm prawa Wystapity powodki 1. B. i Z. M.. 1 Decyzja z dnia 30 sicrpnia 2005 roku znak (...) Minister Rolniotwa i Rozwoju Wsi stwierdzit, Ze decyzja Ministra Rolniotwa z dnia 3 1 sierpnia 1970 roku jest nicwatna Id owéd: decyzja k. 813/. . Przedmiotowa nieruchomosé zostata przekazana (...) Zwiazkowi Gminnych Spoldzielni {...), w 1957 roku nieruchomosé ta zostala oddana W uzytkowanie wieczyste (...), a w 1990 roku nastapilo oddaniejei w zarzad Miej skiemu Zespolowi (...)W B.. Zwiazku ze stwierdzcniem niewaznosci decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 31 sicrpnia 1970 I'01(L1 pismem z dnia 07 lutego 2007 roku peinomocnik powodek wystapit do Ministra Skarbu z wnioskiem 0 wyp1atQ odszkodowania /dowéd: wniosck k. 102103/. ,k Postariowieniem 2 dnia 12 marca 2007 roku Minister Skarbu Pafistwa przekazal wniosek powédek wedtug wlaéciwoéci Minislrowi Roinietwa i Rozwoju Wsi fdowéd: postanowicnio k. 104 1 061. Decyzja z dni 03 kwietnia 2009 roku nr (...) Minister Roinictwa i Rozwoju Wsi umorzyl postepowanie w sprawie orzeozenia odszkodowarria za szkodq poniesiona Wskutek wydania niezgodnej z praweln decyzji Ministra Rolnictwa Z dnia 31 sierpnia 1970 roku wskazujac W uzasadnieniu decyzji, ze zgodnie z uchwala Sadu Najwyiszego z dnia 06 listopada 2008 roku (sygn. a.ktII1 CZP 101108) w sprawach o odszkodowanie za szkode poniesiona na skutek Wydania przed dniem 01 Wrzesnia 2004 roku dccyzji administracyjnej, ktorej niewaznoéo Zostata stwierdzona ostateezna decyzja adrninistracyjna po tym dniu, dopuszczalna jest droga saclowatoraz z uwagi na fakt, 12 powédki W'}’S1Iqp11y z pozwem do sadu powszeehnego, nie ma zastosowania droga administracyjna — na podstawie art. 160 kpa, leoz droga sadowa na podstawie art. 4171 § 2 k.c fdowodz decyzja k. 23 92401. . Powédki 1. B. iZ. M. nie podejmowaly Zadnyohinnyoh krokow W cclu odzyskania nieruohornosci, W szczegdlnosci nie Wnosify powédztwa o uzgodnienie treéoi ksiegi Wieczystej 2 rzeczywistym stanem prawnym ani tez powodztwa o Wydanie tcjie nieruchomosci. Powyiszy stan faktyozny Sad ustalii W oparciu o kserukopic dokumentéw zgrornadzonych W aktach sprawy. Sad uzna1 dowody z dokumontow za Wiarygodne, albowiem ich autentycznoso nie zostata zztlcwestionowana przez strony, a ponadto Sad nie znalazl podstaw do ich podwazenia 2. urzodu. Dowody z dokumentow  decyzje administracyjne oraz orzeczenia Sadow r‘post:1nowienia spadkowof, korzystajac 2. materialnej moo;I dowodowej Wynikajacej z treéci art 244 k.p.o., stanowia dowéd tcgo, co zostato w nioh urzedowo zaéwiadczone. Sad nie Wziat pod uwage dowodow z prywatnych operatow wykonarrych na zleoenie powédek. Operaty to byly Wiolokrotnio kwestionowane przez strone pozwana. Ponadto Sad W dniu 21 marca 2013 oddalil Wniosek strony powodowej 0 dopuszczenie dowodu z opinii biegtego sadowego do spraw szacowania nioruohomosoi W. K. na okolicznoéé wartoéoi skladnikow rnajatkotwch Zakladu (...) oraz aktualizacji ztoionych do akt opinii prywatnyoh z uwagi, na fakt it Wniosek ten nie Zostal sprecyzowany przez pehromocnika najaka date naiezy W3/cenié poszczegolne skladniki przedsiebiorstwa ani jaki byt stan przedsiqbiorstwa w dacie powstania szkody. Ponadto nalezy podnieéé, 12 zadaniem biegiego nie jest ustalanie stanu faktyczncgo spravty, lecz naéwiotlonio i vvyjaénienie przez Sad okolioznosci 2 punktu Widzenia posiadanyeh przez bieglego Wiadomoéci specjalnych przy uwzglednieniu zebranego i udostqpnionego bieglemu rnateriatu dowodowego. Sad porninat takze opinie sporzadzona przez biegtcgo M. K., ktory wyccnil wartosé ruohornosci (tj. rnaszyn i urzadzeli} stanoWia_cych wyposaienie czynnego Zaktadu (...) w B. Wcdlug ich stanu na dziefi 21 kwictnia 1951 roku, a con aktualnyoh, ktora byla niezgodna z teza postanowienia z dnia 25 lipca 2012 roku /k. 562/. Opinia ta zreszta byia kwestionowana przez strong pozwanai Sad W pe1ni podziela argumcnty pozwarrego przedstawione w piémie procesowym z dnia I3 listopada 2012 roku fk. 61311 Sad octdalit takze pozostate wnioski dowodowe strony powodowej albowiem zmierzaly one do przerzucenia na Sad Okregowy ciezaru poszukiwania dowodow, ktoro to ozynnoéoi winny i rnogly uczynié same powédki lub ich pelnomocnik procesowy, nadto 2 przyczyn poniiej wskazanych przcprowadzcnie tychic dowodow bylo zbedno. Sad Okrggowy zwaiyl, co nastepuje: Powodztwo jest niezasadne i nie zasluguje na uwzglednienie. Stosownie do treéoi art. 417 k.c. za szkode wyrzadzona, przez niczgodnc z prawcm dziaianie lub zaniechanie przy wykonywaniu Wladzy . publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Pafistwa lubjcdnostica samorzqdn terytorialnogo 1ub_ inna osoba prawna tvykonujaca to Wiadzq z rnocy prawa. W mysl art. 4171 § 2 Zd. 1 k. c. jeieli szkoda zostaia Wyrzadzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia mozna Zadaé po stwierdzeniu We Wtasciwym postgpowaniu ich niezgodnoéci z prawem, chyba Ze przcpisy odrebne stanowia inaczoj. Jednakze W odniesieniu do szkod spowodowanych Wydaniem przed dniern 01 wrzeénia 2004 roku ostatecznej decyzji administraeyjnej, ktérej niewainoéé W éwietie przepisu art. 156 § 1 k.p.a. lub vwdanie z naruszeniem prawa W rozumieniu art. 158 § 2 k.p.a. stwierdzono nastepnie decyzja nadzorcza, podstawo odpowiedzialnoéoi Skarbu Pafistwa stanowi przepis art. 160 k.p.a. W brzrnioniu oboWia,zuj ac)‘m W dniu 31 sierpnia'2004 roku. Przcpis art. 160 k.p.a. zostal uohylony z dnicm 01 Wrzesnia 2004 roku na mocy art. 2 pkt 2 ustawy 2 dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny i niektérych innyeh ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 162 poz. 1692). W myél art. 5 tej ustawy do zdarzefi --- STRONA 4 --- i stanow prawnych powstatych przed jej Wejsciem W Zycie stosuje sir; przepisy art. 160 k.p.a. W brzmieniu oboW'iazujacym do dnia Wejscia tej ustawy W zycie. W uchWa1o peinego sktadu Izby Cywilnej z dnia 31 marca 201 1 roku{I1I CZP 112! 10, Lex numer 751460) Sad Najwyzszy stwierdzit, 2e ,,do roszczeti o naprawienie szkody wyrzadzonej ostateczna decyzja, administraoyjna wydmia przed E1I11Cl1'1 01 Wrzesnia 2004 roku, ktorej niewaznosé iub Wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 1<.p.a.” Kwestie zastosowania art. 160 kpa W niniejszej sprawie przesadzil juz Sad Apelacyjny W pisernnym uzasadnieniu W}"1'O1€Ll z dnia 16 ozorwoa 2011 roku. W konsekwencji stwierdzié nateiy, to W myst powotanej Wytej uchwaly w omawianym przypadku zachodzi koniecznosé Wyczerpania administracyjnego trybu dochodzenia odszkodowania przewidzianego W art. 160 § 4 1<.p.a. Przepis art. 160 k.p.a. W brzrnieniu obowiazuj acym na dziefi poprzedzajacy wojécie W Zyoie ustavqr z dnia 17 ozerwoa 2004 r. stanowil W § 1, Ze stronie, ktéra poniosia szkodc na skutek W_ydania decyzji 7. naruszeniern przepisu art. 156 § 1 aibo stwierdzenia niewaznosci takicj dccyzji, siuiy roszczenie o odszkodowanie za poniesiona rzeczywistq szkode, chyba ie ponosi ona Wine za powstanie okoiicznosci Wytnieniollyoh W tym przepisie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowil, Zc do odszkodowania stosujo siq przepisy Kodeksu cywiinego z Wyiagzzenieni art. 418 tego Kodeksu. Wedle § 3 art. 160 k.p.a. odszkodowanie przysluguje od organu, ktory wydai decyzjq z naruszeniern przepisu art. 15 6 § 1 k.p.a., chyba 2o Wine za powstanie okoiicznosci wyrnienionych w tym przcpisic ponosi inna strona postepowania dotyczaccgo tcj decyzji; W tym ostatnim przypadku roszozenie 0 odszkodowanie siuzy w stosunku do strony winncj powstania tych okolicznoéci. Zgodnie natomiast z § 6 art. 160 k.p.a. roszczenie 0 odszkodowanie przedawnia sic z uplywem trzech lat od dnia, W ktorym staia sic ostatcozna decyzja S1;Wierdzajaca nicwainosé dooyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, W ktércj organ stwierdzii, W myéi art. 158 § 2, Zc zaskarzona. decyzja zostaia wydana 2 naruszenicm przepisu art. 156 § l. Przcpis art. 160 k.p.a. nie zawiera Zadnei regulacji dotyczacej przestanek odpowiedzialnosci odszkodowawczej za szkode viyrzadzona, Wadliwa deoyzja administracyjna, odsytajac W tym zakresie do przepiséw k.c. Z uwagi na publicznoprawny charakter decyzji administraoyjnych i orgariéw je Wydajqcych istotne znaczenie dla okreslenia przeslanck tej odpowiecizialnosci ma przepis art. 417 k.c. Ponadto W zakresie okreélenia rozmiaru szkody i zwiazku przyczynowego miedzy Wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej a szkodq zastosowanie znajdujatakze przcpisy art. 361  363 k.c. Powyzsze determinuje r6Wnie2 zakres faktéw, ktore obowiazanajest udowodnié strona domagaj aca siq odszkodowania 2 tego tytutu. Przestankarni odpowiedzialnoéci oldszkodowawczej jest powstanie szkody oraz istnieuie normalnego zwiazku przyczynowego polniedzy szkoda a zdarzeniem, ktére ja wywolaio. " Jak uyj aénil Sad Najwyzszy W Wyroku 2 dnia 6 lutego 2004 roku (II CK 433/O2, LEX nr I 6398 7) stwiordzenie, is deoyzja wydana zostaia 2 naruszeniem praWa., przesaclza o odpowiedzialnoéci Skarbu Paristwa za szkode poniesiona W Wyriiku Waclliwej decyzji. Artykui 160 § 1 k.p.a. Stanowi bowiern sarnodzielna, wy1aozna,podstaWc odpowiedzialnoéci Skarbu Paflstwa za szkode bedaoa nastepstweln Wydania decyzji razaco naruszajaoej prawo lub niewainej. Wiage ono jednakze Sad o tyle tylko, 0 ile stanowi Wypeinienie podstawowej przesianki odpowiedzialnosci odszkodowawczej przewidzianej W art. 160 § 1 k.p.a.; nie przesadza natomiast W sposob Wiazacy dla sadu o istriieniu normalnego zwiazku przyczynowego pomicdzy Wadliwa deeyzja a doohodzona szkodg. Klazdorazowo, dia stwierdzenia istnienia przesianki normainego zwiazku przyozynowego pomiedzy Wadliwa decyzja a dochodzona szkodaa nieodzowne jest przeprowadzenie oceny, 0 ktérej mowa W art. 361 § 1 k.c., ozy szkodanastapiiaby takic Wtedy, gdyby zapadta deoyzja zgodna z prawem. Punktem Wyj scia przy badaniu istnienia norrnainego zwiazku przyczynowego jest ustalenic, ozy fakt \\'S1(€iZ&1'l}‘,j3_1(O przyczyna szkody stanowi conditio sine qua non jej Wystapienia, tj. czy szkoda nastapilaby rownioi wtedy, gdyby nie doszio do Wydania deoyzji niezgodnej Z prawom oraz czy zaistniala szkoda jest normainym nastepstwern zdarzenia Wskazanego, jako jej przyczyna. Pozwany Skarb Paflstwa W zarzuoai, Ze nie istnieje normalny zwiazek przyczynowo skutkowy porniedzy deeyzja,1\/Iinistra Rolnictwa Z dnia 31 siorpnia 1970 roku o przejeciu na Wtasnoéé Paristwa 2 mocy prawa z dniom 08 maroa 1958 roku nieruchomosci obejmujaoej parcele nr (...), (...), (...)i (...) 0 iacznej pow. 0,2345 ha Wraz zc znaj dujacymi sie na tej nieruchornosci mlynern elektrycznym i przylegiymi zabudowanialni OTELZ urzadzeniami poioionej W S., a szkoda powédek utozsarniaria z utrata prawa Wlasnosoi gruntu, zabudowafi i wyposaienia miyna. To ma  zdaniem pozwanego  przesadzajaco znaczenie dla ustalenia nieistnienia zwiazku przyozynowego pomiedzy niewazna decyzja adrninistracyj na, a szkoda W postaci utraty prawa Wtasnosci. _ PoW6dki W poczagkowei fazie postqpowania przede wszystkim wskazywaty, 12 szkoda powstata W Wyniku Wydania decyzji Ministra Rolniotwa i Rozwoju Wsi 2. 31 Sierpnia 1970 roku. Ostatccznie powodki Wf&Z1C ponownego rozpoznania sprawy przez Sad Okregowy dokonaty rnodyfikacji podstawy faktycznej powédztwa, W ten sposob, i2 wskazaty, Ze — ,,szkoda stronic powodowej (dwczeénie oj cu powédek) zostaia faktycznie Wyrzadzona W dniu 21 kwietnia 1951 r. kiedyto protokoiem zdawczoodbiorczym odebrano posiadany majatek oj cu powodek i wydano go W posiadanio (...)Spo1dzie1ni (...) w B.” (pismo procesowe z dnia 21 marca 2013 1‘. (K646). Gdyby przyjaé zateln, W slad za powyiszym twierdzeniem powédck, i2 szkoda powodow powstaia w dniu 21 kwietnia 1951 roku tj. w dniu kiedy to poprzednicy prawni stron podpisali protokéi przej eoia przedsiebiorstwa, to stwicrdzié naiezaloby brak istnienia zwiazku . przyczynowego pomiedzy szkoda powodek iaczona przez nich 2 utrataiprawa wlasnosci nieruchomosci wraz 2. mtynern i jego Wyposazeniem, a protokolem przcjgoia, co ozyniioby zbqdnym badanie pozostaiych przesianckodpowiedziainosci odszkodowawczej Skarbu Paristwa. Przostanki tej odpowiedzialnosci musza zostaé spolnione bowiem, kumulatywnie — brak lctércjkoiwiek Z nich vtyklucza to odpowiedzialnoéé. ' ' Niezaieznie od powyzszego stwierdzié nalezy, it nawet W przypadku odmiennej oceny tego stanu rzeczy i przesadzenia istnienia WIW zWiazku przyczynowoskutkowego, tojednak 2 nwagi na czasookres dziaiafi funkcjonariuszy pozwanego skutkujacycii zaistnieniem szkody (21 kwietnia 1951 r.) Wykiuezonejest kreowanie odpowiedziainosci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa. Po pierwsze — W orzecznictwic sadowym oraz W doktrynie uksztaitowat sie poglad, ii Skarb Pafistwa nie posiadal zdolnosci deiiktowej W czasie do Wejscia W Zycie postanowiefi ustawy z dnia 28 iistopada 1956 roku, 0 odpowiedziainosci Paristwa za szkodq Wyrzadzonaprzez funkcjonariuszy pafistwowych. Postanowienia przopisu art. 6 ust. 1 ustawy w sensie praktycznym W reaiiaoh tej sprawy nic nie zrnieniaja, skoro przepis ten WproWa.dzi1rocz11ytermin do dochodzenia roszczefi z tytulu szkéd powstaiyoh przy dziaianiaeh funkojonariuszy pafistwowyeh --- STRONA 5 --- zarowno W sferze dorninium jaki imperium, liczony od dnia Wejscia W Zycie ustawy. Bezskuteczny, e'x..y1i bez zainicjowania Wlasciwej akcji prawnej, upiyw powyzszego terminu powoduje sprekiudowanic wszelkich roszczefi odszkodowawczyoh. Po drugie — gdyby zjakiegos hipotetycznego, nieznanego Sadowi Okrogowemu powodu, naiezaioby odrzucié koncepcjo sprekludowania roszczefi powédek Wobec Skarbu Pafistwa, to W sprawie winien mieé Wowozas zastosowanie art. 4421 §1 k.c. W mysl ktorego roszozenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej ezynem niedozwolonym ulega przedawnieniu 2. upiywern lat trzeeh od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i o osobie obowiaczanej do jcj naprawienia. Jednakie termin ten nie mote bye dhliszy nit dziesieé lat od dnia W ktorym nastapiio zdarzenie Wywolujace szkodq. Zestawiaj ac zas daty wystapionia Wszystkich podnoszonych W przedmiotowej sprawie zdarzeri nalezaioby uznaé zaisttiienie skutku prawnego W postaci przcdawnienia przedmiotowych roszczefi. W tyrn zakresie Sad przychyia sir; do . stanowiska strony pozwancj zgioszonego na rozprawie w dniu 21 marca 2013 roku. Z daieko posunietej ostroznosoi, stwierdzié nalczy, iz gdyby przyjaé teze, Ze sktad orzekajacy Winien Wbrew ostatecznym wywodom powodek dokonaé analizy zasadnosci roszczenia W oparciu o pierwotny wywod (nalezy Wskazao przy tym, ii niejest to jedynie zmiana wywody prawnego, aie Wskazanie zupelnic inncj podstawy faktycznej dochodzonego roszczenia, albowiem odpowicdzialnosé pozwanego jest Wiazana z zupelnie roznymi zdarzcniami odlegiymi od siebie o 19 lat), to stwicrdzié naiezy, iz takze tak okreélonc zadanie nie zasiugiwaio na uwzglednienio z uwagi najego nieudowodnienie. Q Niewaznose deeyzji z dnia 31 sierpnia 1970 roku stwierdzona zostala decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 sierpnia 2005 roku. Wydana decyzja nadzorcza spowodowata Wiec, nie tylko 'Wy611l111I10W8Ili6 decyaii z 1970 roku z obrotu prawnego, przywrocenie stanu poprzedniego, ale i zniesienie jej skutkow. Dochodzao przeto roszczeri odszkodowawczych W tym trybie powédki powirmy dokiadnic oznaczyé co utracit faktycznie ich poprzednik prawny i Wykazaé stosownymi dowodami prawdziwoéc tych twierdzefl. Tymczasem powodki nie tyiko nie przedstawity na to iadnych dowodow, alejak Wynika z przebiegu rozprawy 2 dnia 21 marca 2013 r. nie byiy w stanic sfomuiowaé twierdzefi co do stanu przcdmiotowych skiadnikow maj atkowych na dzieri 31 sierpnia 1970 r. Powyzsza postawa procesowa \’v‘)/1(11lCZ8.i'8. mozliwosé dokonania badania metoda dyfercncyj11a_ faktu zaistnienia szkody i jej rozmiaru. Przy W tym miej scu analizowanej podstawie faktycznej powodztwa {ktdra byta przedmiotem zapadiyeh W sprawie Wyrokow sadow dwoch instancji) stan nieruchomosoi Wraz z naniesicniarni trwale 2 nia zwiazanyrni oraz stem rzeezy ruchornyoh stanowiacych Wyposarzenie zakladu na dziefi 21 kwictnia 1951 r. jest okolicznoécia nieistotna, albowiem W Zadnyqn razic nie mote przyblizyé Sadu do ustalenia tego stanu na dziefi 31 sierpnia 1970 r. Z tych m.in. Wzgledow Wnioski powodek zmierzaj ace do ustaienia stariu oraz Wartosoi tej ozesci rnienia nalczaoego do jej poprzcdnika prawnego, ktorego dotyczy ich akoja prawna podlcgaiy oddaleniu (W przypadku roszezenia Wywodzonego z powolaniem sie na to, ii zdarzeniem twwoiuj acym szkode byio faktyczne przejecie nieruchomosei przez pozwanego W dniu 21 kwietnia 1951 r. uzasadnienie oddalenia Wnioskow dowodowych pokrywa sie z uzasadnieniem odnoszaeym sie do faktu sprekludowania, Wzglednie przodawnienia roszczenia, o czym byla mowa wyiej). Dodatkowo przypomniec natezy, it Skarb Pafistwa Wiadal gruntem i oddaWa1 go roznym podmiotom W zarzad, zas to powodkom przyslugiwai status Wlasciciela gruntu i budynku. Sam fakt, iz powodki nie zwracaly sie z powodztwem o Wydanic 11ieruohornosci— nie przesadza automatycznie o istnieniu zwiazku przyozynowo skutkowego pomiedzy Wydaniem ‘oezprawnej decyzji adrninistracyjnej 2 dnia 31 sierpnia 1970 roku, a utrata nieruchomosci. Zdaniem Sadujest to zbieznoéé nie odpowiadajaca konstrukoji adekwatnego zwiazku przyczynowego W I'OZLl1'I"116I11U art. 361 § 1 k.c. i dlatego nawet W przypadku ustalenia, 2:: powodki poniosly szkode W postaci utraty Wiasnosci nieruchornosci, to nie jest ona typowym norrnalnym nastepstwem wydania decyzji z dnia 31 sierpnia 1970 roku. Tym sarnym nie istnieje rowniez zwiazek przyczynowy porniedzy powstala szkoda a Wydanymi decyzjami administracyjnymi. Niezaleizrrie od powyiszyoh argumentow nalezy Wskazae, it decyzja z dnia 30 sierpnia 2005 roku o stwierdzeniu niewaznosci decyzji z dnia 31 sierpnia 1970 roku nie uzasadnia, W okolicznosciach niniej szej sprawy zakwalitikowania tei decyzji jalco samoistnego irodta szkody poiegajacej na niewejsciu do maj atku powodek Wartosci przedrniotowej nicruehomosci. Decyzja ta nie mote byé tralctowanajako zdarzenie, ktore spowodowala brak mozliwosci odzyskania prawa Wiasnosci, bowiem powédki nadal sajej Wtaécicielkami. Szkoda mogla powstaé w Wyniku np. sprzedazy przedmiotowej nieruohomosci bowiem zachodziiyby W tym przypadku riieodwracalne skutki prawne. Powyzej przytoczone Wzgledy przesadzity jednoczesnie 0 bezzasadnoéci zgtoszonych przez powodki d0WodoW. Okolicznosci, ktore miaty bye stwierdzone za ich pomoca nie miaiy W swietie dokonariych ustatefi przymiotu istotnych W rozumieniu art. 227 k. p. c. Jedynie na marginesie Wskazaé naiety, it czesé Wnioskow dowodowych zostata zgtoszona W okolicznosciach, W ktorych nawet powodki nie Wypowiedzialy swoich twierdzeri co do faktow, ktore mialy byé stwierdzone tymi dowodami, czgsé zaé nie zawieraio tezy umoziiwiaj acej prawidiowe przeprowadzenie dowodu (tak Wniosek z pkt 5 pisma z 29 rnarca 2012 r.). Ponadto naleiy wskazaé, ii to zadaniern powodelc oraz ich pctnomocnika byto podanie irodla szkody, stanu nieruchomosci na date powstania tej szkody oraz na date stwierdzenia niewaiznosci decyzji Wywotujacej szkode, czego strona powodowa W niniejszyrn postcpowaniu nie uczynila. Z tych Wszystkich Wzgieddw orzeczono jak W pkt I Wyroku. Rozstrzygniecie o kosztach procesu Sad oparl na tresci art. 102 kpc. majac na uwadze przede wszystkim Wzglody natury podmiotowej zwiazane z sytuacja finansowai Zyciowa powodek. »