Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
I Sygn. akt: IACa 749/09 F4 1“,“.".\}!"\ ;i. . ' '."I$‘* ' 0 ;_ \ \ . iv " U55 "1 gs WYROK VV IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2009 r. SaLd Apelacyjny W Lodzi I Wydzial Cywilny W sldadziez Przeu/'0cinicza¢cy: SSA Malgorzata Dzigciolowska (spin) Sqiziowiez SSA Boiena Wiklak _ SSA Alicja Myszkowska Protokolant: st.sel<r.szgd0Wy Iolanta Ch1‘Z&l'1OWS1<.E1 po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. whodzi na rozprawie ' V sprawy z powédztwa E A przeciwko J' V Gr Redaktorowi Naczelnemu ' ’ R ' S: ograniczonq odpowiedzialnoéciq Oddzial Prasa 4 oraz A L 0 ochronq débr osobistych i zap%at§; A na skutek apelacji powédki A od Wyroku Sqdu Okreggowego W Lodzi A Z dnia 2 Iipca 2009 r. sygn; akt IC 70/A09 _ s pélce z I Sygn. akt: IACa 749/O9 F1; Ĺ*-¬".".`}1"\ ;L _ ' ZI* ' 0 ;_ i l . iw " HQ' `¬,~ _af WYROK VV IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi I Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Małgorzata Dzięciołowska (spf.) Sędziowie: SSA Bożena Wiklak _ SSA Alicja Myszkowska Protokolant: st.sekr.sądoWy Jolanta Clnzanowska po rozpoznaniu W dniu 9 grudnia 2009 r. wŁodzi na rozprawie " V sprawy z powództwa E A przeciwko J' O Gr Redaktorowi Naczelnemu " * - R' ' S: ograniczoną odpowiedzialnością Oddział Prasa ‹ oraz A L o ochronę dóbr osobistych i zapłatę Ą na skutek apelacji powódki ' A od wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi Ą z dnia 2 lipca 2009 r. sygn; akt IC 70/009 _ spółce z
--- STRONA 2 ---
. ‘ ‘ zmienia zaskarzony wyrok w'pkt 2 W te1_1 sposéb, ie zasqdza 0d A} kwotg 2.717 (dwa tysigce siedemset siedemnaécie) zlotych sblidarnie na rzecz J1 G: Redaktora Naczelnego ._ —~ R S: 1 spélki Z ograniczonq odpowiedzialnoéciq Oddzial Prasa ; oraz kwotcg 2.717 (dwa. tysiqce siedemset siedemnziécie) zlotych na rzecz A; LI ' oddala apelacjs; W pozostalej czgéci; zasqdza 0d E* Al A na rzecz A ' l L1 _ kwotg 2.070 (dwa tysiqce siedemdziesiqt) zlotych tytuiem zwrotu kosztéw postrgpowania apelacyjnegd. _ ` ' zmienia zaskarżony wyrok wpkt 2 W ten sposób, ze zasądza od Ai kwotę 2.717 (dwa tysiące siedemset siedemnaście) złotych solidarnie na rzecz J' G: Redaktora Naczelnego __ - R' S: 1 spółki Z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział Prasa ±- oraz kwotę 2.717 (dwa tysiące siedemset siedemnaście) złotych na rzecz A; L' i oddala apelację W pozostałej części; zasądza od E* Al O na rzecz A ' ' L1 _ kwotę 2.070 (dwa tysiące siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
--- STRONA 3 ---
I . _ Sygn. akt I AC8 749/09 _ QZASAQNIENIE Zaskarzonym Wyrokiem z dnia 2 lipca 2009 r. Sqd Okrqgowy W Lodzi oddalii péwédztwo 0 zobowiatzanie pozwanych do opublikowania W ‘ ' ’ dodatku lokalnym do 4 przeprosin za opublikowane W tej gazecie W dniu 7 listopada 2008 r. W artykule A ' ' ' »NypOWi€dZi naruszajqce zdaniem powédki jej czeéé i dobfe imieg oraz zasqdzenie kwoty 15.000 z%0tych tytuiem zadoééuczynienia skierowane przeciwko autoroWi artyku1u, redaktorowi naczelnému gazety, Wydawcy * 1 sp. 2 0.0. Oddzizfl Prasa oraz czlonkowi ,,n0Weg0” Zarzqdu spéflki 1 W Z Wktérej od dnia 20 lutego 2006 r. do dnia 27 paidziemika 2007 1'. powédka byla Prezesem Zarzqdu (k 134). " Sa_d pierwszej instancji Wskaza}, Ze powédka kierowala spéikzg naleiapzg do Gminy, dysponujqcq érodkami publicznymi i éW'iadcza4:q ushlgi na. rzecz mieszkaficéw. Byhl osobqpublicznq, znanac _ Pozwani przyznali, Ze sq Wspéltautorern i Wydawcq tekstu pt. ' . Nie kwestionowaka ani faktu, ani czasu, ani miejsca publicznego rozpowszecbniania tegoz artykulu. ' _ Fragment publikacji d0tyczy% dziaialnoéci powédki, jako Prezesa Zarzqdu Spé%ki Sp.z0.0.WZ ' " V Q _ Artykui ' , informowai 0 tym, ze ,,n0Wi prezesi ihszhsefowie rad nadzorczych twierdzad i2 nieciekawie dziaio siq W miejskich spfflkach przez ostatnie iata, niemal na kazdymi kroku natykajat siq na nieprawidiowoéci, tajemnice, dziwne umowy, wszyscy zastanawlajq s1Q, co jeszcze mogq zfialeié, bo to przeciez poczqtek ich dziaialnoéci”. . Informacje do artykuiu jego éutorka uzyskefla 111.111. od ,,n0Wych” prezeséw spcflki, od pracownikéw spéiki orzlz z przedstawionych jej dokumentéw. 1 I . _ Sygn. akt I ACa 749,109 _ EZASAQNIĘNIĘ Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy W Łodzi oddalił powództwo o zobowiązanie pozwanych do opublikowania w ` ` ` dodatku lokalnym do , przeprosin za opublikowane W tej gazecie w dniu' 7 listopada 2008 r. W artykule 0 ' ` ' wypowiedzi naruszające zdaniem powódki jej cześć i dobre imię oraz' zasądzenie kwoty 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia skierowane przeciwko autorowi- artykułu, redaktorowi naczelnemu gazety, wydawcy e Ĺ sp. z o.o. Oddział Prasa oraz członkowi „nowego” Zarządu spółki Ĺ w Z wktórej od dnia 20 lutego 2006 r. do dnia 27 października 2007 r. powódka była Prezesem Zarządu (k 134). ' Sąd pierwszej instancji wskazał, że powódka kierowała spółką należącą do Gminy, dysponującą środkami publicznymi i świadczącą usługi na rzecz mieszkańców. Była osobąpubliczna, znaną. _ Pozwani przyznali, ze są współautorem i Wydawcą tekstu pt. ' . Nie kwestionowała ani faktu, ani czasu, ani miejsca publicznego rozpowszechniania tegoż artykułu. ` _ Fragment .publikacji dotyczył działalności powódki, jako Prezesa Zarządu Spółki Sp.zo.o.wZ V " V Q _ Artykuł ' , informował o tym, ze „nowi prezesi iszefowie rad nadzorczych twierdza, iż nieciekawie działo się W miejskich spółkach przez ostatnie lata, niemal na każdym, kroku natykają się na nieprawidłowości, tajemnice, dziwne umowy, wszyscy zastanawiają się, co jeszcze mogą znaleźć, bo to przecież początek ich działalności”. _ Informacje do artykułu jego autorka uzyskała min. od „nowych” prezesów spółki, od pracowników spółki oraz z przedstawionych jej dokumentów. - 1
--- STRONA 4 ---
1 I Sygn. akt I AC21 749r’09 ‘ Dzierlnikarka nie zrelacjonowahl stanowiska powddki W zakresie spraw Wskazanych W przedmiotowym arnykule, ale poda1a, Ze hylo to spowodowane falctem, Ze proby kontaktu Z powodkzg i jej_ migzem okazaly siq bezskuteozno. Probowala sing skontaktowaé telefonioznie Z powodka, ale bozs1<uteozni_e..Jedyny to1ef0n do powodki, jaki dziennikarka posiadzHa, nie odpowiadalz. Zadzwonfla rowniez do megza poWéd1§i, aby skontaktowaé sing z powédkav lecz i ta proba po1qczenia nie udaia siq. Artykui nie daWa1, zdaniem Sqdu Okreggowego, podstaw do zarzutu, Ze zawarto W nim twierdzonie 0 korzystaniu z samochodu przez powédkg po od_Wo1aniu jej z funkoji prezesa zarzqdu. Mowi sieg W nirn o "nkorzystaniu przez by1q prezes”, a W1QC ohodzflo o okreélenie osoby, nie o stwierdzenie, Ze powodka korzystala z samoohodu nie bqdqo prezesem. 1 Nieprawdziwy zdrzut Wskazany W tym artyku1e, co do przedstawienia rachunku za hotel We L" ' zosta1 sprostowany, jeszcze przed Wniesieniem pozwo. Powodlca zostzfia za to przoproszona (sprostowanie z dnia 19 grudnia 2008 r.). Zdaniem Sqdu Okrqgowego W tych okolioznoéoiach, na1e2a1o ostatecznie pfzyjagé, iz dziennikarka spe1ni1a Wymogi z art. 12 prawa prasowego. Wprzedstawionym materials dzie11nika1"ka dzia1a1a W obronie interesu zaslugojqcego na ochronq, W materiakach dostarczonych do redakcji rzetelnie zre1acjonoWa1a zarzuty stawiano W czvasie‘ rozmowy z ,,noWym” Zarzatdem pOWOC1CC. Arty1<u1y by1y V napisane W dbawie przed nieprawidiowym Wylcorzystaniem publicznych pioniqdzy.‘ Z tych okolicznoéci Sqd pierwszej instancji Wyprowadzfl wniosek, Ze pozwani: autorka artyku1u, redaktor naczelny, Wydawca oraz czkonek ,,noWego” Zarzqdu spoiki nie ponoszq odpowiedziaknoéci cywilnej wobec powodki. Brak jest podstaw do przyjqcia, by zarzuty podnoszone W artykule przekrocZy1y granice dozwo1onej krytyki’ oraz by1y dzia1aniem obliczonym tylko na sensacjo, czy szykanq powodki. ‘ 1 v _ 2 1 I Sygn. akt I ACa 749x'09 “ Dziennikarka nie zrelacjonowała stanowiska powódki w zakresie spraw wskazanych w przedmiotowym artykule, ale podała, ze było to spowodowane faktem, ze próby kontaktu z powódką i jej mężem okazały się bezskuteczne. Próbowała się skontaktować telefonicznie z powódka, ale bezskutecznieledyny telefon do powódki, jaki dziennikarka posiadała, nie odpowiadał. Zadzwoniła również do męża powódki, aby skontaktować się z powódką, lecz i ta próba połączenia nie udała się. Artykuł nie dawał, zdaniem Sądu Okręgowego, podstaw do zarzutu, ze zawarto W nim twierdzenie o' korzystaniu z -samochodu przez powódkę po odwołaniu jej z funkcji prezesa zarządu. Mówi się W nim o „korzystaniu przez byłą prezes”, a więc chodziło o określenie osoby, nie o stwierdzenie, ze powódka korzystała z samochodu nie będąc prezesem. i Nieprawdziwy zarzut wskazany w tym artykule, co do przedstawienia rachunku za hotel we L' ` - został sprostowany, jeszcze przed wniesieniem pozwu. Powódka została za to przeproszona (sprostowanie z dnia 19 grudnia 2008 r.). Zdaniem Sądu Okręgowego w tych okolicznościach, należało ostatecznie przyjąć, iz dziennikarka spełniła wymogi z art. l2 prawa prasowego. Wprzedstawionym materiale dziennikarka działała w obronie interesu zasługującego na ochronę, w materiałach dostarczonych do redakcji rzetelnie zrelacjonowała zarzuty stawiane W czasie rozmowy z „nowym” Zarządem powódce. Artykuły były V napisane W obawie przed nieprawidłowym wykorzystaniem publicznych pieniędzy, Z tych okoliczności Sąd pierwszej instancji wyprowadził wniosek, ze pozwani: autorka artykułu, redaktor naczelny, wydawca oraz członek „nowego” Zarządu spółki nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej wobec powódki. Brak jest podstaw do przyjęcia, by zarzuty podnoszone W artykule przekroczyły granice dozwolonej krytyki oraz były działaniem obliczonym tylko na sensacje, czy szykanę powódki. ^ i i _ 2
--- STRONA 5 ---
Sygn. akt I ACa 749,109 Sqd Okrqgowy podkreélil, Ze W petitum pozW11 strona powodowa domdgaia siq przeproszenia i zadoééuczynienia jedynie za publikacjo pt. ' . Nie objo1a Zatdaniem artykuhl pt. ktory ukazai sio W dniu 19 gmdnia 2008 r. W oparciu o treédtego arty1<u1u poWod1<a nie zaZaLda1a ochrony jej dobr osobistyoh. Sqd nie by} Wiadny zatem orzekaé, co do twierdzefi nie objotych zgioszonym Zacdanic:m tj. orzekaé ponad Zqdanie strony. ~ Zak1adajap hipotetycznie, Ze artyku1 ten jestitakze przedrniotem niniojszego pozWu o damszenio dobr 0SOb1S1SiC11‘pOW'6d1<1.,' SaLdpierwszej 'instan'oji Ws1<aza1 na ustawq o prawio autorskim i prawach pokrewnych. Art. 81 ust. 2 tej ustawy zezwala na. rozpowszechnianie wizerunkow osob powszechnie znanyoh, jeéli Wizerunki zostaly Wykonane W zwiagku z ptfinieniem przez nie funkoji publicznyoh, W szczegolnoéci politycznych, spoieoznyoh, ozy zawodowych. Powodka W toku niniejszego postqpowania nie kWestionoWa1a okolicznoéci, ze z racji pe1nionej funkcji z spo1ce by1a ,,osobq powszeohnie zr1a1'1a§’ i 2e rozpowszechnione zdjocie by1o Wykonane W zwizgzku z pe1nieniem przez mac funkoji publicznej. Wizerunek powodki mog1 byé, WiQC rozpowszochniony bez jej zezwolonia i nie zosta1 bezprawnic naruszony. l W ooonie Sqdu Okrqgowego z tego artykulu — Wbrew twierdzoniom powodki — nie Wynika, Ze powodce postawiono zarzuty kame, albowiem stwierdzenie 2 tej publikaoji: ,,Ta1<ja1{ E‘ . A J by1a szefowa ' i”, odnosi sir; do zdania bezpoérednio poprzedzajatozago o treéci: ,,Niektorzy zdrowio ratoWa1i W szpitalu”, a nie do jeszcze Wczeéniejszego zdania: ,,U niektorych zbiegko sio to z zarzutalni; jakie postawiia im prokuratura W zwiqzku zoprezydenckac aferq kompoyjnaj’. Okolioznoéé, ze na zdjqoiu powédka jest W ciemnyoh okularaoh obok fotografii swego mqza z prZys1on1<gtymi oczami, nio uzasadnia. takze sugestii 0 postawieniu powodoo zarzotéw karnych (1; 135 do 173). Apelacjg od Wyroku Sqdo Okrogowego W Lodzi z1o_2y1a powodka_, zaskarzajap go W caloéci W oparoiu 0 zarzutyr 3 Sygn. akt I ACa 749!09 Sąd Okręgowy podkreślił, że W- petitum pozwu strona powodowa domagała się przeproszenia i zadośćuczynienia jedynie za publikację pt. ` . Nie objęła ,żądaniem artykułu pt. który ukazał się W dniu 19 grudnia 2008 r. W oparciu o treśćtego artykułu powódka nie zażądała ochrony jej dóbr osobistych. Sąd nie był władny zatem orzekać, co do twierdzeń nie objętych zgłoszonym żądaniem tj. orzekać ponad żądanie strony. ~ - Zakładając hipotetycznie, że artykuł ten jesttakże przedmiotem niniejszego pozwu o namsz-enie dóbr osobistych powódki, Sądipierwszej 'instancji wskazał na ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Art. 81 ust. 2 tej ustawy zezwala na rozpowszechnianie wizerunków osób powszechnie znanych, jeśli wizerunki zostały wykonane W związku z pełnieniem przez nie funkcji publicznych, W szczególności politycznych, społecznych, czy zawodowych. Powódka W toku niniejszego postępowania nie kwestionowała okoliczności, ze z racji pełnionej funkcji z spółce była „osobą powszechnie znaną” i ze rozpowszechnione zdjęcie było wykonane W związku z pełnienie-m przez nią funkcji publicznej. Wizerunek powódki mógł być, więc rozpowszechniony bez jej zezwolenia i nie został bezprawnie naruszony. - I W ocenie Sądu Okręgowego z tego artykułu - wbrew twierdzeniom powódki - nie wynika, ze powódce postawiono zarzuty kame, albowiem stwierdzenie z tej publikacji: „Tak jak E' . A , była szefowa ` Ż”, odnosi się do zdania bezpośrednio poprzedzającego o treści: „Niektórzy zdrowie ratowali W szpitalu”, a nie do jeszcze wcześniejszego zdania: ,,U niektórych zbiegło się to z zarzutami, jakie postawiła im prokuratura W związku zprezydencką aferą korupcyjna”. Okoliczność, że na zdjęciu powódka jest W ciemnych okularach obok fotografii swego męża z przysłoniętymi oczami, nie uzasadnia takze sugestii o postawienia powódce zarzutów karnych (k 135 do 173). Apelację od' wyroku Sądu Okręgowego W Łodzi złożyła powódka, zaskarzając go W całości W oparciu o zarzuty: ' 3
--- STRONA 6 ---
Sygn. akt I ACa 749//09 1. naruszenia prawa matorialnogo tj. — art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 styoznia 1984 r. Prawo prasowo (Dz. U. Nr 5 Z 1984 r.,‘poz. 24 ze zm.) poprzez jego blegdna Wyk1_adnia polegajaca na przyjooiu, Ze autorka artykulu spe1ni1a Wymogi atawiane tym przopisom, art. 23 i art. 24 kc poprzez blqdna Wyktadnig polegajapa naprzyjqciu, ze publikacja nie nosi oeohy bezprawnoéci, gdyz zostaia sporzadzona dla ochrony spoteoznie uzasadnionego interesu, . ' 2. naiuszenia a'rt;“233 kpc poprzez przekroczen.ie granio 3Wobodnoj oceny dowodow spowodowanej poczynieniem ustalefi W sposob sprzeozny zregu1a logicznego myélenia oraz zasadami doéwiadczenia Zyoiowego W sposob zawierajacy Wewnegtrzne sprzecznoéoi, 3. naruszenia art. 98 § 1 kpc oraz art. 98 § 3 kpo poprzez nieuwzglodnienie WSp01L1CZ€S'[I11C1lW8. materiainego pomiodzy pozwanymi dziennikarzami iwydawca reprezentowanymi przez jednego petnomocnika oraz nit: . zloienie przez petnornoonika. pozwanego A. L" Wniosku o zasadzenie zwrotu kosztow postopowania na jego rzecz. W_kon1<1u2:ji ape1acji skarzaoy Wniosi" o zmiano zas1<arZonego_Wyroku i uwzglodnienio Zadafi pozwu z dnia 2 lutego 2009 r. oraz zasadzenie kosztow za obio instancje (k 183 do 200). . ~ ' _ Sad8Ape1acyjny zwaiyl, coinastegpuje: _ Obowiazek ztozenia przez Wydawco i redaktora naczelnego os'Wiadozenia. o przeproszeniu za oamszenie dobr osobistych spowodowane opublikowaniem materiatu prasowego nie jest obowiazkiern Wspolnym W rozumieniu art. 378 § 2 kpc (postanowienie Sadu Najwyzszego Z dnia 30 maja 2007 r., I CL 56/07 oraz Wyrok SA W Poznaniu 2 dnia 27 Wrzeénia 2005 r., I ACa 1443/03, LEX nr 177008). Podobnie jak W Wypadku solidamego zasadzenia zadoééuczynienia, o co Wnosita powodka Wpozwie, obowiazek ten jednak opiera siq na. Wspoiuozestnictwio rnaterialnyzn, okreé1onym.W art. 72 § 1 pkt 1 kpo. Zadania Sygn. akt I ACa 749//09 l. naruszenia prawa materialnego tj. - art. l2 ust. l pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5 z 1984 r.,Vpoz. 24 ze zm.) poprzez jego błędną Wykładnię polegająca na przyjęciu, że autorka artykułu spełniła Wymogi stawiane tym przepisem, - art. 23 i art. 24 kc poprzez błędną Wykładnię polegająca naprzyjęciu, ze publikacja nie nosi cechy bezprawności, gdyż została sporządzona dla ochrony społecznie uzasadnionego interesu, _ ' 2. naruszenia art;“233 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów spowodowanej poczynieniem ustaleń W sposób sprzeczny zregułą logicznego myślenia oraz zasadami doświadczenia życiowego w sposób zawierający wewnętrzne sprzeczności, 3. naruszenia art. 98 § l kpc oraz art. 98 § 3 kpc poprzez nieuwzględnienie współuczestnictwa materialnego pomiędzy pozwanymi dziennikarzami iwydawcą reprezentowanymi przez jednego pełnomocnika oraz nie . złożenie przez pełnomocnika pozwanego A. L' wniosku - o zasądzenie zwrotu kosztów' postępowania na jego rzecz. Wkonkluzji apelacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądań pozwu z dnia 2 lutego 2009 r. oraz zasądzenie kosztów za obie instancje (k 183 do 200). . « ' _ Sąd 'Apelacyjny zważył, cofnastępuje: _ Obowiązek złożenia przez wydawcę i redaktora naczelnego oświadczenia o przeproszeniu za naruszenie dóbr osobistych spowodowane opublikowaniem materiału prasowego nie jest obowiązkiem wspólnym W rozumieniu art. 378 § 2 kpc (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., I CL 56/07 oraz wyrok SA w Poznaniu z dnia 27 września 2005 r., I ACa 14_43/03, LEX nr 177008). Podobnie jak w wypadku solidarnego zasądzenia zadośćuczynienia, o co wnosiła powódka wpozwie, obowiązek ten jednak opiera się na współuczestnictwie rnaterialnym, określonymw art. 72 § l pkt l kpc. Ządania
--- STRONA 7 ---
» . Sygn. an 1 ACa 749709 . zgtoszone W pozwie prz.esadza1y o charakterze Wspotuozestnictwa Wystqpujacego pomiodzy pozwanymi. _ _ ' I112 W uzasadnieniu uchwaiy z dnia 20 grudnia 1963 1%., 111 PO 17763 (OSNCP 1964, nr 6, poz. 107) Sad Najwyzszy poWo1a1 sio na istnionie ,,usta1on_oj iobowiatzujatoejl od kilkudziesiegciu lat reguiy, Ze adWo1<atoWi, jako zastopcy kilku osob W’ sprawie cywilnej na1e~'zy sie; jedno Wynagrodzenie, ktorego Wysokoéé zalezeé bodzie od Wartoéci jej przedmiotu”. ...Podkreé1i1, Ze instytuoja Wspotuozestnictwa polega na dopuszczalnoéoi podmiotowego 1aozonia kilku roszozefi W,j ednym prooesie, a W1QkSZ3 1iczba osob Wyst_QpujaLoyc1'1" po stronie powodowoj lub po stronie pozwanej nie odbiera procosowi charakteru jednej sprawy. Wygryvvajagzym prooes Wspohlczestnilcorn, o ktoryohlmowa W art. 72 § 1 pkt 1 kpc, reprozontowanym przez tego samego radco prawnego, sad przyznaje zwrot 1<os2:t6W W Wysokoéoi odpowiadajacej Wynagrodzeniu jednego po1nomoonika (zob. uchwata Sadu Najwyzszego z dnia 30 stycznia 2007 r., III CZP 130./06, opubl. OSNC z.. 1 2 2008 r., poz. 1 oraz OSP 2007/12/140, M. Prawn. 2007/21/1197 i poWo1ane tam orzeoznictwo). Aplelaoja powodki Wzakresie kwestionujacym zasadzenie W punkoie 2 Wyroku zasadzenie na rzeoz pozwanych dziennikarzy oraz Wydawoy reprezentowanych przez jednego potnomocnika kwot po 2.717 z1otych okazaia sio, W'1QC W potni zasadna. Wvoparoiu o art. 386 § 1 kpc orzeozenie Sadu Okrogowego pOd1€g2110 zmianie . poprzez zasadzenie solidarne od tych pozWanych kosztow zastopstwa procesowego. Okaza1o sic"; natomiast nieskuteczne zaskarzenie tego punktu Wyroku Wzakresie orzeozenia 0 kosztach zwrotu zastqpstwa prooesowego na rzeoz A L‘ Wniosok 0 zasadzenie kosztow zastopstwa procesowego zostal z1ozony’ na rozprawie W dniu 18 ozerwca 2009 r. Poczatkowo protok61 nie zawilerat oéwiadczenia pe1nomocni1<a 0 Zadaniu zasadzenia kosztow, leozlna skutek z1o2oneg'o Wniosku o sprostowanie 5 . › - . Sygn. ale 1 Aca 749109 _ zgłoszone w pozwie przesądzały o charakterze współuczestnictwa występującego pomiędzy pozwanymi. _ _ - ' Już w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 grudnia 1963 r., III PO 17763 (OSNCP 1964, nr 6, poz. 107) Sąd Najwyższy powołał się na istnienie „ustalonej iobowiązującej, od kilkudziesięciu lat reguły, że adwokatowi, jako zastępcy kilku osób wi sprawie cywilnej należy się jedno wynagrodzenie, którego wysokość zależeć będzie od wartości jej przedmiotu”. ...Podkreślił, że instytucja współuczestnictwa polega na dopuszczalności podmiotowego łączenia kilku roszczeń w,j ednym procesie, a większa liczba osób występującyc-l'r po stronie powodowej lub po stronie pozwanej nie odbiera procesowi charakteru jednej sprawy. Wygrywającym proces współuczestnikom, o którychimowa W art. 72 § l pkt l kpc, reprezentowanym przez tego samego radcę prawnego, sąd przyznaje zwrot kosztów W wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r., III CZP l30.f06, opubl. OSNC z.. 1 z 2008 r., poz. 1 oraz OSP 2007/12/140, M. Prawn. 2007/21/1197 i powołane tam orzecznictwo). Apelacja powódki w-zakresie kwestionującym zasądzenie W punkcie 2 wyroku zasądzenie na rzecz pozwanych dziennikarzy oraz wydawcy reprezentowanych przez jednego pełnomocnika kwot po 2.717 złotych okazała się, więc W pełni zasadna. Wfoparciu o art. 386 § l kpc orzeczenie Sądu Okręgowego podlegało zmianie f poprzez zasądzenie soiidarne od tych pozwanych kosztów zastępstwa procesowego. Okazało się natomiast nieskuteczne zaskarżenie tego punktu wyroku wzakresie orzeczenia o kosztach zwrotu zastępstwa procesowego na rzecz. A L' Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego został złożony na rozprawie W dniu 18 czerwca 2009 r. Początkowo protokół nie zawierał oświadczenia pełnomocnika o żądaniu zasądzenia kosztów, leczina skutek złożonego wniosku o sprostowanie 5 .
--- STRONA 8 ---
Sygn. akt I AC2: 749/09 protokolu (k 205 do 206) zarzadzeniem z dnia 2 Wrzeénia 2009 r. protokol ten zosta1 sprostowany (uzupeiniony) poprzoz Wpisanie do niogo zapisu o zg1oszeniu tego Zadania (k 208 o§Wiadozenie protokolanta i k 209 do 2'10 zarzadzenie). Odwolanie od zarzadzenia o sprostowaniu protokoiu zosta1o oddalone postanowioniom z dnia 41istopada 2009 r. (k 233 do 234). Twierdzenia apelujaoégo odnoszace sis; do treéci wydanych W zalqééie Wniosku orzeczefi W éwietle art. 160 kpc nie moga byé uznane za Wykazane i znajdujaoo podstawo we W1aéoiWej intetpretacji tego przepisu oraz poWo1anego W z1ozo'nym' érodku odWo1aWczym art. 109 kpo. (zobaoz ..r.6Wnie_:'z__pis_mo prooesowe pe1nomoonika pozwanego A. L" Z dnia 6 listopada 2009 r. Wraz z dolaozonymi do niego oéwiadozeniami, k 240 do 244). W pozostahzj czoéci argumentaoja apelacji jako .bezzasadna pod1e_ga1a oddaloniu. Art. 233 § 1 kpo stanowi o zakresie oceny Wiarogodnoéoi zgromadzonyoh W sprawie dowodow, dajao Wyraz obowiazywaniu zasady swobodnoj ooeny doWod6W. Granice toj oceny Wyznaczaja ozynniki: logiozny, ustawowy iideologiozny. Skarzacy przedstawiajac zarzut obrazy togo przopisu powinien Wykazywao, pos1ugujao sic; argumentami jurydyoznymi, ze Sad pierwszej instancji razapo naruszyl ustanowiono W Wymienionym przepisio zasady ocony Wiarygodnoéci imocy doWod6W i naruszenied to mog1o mieé Wplyw na Wynik sprawy. " ‘ ~ Sad Okrqgowy W uzasadnieniu zaskarionego Wyroku szozegolowo om6Wi1 material dowodowy zgromadzoziy W sprawie. ‘ZestaWi1 treéé poszczegolnyoh dowodow it Wskazal na przyozyny, dla ktorych odmowii Wiatygodnoéci niektoryrn z nioh. Niektore z usta1onyoh W uzasadnieniu'fa1<toW Wyp1yWaja Wprost Z zakwestionowanego W pozwio artykutu. ‘ i_ . _ (k 11 do 13) oraz drugioj ze z1oZonyoh publikaoji (k 17 '), ktora zgodnie Z treécia art. 321 kpo nie'zosta1a objota Zadaniami zgloszonyrni W sprawie, 1eo_z stanowié miata uzasadnienie dla twierdaonia o dokonaniu naruszenia dobra . 6 _ Sygn. akt I ACa 749/09 protokołu (k 205 'do 206) zarządzeniem z dnia 2 września 2009 r. protokół ten został sprostowany (uzupełniony) -poprzez wpisanie do niego zapisu o zgłoszeniu tego żądania (k 208 - oświadczenie protokólanta i k 209 do 210 zarządzenie). Odwołanie od zarządzenia o sprostowaniu protokołu zostało oddalone postanowieniem z dnia 4 listopada 2009 r. (k 233 do 234). Twierdzenie apelującego odnoszące się do treści wydanych w za.l<resie wniosku orzeczeń w świetle art. 160 kpc nie mogą być uznane za wykazane i znajdujące podstawę we właściwej interpretacji tego przepisu oraz powołanego wzłozonym' środku odwoławczym art. 109 kpc. (zobacz ..r.ównie_z_.pis_mo procesowe pełnomocnika pozwanego A. L' z dnia 6 listopada 2009 r. wraz z dołączonymi do niego toświadczeniami, k 240 do 244). W pozostałej części argumentacja apelacji jako .bezzasadna podlegała oddaleniu. Art. 233 § l kpc stanowi- o zakresie oceny wiarogodności zgromadzonych w sprawie dowodów, dając wyraz obowiązywaniu zasady swobodnej oceny dowodów. Granice tej oceny wyznaczają czynniki: logiczny, ustawowy iideologiczny. Skarżący przedstawiając zarzut obrazy tego przepisu powinien wykazywać, posługując się argumentami jurydycznymi, ze Sąd pierwszej instancji rażąco naruszył ustanowione W wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności imocy dowodów i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. ' ' ~ - Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowo omówił materiał dowodowy zgromadzony W sprawie. 'Zestawił treść poszczególnych dowodów i wskazał na przyczyny, dla których odmówił ,wiarygodności niektórym z nich. Niektóre z ustalonych W uzasadnieniu' faktów wypływają wprost z zakwestionowanego w pozwie artykułu. ' ,_ . _ (k ll do 13) oraz drugiej ze złożonych publikacji (k 17 - `), która zgodnie z treścią art. 321 kpc nie' została objęta zadaniami zgłoszonymi W sprawie, lecz stanowić miała uzasadnienie dla twierdzenia o dokonaniu naruszenia dobra _ 6 _
--- STRONA 9 ---
Sygn. akt I ACa 749.509 ' _ _ osobistogo .poWodki i jego skutkow, Wreszoio dokurnontow dotyczatcyoh dzialalnoéoi spo1ki, ktorej Prezosom do'27 paidziemika." 2008 r. by1a powodka, bodaoyoh jednoczeénie podstawa dla V Weryfikaoji zeznafi przes1uchanych W sprawie slwiadlcow, ktorzy stanowili Zr6d1o informaoji autorki artyku1u (k 69). Przypomnieé tez nalezy, Ze W sprawie przodmiotowego artykuhi ukaza1o sit; sprostowanie W zakresie nieprawdziwej informacji, Ze powodka i AI S‘ przedstawfly rachunek za hotel We L za czas konferenoji W U (k 41). Analiza oa1oéci I11E1'[6I'i8.iL1 dowodowego ' zgromadzonego W sprawitJ, Wszozegolnoéoi zezn»a.1i_ s'Wiad1<a1‘ Z1 ‘ A P' ‘ (k 102 "do" 1'03), pozWa1a1y na ocene; przez Sad pierwszej instancji, Ze oprocz powyzej Wskazanej informaoji przedstawione W artykule Wypowiedzi dotyczaoe powodki oraz sytuaoji W spo1oe ‘ po zmianie Zarzadu opieraiy sio na przedstawionyoh dziorinikarco danyoh i Wypowiedziaoh osob, z ktoiymi przeprowadzono rozmowo. Z zeznafl §Wiadka Z‘ '. P. 1 Wynika, Z6 stwierdzenia z artyku1u sa prawdziwo za Wyj atkiem nie.§cis1oéci dotyczacoj rachunku za hotel (k 102). 8Wiade1< Ws1<aza1 tez na Wystapienie przez o ZWIO1l kosztow Wyjazdow do K W ozaéoi do U ' i W oa1oéoi do M: V (k 103 pismo to zostalo Wystosowane W dniu poprzedzaj acym zeznania éwiadka tj. 6 maja. 2009 r.). VVbreW twiordzeniom apolaoji (k 185) infonnaoje, ktore uzys1<a1a dziennikarka od éwiadka stanoWi1y podstawo ustalefi Sadu i nie zosta1y pominiote. Znajduja one potwierdzonie W protokoie z posiedzenia Rady Nadzorozej spo1ki Z dnia 10 paidziernika 2008 r. (14 60 do 62 teczki z k 69) izaleceniu przez nia przeprowadzenia kontroli sposobu rozliczania delegacji siuzbowych W okresie trzeciego kWarta1u 2008 r., rachunkach za koszty podrozy do K= (k 53 do 55 pisma oraz k 56 do 58. ~ studia podyplomowe), dowodach opiaty zanoclegi oraz ich uiszozeniu (k 44 od 12 do 17 Wrzeénia 2008 r., k 42 do 43 Wraz Z dokumentaoja opiaty za Zywionie idolegacjami z teozki k 69), délegaojami do C: _JU_: (k S 2 teczki k 69). ' ' 7 Sygn. akt I ACa 749,f"09 " _ _ osobistego .powódki i jego skutków, wreszcie dokumentów dotyczących działalności spółki, której Prezesem do'27 października' 2008 r. była powódka, _będących jednocześnie podstawą dla V weryfikacji zeznań przesłuchanych W sprawie świadków, którzy stanowili źródło informacji autorki artykułu (k 69). Przypomnieć też należy, że w sprawie przedmiotowego artykułu ukazało się sprostowanie w zakresie nieprawdzíwej informacji, że powódka i AĹ Si przedstawiły rachunek za hotel we L za czas konferencji w U (k 41). Analiza całości materiału dowodowego ' zgroinadzonego w sprawie, wszczególnoś-ci zezn›ań›świadka*Zi * 3 ~ P' * (k l02"do' 103), pozwalały na ocenę przez -Sąd pierwszej instancji, że oprócz powyżej wskazanej informacji przedstawione w artykule wypowiedzi dotyczące powódki oraz sytuacji w spółce ` po zmianie Zarządu opierały się na przedstawionych dziennikarce danych i wypowiedziach osób, z którymi przeprowadzono rozmowę. Z zeznań świadka Ż '_ P. i wynika, ze stwierdzenia z artykułu są prawdziwe za wyj ątkiem nieścisłości dotyczącej rachunku za hotel (k 102). Świadek wskazał też na wystąpienie przez o zwrot kosztów wyjazdów do K W części do U ` i w całości do M: V (k 103 - pismo to zostało wystosowane w dniu poprzedzającym zeznania świadka tj. 6 maja 2009 r.). Vlfbrew twierdzeniom apelacji (k 185) informacje, które uzyskała dziennikarka od świadka stanowiły podstawę ustaleń Sądu i nie zostały pominięte. Znajdują one potwierdzenie w protokole z posiedzenia Rady Nadzorczej spółki z dnia 10 paździemika 2008 r. (k 60 do 62 teczki z k 69) i-zaleceniu przez nią przeprowadzenia kontroli sposobu rozliczania delegacji służbowych W Ÿokresie trzeciego kwartału 2008 r., rachunkach za koszty podróży do K= (k 53 do 55 pisma oraz k 56 do 58. F studia podyplomowe), dowodach opłaty za noclegi oraz ich uiszczeniu (k 44 od 12 do 17 września 2008 r., k 42 do 43 wraz z dokumentacja opłaty za żywienie idelegacjarni z teczki k 69), delegacjami do C: _]U_: - (k S z teczki k 69). " - ' 7
--- STRONA 10 ---
Sygn. akt I ACa 749109 8Wiade1< 14' ." C (k 122 do 123) Wskazai, Ze nie posiada1 Wiedzy, co do Wyjazdow samoohodu 8 ‘ .. Wiedzia1 jedynie, gdzie ten sarnoohod by/1 garaiowany, lecz trudno mu by1o ,,o1<:re§li<':, ozy ten samoohod by1 oa1y ozas, o ktorej WyjeZd2a1 i poWraca1”. W momencie, gdy Nowy Zarzad zwr6ci1 sie do niego, jako do kierownika transportu, to poWiedzia1 z jakich powodow nie posiada dokumentow tego samooimdu, Wskaza1, Ze nie Wie gdzie sie znajduje i W czyjej jest dyspozycji. Ws1<aza1 jedynie, Ze prawdopodobnie samochod moid byé W garazu. Wszystkie formalnoéci z dokumentami by1y Wyjaéniane przez NoWy Zaraad przez '34 dni. Dokurnenty odozasu poinformowania go, Ze ma sie zajaé ta kwestiapani Parazka przeka2;yWa1a mu przez dwa dni. Zapasowe kluozyki od samoohodu zosta1y mu zaé przekazane dopiero na poozatku iistopada. 2008 r. Stan Wiedzy éwiadka, co do miejsoa samoohodu idokumentow, zW1aszoza kart drogowych by1 zwiazany 2 zarzadzeniami powodki, stad nie moze sie ona poWo1yWaé na brak Wiedzy éwiadka W tym zakresie, pomimo formalnego braku zmiany zakresu obowiazk6W mu powierzonyoh. Zeziiania pozwanej I. It ' ' 1 (k 129 do 130) znajduja natomiast uzupe1nienie Wzakresie mozliwoéci porozumienia sie z poW6d1<a oraz materia1u, jakim dysponoWa1a gazeta W zeznaniaoh éwiadka A. O (k 124 do 126). V ~ Ocena materialu dowodowego zebran‘e“go~W sprawie dokonana przez Sad Okregowy nie nosi cechy dowolnoéoi, na ktora poWo1uje sie skarzapa. Wnioski z tej oceny WyproWadzone znajduja oparcie W treéci przeprowadzonych doWod6W i stanowia odzwierciedlenie zasad W1a§oiWej Wy1<1adni jazykowej, zW1aszcza W odniesieniu do uzytych W artykule sformu1oWar'1. Za naruszajace dobra osobiste, W éwietle art. 23 i 24 kc oraz art. 12, 41, 37 1 38 tistawy PraWo prasowe, 1r1oZe byé uznana nie tylko korikretna Wypowiedsi, ozy fragment artykulu, ale takie kompozycja artykuiu, tytu1y, podtytuly, zdj @018, o i1e ioh dobor i u1<1ad tworay nieprawdziwy "godzaoy W te dobra obraz osoby, 8 Sygn. akt I ACa ?49f'09 Świadek l<' .' C (k 122 do 123) wskazał, ze nie posiadał wiedzy, co do wyjazdów samochodu Š ' .. Wiedział jedynie, gdzie ten samochód był garażowany, lecz trudno mu było ,,ol‹:reślić, czy ten samochód był cały cz-as, o której wyjeżdżał i powracał”. W momencie, gdy Nowy Zarząd zwrócił się do niego, jako do kierownika transportu, to powiedział z jakich powodów nie posiada dokumentów tego samochodu, wskazał, że nie wie gdzie się znajduje i W czyjej jest dyspozycji. Wskazał jedynie, ze prawdopodobnie samochód możë' być W garażu. Wszystkie formalności z dokumentami były wyjaśniane przez Nowy Zarząd przez 3-4 dni. Dokumenty odczasu poinformowania go, że ma się zająć tą kwestiąpani Parażka przekazywała mu przez dwa dni. Zapasowe kluczyki od samochodu zostały mu zaś przekazane dopiero na początku listopada 2008 r. Stan wiedzy świadka, co do miejsca samochodu idokumentów, zwłaszcza kart drogowych był związany z zarządzeniami powódki, stąd nie może się ona powoływać na brak wiedzy świadka w tym zakresie, pomimo formalnego braku zmiany zakresu obowiązków mu powierzonych. - Zeziiania pozwanej I. Ii ' ` 1 (k 129 do 130) znajdują natomiast uzupełnienie wzakresie możliwości porozumienia się- z powódką oraz materiału, jakim dysponowała gazeta W zeznaniach świadka A. O (k 124 do 126). ' ‹ - Ocena materiału dowodowego zebran`e`go~w sprawie dokonana przez Sąd Okręgowy nie nosi cechy dowolności, na którą powołuje się skarżąca. Wnioski z tej oceny wyprowadzone znajdują oparcie W treści przeprowadzonych dowodów i stanowią odzwierciedlenie zasad właściwej wykładni językowej, zwłaszcza w odniesieniu do użytych w artykule sformułować. Za naruszające dobra osobiste, w świetle art. 23 i 24 kc oraz art. 12, 41, 37 i 38 ustawy - Prawo prasowe, może być uznana nie tylko konkretna wypowiedz, czy fragment artykułu, ale także kompozycja artykułu, tytuły, podtytuły, zdj ęßiüi o ile ich dobór i układ tworzy nieprawdzíwy 'godzący W te dobra obraz osoby, 8
--- STRONA 11 ---
_ _,... a1{tIACa 749/09 _ ktorej dotyozy (ta1<_ Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2009 r., ICSK. 465/08, LEX nr 510611). ' Zgodnie z treéoia art. 12 ust. 1. pkt dziennikarz jest obowiazany zachowao szozegolna s'tarannosé i rzetelnosé przy zbieraniu i W3/1<or'zystaniu materiaidw prasowych, 2:W1aszcza sprawdzié zgodnosé z prawda uzyskanych Wiadomosoi 1ub podaé ioh 2r6d1o. Oparcie publikacii o faktach Iub ocenach na ma1teria1ach zebranych i Wykorzystanych W sposob Wymagany W tym przepisie ma miejsce m.in. Wtedy, gdy 2rod1o informaoji, z ktorego korzj/sta1 dziennikarz, obiektywnie _. zas1ugiWa1o na Wiare. ta ja1<o"takie ir6d1a Wynftie'n'ia' ' sie przyk1adoWo osoby publioznego zaufania, urzednikow administracji rzadowej lub samorzadowej, rzeoznikow prasowyeh (zobaoz Wyrok SN z dnia 17 kwietnia 2008 r.,.I CSK 543X07, LEX nr 420917). Wykazaiiie przez dziennikarza, Ze przy zbieraniu i Wykorzystaniu ma1:eria16W prasowych dzia1a1 W obronie spolecznie uzasadnionego interesu oraz Wype1ni1 obowiazek zachowania szczegolnej staramiosci irzetelnosci, uchy1a bezprawnoso dzia1ania dziennikarza. Jeéli jednak postawiony W artykule zarzut okaze sie nieprawdziwy, dziennikarz zobowiazany jest do jego odWo1ania (uohWa1a sk1adu 7 s. Sadu Najwyrzszego z dnia 1'8 lutego 2005 11, 111 CZP 53/04, opubl. OSNC 2005/78/114, Biu1. SN 2005/2/10, Prok. i Pr. W1<1. 2005/78/47, OSP 2005./9.»"’110,_ OSP 2005/121144 z glosami krytyoznymi: VJ. Sie1ic.zy1o Chlabicz — opubl. P i P 2005/7/113, Z.RadWa1fiski ~ opubl. OSP 2005/9/110, P. Sobolewski — OSP 2005/12/144, Wyrok Sad Na.jWy2szy~z dnia 12 Wrzeénia 2007 r., I CSK 211/07, LEX nr 306815) ' . Pozbawione cech bezprawnosci jest roWnieZ opublikowanie informacji o naruszaniu okreslonych Wartoéoi W dzia1a1noéci publicznej _1ub W Zyoiu prywatnym przez osobe, ktorej dzia1a1noéé publiczna Wiaze sie 2 ich prezentacja (tak min. Wyrok Sadu Apelacyjnego W*War_szaWie 2 dnia 10 czerwca 2008 r. V1ACa 1648/07, Apel. W — Wa 2009/1/9). " 9 _ _,... na 1 Aca 749/os _ której dotyczy (tak Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2009 r., ICSK 465/08, LEX nr 510611). ` Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1. pkt dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Oparcie publikacji o faktach lub ocenach na materiałach zebranych i wykorzystanych W sposób wymagany W tym przepisie ma miejsce' m.in. wtedy, gdy źródło informacji, z którego korzystał dziennikarz, obiektywnie .. zasługiwało na wiarę, za jako " takie źródła wymienia' ' 'się przykładowo osoby publicznego zaufania, urzędników' administracji rządowej lub samorządowej, rzeczników prasowych (zobacz wyrok SN z dnia 17- kwietnia 2008 r.,.l CSK 543/07, LEX nr 420917). - Wykazanie przez dziennikarza, że przy zbieraniu i 'wykorzystaniu materiałów prasowych działał w obronie społecznie uzasadnionego interesu oraz wypełnił obowiązek zachowania szczególnej staranności irzetelności, uchyla bezprawność działania dziennikarza. Jeśli jednak postawiony w artykule zarzut okaże się nieprawdziwy, dziennikarz zobowiązany jest do jego odwołania (uchwała składu 7 s. Sądu Najwyższego z dnia -18 lutego 2005 r., III CZP 53/04, opubl. OSNC 2005/7-8/ 114, Biul. SN 2005/2/10, Prok. i Pr. - wkł. 2005/7-8/47, OSP 2005f9.«"110,_ OSP 2005/l2f“l44 z głosami krytycznymi: J. Sieńczyło - Chlabicz - opubl. P i P 2005/7/l 1-3, Z. Radwański ~ opubl. OSP 2005/9/ 110, P. Sobolewski - OSP 2005/ł2/144, wyrok Sąd Najwyższyz dnia 12 września 2007 r., I CSK 211/07, LEX nr 306815) ' . - Pozbawione cech bezprawności jest również opublikowanie informacji o naruszeniu określonych wartości w, działalności publicznej _lub w życiu prywatnym przez osobę, której działalność publiczna wiąże się z ich prezentacją (tak rn.in. wyrok Sądu Apelacyjnego weWar_szawie z dnia 10 czerwca 2008 r. VI ACa 1648/07, Apel. W - wa" 2009/1/9). - " 9
--- STRONA 12 ---
Sygn. akt I ACa 749.109 ' ~.,'_ Za dzia1anie W imie ozasadnionego interesu spo1eoznego na1eZy uznaé rozpowszeohnianie W prasie prawdziwych informacji o pojedynozych faktaoh lub powtarzajaeyoh sie zdarzeniach, ktore dotykaja lab moga dotyczyé blizej nieoznaczonej grupy ludzi Wzglednie cahago spo1eczer’1stWa i z punktu Widzenia tej grupy lub calego spo1eczefistWa zasluguja na poparoie lub lqytyke. Krytyka powinna byé rzeczowa i rzetelna, a. Wiec '1 odnosié sie do poddajacych sie ooenie zdarzefi sprawdzonych, co do swej zgodnosci z rzeezywistoéciatt iporownania ioh z pozadanym W tym zalcresie Wzoroem. Wyrazane oceny powinoy" by_6.ade1<Watne do Wyniku dolaonanych poréwnafi i_ nie moga mieé formy uW1aozajacej godnosci, lub czoi Wzglednie dobremu imieniu os61) klytykowanyoh. Miara stopnia doiegliwosoi rozpowszeohniania okreslonyoh faktow iub negatywnyoh ocen pod katem naruszenia dobr osobistych jest sposob .odczuWania przez Wiekszosé rozsadnie myslacyoh 1udzi, ktoryoh Wyrazioielem, W razie poddania okreslonyoh faktow i ich oceny pod osad sadu, jest orzekajaey sad (min. Wyrok SN 2 dnia 8 lutego 2008 r., I CSK. 334/07, LEX nr 457843). . 8Wiade1< Z " P' ' poWo1a1 sie W rozmowie z dziennikarzem na okreélony stan zaistnia1y W spo1oe po zmianie Zarzadu. Ws1<:aza1 na zarzuty, ktore pod1ega1y sprawdzaniu i juz stwierdzone nieprawidiowosoi. Podobne uwagi poezyni1 pozwany A. L , stad niezrozumia1ym jest, ozemu jedynie do tej osoby — oz1onka Zarzadu poW6d1<a kieruje sWe zastrzezenia, nie zauwazajac stwierdzefi, W ktoiych osoby te poWo1a1y sie na deoyzje Rady Nadzorozej podj ete jeszcze przed nieudzielaniem absolutorium powodce. Powodka, pozwany A. L oraz éwiadek Z. Pi: . jako osoby sprawujace funkoje W sp61ce o kapitale Gminy traktowane byo powinny jak osoby pubfiozne. Ioh W'ypOW18C1Zi11 zachowania moga stanowié zarowno podstawe Wiaiygodnych 2r6d1o informacji, jak tez 2ainteresowania prasy. Podane W artyku1e iofonnacje, oprocz przedstawienia raohunku za hotel We L ' . o1;aza1y sie prawdziwe. Oparte by1y _nie tylko na WypoWiedziach osob 10 Sygn. akt I ACa 749,509 ' ~,„_ Za działanie W imię "uzasadnionego interesu społecznego nalezy uznać rozpowszechnianie w prasie prawdziwych informacji o pojedynczych faktach lub powtarzających się zdarzeniach, które dotykają lub mogą dotyczyć blizej nieoznaczonej grupy ludzi względnie całego społeczeństwa i z punktu widzenia tej grupy lub całego społeczeństwa zasługują na poparcie lub krytykę. Krytyka powinna być rzeczowa i rzetelna, a. więc -'H odnosić się do poddających się ocenie zdarzeń sprawdzonych, co do swej zgodności z rze_czywistością.___ iporównania ich z poządanym W tym zakresie wzorcem. Wyrażane oceny powinny' być. adekwatne do wyniku dokonanych porównań i_ nie mogą mieć formy uwłaczającej godności, lub czci względnie dobremu imieniu osób krytykowanych. Miarą stopnia dolegliwości rozpowszechniania określonych faktów lub negatywnych ocen pod kątem naruszenia dóbr osobistych jest sposób .odczuwania przez większość rozsądnie myślących ludzi, których wyrazicielem, W razie poddania określonych faktów i ich oceny pod osad sądu, jest Orzekający sąd (min. wyrok SN z dnia 8 lutego 2008 r., I CSK 334/07, LEX nr 457843). - _ Świadek Ż n" P' ` powołał się W rozmowie z dziennikarzem na określony stan zaistniały w spółce po zmianie Zarządu. Wskazał na zarzuty, które podlegały sprawdzaniu i już stwierdzone nieprawidłowości. Podobne uwagi poczynił pozwany A. L , stąd niezrozumiałym jest, czemu jedynie do tej osoby - członka Zarządu powódka kieruje swe zastrzeżenia, nie zauwazając stwierdzeń, W których osoby te powołały się na decyzje Rady Nadzorczej podjęte jeszcze przed nieudzielaniem absolutorium powćdce. Powódka, pozwany A. L oraz świadek Z. Pij . jako osoby sprawujące funkcje w spółce o kapitale Gminy traktowane być powinny jak osoby publiczne. Ich wypowiedzi ›i zachowania mogą stanowić zarówno podstawę wiarygodnych źródło informacji, jak też zainteresowania prasy. Podane W artykule infonnacje, oprócz przedstawienia rachunku za hotel we L ` . okazały się prawdziwe. Oparte były nie tylko na wypowiedziach osób 10
--- STRONA 13 ---
Sygn. akt I ACa 749709 . uprawnionych do zbadania dzia1a1i poprzedniego Zarzadu sp611<i _ ale ioh slusznoso Wynika z zeznaii swiadka K. C ' _ , dokumentow W postaoi rachunkow i delegacji oraz uchWa1 Rady Nadzorozej Spo11<i. Nadmienié trzeba r6Wnie2, _ Ze Wprawdzie nieprawdziwe by1o stwierdzenie o przedstawieniu raohunku Za hote1 W L; , ale nie ulega W swietle zeznafi sa.mej_poW6d1<i oraz swiadka K. S1 ' (k 124) i jego oswiadozenia z1o2onego dla Zarzadu (k 39 do 40 2 teczki k 69), Ze W czasie delegaoji s1'u2':boWej powodka Wra‘z z drugim. cz1on1<iem Zarzadu uda1y sie W drugim dniu konferencji na Wycieczke do IL . 10h zaohowanie (os‘6b"1jub1‘i‘ozri}/oh), 'z.ioboWi'a;z'anych"‘E1o'""iidZ'i'a1u W konferenoji zwiazanej z W3tdat1<arni sp611<i ‘ nie moze byé uznane za obojetne ' z punktu Widzenia. zainteresowania i ooeny Wydatkowania samor_zadoW"yoh pieniedzy. Podobnie jak i poz'osta1e omowione W artykule o1<o1ioznosoi poruszenie tego zagadnienia znajdowalo uzasadnienie W interesie spo1eoznym. Dokonane sprostowanie stanoWi1o o uwzglednienie niezbednych d1a ochrony dobrego imienia powodki faktow. Zbieranie materialu do artykuhl odby1o sie zgodnie z zasadami rzetelnego dziennikarstwa. Brak porozumienia z powodka by1 spowodowany nieskuteoznosoia podjetyoh przez autorke artyku1u prob. . Majao powyzsze okolioznosoi na Wzgledzie, na podstawie art. 385 kpo, Sad Apelaoyjny, orze1<;1_jak W pkt 2 Wyroku. _ O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 §.11(pCWZW.ZEiI'1.108§11{pC1E11'1.391§11(pC. Sygn. akt I ACa 749fD9 . uprawnionych do zbadania działań poprzedniego Zarządu -spółki _ ale ich słuszność wynika z zeznań świadka K. C " _ ,. dokumentów w postaci rachunków i delegacji oraz uchwał Rady Nadzorczej Spółki. Nadmienić trzeba równiez, _ że wprawdzie nieprawdziwe było stwierdzenie 0 przedstawieniu rachunku za hotel w Lv~ V ale nie ulega W świetle zeznań samej powódki oraz świadka K. S1 ' (k 124) i jego oświadczenia złożonego dla Zarządu (k 39 do 40 z teczki k 69), że W czasie delegacji służbowej powódka wraz z drugim. członkiem Zarządu udały się w drugim dniu konferencji na wycieczkę do .L . lch zachowanie (os`ób"publ'i*czriyćh)', 'z.łobo'wi'ąz'anych"Ílo""`üdz`i'ału w konferencji związanej z wydatkami spółki “ nie moze być uznane za obojętne ' z punktu widzenia zainteresowania i 'oceny wydatkowania samorządowych pieniędzy. Podobnie jak i pozostałe omówione w artykule okoliczności poruszenie tego zagadnienia znajdowało uzasadnienie w interesie społecznym. Dokonane sprostowanie stanowiło 0 uwzględnienie niezbędnych dla ochrony dobrego imienia powódki faktów. Zbieranie materiału do artykułu odbyło się zgodnie z zasadami rzetelnego dziennikarstwa. Brak porozumienia z powćdką był spowodowany nieskutecznością podjętych przez autorkę artykułu prób. _ Mając powyższe okoliczności na względzie, na pod-stawie art. 385 kpc, Sąd Apelacyjny, orzekł jak W pkt 2 wyroku. _ O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 §11<[email protected]ąa.108§11<[email protected]§ikpz.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny W Łodzi#IACa 749/09 F4 1#art. 12 prawa#Art. 81 ust. 2 tej#art. 12 ust. 1 pkt#art. 24 kc#art. 98 § 1 kpc#art. 98 § 3 kpo#art. 378 § 2 kpc#art. 72 § 1 pkt 1 kpo.#art. 98 § 3 kpc#art. 72 § 1 pkt 1 kpc#art. 386 § 1 kpc#art. 160 kpc#art. 109 kpo.#Art. 233 § 1 kpo#art. 321 kpo#art. 109 kpc.#art. 321 kpc#art. 12 ust.#art. 385 kpo#art. 385 kpc