Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
SygniaktlHC389n0 ll 6020001 cl 1 ' 1 5 ' H18 7.0 05319 WYROK W IMIENIU RZECZWOSPOLITE~% n%§zI U_ H2 W ms Z pdijj, m Dina Eton A mm pubiicznzJ1 w iormie Saccl Okrogowy W Warszawie, III Wydzial Cywilny W nastgpujapym skladzie: d=‘1*<*I"1@fllUlUb W lfifmlfi Pflefwfirwflfii . Przewodniczqcy: SSR clel. Agnieszka Rafalko Protokoiant: Marta Krygier {2\j/;»,,@ Rd /j/£bQ‘;;'»~{/f,,¢_}/{_,L ' po rozpoznaniu W dniu 28 paidziemika 201 O r. na rozprawie, W Warszawie """"""""" “i§{{i'§‘i"n§z\5J€§iiE§'ii}§E5§i%E=i'é5.§»l%§i """" """""" _ sprawy z poWodztWa J. C. AM‘ U131/€L\’I/Y? 11112001/if przeciWko Skzirbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora GcneralnegoSiuiby‘glglliegqjlg.Ii}§}g§;7;;;;;;,"" 0 zadoscuozynionie L{;@q¢;Z@@,,(;{ 1. Powodztwo odciala. ' ‘ ' 2. Zasqdza, ocl J. C. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq 1.000,00 (ieden tysiqo) zlotych tjytulem zwrotu kosztow zastqgpstwa procesowego; W pozostalym zakresie nie obciagiza powoda kosztami postqpowania strony przeciwnej. 3. Koszty sanclov/e zwiqzane z oplatq 0d pozwu, 0d uiszczenia ktorej powod zostal zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt IH C 389/10 Uzasadnienie Pozwem 2 dnia 15 marca 2010 r. powod J. C. wniésl 0 zasqdzenie oci pozwanego Skarbu Pafistwa Cergtralnego Zarzqdu Shlzby Wiqgziennej kwoty 100.000 zl" 2 odsetkami ustawowymi 0d dnia wniesienia powodztwa do dnia zapiaty, tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego clobr osobistych, a nadto 0 zasqdzenie kosztéw procesu Wedhlg norm przepisanych (K. 2 pozeW). W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa. reprezentowany przez Dyrektora Generalnego Sluiby Wigziennej zastcgpowany przez Prokuratorie; Generalnq Skarbu Pafistwa wniosi 0 ocldalenie powodztwa oraz o zasqdzenie od powoda na rzeoz Skarbu Paéstwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kosztow zastqpstwa procesowego Wedhlg norm przepisanych (k. 26 odpowiedz‘ na pozew). ' Postanowieniem Z dnia 14 maja 2010 1'. Sqd Ol<1'Qgowy ustaiil, 22 xvlaéciwqjednostkq organizacyjn:3‘ reprezentujaccac pozwany Skarb Palistwa W niniej szej sprawie jest Dyrektor Generalny Sluiby Wiqziemiej (k. 16). _Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Powod J. C. przebywai W Areszcie Sledczym (...) w okresie od clnia 21 maja 2009 r. do dnia. 30 marca 2010 1*. (k. 3539 pismo Dyrektora Aresztu §1edczego (...)). Okresowo byl osadzony W ceiach, W ktorych powierzchnia mieszkalna. byla. mniej sza nii 3 rn na osobq (bezsporne vide odpowiedi na pozew). O \vystQpuja1cym wjoclnostoe przeludnieniu i koniecznoéci umieszczania osaclzonych W Warunkach mieszkalnyoh, W ktoryoh powierzclmia celi na jednq osobq Wynosiia mniej ni2 3 mg informowano sfigdziego penitencjarnego (pisma informujqce k. 40 i 41). J. C. przebywai W celach mieszkalnych Wyposaionych W sprzqt kwaterunkowy zgodnie 2; normami zawartymi W rozporzacclzeniu Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakiadach karnycl1 i 3.l‘8SZ.lI&Ci'1 éledczych. W skiad Wyposaiienia cel Wchodziiy: loiko koszarowe i taboret na l osobq, stoi, szafka Wiszagza, Wieszak écienny, lustro oraz sprzqt do utrzymywania czystoéci. §rodki do utrzymania porzqdku oraz czystoéci W celach mieszkalnych Wydawane byly raz W miesiqcu. Osadzony miai clostsgp do ciepiej Wody, zgodnie z porzqdkiem Wewnqtrznym aresztu, w okreélonych godzinach. Temperatura W pomieszczeniaoh mioszkalnych byla rowniez utrzyrnywana zgodnie z rozporzqdzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie Warunkow teohnicznych, jakiln powinny odpowiadaé budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2 2002 r., N1‘ 7'5, poz.690). Cele W ktoryoh przebywal powocl mialy Wentylacjq, sprawdzanq co roku przez uprawnionq fume; kominiarskq. Toalet/:1 znajdoWa%a siq W Wydzielonym kapiku sanitarnym. Cele byiy W}/p0S8i0H6 W oéwietlenie sztuczne jarzeniowe. Posiiki bezpoérednio po przygotowaniu byly dostarczane osadzonym W specjalnych termosach. Mialy Wiaéciwq, przewidzianq przepisami Wartoéé kalo1'yczna_. W Areszcie éiedczym (. . .) funkcjonowala éwietlica, gclzie byly orga11izoWane‘za}e;cia kulturalno oéwiatowe. Istniala mozliwoéé korzystania z biblioteki. Korespondencja prywatna i urzegdowa byla dostarczana niezwiocznie adresatorn. Osadzony miai zapewnionq calodobowo opiekc; medycznq p0dstaWo\\*q i specjalistycznq (k. 3539 pismo Dyrektora Aresztu §ledczego (. . .)). Przed opuszczeniem celi J. C. wielokrotnie by} pocldawany kontroli osobistej, z uwagi na fakt, ie byl tymczasowo aresztowany w zwiqzku z zrzutem wyludzania podatku, udzialu W zorganizowanej grupie przestgpczej, prania brudnyoh pienigdzy i faiszowania dokumentow (zeznania powoda k. 50 51). Sqd zwaiyl, co nastgpuje. . Niniejszym pozwem powéd dochodzil zacloééuczynienia pieniqinego za naruszenie jego débr osobistych, jakimi sq godnoéé, prawo prywatnoéci i prawo do intymnoéci. Zrodia naruszenia swoich clébr osobistyoh powod upatrywal W przebywaniu W celach nie speiniajqcycli Wymogéw metrazowych, braku Wiaéciwego wyposaienia eel, braku wyposaienia cel W odpowiednio oddzielone kqciki sanitame, niewiaéciwym traktowaniu przez funkojonariuszy Sluiby Wiqziennej (k. 24). . . W ocenie Sqdu niniej sze powodztwojest niezasadneijako takie pocllega ocldaleniu. _ ' Zgodnie 2 art.23 k.o. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeslé, swoboda sumienia (...) pozostajq pod ochronq prawa oywilnego, niezaieznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduje, i2 W razie naruszenia dobra osobistego sqcl moie przyznaé temu czyje dobro zostalo naruszone, odpowieclnial sumq tytuiem zadoééuczynionia pieniqznego za cloznanq krzywclq iub najego Zqclanie zasqdzié odpowiedniq sumo pienigdzy na Wskazany przez niego cel spoieczny niezaleéznie od innych érodkow potrzebnych do usuniqcia skutkow naruszema.
--- STRONA 2 ---
_: W pierwszoj l_<olej_no§_ci_ vvymaga WiQC rozwaienia okolicznoéé, czy ijakie dobra osobiste powoda zostaiy naruszone. I “ " “ ' '_ Odnoszap sir; do z'arzutu' naruszenia dobr osobistych powoda W postaci prawa do intymnoéci, poprzez brak Wiaéoiwego oddziolenia kqoikow sanitarnych od pomieszczofi ' mieszkalnych, brak Wentylncji W celach oraz zie Warunki sanitarne i higieniozne, naloiy stwierdzié, co nastgplije: Jak Wynika 2. zebranogo W. sprawie rnaterialu dowodowogo cele mieszkaine W ktorych przebywai powod byiy wyposaiono W odpowiedni sprzqt kwaterunkowy zgodnie z rozporzqdzeniern Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 1? paédziemika 2003 r. W sprawie warunkow bytowych osob osadzonych W zakiadach karnych i aresztach éledczych (Dz.U. Nr 186, poz. 1820). Kapiki sanitarne W celach oddzialow zakladow karnych; gdzie przebywai powod, byly naleiycie oddzielone od czgéci mieszkalnej, wentylacja byla sprawna i kontrolowana przez firmy kominiarskie, cele byly zaopatrzono zgodnie z przepisarni W sztuczne oéwietlenie jarzeniowe. Naleiy tez podkneélié, Ze W}/pOS3Z6l"li6 col, W tyrn kqcikow sanitarnych, odpowiadaly Wymogom konstyluowanym przez przepisy rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu organizacyjnoporzzidkowego wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci (Dz. U. nr 152, péz. 1493). W Areszcie féledczym (. . .), W ktorym przebywal powod byi dostfigp do oferty zaj Q6 kulturalno oéwiatowych oraz dostqp do biblioteki. Okolicznoéé, i2 powéd okresowo odbywai karq w przeludnionych celach Sqd uznai za ud0\v0dni0nQ dokumentami zgromadzonymi W aktach sprawy (a pochodzqcymi z Aresztu §ledczego (.. . )) i zeznaniami powoda. Okolicznoéé tanie byla rowniei kwestionowana przez pozwanego. Zdaniem Sqdu niczapewnienie przez Pafistwo osadzonym \Vj6(il'lOSlIl(£1Cl'l penitencjarnych przez caiy okres ich przebywania W nich, minimainych norm powierzchniowych nie moie byé stanem, ktory zashlguje na aprobatq. Niewagépliwie zatern osadzenie powoda J. C. W celaciz nadmiemie przeludnionych, W Warunkach nie zapewniajzicyoh intymnoéci przy wykonywanych czynnoéciach higienicznych stanowi naruszenie dobr osobistyoh powoda W postaci jego godnoéci. Powyiszego nie moina jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Jak bowiem wynika z doiapzonej do akt sprawy dokumentacji, niedogodnoéci, ktére spotkaly powoda W zwiaflcu z odbywaniem kary, W takim samym stopniu dotyczyiy innych osadzonych. Warunki te zaé byly takio, jak W danej sytuacji mogia optymalnie zapewnié administracja Aresztu. Pomimo uznania, ii Warunki, W ktorych byi osadzony powéd naruszyly jcgo godnoéé i prawo do prywamoéci, to gradacja tych naruszefi nie przybraiajednak takiej funny, w ktorej mozna by podzielié twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwych, nieludzkich Warunkach, co dopiero W ocenic Szgdu uzasadniaioby Zqdanie zasqdzenia zadoééuozynienia. W tym miej scu naieiy zwrocié uwagq, is pomimo Wskazanych W3/Zej niedogodnoéci powod miai zapewnione miej sce do spania, bezpiatnq opiekc5 medycznq, dostqp do zaj oé kulturalnoosiwiatoWych. Miai zatem lepsze Warunki nit znaczna czgéé osob przobywaj qcych na Wolnoéci, ktore respektujq normy prawa karnego, a ktore ozosto bez swoj ej Winy Zyjqw niedostatku i ubostwie. Sqd moriti podziela pog1a_d Wyraiony przez Sqd Najwyiszy W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007' 1‘. II CSK 269f07, zgodnie z ktoryrn samo osadzenie W przeludnionej celi nie jest Wystarozajqca podstawq do uwzglcgdnienia Zqdania zasqdzenia zadoééuczynienia. Takie W orzeczeniach BTPC najczoéciej zwracano uwagg na zie Warunki sanitarne, niehigienicznoéé i brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzqdzefi sanitarnych, permanentna; niomozliwoéé zaspokojenia potrzeby snu spowodowanq l1i€WySt€1ll'CZ£t_lfl§a_ilO§Ci3£i'€I2I€i( jak i nieustannie zapalonym éwiatiem czy panujqcym haiasern, niedostateczne oéwietlenie uniemozliwiaj ape czytanie, ziq Wentylacjo, Warunki prowadzape do rozprzestrzeniania sin; chorob bqdi brak moiliwoéci Ieczenia. Trybunai uwzglegdniai skumulowany efekt tych warunkow, a takie specyficzne zarzuty podnoszone przoz skarzapych. RoWnieZ Sqd Najwyzszy W wyroku z dnia 28 lutego 2007 1'. nie uzaleinil rnoiliwoéci zasqdzenia zadoééuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metraiowych odbiegajqcych od norm Wskazancj W art. 110 § 2 k.k.W. Moiiiwoéé taka zostaia bowiem poiqczona Z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienio kaidemu osadzonemu oddzieinego miejsca do spania Qlbo oddzielenia Wozia sanitarnego od ogoinej przestrzeni celi. W niniejszej zaé sprawie brak byio podstaw do przyjocia, ii powéd W takich Warunkach odbywai karcg pozbawienia Wolnoéci. ' Powyzsze okolicznoéci nie znalaziy potwierdzenia W zebranym W sprawie materials dowodowym. Podkreélié nalezy, ii kaidy z osadzonych miai swoje miejsce do spania, ponadto, jak jui podkreélono pozostale wyposaienie cei realizuje podstawowe standardy i odpowiada obowiqzujapym przepisom prawnym. * Nie moina podzielié rowniez zarzutow powoda, dotyczapych jego Wielokrotnej osobistej kontroli, zwaiywszy na zafzuty, W zwiqzku z ktorymi zostal tymczasowo aresztowany. 1 ' Reasumujqc, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktém wiqzalo sir; zi warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sqdu Najwyfiszego ugruntowany jest poglqd, zgodnie z ktérym sqd nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoééuczynienia W kazdyrn przypadku naruszenia dobr osobistych (por. wyrok SN z dnia I9.04.2006r. II PK 245/05 OSNP 200??’Sf 1 01 ). Zasqdzenie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i 0d oceny sqdu opartej na analizie okolicznoéci konkretnej sprawy zaleiy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic (vide Wyrok SA W spr. I AC2: 833106). Podstawowym kryteriurn decydujqcy'm o moiliwoéci zasadzenia zadoééuczynienia Winien byé m.in. stopiefi Winy naruszyoiola, rodzaj naruszonego dobra oraz poozucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W Wyroku Sqdu Najwyiszego Z dnia 12.12.2002r. V CKN 1581f00 Wskazano takie, it decyqja 0 zasgdzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona takio zbadaniein nasilcnia ziej Woli naruszyciela i celowoéci zastosowania tego érodka. Oclnoszqc siq do kwestii Winy to taL przesiankq odpowiedzialnoéoi za niozapewnienie osadzonym Warunkow metraiowyoh zgodnyoh z a1't.1 10 § 2 k.k.W. upatrywaé naleiy pozajednostlcq organizacyjnq, ktora bezpoérednio odpowiada za Warunki Wjakich powod przebywai. Jednostki te pomimo przepehuenia, nie mogq odmowié przyjqcia skazanego, a gospodarkq finansowq prowadzq W oparciu o prawo budzetowe. O kosztach sqdowych rozstrzygniqto ns. podstawie art.l02 k.p.c., majqc na uwadze sytuacjo materialnqpowoda. .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#iaktl#art.23 k.o.#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 k.k.W.