Postanowienie iACa 147/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt iACa 147/11 ‘T: _ .§; 1.3‘..I fig. <:. WY R O K IMIENIU RZE W CZYPO Sad A SPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2011 r pelalcyjny w Warszawie I Wydziaf Cywilny w skiadzie: Przewodniczqcy — Sedzia SA Maria Szulc (spr.) Sedzia SA Hanna Muras Sedzia SA M Protokolant arzena Konsek — Bitkowska st. sekr. sqd. Joanna Baranowska .p0 rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. w Warszawie na rozprawie . sprawy z powédztwa A. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa 0 odszkod0wan' na skutek reprez |e entowanemu przez Ministra Sprawiedliwoéci apelacji powoda od wyroku Sadu Okragowego w Warszawie z dnia 26 paidziernika 2010 r. sygn. akt I C 796/09 1. oddala apel 2. 3°16; zasqdza od A. K. na rzecz Skarbu Pafis Skarbu Pafistwa kwotg 270 zwrotu kosztéw twa Prokuratorii Generalnej 0 (dwa tysiqce siedemset) zt tytuiem postepowania apelacyjnego. Sygn. akt iACa 147/11 `.`ƒ'f _ Š; :If-..' fgjä. ‹:. WY R 0 K IMIENIU RZE W czYPo sąd A SPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2011 r peiaĹCyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Maria Szulc (spf.) Sędzia SA Hanna Muras Sędzia SA M Protokołant arzena Konsek - Bitkowska st. sekr. sąd. Joanna Baranowska .po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. W Warszawie na rozprawie _ sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowan` na skutek reprez ie entowanemu przez Ministra Sprawiedliwości apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I C 796/09 1. oddala apel 2. Hßię; zasądza od A. K. na rzecz Skarbu Pańs Skarbu Państwa kwotę 270 zwrotu kosztów twa Prokuratorii Generalnej 0 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem postępowania apeiacyjnego. --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt: I ACa 147/11 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 26 paidziernika 2010 r. Sqd Okrqgowy W Warszawie oddalfl powédztwo A. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa  Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 odszkodowanie W kwocie 100.000 z1otych z tytutu szkody poniesionej wskutek zastosowania. wobec niego art. 212 a par. 3, art. 88 par. 4 i art. 113 a par. 3 kodeksu karnego wykonawczego. Rozstrzygnigcie zapadlo w oparciu 0 nastgpujqce ustalenia faktjvczne 1' rozwaiania prawne: A.“ K. Wyrokiem 2 dnia 18 listopada 2004 r. zostafi skazany za. przestqpstwo Z art. 258 § 1 k.k. na karq pozbawienia wolnoéci, ktéra, odbywa obecnie W Areszcie §1edczym W R. Powéd zostal osadzony W zakladzie karnym typu zam1<nie;teg0 W Warunkach zapewniaj qcych wzmoionq ochronq spohaczefistwa i bezpieczefistwo za.1<1adu. ' Sa,d Okrqgowy — uwzglegdniajqc dyspozycjq art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca. 2004 r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektérych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) stanowdqcego, i2 do zdarzefi i stanéw prawnych powstalych 0d dnia wejécia W Zycie tej ustawy, tj. 0d dnia 1 wrzeénia 2004 r., stosuje sic; regu1acjQ Wprowadzong ts; ustawq  przyjql art. 417 1<.c. W brzmieniu nadanym ustawq zmieniajqcq jako podstawg prawnq roszczenia kierowanego przez powoda do Skarbu Pafistwa. Zdaniem Sqdu I Instancji w sprawie nie zostaty spelnione przesianki odpowiedzialnoéci odszkodowawczej okreélone W art. 417 kc, tj. szkoda, fakt jej wyrzqdzenia przez niezgodne z prawem dziaianie llub zaniechanie przy wykonywaniu wkadzy publiczliej oraz iqczqcy te zdarzenia. normalny zwiqzek przyczynowy, Udlatego tei pozwanemu Skarbowi Pafistwa — Ministrowi Sprawiedliwoéci nie moina przypisaé odpowiedzialnoéci. 2 Sygn. akt: I ACa 147/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 pażdziernika 2010 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości 0 odszkodowanie w kwocie 100.000 złotych z tytułu szkody poniesionej wskutek zastosowania wobec niego art. 212 a par. 3, art. SS par. 4 i art. 113 a par. 3 kodeksu karnego wykonawczego. Rozstrzygnięcie zapadła w oparciu 0 następujące ustalenia faktyczne 1' rozważania prawne: A.. K. wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. został skazany za przestępstwo z art. 258 § l k.k. na karę pozbawienia wolności, którą odbywa obecnie W Areszcie Śledczym w R. Powód został osadzony w zakładzie karnym typu zamkniętego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu. ' Sąd Okręgowy ~ uwzględniając dyspozycję art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) stanowiącego, iż do zdarzeń i stanów prawnych powstałych od dnia wejścia W życie tej ustawy, tj. od dnia l września 2004 r., stosuje się regulację wprowadzoną tą ustawą - przyjął art. 417 k.c. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniająca jako podstawę prawną roszczenia kierowanego przez powoda do Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu I Instancji W sprawie nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej określone W art. 417 kc, tj. szkoda, fakt jej wyrządzenia przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz łączący te zdarzenia normalny związek przyczynowy, „dlatego też pozwanernu Skarbowi Państwa ~ Ministrowi Sprawiedliwości nie można przypisać odpowiedzialności. --- STRONA 3 --- 3 Sad Okreggowy odwoiujac sic; do regui dowodowych zawartyoh W art. 6 k.o. i art. 232 k.p.o. stwierdzil, Ze powod nie zaoforowai na poparoio swych twierdzefi Zadnych d0Wod6W —~ twierdzenia te pozostaiy W sferze hipotez, W Zaden sposob nioudowodnionyoh. O kosztach posttgpowania Sad Okrqgowy orzekl na podstawie art. 102 k.p.o. Nie uiszczona W sprawie oplato od pozwu Sad przejai na rachunek Skarbu Pafistwa. Wyrok apeiaoja zaskarzyi powéd, zarzucaj ac: I_ naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 Konwencji 0 ochronie praW ozlowieka i podstawowyoh Wolnoéci i art. 14 ust. I Miodzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Polityoznyoh podnoszao, i2 prawo do sadu zakiada, fze kazda ze stron ma realne praWo do przedstawienia sadowi swych raoji (,,praWo do Wysluohania”); I nierozpoznanie sprawy W caioéci, odnoénie art. 212a § 3 i art. 88 § 4 kodeksu karnego Wykonawczego, ktore naruszyiy jego gwaranoje opisane W art. 2, 7, 42 ust. 3, 45 ust. 1 Konstytuoji RP oraz odnoénie "art. 113a § 3 kodeksu karnego wykonawczego, roznioujacego jego sytuacjo prawna Wzglodem art. 108 Konwenoji Genewskiej o Traktowaniu Jeficow Wojennych (Dz. U. z 1956r., nr 38, poz. 175) i podniosl, Ze pow}/Zsza kwestia narusza jego gwarancje opisane W art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Apelujacy Wniosi 0 uchyienie zaskarzonego wyroku W caioéci, zniesienie postqpowania dotkniotego niewainoéoia i przekazanie sprawy Sadowi I Instancji do ponownego rozpoznania. Nadto Wniosl o zasadzenie od pozwanego zwrotu kosztow procesu za obie instancje Wedlrug norm = . przepisanych.  3 Sąd Okręgowy odwołując się do reguł dowodowych zawartych w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. stwierdził, że powód nie zaoferował na poparcie swych twierdzeń zadnych dowodów - twierdzenia te pozostały W sferze hipotez, W żaden sposób nieudowodnionych. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Nie uiszczoną W sprawie opłatę od pozwu Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok apelacją zaskarżył powód, zarzucaj ąc: '_ naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 14 ust. I Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych podnosząc, iz prawo do sądu zakłada, ze kazda ze stron ma realne prawo do przedstawienia sądowi swych racji (,,prawo do wysłuchania”); I nierozpoznanie sprawy w całości, odnośnie art. 2l2a § 3 i art. 88 § 4 kodeksu karnego wykonawczego, które naruszyły jego gwarancje opisane w art. 2, 7, 42 ust. 3, 45 ust. l Konstytucji RP oraz odnośnie art. 113a § 3 kodeksu karnego wykonawczego, róznicującego jego sytuację prawną względem art. 108 Konwencji Genewskiej o Traktowaniu Jeńców Wojennych (Dz. U. z 1956r., nr 38, poz. 175) i podniósł, że powyższa kwestia narusza jego gwarancje opisane W art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Apełujący »wniósł 0 uchylenie zaskarżonego wyroku W całości, zniesienie postępowania dotkniętego niewaznością i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje według norm z . przepisanych. - --- STRONA 4 --- 4 Pozwany Wniosi 0 oddalenie apelacji i zasadzenie kosztow zastegpstwa procesowego na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Paristwa, stosownie do treéci art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. Sad Apelacyj ny zwaiyl co nastqpujez Apelacja nie zasluguje na uwzglgdnienie. Bezzasadnie powoiuje sis; skarzacy na naruszenie prawa do sadu. Konstytucyjne prawo do sadu (wynikajaoe Z art. 45 ust. 1 Konstytuoji RP, art. 6 ust. .1 Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Woinoéoi i art. 14 ust. 1 Miodzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Poiitycznych) obejmuje prawo do uruohomienia postopowania. sadowego, odpowiednio uksztaitowanej procedury sadowej oraz uzyskania Wiazaoego rozstrzygniaoia. Przesianki te, W ooenie Sadu Apelaoyjnego, zostaiy spelnione. _ Zarzuty skarzaoego na tie prawa do sadu konoentruja sic; na uniemozliwieniu powodowi przedstawienia przed sadem swyoh racji W ramaoh tzW. instytuoji Wysiuohania. Tzw. praW0 do Wysluchania, majace swe korzenie W rzymskiej zasadzie audiatur ez‘ altera pars (,,niechaj bodzie Wysiuchana i druga strona”) nie zostalo Wyrazone jednak W Konstytucji, a W ramach przepisow kodeksu postopowania oywilnego mozliwe jest przeprowadzenie dowodu z przesluchania stron, ewentualnie tzw. przesluchanie informacyjne W trybie art. 212 k.p.c. W ocenie Sadu Apelacyjnego apelujacy de facro zarzuca nie przeprowadzenie przez Sad I Instancji dowodu 2 przesiuchania powoda. Uwadze skarfcaoego umkncglo jednakze, i2 przeprowadzenie dowodu _z przesluchania stron /art. 299 k.p.c./A nie jest obligatoryjne i lezy W gestii organu orzekajaoego. _DoWod z przesluohania stron powinien byé przeprowadzony jedynie Wowczas, gdy za pomoca innych érodkow 4 Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, stosownie do treści art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Bezzasadnie powołuje się skarżący na naruszenie prawa do sądu. Konstytucyjne prawo do sądu (wynikające z art. 45 ust. l Konstytucji RP, art. 6 ust. .l Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i_ Politycznych) obejmuje prawo do uruchomienia postępowania sądowego, odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej oraz uzyskania wiązącego rozstrzygnięcia. Przesłanki te, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zostały spełnione. _ Zarzuty skarżącego na tle prawa do sądu koncentrują się na uniemozliwieniu powodowi przedstawienia przed sądem swych racji w ramach tzw. instytucji wysłuchania. Tzw. prawo do wysłuchania, mające swe korzenie w rzymskiej zasadzie audiatur et altera pars (,,niechaj będzie wysłuchana i druga strona”) nie zostało wyrażone jednak w Konstytucji, a w ramach przepisów kodeksu postępowania cywilnego mozliwe jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, ewentualnie tzw. przesłuchanie informacyjne W trybie art. 212 k.p.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego apelujący de facto zarzuca nie przeprowadzenie przez Sąd I Instancji dowodu z przesłuchania powoda. Uwadze skarżącego umknęło jednakże, iż przeprowadzenie dowodu _z przesłuchania stron /art. 299 k.p.c./Ą nie jest obligatoryjne i lezy W gestii organu orzekającego. _Dowód z przesłuchania stron powinien być przeprowadzony jedynie wówczas, gdy za pomocą innych środków --- STRONA 5 --- 5 dowodowych nie zostaiy dostatecznie Wyjaénione fakty istotne dla rozstrzygnieoia sprawy. W sytuacji gdy Sad I instanoji uznai, 12 nie zachodziia potrzeba osobistego Wysluchania powoda Wobeo braku probiemow faktycznyoh i prawnych, Wymagajaoyoh dodatkowego Wyjaénienia przed rozstrzygnieciem, nie by} zobligowany do korzystania ze swyoh prerogatyw W tym zakresie. (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 5 lipca 2006 r., IV CSK 98/06, LEX nr 459229). W sprawie nie byi sporny fakt stosowania Wobeo powoda W toku aresztowariia oraz odbywania kary pozbawienia Wolnoéci przepiséw kodeksu karnego Wykonawczego Wskazanyoh W pozwie jako stanowiaoyoh Zrodio szkody, a zatem ocenie podlegaio przede Wszystkim to, czy byio to dzialanie bezprawne. Rozstrzygnieoie W tym zakresie nie Wymagaio zatem Wysiuchania powoda, bowiem istotne byio, ozy zwazywszy na podstawe prawna skazania powoda, dopuszozalne byio zastosowanie kwestionowanyoh przepisow kodeksu karnego Wykonawozego. PoW6d nie twierdzi, Ze zastosowane prooedury osadzenia sa sprzeozne z obowiazujacym prawem, ale twierdzi, Ze naruszaja one jego prawa zagwarantowane W art. 2 i 45 Konstytuoji / ppkt 2 pozwu /. Wskazaé zatem nalezy, Ze art. 2 formuhlje zasade demokratyoznego pafistwa prawnego urzeczywistniajacego zasady sprawiediiwoéci spoiecznej, W ktorej zostaia Wyrazona Wola, aby pafistwo byio rzadzone prawem i prawo byio Wytyozna dziaiania dla niego i dla spoleozefistwa / patrz Wiesiaw Skrzydio Komentarz do art. 2 Konstytuoji Rzeozypospolitej Polskiej, Zakamycze 2002 /. Natomiast art. 45 Konstytucji gwarantuje obywatelowi prawo do sadu, ktore to prawo powéd miai zagwarantowane zarowno W prooesie kamym, jak i W niniejszym prooesie. Zastosowanie W sposéb prawnie prawidiowy zaostrzonych procesu aresztowania i osadzenia nie moze byé zatem Wiazane z powoianymi przez powoda przepisami Konstytucji. Nie ma podstaW, by uznaé, Ze nie zostala. W prooesie zachowana 5 dowodowych nie zostały dostatecznie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji gdy Sąd I instancji uznał, iż nie zachodziła potrzeba osobistego wysłuchania powoda wobec braku problemów faktycznych i prawnych, wymagających dodatkowego wyjaśnienia przed rozstrzygnięciem, nie był zobligowany do korzystania ze swych prerogatyw W tym zakresie. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2006 r., IV CSK 98/06, LEX nr 459229). W sprawie nie był sporny fakt stosowania wobec powoda w toku aresztowania oraz odbywania kary pozbawienia wolności przepisów kodeksu karnego wykonawczego wskazanych w pozwie jako stanowiących źródło szkody, a zatem oc-enie podlegało przede wszystkim to, czy było to działanie bezprawne. Rozstrzygnięcie W tym zakresie nie wymagało zatem wysłuchania powoda, bowiem istotne było, czy zważywszy na podstawę prawną skazania powoda, dopuszczalne było zastosowanie kwestionowanych przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Powód nie twierdzi, ze zastosowane procedury osadzenia są sprzeczne z obowiązującym prawem, ale twierdzi, ze naruszają one jego prawa zagwarantowane w art. 2 i 45 Konstytucji / ppkt 2 pozwu /. Wskazać zatem należy, że art. 2 formułuje zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w której została wyrażona wola, aby państwo było rządzone prawem i prawo było wytyczną działania dla niego i dla społeczeństwa / patrz Wiesław Skrzydło Komentarz do art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Zakamycze 2002 /. Natomiast art. 45 Konstytucji gwarantuje obywatelowi prawo do sądu, które to prawo powód miał zagwarantowane zarówno W procesie karnym, jak i w niniejszym procesie. Zastosowanie W sposób prawnie prawidłowy zaostrzonych procesu aresztowania i osadzenia nie może być zatem wiązane z powołanymi przez powoda przepisami Konstytucji. Nie ma podstaw, by uznać, że nie została w procesie zachowana --- STRONA 6 --- 6 zasada kontradyktoryjnoéoi. Powéd kierowai do Sadu I Instanoji bardzo obszerne pisma, W ktoryoh przedstawiai swoje stanowisko W sposob precyzyjny, nawiazujao nie tylko do obowiazujaoego stanu prawnego, ale i orzecznictwa Europej skiego Trybunaiu Praw Cziowieka. Obie strony przedstawiiy swoje stanowiska na piémie i nie zostaiy Wysiuchane Wobec braku sporu co do faktu stosowania wobec powoda Wskazanych przepisow kodeksu karnego Wykonawczego. Brak byio podstaw do Wysruchania. powoda odnoénie do okolicznoéci zwiazanych z konsekwencjami, jakie dla niego rodzi stosowanie zaostrzonych procedur osadzenia Wobeo uznariia, Ze dzialanie nie byio bezprawne. Zdaniem Sadu Apeiaoyjnego, Sad meritii trafnie uznai, Ze powod nie Wykazal przesianek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwal na podstawie art. 417 k.o. Skarb Pafistwa odpowiada za szkode tylko Wowczas, jefzeli spehiione sa laoznie nastepujace przesiankiz niezgodne 2 prawem dziaianie (zanieohanie) przy Wykonywaniiu Wiadzy publicznej, szkoda oraz adekwatny zwiazek przyczynowy pomiedzy tak okreélona przyozyna sprawcza, a szkoda. Podkreélenia Wymaga  za Sadem Okregowym  2e zgodnie z ogolna reguia dowodowa Wyraiona W art. 6 k.o., oiezar dowodu W zakresie Wykazania istnienia \VyZ6j Wskazanych przesianek spoczywal na powodzie. Obowiazuj aoa W prooesie oywilnyrn zasada kontradyktoryjnoéoi stanowi, Ze ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktéra Z faktu tego Wywodzi skutki pravme. Przywoiany przepis okreéla rozklad oiezaru dowodu, przez Wskazanie zarowno podmiotu, na ktéryrn ciezar dowodzenia spoczywa, jak rowniez przedmiotu dowodzenia, tj. takich faktéw, ktorych Wystapienie Wywoiuje skutki prawne. Z art. 6 kic powiazane sa art. 3 k.p.c. i art. 232 k.p.o. zgodnie, Z kt61'ym_i na stronach spoczywa obowiazek przedstawiania 6 zasada kontradyktoryjności. Powód kierował do Sądu I Instancji bardzo obszerne pisma, w których przedstawiał swoje stanowisko w sposób precyzyjny, nawiązując nie tylko do obowiązującego stanu prawnego, ale i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Obie strony przedstawiły swoje stanowiska na piśmie i nie zostały wysłuchane wobec braku sporu co do faktu stosowania wobec powoda wskazanych przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Brak było podstaw do wysłuchania powoda odnośnie do okoliczności związanych z konsekwencjami, jakie dla niego rodzi stosowanie zaostrzonych procedur osadzenia wobec uznania, ze działanie nie było bezprawne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd meritíi trafiiie uznał, ze powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. na podstawie art. 417 k.c. Skarb Państwa odpowiada za szkodę tylko wówczas, jezeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: niezgodne z prawem działanie (zaniechanie) przy wykonywaniu władzy publicznej, szkoda oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy tak określoną przyczyną sprawczą, a szkodą. Podkreślenia wymaga - za Sądem Okręgowym - ze zgodnie z ogólną regułą dowodową wyrażoną W art. 6 k.c., ciężar dowodu W zakresie wykazania istnienia wyżej wskazanych przesłanek spoczywał na powodzie. Obowiązuj ąca W procesie cywilnym zasada kontradyktoryjności stanowi, ze ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przywołany przepis określa rozkład ciężaru dowodu, przez wskazanie zarówno podmiotu, na którym ciężar dowodzenia spoczywa, jak równiez przedmiotu dowodzenia, tj. takich faktów, których wystąpienie wywołuje skutki prawne. Z art. 6 kc powiązane są art. 3 k.p.c. -i art. 232 k.p.c. zgodnie, z którynli na stronach spoczywa obowiązek przedstawiania --- STRONA 7 --- 7 dowodow co do okolioznosci sprawy, oraz obowiazek Wskazania C1OW0d0W dla stwierdzenia faktow, z ktérych strony Wywodza skutki prawne. Sad I instanoji slusznie uznai, i2 powod W niniejszym postepowaniu nie podoiai tym obowiazkom. Nie mogio to jednak doprowadzié do zastepowania przez Sad niezbednej iniojatywy dowodowej strony poprzez dziaianie Sadu z urzedu, gdyz naruszaioby podstawowa zasade rownoéoi stron (postanowienie Sadu Najwyzszego z dnia 21 grudnia 19981". III CKN 985/98, OSNC 1999/5/ 104, BiuI.SN 1999/3/9 ). Warto odnotowaé, ii 0 ile rzecza sadu orzekajaoego W sprawie jest odnalezienie i poprawne zastosowanie przepisu prawnego do ustalonego stanu faktyoznego sprawy, o tyle oiezar prowadzenia. prooesu, to jest przedstawiania W potrzebnym zakresie okolicznosci faklycznych, spoczywa na stronaoh. Obecnie W kontradyktoryjnym modelu postepowania oywilnego Sad nie jest tez odpowiedzialny za Wynik postepowania dowodowego. (vide Wyrok Sadu Najwyzszego Z dnia 17 grudnia 1996 r. I CKU 45/96, OSNC 1997/67/76, VVYTOIC Sadu Najwyzszego z dnia 5 listopada. 1997 r., III CKN 244/97, OSNC 1998/3/52; Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 25 maroa. 1998 r., II CKN 656/97, OSNC 1998/ 12/208, wyrok Sadu Najwyzszego z dnia '7 maja 2008 r., II PK 307/07, LEX nr 490351). Z przedstawionyoh przez powoda okolioznosci faktyoznyoh nie mo'zna W3/Wiesé, iZ dziaianie Wiadzy pubiicznej zakwalifikowaé moina jako dziaianie bezprawne, o ktoryrn mowa W art. 417 k.c. Osadzenie powoda W zakiadzie kamym typu zamknietego W Warunkaoh zapewniaj aoych Wzmozona ochrone spoieozefistwa i bezpieczefistwo zakiadu, byio konsekwencja wymierzonej powodowi przez sad kary za popeinione przestepstwo 2 art. 258 § .1 k.k. Z dyspozycji § 3 i § 4 art. 88 k.k.W. Wynika, 12 W zakiadzie karnym typu zarnknietego W Warunkaoh zapewniaj aoyoh Wzmozona ochrone spoieczefistwa i zakladu karnego, 7 dowodów co do okoliczności sprawy, oraz obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Sąd I instancji słusznie uznał, iż powód w niniejszym postępowaniu nie podołał tym obowiązkom. Nie mogło to jednak doprowadzić do zastępowania przez Sąd niezbędnej inicjatywy dowodowej strony poprzez działanie Sądu z urzędu, gdyż naruszałoby podstawowa zasadę równości stron (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1998r. III CKN 985/98, OSNC 1999/5/104, Biul.SN 1999/3/9 ). Warto odnotować, iż o ile rzeczą sądu orzekającego w sprawie jest odnalezienie i poprawne zastosowanie przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy, o tyle ciężar prowadzenia procesu, to jest przedstawiania w potrzebnym zakresie okoliczności faktycznych, spoczywa na stronach. Obecnie W kontradyktoryjnym modelu postępowania cywilnego Sąd nie jest też odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego. (Vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r. I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997 r., III CKN 244/97, OSNC 1998/3/52; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1998 r., II CKN 656797, OSNC 1998/12/208, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2008 r., II PK 307/07, LEX nr 490351). Z przedstawionych przez powoda okoliczności faktycznych nie można wywieść, iż działanie władzy publicznej zakwalifikować można jako działanie bezprawne, o którym mowa w art. 417 k.c. Osadzenie powoda W zakładzie kamym typu zamkniętego W warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu, było konsekwencją wymierzonej powodowi przez sąd kary za popełnione przestępstwo z art. 258 § .l k.k. Z dyspozycji § 3 i § 4 art. 88 k.k.w. wynika, iż w zakładzie karnym typu zarnkniętego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i zakładu karnego, --- STRONA 8 --- 8 osadza sie skazanego za przestepstwo popeinione W zorganizowanej gmpie albo zwiazku maj aoym na celu popeinianie przestepstw, chyba Ze szozegolne okoiicznosoi przemawiaja przeoiwko takiemu osadzeniu, przy czym kompetenoje W tym zakresie — naleza, nie do sadu leoz do komisji penitencjarnej (art. 76 § 1 pkt 7 k.1<.W.). Warunki przebywania oséb osadzonych W powyzszych warunkach szczegélowo okreélaja natomiast przepisy k.k.W. oraz przepisy rangi podstawowej, jak np. § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e oraz § 7982 i § 9,093 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosoi z dnia 31 paidziernika 2003 r. W sprawie sposobéw ochrony jednostek organizacyjnyoh Siuzby Wieziennej (Dz. U. Ne 194, poz. 1902 ze 2111.). Obostrzenia W postaoi m.in. koniecznoéci noszenia odziezy Wieziennej ozy tez izolacji od pozostaiyoh osadzonyoh, niewatpliwie niosa negatywne odozuoia dia. powoda, nie moga byé jednak kwalifikowane jako dziaianie niezgodne z prawem. Z kolei W odniesieniu do pozostaiych ograniczefi W jednostce penitencjarnej, jak bralc moZ1iWos'ci korzystania z zajeé W niej organizowanyoh (kursach doszkalajaoyoh, posiudze re1igijnej)= ozy tez z biblioteki, Sad I instancji trafiiie uznai, i2 niewystarczajacym jest oparoie sie jedynie na twierdzeniach powoda. Sad Apelaoyjny nie neguje, Ze skazanemu przysluguja, powyzsze uprawnienia. Powod Winien _j6(.1I1€_lkZ€ Wykazao inicj atywe dowodowa na poparcie swych twierdzefi W pow}/zszym zakresie. Powyisze odnosi sie r6WnieZ do zarzutu nierozpoznania sprawy W aspekcie art. 212 a par. 3 kkw. Decyzjo W przedmiocie osadzenia tymczasowo arosztowanego W Warunkach okreéionych W tym przepisie podejrnuje komisja penitenojama. Zasada jest, Ze tymczasowo aresztowanego podejrzanego 0 popeinienie przestepstwa W zorganizowanej grupie aibo W zwiazku majaoym na celu popeiniahie przestepstw, osadza sie W areszcie éledczym W Warunkach zapewniajacych Wzmorzona ochrone spoieczefistwa i IZJBZPIECZGIISIIWEI aresztu. Odstepstwo 0 tej reguiy jest mo2".1iWe jedynie 8 osadza się skazanego za przestępstwo popełnione W zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnianie przestępstw, chyba że szczególne okoliczności przemawiają przeciwko takiemu osadzeniu, przy czym kompetencje W tym zakresie - należą nie do sądu lecz do komisji penitencjarnej (art. 76 § 1 pkt 7 k.k.w.). Warunki przebywania osób osadzonych W powyższych Warunkach szczegółowo określają natomiast przepisy k.k.w. oraz przepisy rangi podstawowej, jak np. § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e oraz § 79-82 i § 90-93 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 pażdziernika 2003 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz. U. Ne 194, poz. 1902 ze zm.). Obostrzenia W postaci m.in. konieczności noszenia odzieży Więziennej czy też izolacji od pozostałych osadzonych, niewątpliwie niosą negatywne odczucia dla powoda, nie mogą być jednak kwalifikowane jako działanie niezgodne z prawem. Z kolei W odniesieniu do pozostałych ograniczeń W jednostce penitencjarnej, jak brak możliwości korzystania z zajęć W niej organizowanych (kursach doszkalających, posłudze religijncjłz czy też z biblioteki, Sąd I instancji trafirie uznał, iż niewystarczającym jest oparcie się jedynie na twierdzeniach powoda. Sąd Apelacyjny nie neguje, że skazanemu przysługują powyższe uprawnienia. Powód winien jednakże wykazać inicjatywę dowodową na poparcie swych twierdzeń W powyższym zakresie. Powyższe odnosi się również do zarzutu nierozpoznania sprawy W aspekcie art. 212 a par. 3 kkw. Decyzję W przedmiocie osadzenia tymczasowo aresztowanego W warunkach określonych W tym przepisie podejmuje komisja penitencjama. Żlasadą jest, że tymczasowo aresztowanego podejrzanego o popełnienie przestępstwa W zorganizowanej grupie albo W związku mającym na celu popełnianie przestępstw, osadza się W areszcie śledczym W Warunkach zapewniaj ących wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu. Odstępstwo o tej reguły jest możliwe jedynie --- STRONA 9 --- ~=~ 9 Wowczas, gdy przeciwko takiemu osadzeniu przemawiaja szczegolne okolioznosci. Zastosowanie takiego érodka nie narusza, Wbrew twierdzeniom skariaoego, zasady domniemania niewinnosci. Zasada ta po pierwsze Wymaga, by sedziowie nie rozpatrywali spraw z przekonaniem, Ze oskarzony dopuéoii sie zarzucanego przestepstwa, po drugie przesadza, Ze oiezar U9‘ ox dowodu spoczywa na oskarzeniu, a kazda Watpliwo powinna bye’: tiumaozona na korzysé oskarzonego i po trzeoie nakiada na oskarienie obowiazek infonnowania oskarzonego o stawianyoh mu zarzutaoh, by mégi sie Wiasciwie przygotowaé do obrony. Zastosowanie zaostrzonej procedury tymozasowego aresztowania W stosunku do tymozasowo aresztowanego podejrzanego o popeinienie przestepstwa W Warunkaoh okreélonych W art. 212 a par. 3 kkw nie éwiadczy automatyoznie o ziamaniu zasady domniemania niewinnosci. Ustawodawoa dokonai Wywaienia porniedzy Wzmozona oohrona spoieczeflstwa i bezpieozefistwa aresztu a ograniczeniem praW takiego tymozasowo aresztowanego i uznai, Ze W&ZI‘1I6jSZy1'I1I dobrami sa bezpieozefistwo spoieczefistwa i pozostaiyoh osadzonyoh. Apelujacy nie twierdzilt nawet, Ze istnialy szczegolne okolioznoéci, ktore uzasadniaiyby odstapienie od stosowania tych rygorow. Zarzuty dotyozaoe kwestii zwiazanych Z ozestotliwoéoia otrzymywania paczek Zywnosciowyoh, Z raoji statusu powoda, takze nie daja podstaw do przypisania pozwanemu niezgodnego z prawem dzialania. Pozwany nie posiada statusu jefica Wojennego, a zatem zastosowanie W stosunku do niego ma regulacja ogélna W tym przedmiocie dotyczaca skazanych, czyli art. 113 k.k.W. stanowiacy, Ze skazanemu przysiuguje prawo do otrzymania paczki z Zywnoscia raz na kwartai o gramaturze nieprzekraczajacej Wraz Z opakowanie 5 kg. Brak jest ze strony powoda zarzutow, co do naruszeii ze strony administracji Zakiadu Karnego W odniesieniu do powyzszej regulacji, ~=~ 9 wówczas, gdy przeciwko takiemu osadzeniu przemawiają szczególne okoliczności. Zastosowanie takiego środka nie narusza, wbrew twierdzeniom skarżącego, zasady dornniemania niewinności. Zasada ta po pierwsze wymaga, by sędziowie nie rozpatrywali spraw z przekonaniem, że oskarżony dopuścił się zarzucanego przestępstwa, po drugie przesądza, że ciężar Íflx ox dowodu spoczywa na oskarżeniu, a każda wątpliwo powinna być tłumaczona na korzyść oskarżonego i po trzecie nakłada na oskarżenie obowiązek informowania oskarżonego o stawianych mu zarzutach, by mógł się właściwie przygotować do obrony. Zastosowanie zaostrzonej procedury tymczasowego aresztowania W stosunku do tymczasowo aresztowanego podejrzanego o popełnienie przestępstwa W warunkach określonych W art. 212 a par. 3 kkw nie świadczy automatycznie o złamaniu zasady domniemania niewinności. Ustawodawca dokonał wyważenia pomiędzy wzmożoną ochroną społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu a ograniczeniem praw takiego tymczasowo aresztowanego i uznał, że ważniejszymi dobrami są bezpieczeństwo społeczeństwa i pozostałych osadzonych. Apelujący nie twierdził nawet, że istniały szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od stosowania tych rygorów. Zarzuty dotyczące kwestii związanych z częstotliwością otrzymywania paczek żywnościowych, z racji statusu powoda, także nie dają podstaw do przypisania pozwanemu niezgodnego z prawem działania. Pozwany nie posiada statusu jeńca wojennego, a zatem zastosowanie w stosunku do niego ma regulacja ogólna W tym przedmiocie dotycząca skazanych, czyli art. 113 k.k.w. stanowiący, że skazanemu przysługuje prawo do otrzymania paczki z żywnością raz na kwartał o gramaturze nieprzekraczającej wraz z opakowanie 5 kg. Brak jest ze strony powoda zarzutów, co do naruszeń ze strony administracji Zakładu Kamego W odniesieniu do powyższej regulacji, --- STRONA 10 --- 10 Wobec brak jest podstaW do uznania, Ze dzialanie pozwanego bylo niezgodne z prawem. Wobeo nie Wykazania istnienia przesianki bezprawnego dziaiania Iub zaniechania, nie ma potrzeby badania dalszych przeslanek odpowiedzialnosoi odszkodowawczej lub odpowiedzialnosci za krzywde, czyli szkody (krzywdy) i zwiazku przyczynowego. W zwiazku , z tresoia Wniosku zawartego W apelacji o 2niesienie postepowania dotknietego niewaznoécia, Wskazaé naleiy, Ze tresé zarzutow nie uzasadnia przyjecia, Ze W sprawie doszio do niewaznosci postepowania, albowiem nie zaszly okolicznoéci okreslone W art. 379 kpc, a zwiaszcza pozbawienie strony moziiwosoi obrony jej praw. Jak Wskazano Wyzej, W postepowaniu przed Sadem Okregowym nie doszlo do naruszenia przepiséW postepowania oywilnego przez ten Sad, a. tylko takie naruszenie przepisow procedury, ktorego konsekwencja jest brak moziiwosci obrony praW przez strone, uzasadnia przyjecie niewaznosci postepowania. Majac na uwadze powyzsze orzeczono jak W senteneji na podstawie art. 385 k.p.c., o kosztaoh rozstrzygajac zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. W zwiazku z art. 98 § 1 k.p.c. W zwiazku z art. 391 § 1 k.p.c., z zastosowaniem zasady odpowiedzialnosoi za Wynik sporu, uwzgledniajao jego Wynik korzystny dla strony pozwanej. Za zgodnoéé z oryginalem s_T.1NSPE}<T08 . I §}'Jw¢.@ €r'111/IIISFE! 10 Wobec brak jest podstaw do uznania, że działanie pozwanego było niezgodne z prawem. Wobec nie wykazania istnienia przesłanki bezprawnego działania lub zaniechania, nie ma potrzeby badania dalszych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej lub odpowiedzialności za krzywdę, czyli szkody (krzywdy) i związku przyczynowego. W związku j z treścią wniosku zawartego W apelacji o zniesienie postępowania dotkniętego nieważnością wskazać należy, że treść zarzutów nie uzasadnia przyjęcia, że W sprawie doszło do nieważności postępowania, albowiem nie zaszły okoliczności określone W art. 379 kpc, a zwłaszcza pozbawienie strony możliwości obrony jej praw. Jak wskazano wyżej, W postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie doszło do naruszenia przepisów postepowania cywilnego przez ten Sąd, a tylko takie naruszenie przepisów procedury, którego konsekwencją jest brak możliwości obrony praw przez stronę, uzasadnia przyjęcie nieważności postępowania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak W sentencji na podstawie art. 385 k.p.c., o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. W związku z art. 98 § 1 k.p.c. W związku z art. 391 § l k.p.c., z zastosowaniem zasady odpowiedzialności za Wynik sporu, uwzględniając jego wynik korzystny dla strony pozwanej. Za zgodność z orygínalem s_r.u~1sPs}<Tcs _ Ą ,šāntfra Śfiivírísřa