Postanowienie IACa 1271/10 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IACa 1271/10 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 25 stycznja 2011 1'. Sgd Apelacyjny we Wroclawiu — Wydzia} I Cywilny W sldadzie: SSA Malgorzata Lamparska Przewodniczqcyz Sqdziowic: SSA Franciszek Marcinowski SSA Dariusz Klodnicki [spr.) Protokoiant: Katarzyna Sandecka p0 rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. we Wroclawiu na rozprawie sprawy z powédztwa J. M. (1) 1' J. M. (2) przeciwko Z. N., W’. S. 1'Agencj1' Nieruch0moéc1'R01'nych Oddzialowi Terenowemu we W. 0 zaplatq na skutek apelacji powodéw od wyroku Sagtlu Okrrggowego we Wroclawiu z dnia 6 Wrmeénia 2010 r. sygn. akt I C 880/O9 1 . oddala apelacjq; 2. zasqdza od powodéw solidarnie na rzecz pozwanego Z. N. kwotg 5.400 zl tytulem zwrotu kosztéw postqpowania apelacyjnego; 3_ , zasqdza od powocléw solidarnie na rzecz strony pozmanej Agencj1'Nieruch0m0éci Rolnych Oddzial Terenowy we W. kwotg 5.400 zl tymlem zwrotu kosztéw postgpowania apelacgjnego. UZASADNIENIE W dniu 13.08.2009 1*. J. M. (1) i J. M. (2) whieéli 0 zasqdzcnie solidarnie na swojq rzecz od Skarbu Pafistwa  Agencji Nieruchomoéci Rolnych Oddzia} Terenowy we W. oraz od Z. N. i W. S. kwoty 305.367,43 zl vwaz z ustawowymi Sygn. akt IACa 1271/10 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ P0LsKIE.J " Dnia 25 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny W składzie: SSA Małgorzata Lamparska Przewodniczący: Sędziowie: SSA Franciszek Marcinowski SSA Dariusz Kłodnicki Ĺspr.) Protokoiant: Katarzyna Sandecka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa J. M. (1) 1' J. M. (2) przeciwko Z. N., VV. S. 1`Ag'encji Nieruchomości Rolnych Oddziałowi Terenowemu we W. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I C 880/09 'i . oddala apelację; 2. zasądza od powodów solidarníe na rzecz pozwanego Z. N. kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; 3_ . zasądza od powodów solidarnie na rzecz strony pozzoanej Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacgjnego. UZASADNIENIE W dniu 13.08.2009 r. J. M. (1) i J. M. (2) wnieśli o zasądzenie solidarnie na swoją rzecz od Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. oraz od Z. N. i W. S. kwoty 305.367,43 zł vwaz z ustawowymi --- STRONA 2 --- odsetkami od dnia 14.08.1999 r. tytulem odszkodowania za naklady poniesione w dzieriawionym przez nich na podstawle Lunowy z 28.03.1995 1'. gospodarstwie rolnym (...). J. M. (1) wniésl ponadto 0 zasqdzenie na swojq rzecz solidarnie od W/W pozwanych kwoty 11.727.143,76 z} tymlem odszkodowania za zmuszenie go do przekazania gospodarstwa r01neg0(...) cesjq na rzeczinneg0'1'0lnika, oraz kwoty 5.000 z} wraz z ustawowymi odsetkami od dnja 31.08.2009 1'. 0d Z. N. tytulem odszkodowania za pobranq 0d powoda korzyéé majqtkowq. W uzasadnieniu pierwszego Z W/W 1'0szczefi powodowie podali, is W 1995 r. wydzieriawili od Agencji W/W dwa gospodarstwa rolne na okres odpowiednio 10 i 15 lat, w ktére zainwestowali, jednak na skutek powodzi, przeinwestowania oraz nienaleiytego wykonania zobowiqzania przez firms; (...)—P., zadhliyli sieg wzglqdem Age11c§i z tytulu czynszu dzieriawnego. Rozpoczegli starania 0 Lunorzenie tego dlugu, W zwiqzku z czym zwrécili siq 0 pom°0c W realizacji programu naprawczego do pracownika Agencji — pozwanego W. S., ktély zloiyl irn ustnq plnpozycjc; zwrotu na rzecz Agencji dzieriawionego gospodarstwa rolnego W S., W zamjan za co Agencja miala umorzyé im dlugi i wliczyé W Wartoéé gospodarstwa poniesione naklady inwestycyjne. Powodowie, pismem z dnia 02.07.1999 r. skierowali do Agencji Wniosek 0 natychmiastowe rozwiqzanie z nimi umowy dzieriawy gospodarstwa rolnego (...), proponujqc jednoczeénie sposéb mzliczenia zadluisnia. W piémie 2: dnia 06.07.1999 r. Agencja potwierdzila rozwiqzanie umowy dzieréawy z dniern 12.07.1999 r. i W tym samym dniu doszio do zawarcia porozumienia dotyczqcego rozliczenia Wzajelfnnych zobowiqzafi. Protokél zdaWcz0—0dbi0rczy gospodarstwa rolnego W (...] podpisano W dniu 13.07.1999 1'. W zwiqzku z rozwiqzaniem 1111101131 dzieriawy i przekazaniem gospodarstwa Agencja zwréciia im Weksel i zwolnila hipoteki, a ponadto W dniu 24.08.1999 r. odkupiia od nich paszq, inwentarz iywy, zapasy rnagazynowe oraz produkcjq W toku vwaz z zabiegarni agrotechnicznymi wykonanymi na jednej Z dziaiek. Powodowie Wskazywali, fie Wartoéé nakladéw z tytulu prac remontowych oraz budowlanych W gospodarstwie rolnym (...) zostala oszacowana W kosztorysach budowlanych powykonawczych z lipca 1999 1'. sporzqdzonych przez H. D. iwyniosla 305367.43 zl. Na rozliczenie W/W nakladéw czekali ponad rok i ostatecznie zostala ona sfinalimowana na skutek pisemnej interwencji powtlda, przy czyxn rozliczenia nakladéwdokonano Wbrew wczeéniejszym ustaleniom, porozumieniom i opinii H. D.. Zarzucili, fie kwotq jakq rnieli odzyskaé W Wysokoéci wynikajqcej z opracowanego przez niego kosztorysu mieli zamiar zainwestowaé W drugie dzieriawione przez siebie gospodarstwo rolne [...]. ' Zdaniem powodéw pozwani Z. N. i W. S. swoim bezprawnym dzialaniem doprowadzili do braku zaplaty naleinej powodom kwoty W Wysokoéci 305.36'7,43 zl tytulem poczynionych nakladéw polegajqcych na wykonaniu prac remontowych i budowlanych W dzieréawionym gospodarstwie rolnym (...}. Zdaniem powodéw, ewidentnym jest, ii po ich stronie doszlo do powstania szkody ocenianej na plaszczyinie art. 417 kc i art. 415 kc. Powodowie argumentowali, ie Agencja za poérednictwem swoich pracownikéw realizowala zadania z zakfesu wladzy publicznej, a wirgc odpowiedzialnoéé za dzialania Z. N. i W. S. ponosié powinicn Skarb Pafishva  Agencja Nieruchomoéci Rolnych na zasadzie ryzyka solidarnie z w/w pozwanymi jej pracownikami. ' W odniesieniu do drugiego z igdafi, powodowie przedstawili wyliczenia odnoénie hipotetycznych strat, jakie ponieéli Wzvdqzku z oddaniem gospodarstwa rolnego (...) 11a rzecz innego rolnika. Zdaniem powodéwlgczne przychody, ktére to gospodarstwo powinno przynieéé przez okres 30 lat W zwiqzku z uprawq kukurydzy i pszenicy na areale 186 ha powinny wynieéé 19,74 mln zi, a koszty jego prowadzenia przez okres 20 lat powinny wynieéé przeszlo 12,54 mln 9:1. W zwiqzku tym, zdaniem powodéw, zysk netto 2. prowadzenia tego gospodarstwa powinien wynieéé okolo 7,2 mln 21. Jednoczeénie powodowie dodali, is utracili unijne doplaty do gruntéw za lata 20042025 w lqcznej wysokoéci okolo 3,05 min 21. Do kwoty utraconyoh korzyéci w zwiqzku z odebraniem dzieriawy gospodarstwa rolnego [...) powodowie doliczyli takie kW0t<; czynszu dzieréawnego, ktéra byléby cenq sprzedaiy tych gruntéw, po okresie ich uiytkowania przez 30 lat, tj. przeszk) 1,47 mln 2.1. ' C0 do roszczsnia powoda przeciwko Z. N. 0 dzaplatmg kwoty 5.000 7.}, sprawa W tym zakresie postanowieniem Sqdu wydanym na rozprawie W dniu 28.01.2010 r. zostala wylqczona do odrqbnego rozpoznania. odsetkami od dnia 14.08.1999 r. tytułem odszkodowania za nakłady poniesione W dzierżawionym przez nich na podstawie Lunowy z 28.03.1995 r. gospodarstwie rolnym (...). J. M. (1) wniósł ponadto 0 zasądzenie na swoją rzecz sołidarnie od w/w pozwanych kwoty 11.727.143,76 zł tytułem odszkodowania za zmuszenie go do przekazania gospodarstwa rolnego (...) cesją na rzecz innegorolnika, oraz kwoty 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31.08.2009 r. od Z. N. tytułem odszkodowania za pobraną od powoda korzyść majątkową. W uzasadnieniu pierwszego z w/W roszczeń powodowie podali, że w 1995 r. wydzierżawili od Agencji w/w dwa gospodarstwa rolne na okres odpowiednio 10 i 15 lat, W które zainwestowali, jednak na skutek powodzi, przeinwestowania oraz nienależytego wykonania zobowiązania przez firmę (...)-P., zadłużyli się względem Agencji z tytułu czynszu dzierżawnego. Rozpoczęli starania 0 Lunorzenie tego długu, W związku z czym zwrócili się o ponioc w realizacji programu naprawczego do pracownika Agencji - pozwanego W. S., który złożył im ustną propozycję zwrotu na rzecz Agencji dzieržawionego gospodarstwa rolnego W S., W zarnian za co Agencja miała Lunorzyć im dlugi i wliczyć w wartość gospodarstwa poniesione nakłady inwestycyjne. Powodowie, pismem z dnia 02.07.1999 r. skierowali do Agencji wniosek 0 natychmiastowe rozwiązanie z nimi umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...), proponując jednocześnie sposób rozliczenia zadłużenia. W piśmie z dnia 06.07.1999 r. Agencja potwierdziła rozwiązanie Lunowy dzierżawy z dniem 12.07.1999 r. i w tym samym dniu doszło do zawarcia porozumienia dotyczącego rozliczenia wzajemnych zobowiązań. Protokół zdawczo-odbiorczy gospodarstwa rolnego w (...] podpisano w dniu 13.07.1999 r. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy i przekazaniem gospodarstwa Agencja zwróciła im weksel i zwolniła hipoteki, a ponadto w dniu 24.08.1999 r. odkupiła od nich pasze, inwentarz żywy, zapasy magazynowe oraz produkcję w toku wraz z zabiegami agrotechrlicznymi wykonanymi na jednej z działek. Powodowie wskazywali, że wartość nakładów z tytułu prac remontowych oraz budowlanych w gospodarstwie rolnym (...) została oszacowana w kosztorysach budowlanych powykonawczych z lipca 1999 r. sporządzonych przez H. D. iwyniosła 305.36'7,43 zł. Na rozliczenie w/w nakładów czekali ponad rok i ostatecznie została ona sfinalizowana na skutek pisemnej interwencji powoda, przy czym rozliczenia nakładów' dokonano wbrew wcześniejszym ustaleniom, porozurnieniorn i opinii H. D.. Zarzucili, że kwotę jaką mieli odzyskać w wysokości wynikającej z opracowanego przez niego kosztorysu mieli zamiar zainwestować w drugie dzierżawione przez siebie gospodarstwo rolne [...]. " Zdaniem powodów pozwani Z. N. i W. S. swoim bezprawnym działaniem doprowadzili do braku zapłaty należnej powodom kwoty w wysokości 305.36'7,43 zł tytułem poczynionych nakładów' polegających na wykonaniu prac remontowych i budowlanych w dzierżawionym gospodarstwie rolnym (...}. Zdaniem powodów, ewidentnym jest, iż po ich stronie doszło do powstania szkody ocenianej na płaszczyźnie art. 417 kc i art. 415 kc. Powodowie argumentowali, że Agencja za pośrednictwem swoich pracowników realizowała zadania z zakresu władzy publicznej, a więc odpowiedzialność za działania Z. N. i W. S. ponosić powinien Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych na zasadzie ryzyka solidarnie z w/w pozwanymi jej pracownikami. ` W odniesieniu do drugiego z żądań, powodowie przedstawili wyliczenia odnośnie hipotetycznych strat, jakie ponieśli w związku z oddaniem gospodarstwa rolnego (...) na rzecz innego rolnika. Zdaniem powodów łączne przychody, które to gospodarstwo powinno przynieść przez okres 30 lat W związku z uprawa kukurydzy i pszenicy na areale 186 ha powinny wynieść 19,74 mln zł, a koszty jego prowadzenia przez okres 20 lat powinny wynieść przeszło 12,54 mln zł. W związku tym, zdaniem powodów, zysk netto z prowadzenia tego gospodarstwa powinien wynieść około 7,2 mln zł. Jednocześnie powodowie dodali, że utracili unijne dopłaty do gruntów za lata 2004-2025 w łącznej wysokości około 3,05 mln zł. Do kwoty utraconych korzyści w związku z odebraniem dzierżawy gospodarstwa rolnego [...] powodowie doliczyli także kwotę czynszu dzierzawnego, która bylaby ceną sprzedaży tych gruntów, po okresie ich użytkowania przez 30 lat, tj. przeszło 1,47 mln zł. ` Co do roszczenia powoda przeciwko Z. N. 0 zapłatę kwoty 5.000 zl, sprawa w tym zakresie postanowieniem Sądu wydanym na rozprawie w dniu 28.01.2010r. została wyłączona do odrębnego rozpoznania. --- STRONA 3 --- W. S. Wniosi 0 oddalenie powodztwa jako caikowicie bezpodstawnego. W uzasadnieniu zarzucil, fie W momencie objgcia prmez niego funkcji dyrektora Agencji w czerwcu 1998 1". powodowie byli jednyrrii Z Wielu zadluéonyth ponad II1ia1‘Q dzieriawcéw. Wskazal, ie to oni zwrécili siq; do niego 2 proébq 0 pomoc W rozwiqzaniu problemu ich zadluienia. Zaproponowal im przejqcie przez Agencjq jednego Z dzieriawionych gospodarstw, rozwiqzanie umowy dzieriawy rozliczenie Wzajemnych zobowiqzafi, W celu zahamowania narastajqcego lawinowo zadluienia oraz skoncentrowaniu sir; na prowadzeniu drugiego gospodarstwa rolnego. Przedstawil powodom takie inne moiliwoéci Wyjécia z trudnej s}“tuacji w jakiej siq znaleili, pozostawiajqc im ostatecznz} decyzje; W tym zakresie. Wskazal, fie powodowie zdecydowali sis; na rozwiqzanie umowy dzieriawy i W dniu 02.07.1999 1'. Wystqpili do Agencji z proébz} 0 natychmiastowe rozwiqzanie umowy dzieriawy 2. dnia 23.03.1995 r. gospodarstwa rolnego (...), jako powéd podajqc niesprzyjajgcg po1ity]<e;1'olnq. W. S. zarzucil, ie zaproponowany przez J. M. (1) sposéb rozliczenia zadluéenia Wooec Agencji, obejmujqcy uwzglqdnienie poniesionych nakladéw inwestycyjinych Wediug kosztorysu powykonawczego, by} niezgodny z umowq dzieriawy, zawartym porozumieniem oraz procedurarni obowiqzujqcynfi wAgencji. Podniési przy tym, fie nie mégl uznaé roszczefi dzieriawoéw, poniewaibyloby tojednoznaczne ze ziamaniem obowiqzujatcvegoprawa, narasbeniem Skarbu Pafistwa na straty, a jego samego na odpowiedzialnoéé karnq. Wskazal przy tym, Ze powodowie nic mieli zgody Agencji na ponoszenie nakladow inwestycyjnych, powiqkszajqcych Wartoéé przedmiotu dzieriawy, a zatem WSZBi.i(i6 dziaiania W tym zakresie prowadzili samowolnie i na wiasnq odpowiedzialnoéé. Wyjaénil ponadto, 2e W wynilau podpisanego porozumienia Agencja zobowiqzaia siq do zwrotu powodom nakladéw inwestycyjnych W wysokoéci ustalonej przez bieglego 1‘ZGOZOZH3WCQ i uznanej przez komisjq ds. inwestycji, a niejak domagai sic; powod J. M. (1) Wg kosztorysu powykonawczego, ktérego prawidlowoéé wyliczexi zakwestionowai. Ostatecznie Agencja uznala Wartoéé rynkowq zweryfikowanych nakladéw W gospodarstwie rolnym (...) na kwotq 42.200 zl, o czym powodowie zostali poinformowani. Powodowie wystawiii rachunek obciqiajqcy Agencjq na kwotq 42.200 zl i zwrocili sic; do Agencji o \’\Fypi£lDBI1iE tej kwoty na rzecz syna powodéw  J. M. (3), jednakie naleinoéé ta zostaia zaliczona na poczet zobowigzafi Agencji. Ponadto W. S. zarzucil, ie powodowie réwnie nieudolnie jak gospodarstwem (...) zarzqdzali gospodarstwem (...), doprowadzajqc do zalegloéci W platnoéciach czynszu dzieriawnego, zaniedbujgc obiekty gospodarcze oraz zabyrkowy paiac jak réwniei odlogujqc pola. Zaprzeczyl przytym jakoby powodowie zostali zrnuszeni przez Agencjtg do przekazania ccsjq gospodarstwa rolnego (...) podnoszqc, is zdecydowali siq na to dobzrowolnie podpisujqc Wszystkie konieczne dokumenty oraz rozliczyli sic; z novsj/111 dzieriawcq, dajqcyrn gwarancjq spiaty na rzecz Agencji przyjegtego przez niego ich zadlufaenia. Zdaniem pozwanego z przedstawionych przez powodow Wyliczefi utraconych korzyéci z tytuiu ,,odeb1'anej” dzieriawy wylania si<; zgola inny obraz opiacalnoéci produkcji rolnej, nii mial on miejsce W rzeczywistoéci, gdyi zamiast wysokich dochodow, prowadzone przez poWod0W gospodarstwo generowalo ogromne straty. Ponadto pozwany uznai za niedorzecznoéé doliczanie do utraconych korzyéci kwoty czynszu dzieriawnego za okres 30 lat, a nadto zarzucil, is kwota 42 tys. zl stanowi niewielki procent kosztow zwiqzanych z prowadzeniem gospodarstwa i jeéli nawet wyplacona byia z opéinieniem, W iadnym razie nie mogla Wpiynqé na ogolny wynik finansowy gospodarstwa. Zdaniem pozwanego dzialania powodéw sq niczym innym jak prébq przerzucenia odpowiedzialnoéci za niepowodzenia w prowadzonej przez nich dzialalnoéci rolniczej, a takie prébq Wyiudzenia ogromnego odszkodowania. Agencja Nieruchomoéci Rolnych Oddzial Terenowy we W. w odpowiedzi na pozew wniosla 0 oddalenie powédztwa W caloéci oraz zasqdzenie 0d powodéw solidarnie na jej rzecz kosztéw postegpowania, W tym kosztéw zastqpstvwa. procesowego wedlug norm przepisanych. W uzasadnieniu podala W szczegélnoéci, is powodowie pismem z dnia 6.07.1999 r. zloiyli wniosek o natychmiastowe rozwizgzanie z nimi umowy dzieriawy nieruchomoéci (...) proponujqc sposéb rozliczenia zadiuienia, na co Agencja Wyraziia zgode; pod Warunkicm podpisania porozumienia okfeélajqcego szczegoiowe Warunki przejqcia gospodarstwa oraz rozliczenia zobowiqzafi. Strona pozwanapodniosla przy tym, ii treéé pisma nie Wskazuje, aby W stosunku do powodéw byly stosowane szczegolne sposoby oddzialywania. Wobec zadiuienia powodéw moglza byé ewentualnie sugestia éwczesnego dyrektora W. S. dotyczqca rozwiqzania umowy dzierfiawy, gdyi. dalsza kontynuacja dzieriawy bqdzie rnnoiyé zadhiienie. Co do rozliczenia nakladéw poniesionych na to gospodarstwo, strony W dniu 12.07.1999 1'. W. S. wniósł 0 oddalenie powództwa jako całkowicie bezpodstawnego. W uzasadnieniu zarzucił, że w momencie objęcia przez niego funkcji dyrektora Agencji W czerwcu 1998 r. powodowie byli jednymi z wielu zadłużonych ponad mia1¬ę dzierżawców. Wskazał, że to oni zwrócili sie do niego z prośbą o pomoc w rozwiązaniu problemu ich zadłużenia. Zaproponował im przejęcie przez Agencję jednego z dzierżawionych gospodarstw, rozwiązanie umowy dzierżawy rozliczenie wzajemnych zobowiązań, W celu zahamowania narastającego lawinowo zadłużenia oraz skoncentrowaniu się na prowadzeniu drugiego gospodarstwa rolnego. Przedstawił powodom także inne możliwości wyjścia z trudnej sytuacji W jakiej się znaleźli, pozostawiając im ostateczną decyzję w tym zakresie. Wskazał, że powodowie zdecydowali się na rozwiązanie umowy dzierżawy i W dniu 02.07.1999 r. wystąpili do Agencji z prośbą 0 natychmiastowe rozwiązanie umowy dzierżawy z dnia 28.03.1995 r. gospodarstwa rolnego (...), jako powód podając niesprzyjającą politykę rolną. W. S. zarzucił, że zaproponowany przez J. M. (1) sposób rozliczenia zadłużenia wobec Agencji, obejmujący' uwzględnienie poniesionych nakładów inwestycyjnych według kosztorysu powykonawczegofi był niezgodny z umową dzierżawy, zawartym porozumieniem oraz procedurami obowiązującymi wAgencji. Podniósł przy tym, że nie mógł uznać roszczeń dzierżawoów, ponieważbyłoby tojednoznaczne ze złamaniem obowiązującego' prawa, narażeniern Skarbu Państwa na straty, a jego samego na odpowiedzialność karną. Wskazał przy tym, że powodowie nie mieli zgody Agencji na ponoszenie nakładów' inwestycyjnych, powiększających wartość przedmiotu dzierżawy, a zatem wszelkie działania w tym zakresie prowadzili samowolnie i na własną odpowiedzialność. Wyjaśnił ponadto, że w wyniku podpisanego porozumienia Agencja zobowiązała się do zwrotu powodom nakładów inwestycyjnych w wysokości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę i uznanej przez komisję ds. inwestycji, a niejak domagał się powód J. M. (1) wg kosztorysu powykonawczego, którego prawidłowość wyliczeń zakwestionował. Ostatecznie Agencja uznała wartość rynkową zweryfikowanych nakładów w gospodarstwie rolnym (...) na kwotę 42.200 zł, o czym powodowie zostali poinformowani. Powodowie wystawili rachunek obciążający Agencję na kwotę 42.200 zł i zwrócili się do Agencji o wypłacanie tej kwoty na rzecz syna powodów - J. M. (3), jednakże należność ta została zaliczona na poczet zobowiązań Agencji. Ponadto W. S. zarzucił, że powodowie równie nieudolnie jak gospodarstwem (...) zarządzali gospodarstwem (...), doprowadzając do zaległości w płatnościach czynszu dzierżawnego, zaniedbując obiekty gospodarcze oraz zabytkowy pałac jak również odłogując pola. Zaprzeczył przytym jakoby powodowie zostali zmuszeni przez Agencję do przekazania cesją gospodarstwa rolnego (...) podnosząc, że zdecydowali się na to dobrowolnie podpisując wszystkie konieczne dokumenty oraz rozliczyli się z nowym dzierżawcą, dającym gwarancję spłaty na rzecz Agencji przyjętego przez niego ich zadłużenia. Zdaniem pozwanego z przedstawionych przez powodów wyliczeń utraconych korzyści z tytułu „odebranej” dzierżawy wyłania sie zgoła inny obraz opłacalności produkcji rolnej, niż miał on miejsce w rzeczywistości, gdyż zamiast wysokich dochodów, prowadzone przez powodów gospodarstwo generowało ogromne straty. Ponadto pozwany uznał za niedorzeczność doliczanie do utraconych korzyści kwoty czynszu dzierżawnego za okres 30 lat, a nadto zarzucił, Że kwota 42 tys. zł stanowi niewielki procent kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa i jeśli nawet wypłacona była z opóźnieniem, w żadnym razie nie mogła wpłynąć na ogólny wynik finansowy gospodarstwa. Zdaniem pozwanego działania powodów są niczym innym jak próbą przerzucenia odpowiedzialności za niepowodzenia w prowadzonej przez nich działalności rolniczej, a także próbą wyłudzenia ogromnego odszkodowania. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów solidarnie 'na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała w szczególności, że powodowie pismem z dnia 6.07.1999 r. złożyli wniosek o natychmiastowe rozwiązanie z nimi umowy dzierżawy nieruchomości (Ĺ.) proponując sposób rozliczenia zadłużenia, na co Agencja wyraziła zgodę pod warunkiem podpisania porozumienia określającego szczegółowe warunki przejęcia gospodarstwa oraz rozliczenia zobowiązań. Strona pozwanapodniosła przy tym, iż treść pisma nie wskazuje, aby w stosunku do powodów były stosowane szczególne sposoby oddziaływania. Wobec zadłużenia powodów mogła być ewentualnie sugestia ówczesnego dyrektora W. S. dotycząca rozwiązania umowy dzierżawy, gdyż dalsza kontynuacja dzierżawy będzie mnożyć zadłużenie. Co do rozłiczenia nakładów poniesionych na to gospodarstwo, strony w dniu 12.07.1999 r. --- STRONA 4 --- Zawarly po1'ofil.u"nienie ustalajqc, fie ostateczne rozliezenie wzajemnych fiobo\~iapY.a1‘1 nastqpi W terrninie 30 dni od daty podpisania porofiumienia tj. od 12.07.1999 1'. Powodowie wycenili sWoje nakiady na kwote 305.367,43 2.1, natomiast pofiwana uznala ich zasadnoéé do kwoty 42.200 zl. O wysokoéci ufinanych nakiadow na nieruchomoéé (...) Agencja poinformowaia powodéw pismem z dnia 8.06.2000 1'. zobowiqzujqc do wystawienia rachunku. Strona pofiwana Wskazaia przy tym, fie pismem z dnia 20.01.2003 1". powodowie Wnioskowali o jak najsfiybsfie prfielanie na konto ich syna kwoty 42.200 zi. Agencja dokonaia jednakfie rozliczenia w/W Wartoéci nakladéw fie fiobowiqfianiami powodow tj. z czeécig raty czynszu za II poirocze 1998 r. do kwoty 15.000 Z} i z czeéciz; raty za I polrocze 1999r. do kwoty 27.200 21. Ustosunkowujqc sie do roszczefi powodow z tylulu przekazania cesjz; nieruchomoéci rolnych (...) na rzecz innej osoby, uznaia je w caloéci za bezpodstawne. Wskazala, ze W lutym 2000 r. Agencja skicrowala do powodéw zawiadomienie uprzedzajqce 0 rozwiqzaniu Lunowy dzierfiavsy W zwisgzku z zalegloéciami W platnoéci czynszu dzierfiawnego, wyznaczajqc im 3 miesieczny dodatkovsy termin do zaplaty zaleglego czynszu. Poniewafi nie uregulowali fiadlufienia pismem fi dnia 6.09.2009 r. Agencja rozwiqzala 2: powodami umowe dzierfiawy ‘nieruohornoéci rolnych (...) W 113'bie natychmiastowym, z dniem 15.09.2000 r., wyznaczajqc na ten dziefi termin wydani:1 nieruchomoéci. Powodowie stawili siq W Wyznacfionym terminie jednakfie odmowili wydania nieruchomoéci. Nastqpnie poWodoWie pismem Z dnia 9.09.2002 1'. fiiofiyli u strony pozwanej pismo o wznowienie umowy dfiierfiawy, a jednocfieénie Wnioskowali 0 Wyrafienie zgody na prfiekafianie cesjq rzeczonej umowy na Wskazanego przez nich rolnika. Ze Wzgledu na rosnqce zadlufienie i brak mofiliwoéci jego splaty przez powodow, Agencja nyrazila zgodq na dokonanie cesji umoWy dfiierfiawyi zawarcie umowy prfiejecia dlugu przez nowego dzierfiawceg. Lqczna wartoéé zadiufienia powodow na dziefi zawarcia umowy oesji i przejqcia dlugu WTEZ z odsetkami ustawowymi Wynosila 355.710,99 fii. ' W ocenie pozwanej Agenoji brak byio podstaW do uznania roszcfiefi W oparciu o urnowy dzierfiawy W/W gospoda1'st"W, ale rowniefi z tytuiu odpowiedfiiainoéci deliktowej. Niefialefinie od powyfiszych zarzutow strona pofiwana ad. 3 podniosla zarzut prfiedawnienia rosficfienia. Pofiwany Z. N. Wniési o oddalenie powodfitwa W caloéci i zasqdzenie na jego rzecz kosfitow postepowania Wediug norm prfiepisanych. W ufiasadnieniu Zarzucii, ifi powodowie nie Wyi'L£12311 Zasadnoéci, ani Wysokoéci dochodfionego roszczenia. Przyfinai, fie byli oni fiwiqzani z Agencjq Nieruchomoéci Rolnych umowami dfiierfiawy nieruchomoéci rolnych (...) i (...), ktore to umowy éciéle okreélaly zakres prawi obowiqzkow stron, W sficfiegélnoéci fiaWi(rraiy 11reguioWania fiwiqfiane fi nakladami i mofiliwoéci ich 1ozliczenia W przypadku rofiwiqfiania umowy. Dfiierfiawcy byli uprawnieni do ponoszenia nakiadow inwestycyjnych powiqkszajqcych Wartoéé prfiedmiotu dfiierfiawy po ufiyskaniu figody Wydfiierfiawiajqcego i po uzgodnieniu z nim sposobu rozlicfienia fia dokonane nakiady odrqbnzg umowsg. W fiwiqzku z tym poWodoWie ponoszqc nakladybez uzgodnienia wtrybie prfiewidzianym W umowie powirmi uwfigledniaé ryzyko braku 1'e1<0mpe11saty. Zarzucil ponadto, fie w przedmiotowej sprawie po rofiwigfianiu urnomfy dfiierfiawy dotycfiqcej nieruchomoéci (...) pomiedzy powodami, a Agencjq Nielucho1'noéciRolnych zostalo zawarto porozumienie W fiakresie Wzajemnych rozliczefi stron, przy czym nie mial on jakiegokolwiek Wplywu na ustalenia stron, ani na treéci porozumienia, jak rowniefi nie reprezentowal Agencji W tym zakresie. Pozwany fiaprfiecfiy} W sficfiegélnoéci istnieniu Zwiqzku przyczynowego pomiedzy jego dzialaniem, a ewentualnq sfikodq powodéw, befiprawnoéci swojego zachowania i Win:1 w tyrn zakresie. 4 Zdaniem pozwanego, bezzasadnym bylo réwniefi roszczenie powodéw 0 naprawienie rzekomej szkody w zwiqzku Z rozwiqzaniem umowy dzierfiawy gospodarstwa (...), majqc w szczegéhioéci na uwadze, fie jej Wysokoéé oparli jedynie na Wlasnych oéwiadcfieniach, pornijajqc zadiufienie jakie ich obciqfiaio z tytulu jego dzierfiawy. Na rofipravsie W dniu 25.03.2010 1'. pozwani zglosili zarzut przedawnienia roszczefi powodow odnoszéicych sie do fiarowno do fiwrotu nakiadowjak i odsfikodowania za utracone korzyéci. Wyrokiem z dnia 6.09.2010 r. Sqd Okrqgowy We Wroclawiu oddalii powodztwo i zasqdzil od powodow solidarnie na rzecz Z. N. oraz Agencji Nieruchomoéci Rolnych Skarbu Pafistwa Oddziaiu Terenowego We W. po 7.217 fii tytuiem zawarły poroz1.u"nienie ustalając, że ostateczne rozliczenie wzajemnych zobowiązań nastąpi w terminie 30 dni od daty podpisania porozumienia tj. od 12.07.1999 r. Powodowie wycenili swoje nakłady na kwotę 305.367,43 zł, natomiast pozwana uznała ich zasadność do kwoty 42.200 zł. O wysokości uznanych nakładów na nieruchomość (...) Agencja poinformowała powodów pismem z dnia 8.06.2000 r. zobowiązując do wystawienia rachunku. Strona pozwana wskazała przy tym, że pismem z dnia 20.01.2003 r. powodowie wnioskowali o jak najszybsze przelanie na konto ich syna kwoty 42.200 zł. Agencja dokonała jednakże rozliczenia w/w wartości nakładów ze zobowiązaniami powodów' tj. z częścią raty czynszu za II półrocze 1998 r. do kwoty 15.000 zł i z częścią raty za I półrocze 1999r. do kwoty 27.200 zł. Ustosunkowując się do roszczeń powodów ż tytułu przekazania cesją nieruchomości rolnych (...) na rzecz innej osoby, uznała je w całości za bezpodstawne. Wskazała, ze W lutym 2000 r. Agencja skierowała do powodów zawiadomienie uprzedzające o rozwiązaniu Lunowy dzierżawy W związku z zaległościami w płatności czynszu dzierżawnego, wyznaczając im 3 miesięczny dodatkowy termin do zapłaty' zaległego czynszu. Ponieważ nie uregulowali zadłużenia pismem z dnia 6.09.2009 r. Agencja rozwiązała 2: powodami umowę dzierżawy 'nieruchomości rolnych (...) w trybie natychmiastowym, z dniem 15.09.2000 r., wyznaczając na ten dzień termin wydania nieruchomości. Powodowie stawili się w wyznaczonym terminie jednakże odmówili wydania nieruchomości. Następnie powodowie pismem z dnia 9.09.2002 r. złożyli u strony pozwanej pismo o wznowienie umowy dzierżawy, a jednocześnie wnioskowali o wyrażenie zgody na przekazanie cesją rzcczonej umowy na wskazanego przez nich rolnika. Ze względu na rosnące zadłużenie i brak możliwości jego spłaty przez powodów, Agencja wyraziła zgodę na dokonanie cesji umowy dzierżawyi zawarcie umowy przejęcia długu przez nowego dzierżawcę. Łączna wartość zadłużenia powodów na dzień zawarcia umowy cesji i przejęcia długu wraz z odsetkami ustawowymi wynosiła 355.710,99 zł. ' W ocenie pozwanej Agencji brak było podstaw do uznania roszczeń w oparciu o urnowy dzierżawy w/w gospodarstw, ale również z tytułu odpowiedzialności deliktowej. Niezależnie od powyższych zarzutów strona pozwana ad. 3 podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Pozwany Z. N. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzucił, iż powodowie nie wykazali zasadności, ani wysokości dochodzonego roszczenia. Przyznał, że byli oni związani z Agencją Nieruchomości Rolnych umowami dzierżawy nieruchomości rolnych (...) i (...), które to umowy ściśle określały zakres p1'awi obowiązków stron, w szczególności zawierały uregulowania związane z nakładami i możliwości ich rozliczenia w przypadku rozwiązania mnowy. Dzierżawcy byli uprawnieni do ponoszenia nakładów inwestycyjnych powiększających wartość przedmiotu dzierżawy po uzyskaniu zgody Wydzierżawiającego i po uzgodnieniu z nim sposobu rozliczenia za dokonane nakłady odrębną umową. W związku z tym powodowie ponosząc nakładybez uzgodnienia wtrybie przewidzianym w umowie powimii uwzględniać ryzyko braku rel<on1pensaty'. Zarzucił ponadto, że W przedmiotowej sprawie po rozwiązaniu mnony dzierżawy' dotyczącej nieruchomości (...) pomiędzy powodami, a Agencją Nieruchomości Rolnych zostało zawarto porozumienie w zakresie wzajemnych rozliczeń stron, przy czym nie miał on jakiegokolwiek wplywu na ustalenia stron, ani na treści poroztunienia, jak również nie reprezentował Agencji W tym zakresie. Pozwany zaprzeczył w szczególności istnieniu związku przyczynowego pomiędzy jego działaniem, a ewentuahią szkodą powodów, bezprawności swojego zachowania i winą W tym zakresie. , Zdaniem pozwanego, bezżasadnym było również roszczenie powodów o naprawienie rzekomej szkody W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy gospodarstwa (...), mając w szczególności na uwadze, że jej wysokość oparli jedynie na własnych oświadczeniach, pomijając zadłużenie jakie ich obciążało z tytułu jego dzierżawy. Na rozprawie w dniu 25.03.2010 r. pozwani zgłosili zarzut przedawnienia roszczeń powodów odnoszących się do zarówno do zwrotu nakładówjak i odszkodowania za utracone korzyści. Wyrokiem z dnia 6.09.2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo i zasądził od powodów' solidarnie na rzecz Z. N. oraz Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa Oddziału Terenowego we W. po 7.217 zł tytułem --- STRONA 5 --- fiwrotu kosztow procesu. Nieuiszczonq opiate; sqdowq od pozwm, od ktérej powodowie fiostali zwolnieni, obciqfiyl Skarb Pafistwa  Said Okreggowy We W1'oc1aWiu. Rofistlfiygnicgcie to opari na nastepujqcyrn ustalonymw sprawie stanie faktycznym. W dniu 28.03.1995 r. Agencja Wiasnoéci Rolnej Skarbu Pafistwa, Oddzia} Te1'eno\~y We W. jako Wydfiierfiawiajqcy fiawarla Z dzierfiawcami  J. M. (2) i J. M. (1) Lunowq dzierfiawy nieruchomoéci rolnej (...) , polofionej W gminie L., 0 lqcznej powierzchni 426,7483 ha, W tyrn min. grlmty orne obejmowaiy obsfiar 350,1075 ha, natomiast tereny fiabudowane budynkamii budowlami stanowiqcymi zabytkowy zespol dworski obejmowaiy obszar 2,7752 ha. Umowa fiostaia zawarta na okres 10 lat, z mofiliwoéciq jej przedlufienia na okres dalszych 20 lat. Strony w umowie postanowily m.i.n., fie dzierfiavma mégl ponosié naklady inwestycyjne powiekszajqce WaLi'toéé przedmiotu dfiierfiawy, po uzyskaniu zgody wxjmlzierfiawiajqoego i uzgodnieniu z nim sposobu roziiczenia za dokonane naklady, co miala okreélié odrebna umowa. Po zakoficzeniu dzierfiawy dzierfiawca zobowiqzai sic; zwrocié v\ydzie1'fi.aWiaj2;cemu prfiedmiot dfiierfiawy W stanie nie pogorszonyin, wynikajqcyln z zasad prawidiowej gospodarki, befi obowiqzku zwrotu prfiefi Wydfiierfiawiajqcego réwmowartoéci nakiadow poczynionych przez dfiierfiawcg z zastrzefieniem, nakladow poniesionych W trybie przcwidzianym umowq. Dfiierfiawcy fiobowiagzali siq do placenia wydfiierfiawiajqoemu rocznego czynszu dzierfiawnego, a takfie ponoszenia Wsfielkich obciqfiefi publicfinoprawnych zwizgfianych z przedmiotem dzierfiawy. W przypadku opofinienia fi fiapiatq cfiynsfiu dfiierfiawnego fia co najmniej dwa peine okresy platnoéci, wydzierfiawiajqcy mogl rofiwiqfiaé umowe; dfiierfiawy 2 fiachowaniem 3 ~n1iesie;cfincgo okresu Wypowiedzenia. W dniu 21.12.1995 r. Agencja jako Wydfiierfiawiajqca zawarla z powodami umowe dfiierfiawy nieruohornoéci rolnej obiekt (...), o iqcfinej powicrfichni 197,2425 ha, W tym grunty orne obejmowaiy obszar 186,36 ha, natomiast tereny zabudowane budynkami i budowlarni stanowiqqymi zespol palacowy obejmowal obszar 5,0025 ha. Dfiierfiawcy fiobowigfiali siq min. do plaoenia Wydfiierfiawiajqcemu roczznego cfiynszu dzierfiawnego, a takfie ponosfienia Wszelkich obciqfieri publicfinoprawnyoh fiwiayzanych Z prfiedrniotern dfiierfiaw}'. W fiwiqzku Z odiogowanicrn gruntow ornych na poWierzchni 32 ha od 1993 r., dzierfiawcy fiostali zwolnieni z czynsfiu dzierfiawnego fia lata 1996 — 1998 r. fia ten area}. W prfiypadku opofinienia z zaplatq czynszu dzierfiawnego za co najmniej dwa pelne okresy piatnoéci, Wydfiierfiawiajqcy rnogl rofiwiqfiaé umowq dzierfiawy z zachowaniem 3miesieez11ego okresu Wypowiedfienia. W obu dzierfiawioiiych gospodarstwach rolnych przejqtych przez powodow Wrafi z pracownikami bylych PGR~0W, J. M. (1) i J. M. (2) prowadzili produkcjc; rolnq, w tym uprawiali zbofia oraz hodowali trfiode chlewnq i bydlo W szczegolnoéci bydlo mleczne. Gospodarstwa rolne dzierfiawione przez powodow byiy uprawiane W niewielkiej cfieéci g1'u11tu, natomiast Wiekszoéé dzierfiawionego gruntu byla odlogowana, zaroéniegta chwastami i sarnosiejkami drzew. W okresie trwania dzierfiawy do Wojta Gminy £. wplywaly skargi okolicznych rolnikéw, ifi dzierfiawione prfiefi poWodoW pola zarastajq chwastami, co file wpiywa na sqsiednie pola. W okresie dzierfiawy oba gospodarstwa rolne byly zaniedbane. Budynki i budowle wchodngce w skiad gospodarstw rolnych finajdowaiy sic; W filym stanie technicfirnym, sprawiaiywrafieliie niedoinwestowanych, w znacznej czeéci opuszczonych oraz brudnych. Na podworzu gospodarstw miedzy budynkami znajdowaly sie dufie iloéci porozrzucanego i nieuporzqdkowanego obomika. Prowadzona przez dzierfiawcow W gospodarstwie 1'olnym(...] i (...) dzialalnoéé roina byla niedochodowa. Wokresie od 1996 1'. — 2000 dfiierfiawcy W zwiqfiku fi odnotowywanyrni stratami zwracali si<; do Agencji o obnifienie Iub umorzenie rat CZ§fiI15ZI.l dfiierfiawilego, bqdfi tefi p1‘Z8S11IIiQCi6 tenniriu ich platnoéci, a takfic umorzenia odsetek od Wymagalnych rat C2."_§='”[1S?_'.1l dfiierfiawnego. Wcdlug stanu na czerwiec 1998 r. fiadlufienie dzierfiawcow wobec Agencji z tytuiu zalegioéoi W zaplacie cfiyrisfiu dzierfiawnego orafi Wykupu majqtku okolodzierfiawnego wynosiio okolo 700 tysiocy zi. Po_WodoWie nie wywizgfiywali sie takfie wobec Gminy L. fi obowiqzku placenia podatku rohiego. Ich zadlufienie z tego tytuiu W 1999 r. prfiekracfiaio 130 tys. fii. W fiwiqfiku z nieplaceniem przez powodow podatku roinego Wojt Gminy L.  J. G. fiwracai sie zwrotu kosztów procesu. Nieuiszczoną opłatą sądową od pozvm, od której powodowie zostali zwolnieni, obciążył Skarb Państwa - Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Rozstrzygnięcie to oparł na następującym ustalonymw sprawie stanie faktycznym. W dniu 28.03.1995 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, Oddział Terenowy we W. jako wydzierżawiający zawarła z dzie1'żawcami - J. M. (2) i J. M. (1) umowę dzierżawy nieruchomości rolnej (...) , położonej w gminie Ł., o łącznej powierzchni 426,7483 ha, W tym min. grtmty orne obejmowały obszar 350,10'75 ha, natomiast tereny zabudowane budynkamii budowlami stanowiącymi zabytkowy zespół dworski obejmowały obszar 2,7752 ha. Umowa została zawarta na okres 10 lat, z możliwością jej przedłużenia na okres dalszych 20 lat. Strony w umowie postanowiły m.i_n., że dzierżawa mógł ponosić nakłady inwestycyjne powiększające wartość p1'zedmiotu dzierżawy, po uzyskaniu zgody yxjmłzierżawiającego i uzgodnieniu z nim sposobu rozliczenia za dokonane nakłady, co miała określić odrębna umowa. Po zakończeniu dzierżawy dzierżawca zobowiązał się zwrócić vxydzierżawiającemu przedmiot dzierżawy w stanie nie pogorszonym, wynikającym z zasad prawidłowej gospodarki, bez obowiązku zwrotu przez wydzierżawiającego róimowartości nakładów poczynionych przez dzierżawcę z zastrzeżeniem, nakładów poniesionych w trybie przewidzianym umową. Dzierżawcy zobowiązali się do płacenia wydzierżawiającemu rocznego czynszu dzierżawnego, a także ponoszenia wszelkich obciążeń publicznoprawnych związanych z przedmiotem dzierżawy. W przypadku opóźnienia z zapłatą czynszu dzierżawnego za co najmniej dwa pełne okresy płatności, wydzierżawiająey mógł rozwiązać umowę dzierżawy z zachowaniem 3 ¬miesięcznego okresu wypowiedzenia. W dniu 21.12.1995 r. Agencja jako wydzierżawiająca zawarła z powodami umowę dzierżawy' nieruchomości rolnej obiekt (...), o łącznej powierzchni 197,2425 ha, w tym grunty orne obejmowały obszar 186,36 ha, natomiast tereny zabudowane budynkami i budowlami stanowiącymi zespół pałacowy obejmował obszar 5,0025 ha. Dzierżawcy zobowiązali się m.in. do płacenia wydzierżawiającemu rocznego czynszu dzierżawnego, a także ponoszenia wszelkich obciążeń publicznoprawnych związanych z przedmiotem dzierżawy. W związku z odłogowaniem gruntów ornych na powierzchni 32 ha od 1993 r., dzierżawcy zostali zwohiieni z czynszu dzierżawnego za lata 1996 - 1998 r. za ten areał. W przypadku opóźnienia z zaplatą czynszu dzierżawnego za co najnmiej dwa pełne okresy płatności, wydzierżawiający mógł rozwiązać umowę dzierżawy z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. W obu dzierżawionych gospodarstwach rolnych przejętych przez powodów wraz z pracownikami byłych PGR~ów, J. M. (1) i J. M. (2) prowadzili produkcję rolną, W tym uprawiałi zboża oraz hodowałi trzodę chlewną i bydło w szczególności bydło mleczne. Gospodarstwa rolne dzierżawione przez powodów były uprawiane w niewielkiej części gruntu, natomiast większość dzierżawionego gruntu była odłogowana, zarośnięta chwastami i samosiejkami drzew. W okresie trwania dzierżawy do Wójta Gminy Ł. wpływały skargi okolicznych rolników, iż dzierżawione przez powodów pola zarastają chwastami, co źle wpływa na sąsiednie pola. W okresie dzierżawy oba gospodarstwa rolne były zaniedbane. Budynki i budowle wchodzące w skład gospodarstw rolnych znajdowały się w złym stanie technicznym, sprawiały wrażenie niedoinwestowanych, w znacznej części opuszczonych oraz brudnych. Na podwórzu gospodarstw między budynkami znajdowały się duże ilości porozrzucanego i nieuporządkowanego obomika. Prowadzona przez dzierżawców W gospodarstwie rolnym (...) i (...) działalność rolna była niedochodowa. Wokresie od 1996 r. - 2000 dzierżawcy w związku z odnotowywanyrni stratami zwracali się do Agencji o obniżenie lub umorzenie rat czynszu dzierżawnego, bądź też przesunięcie terminu ich płatności, a także umorzenia odsetek od wymagalnych rat czynszu dzierżawnego. Według stanu na czerwiec 1998 r. zadłużenie dzierżawców wobec Agencji z tytułu zaległości w zaplacic czynszu dzierżawnego oraz wykupu majątku okołodzierżawnego wynosiło około 700 tysięcy zł. Powodowie nie wywiązywali się także wobec Gminy Ł. z obowiązku płacenia podatku rohiego. Ich zadłużenie z tego tytułu w 1999 r. przekraczało 130 tys. zł. W związku z niepłaceniem przez powodów podatku rolnego wójt Gminy Ł. - J. G. zwracał się --- STRONA 6 --- z interwenojq do Wielu instytucji, W tym prokmatury, policji oraz Agencji. W fiwiqzku Z fiadiufieniern z tytuiu podatku rolnego z Wniosku Gminy L. prowadzono Wobec powodow postepowania egzekucje, ktore okafiaiy sie bezskutecfine. W okresie dfiierfiawfy gospodarstwa rolnego (...) dzierfiawcy, bez zgody Agencji, poczynili na nim nakiady i11Westycyjno—remontoWe, W tym rn.in.: zamontowali autokarmiki W budynku stodoly (chlewni), cfieéciowo (W 9%) Wykonali posadzki W chlewni, zamontowali poidla dla zwierzzgt i kojce W budynku obory, Wwkonali 3 pomieszcfiefi suszami W budynku stodoly, wykonali posadzki betonowe, écianki, ogrodzenia Wybiegowe, osadfiili drzwi oraz Wykonali ogrodzenie terenu zabudowanego podworza gospodarcfiego, a takfie prowizorycfinq nitke; V\TOCiOCii}g0WE} fiasiiajgcq budynki jaiownikow, prefabrykacje '3 zbiornikéw na pasze i zespol u.rza,dzex’1 przenoénilca élimakowego, prefabrykacjq suszarni ziaren zbéfi i pojenmika paszowego. W piémie z dnia 02.07.1999 1'. dzierfiawcy zwrociii sis; do Agencji o natychmiastowe rozniqzanie z nimi u1i‘1oWy dfiierfiawy gospodarstwa rolnego (...), uzasadniajqc swéj wniosek niesprzyjajqcq politykq rolneg oraz rosnagcym fiadlufieniem. W rozlicfieniu zadiufienia dfiierfiawcy zaproponowali produkcje rolnq i czqéoiowo zwierzecq W toku, sprzet i uwfiglednienie poniesionych nakladow inwestycyjnych. W piémie z dnia 06.07.1999 1'. Agencja uwfigiednila Wniosek dzierfiawcowi z dniem 12.07.1999 1*. rozwiqzaia z nimi urnowe dzierfiawy gospodarstwa rolnego (...) pod Warunkiem podpisania W terminie do 12.07.1999 r. porozumicnia okreélajqcego warunki przejecia gospodarstwa i rozlicfienia zobowiqfiari. W dniu 12.07.1999 r. dfiierfiawcy fiawarli fi Agencjq porozumienie, W ktorym uzgodniono m.in., fie W fiwiqfiku z rofiwiqfianiern umowy dfiierfiawy gospodarstwa rolnego (...) Agencja odkupi od dzierfiawoow produkcje W toku, fiwroci dfiierfiawcom naklady inwestycyjne W Wysokoéci ustalonej przefi bieglego rzeofioznawce; i ufinanej prfiefi komisje ds. inwestycji W Agencji orafi odkupi od dfiierfiawoow majqtek ruchomy za cone ustalonq przefi bieglego rfieczofinawce. W fiwiqfiku z rofiwiqfianiem umowy dfiierfiawy Agencja przejela od dfiierfiawcow gospodarstwo rolne (...), ktorego skiadniki fiostaiy sficfiegélowo Wskazane W fiaiqnfinikach 116 do protokolu fidaWcfio—odbio1'cfiego. Spis inwentaryzacji fiostai sporzqdzony przy udziale dzierfiawcy J. M. (4), ktory podpisai sie pod spisem i nie Wnosii zastrfiefieii do stanu inwentaryfiacji. W pomiesficfieniu obory komisja stwierdzila m.in. linie udojowq mleka z czasow PRG—u, ktéra byla cfiqéciowo zdewastowana  rurociqgi sfiklane byiy czeéciowo potiuczone. W spisie inwentaryfiacji ujeto rn.in. stary sc11{adz.a_1nik mleka W zlym stanie technicznym znajdujqcy sie W budynku obory. W spisie inwentaryzacji nie ujeto natomiaist mfiacdfienia do schiadfiania mleka, ktore nalefialo do fi1'n1y(...). Przejmowane p1'fiefiAgencje od dzierfiawcow prfiedwojerme budynki i budowle byiy W zniacznej mierze puste, znajdowaiy sie W fiiym stanie technicznym, sprawiaiy Wrafienie zanieclbanych i brudnych, jak réwniefi nie nosily éladowremontowi inwestycji. W dniu 19.07.1999 1'. Komisja Inwentaryzacyjna powolana przez Agencje W obecnoéci J. M. (1) sporzqdziia spis z natllry nakladow inwestycyjnych pocfiynionych prfiefi dzierfiawcéW W gospodarsrwie ro1nym(...) obejmujqcy 12 pofiycji. Na zleoenie dzierfiawcow H. D. sporzqdzil kosztorysy powykonawcfie robot budowlanoinstalacyjnych Wykonanych W gospodarstwie rolnym (...) przez powodow w trakcie trwania dzierfiawy, Wycenione na lqcznq kwote 305 367,43 zl. W dniu 10.08.1999 r. dzierfiawcy p1'zekaza1iAgencji w/w kosztorysy powykonawcfie z fiqdaniem zwrotu W/W nakiadow. W dniu 24. 08.1999 r. strony zawarly umowe odkupu, na podstawie ktérej Agencja jako kupujqcy kupil od dzierfiawcéw pasze, inwentarz fiywy, wyposafienie, érodki trwale, p1'zeclrniotyniet1'w21ie, zapasy magazynowe oraz produkcje W toku, ktorych lqcznq cene ustalono na kwote 618. 228,50 zl ijeclnoczeénie potrzioonojq z zobowiagzaniami dzierfiawcéw Wobec Agencji. Po Wstepnej Weryfikacji nakladow W sierpniu i Wrzeéniu 1999 r., ktorej dokonal byly pracownik Agencji (...), za jego sugestiq W dniu 8.11.1999 r. adrninistrator zasobéw mieszkalnych Z. N. p1'zeprowadziiwizje lokalnq gospodarstwa rolnego (...). W zwiqzku z powfiigtymi \'\PQtpii\\'0§CifiI'[li co do wykonanych przez powodéw prac, ich zakresu i Wartoéci, Agencja fileciia wykonanie operatu szacunkowego wartoéci rynkowej w/w nakladéw rzeczoznawcom z Biwa (...)  L. Z. iJ. L.. z interwencją do wielu instytucji, w tym prokmattuy, policji oraz Agencji. W związku z zadłużeniem z tytułu podatku rolnego z wniosku Gminy Ł. prowadzono wobec powodów postępowania egzekucje, które okazały się bezskuteczne. W okresie dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) dzierżawcy, bez zgody Agencji, poczynili na nim nakłady inwestycyjno¬remontowe, w tym min.: zamontowali autokarmiki w budynku stodoły Ĺchlewni), częściowo [w 9%) wykonali posadzki w chlewni, zamontowali poidła dla zwierząt i kojce w budynku obory, wykonali 3 pomieszczeń suszarni w budynku stodoły, wykonali posadzki betonowe, ścianki, ogrodzenia wybiegowe, osadziłi drzwi oraz wykonali ogrodzenie terenu zabudowanego podwórza gospodarczego, a także prowizoryczną nitkę wodociągową zasiłającą budynki jałowników, prefabrykację '3 zbiorników na paszę i zespół urządzeń przenośnika ślimakowego, prefabrykację suszarni ziaren zbóż i pojemnika paszowego. W piśmie z dnia 02.07.1999 r. dzierżawcy zwrócili się do Agencji o natychmiastowe rozwiązanie z nimi urhowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...), uzasadniając swój wniosek niesprzyjającą polityką rolną oraz rosnącym zadłużeniem. W rozliczeniu zadłużenia dzierżawcy zaproponowali produkcję rolną i częściowo zwierzęcą w toku, sprzęt i uwzględnienie poniesionych nakładów inwestycyjnych. W piśmie z dnia 06.07.1999 r. Agencja uwzględniła wniosek dzierżawcówi z dniem 12.07.1999 r. rozwiązała z nimi umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) pod warunkiem podpisania w terminie do 12.07.1999 r. porozmnienia określającego warunki przejęcia gospodarstwa i rozliczenia zobowiązań. W dniu 12.07.1999 r. dzierżawcy zawarli z Agencją porozumienie, w którym uzgodnione min., że w' związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...] Agencja odkupi od dzierżawców produkcję w toku, zwróci dzierżawcom nakłady inwestycyjne w wysokości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę i uznanej przez komisję ds. inwestycji w Agencji oraz odkupi od dzierżawców majątek ruchomy za cenę ustaloną przez biegłego rzeczoznawcę. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy Agencja przejęła od dzierżawców gospodarstwo rolne (...), którego skład11i-ki zostały szczegółowo wskazane w załącznikach 1-16 do protokołu zdawczo-odbiorczego. Spis inwentaryzacji został sporządzony przy' udziale dzierżawcy J. M. (4), który podpisał się pod spisem i nie wnosił zastrzeżeń do stanu inwentaryzacji. W pomieszczeniu obory komisja stwierdziła m.in. linię udojową mleka z czasów PRG-u, która była częściowo zdewastowana - rurociągi szklane były częściowo potłuczone. W spisie inwentaryzacji ujęto m.in. stary scliładzalnik mleka w złym stanie technicznym znajdujący się w budynku obory. W spisie inwentaryzacji nie ujęto natomiast mządzenia do schładzania mleka, które należało do firmy (...). Przejmowane przez Agencję od dzierżawców przedwojemie budynki i budowle były w znacznej mierze puste, znajdowały' się w złym stanie technicznym, sprawiały wrażenie zaniedbanych i brudnych, jak również nie nosiły śladów remontówi inwestycji. W dniu 19.07.1999 1'. Komisja Inwentaryzacyjna powołana przez Agencję w obecności J. M. (1) sporządziła spis z natury nakładów inwestycyjnych poczynionych przez dzierżawców w gospodarstwie rolnym (...) obejmujący' 12 pozycji. Na zlecenie dzierżawców H. D. sporządził kosztorysy powykonawcze robót budowlano-instalacyjnych wykonanych w gospodarstwie rolnym (...) przez powodów W trakcie trwania dzierżawy, wycenione na łączną kwotę 305 367,43 zł. W dniu 10.08.1999 r. dzierżawcy przekazali Agencji w/w kosztorysy powykonawcze z żądaniem zwrotu w/w nakładów. W dniu 24. 08.1999 r. strony zawarły' umowę odkupu, na podstawie której Agencja jako kupujący kupił od dzierżawców paszę, inwentarz żywy, wyposażenie, środki trwałe, przedmioty nietrwałe, zapasy magazynowe oraz produkcję w toku, których łączną cenę ustalono na kwotę 618. 228,50 zł ijednocześnie potrąoonoją z zobowiązaniami dzierżawców wobec Agencji. Po wstępnej weryfikacji nakładów w sierpniu i wrześniu 1999 r., której dokonał były pracownik Agencji (...), za jego sugestią w dniu 8.11.1999 r. administrator zasobów mieszkalnych Z. N. przeprowadził wizję lokalną gospodarstwa rolnego (...). W związku z powziętymí wątpliwościarni co do wykonanych przez powodów prac, ich zakresu i wartości, Agencja zleciła wykonanie operatu szacunkowego wartości rynkowej W/W nakładów rzeczoznawcom z Biwa (...) - L. Z. iJ. L.. --- STRONA 7 --- W operaeie sfiacunkowyrn sporfiqdfionyrn przez W/W rzeczozn_aWc6W ustalono, fie W:1rtoéé kosfitorysowa nakladow 113/niosla lqcfinie 74.587,27 zt, natomiast Wartoéé rynkowa tych nakladow Wyniosia igcfinie 42.200 z1, W tym: 2070 fil W fiwiqfiku z zamontowaniem W lataeh 19951996 autokarmikéw W budynku stodoiy (chlewni), 2024 Z1 W fiwiqfiku fi cfiqéciowym (9%) Wykonaniem posadzek W chlewni, 2934 zl W zwiqfiku z zamontowaniem poide} dla fiwierzait i kojoow W budynku obory, 19.087 zl W zwiqzku z Wykonaniem 3 pomieszczefi suszarni W budynku stodoly, 5.08321 W zwiqfiku Z wykonaniem posadzek betonowych, écianek, ogrodzefi wybiegowych, osadzenia drfiwi i innyeh drobnych prac W budynku stodoly oraz 10.954 zl W zwiqzku z ogrodzeniem terenu zabudowanego podwérza gospodarczego. Woperacie sfiacunkouyni nie uwzgledniono wartoéci kompletnej dojarid (...)poniewafi brak bylo faktury na jej zakup, jak rowniefi nie uwfigledniono nakladéw zbrgdnych 0 niskiej jakoéci wykonania oraz niekompletnej dojarki, kosztow poérednich W wysokoéci 68% i zysku w wysokoéci 17,2%, wskazujqc na brak nakladéw na zabezpieezenie przed zniszczeniern substancjibudynkowej. Rzeczoznawcy Wskazali rowniefi, fie powodouie nie uzgodnili z Agencjq Warunkow WykO1{8.Hi8 Icosfitorysow co do zastosowania i Wysokoéci narfiutéw, ktére mialy istotny wpiyw na cene. VV operacie szacunkowym zastrzefiono, fie rynkowa Wartoéé nakladow W obiektach gospodarstwa 1'olneg0(...) mogla ulec zinianie (zwiekszeniu), po przedstawieniu faktury zakupu i miejsca zamontowania kompletnej dojarki typu (...). W piémie fi dnia 8.06.2000 1'. skierowanym do dzierfiawcow Agencja, po przep1'oW'.1d2.eniu Wyoeny Wartoéci igmkowej nakladow W gospodarstwie rolnym (...) stwierdzila m.in., fie: 1) nakiady zostaiy poefiynione bez. figody Agencji, 2) nie uzgodniono Warunkow Wykonania kosztoryséw oo do zastosowania Wysokoéci narfiutow, 3) nie stwieidfiono miejsca fiamontowania kompletnej dojarki (...), a ponadto brak byio faktur fiakupu W/W ulfiqdzenia, co nie pofiwalalo na ustalenie Wartoéei rynkowej tego urfiqdzenia. Ponadto Agencja W piémie podala, fie przedstawiony W kosztoiysach pouykonawezych fiakres robot obejmowai nakiady fibedne, o niskiej jakoéci wykonania iub Wykonane niefigodnie fie sfitukg budowlanq, W fiwiqzku z czym Agencja nie uznaia naldadow poniesionych na budowe nitki Wodociqgowej fiasilajgcej budynki jalownikow, prefabrykacje 3 fibiornikow na pasze, p1'efab1'ykacje lirfizidfieriia do suszenia zbofia i prefabrykacje pojernnikow pasfiowych. W fiwiqfiku z powyfis_zyn:1 Agencja ufinala do rofilicfienia Wartoéé rynkowq nakladow poczynionyeh befiumownie podcfias trwania umowy dfiierfiawyw gospodarstwie rolnym (. . .) W iqcznej kwocie 42 .200 fii i fiW1'6ciia sie do dfiierfiawcow o wystawienie rachunku obciqfiajqcego Agencje na W/W kwote. " W piérnie datowanym na 10.07.2002 r. J. M. (1) iJ. M. (2) oéwiadczyli, ifi potrqcajq przysiugujqcq irn Wierzytelnoéé Wobec Agencji W {qeznej kwocie 922.697,50 zi, W tym 618.228,50 21 tytuiern Wartoéci gospodarstwa rolnego W S. i 304.469 zi tyttllem nakladow poczynionym W tym gospodarstwie W trakcie trwania urnowy dfiierfiawy, z Wierzytelnoéciq Ageneji Wobec nieh W iqeznej kwocie 842.64'7,32 Z}, W tym 682.647,32 2} z tytulu dfiierfiawy gospodarstwa iolnego (...) i 160.000 zl z tytuiu dzierfiawy gospodarstwa rolnego (...), Wzywajqc jednocfieénie Agencje do zapiaty kwoty 80.050,18 zl. W piémie z dnia 19.08.2002 1. Agencja odméwila uznania za zasadne wyliczeri zadlufienia ujetych W piémie z dnia 10.07.2002 r. i wyplaoenia J. M. (1) i J. M. (2) kwoty 8o.050,18 zl, Wskazujqc W szczegolnoéci, iz wysokoéé jej zobowiqzania Wobec dzierfiawcéw wynosilo 42.200 zl. W piémie fi dnia 20.01.2003 1'. J. M. (1) i J. M. (2), W nawiqzaniu do pisma Agencji dnia 19.08.2002 1'., zwrécili sir; o prfielanie kwoty 42.200 21 11:1 rachunek ich syna J. M. (5). Jednoczeénie dzierzawcy zaiqczyli rachunek z dnia 20.01.2003 r. na kwote 42.200 fil tymlem poniesionych nakladow inwestycyjnych w gospodarstwie rolnym (...). Kwote 42.200 2.1 z tytuiu nakladow inwestycyjnoremontowych W gospodarstwie rolnym (...) Agencja potrqciia z fiadlufieniem dzierfiawcow Wobec Agencji, fi cfiego kwote 15.000 zl potrqciia Z ozeéciq raty czynsfiu dfiierfiavmego 221 W operacie szacunkowym sporządzonym przez w/w rzeczoznawców ustalono, że wartość kosztorysowa nakładów wyniosła łącznie 74.587,27 zł, natomiast wartość rynkowa tych nakładów wyniosła łącznie 42.200 zł, w tym: 2070 zł w związku z zamontowaniem w latach 1995-1996 autokarmików w budynku stodoły (chlewni), 2024 zł w związku z częściowym (9%) wykonaniem posadzek W chlewni, 2934 zł w związku z zamontowaniem poideł dla zwierząt i kojców w budynku obory, 19.087 zł w związku z wykonaniem 3 pomieszczeń suszarni W budynku stodoły, 5.083`zł w związku z wykonaniem posadzek betonowych, ścianek, ogrodzeń wybiegowych, osadzenia drzwi i innych drobnych prac w budynku stodoły oraz 10.954 zł W związku z ogrodzeniem terenu zabudowanego podwórza gospodarczego. Woperacie szacunkowym nie uwzględniono wartości kompletnej dojarki (...)p0nieważ brak było faktury na jej zakup, jak również n_ie uwzględniono nakładów zbędnych 0 niskiej jakości wykonania oraz niekompletnej dojarki, kosztów pośrednich W wysokości 68% i zysku w wysokości 17,2%, wskazując na brak nakładów na zabezpieczenie przed zniszczeniem substancjibudynkowej. Rzeczoznawcy wskazałi również, że powodowie nie uzgodnili z Agencją warunków wykonania kosztorysów co do zastosowania i wysokości narzutów, które miały istotny wpływ na cenę. VV operacie szactmkowym zastrzeżono, że rynkowa wartość nakładóww obiektach gospodarstwa rolnego (...) mogła ulec zmianie (zwiększeniu), po przedstawieniu faktury' zakupu i miejsca zamontowania kompletnej dojarki typu (...). W piśmie z dnia 8.06.2000 r. skierowanym do dzierżawców Agencja, po przep1'owadz.eniu wyceny wartości iynkowej nakładów w gospodarstwie rolnym (...) stwierdziła min., że: 1) nakłady zostały poczynione bez zgody Agencji, 2) nie uzgodniono warunków wykonania kosztorysów co do zastosowania wysokości narzutów, 3) nie stwieidzono miejsca zamontowania kompletnej dojarki (...), a ponadto brak było faktur zakupu w/w urządzenia, co nie pozwalało na ustalenie wartości rynkowej tego urządzenia. Ponadto Agencja w piśmie podała, że przedstawiony w kosztoiysach pouykonawczych zakres robót obejmował nakłady zbędne, o niskiej jakości wykonania lub wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną, w związku z czym Agencja nie uznała nakładów poniesionych na budowę nitki wodociągowej zasilającej budynki jalowników, prefabrykację 3 zbiorników na pasze, p1'efabrykację luządzenia do suszenia zboża i prefabrykację pojemników paszowych. W związku z powyższym Agencja uznała do rozliczenia wartość rynkową nakładów poczynionych bezumownie podczas trwania umowy dzierżawyw gospodarstwie rolnym (. . .) w łącznej kwocie 42 .200 zł i zwróciła się do dzierżawców o wystawienie rachunku obciążającego Agencję na w/W kwotę. ' W piśmie datowanym na 10.07.2002 r. J. M. (1) iJ. M. (2) oświadczyli, iż potrącają przysługującą im wierzytelność wobec Agencji w łącznej kwocie 922.697,50 zł, W tym 618.228,50 zł tytułem wartości gospodarstwa rolnego w S. i 304.469 zł tytułem nakładów poczynionym W tym gospodarstwie w trakcie trwania umowy dzierżawy, z wierzytelnością Agencji wobec nich W łącznej kwocie 842.64'7,32 zł, w tym 682.647,32 zł z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) i 160.000 zł z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego (...), wzywając jednocześnie Agencje do zapłaty' kwoty 80.050,18 zł. W piśmie z dnia 19.08.2002 r. Agencja odmówiła uznania za zasaclne wyliczeń zadłużenia ujętych W piśmie z dnia 10.07.2002 r. i wypłacania J. M. (1) i J. M. (2) kwoty 80.050,18 zł, wskazując w szczególności, iż wysokość jej zobowiązania wobec dzierżawców wynosiło 42.200 zł. W piśmie z dnia 20.01.2003 r. J. M. (1) *i J. M. (2), W nawiązaniu do pisma Agencji dnia 19.08.2002 r., zwrócili się o przelanie kwoty 42.200 zł na rachunek ich syna J. M. (5). Jednocześnie dzierżawcy załączyli rachunek z dnia 20.01.2003 r. na kwotę 42.200 zł tytułem poniesionych nakładów' inwestycyjnych w gospodarstwie rolnym (...). Kwotę 42.200 zł z tytułu nakładów inwestycyjno¬remontowyeh W gospodarstwie rolnym (...) Agencja potrąciła z zadłużeniem dzierżawców wobec Agencji, z czego kwotę 15.000 zł potrąciła z częścią raty czynszu dzierżawnego za --- STRONA 8 --- drugie pélrocze 1998 1:, natomiast kwotq 27.200 zl potrqcila z czqéciq raty czynszu dzicriawrlego za pierwsze pélrocze 1999 1' Wedlug stanu na dziefi 31.01.2000 r. zadluienie powodéwwobec Agencji Z tytulu czynszu dzieriawnego w zwiqzku Z umowq dzieriawy Gospodarstwa Rolnego (...) wynosilo przeszlo 270 tys. 2}, W tym przeszlo 185 tys. zl tytulem naleinoéci gléwnej oraz przeszlo 85 tys. Z1 tytulem odsetek. W zwiqzku z zalegioéciami W platnoéci czynszu, w lutym 2000 1'. w_ydzie1"iawiajqcy \‘\F_YSt0SOW'di <10 dzieriawcéw zawiadomienie, w ktérym powolujqc sig na § 15 umowy dzieriawy wezwalich do zaplaty zaleglego czynszu dzieréawnego W terminie 3 miesigcy pod rygorem rozwiqzania umowy. W zak1'es'=lonym terminie J. i J. M. (2) nie splacili zadluienia z tytulu czynszu dzieriawnego, w zwiqzku z Eszym Agencja wystosowala do dzie1'$sawoéw pismo datowane na dziefi 6.09.2000 r., w ktérym oéwiadczyia, is na podstawie §1'7 umowy dzieriawy rozwiqzuje z nimi z dniem 15.09.2000 r. umowq dzieriawy gospodarstwa rolnego (...) bez zaahowania terminu wypowxiedzenia, wyznaczajqc jednoczeénie na ten dzieri termjn wydania nieruchomoéci wyznaczonemu przez Agencjq (...) w §.. W piémie z dnia 11.09.2002 r. dzieriawcy ?.w"r6cili siq do Agencji z propozycjq ,,wzn0wienia” umowy cizieriawy gospodarstwa rolnego (...), wnoszgc jednoczeénie 0 wyraienie przez Agencjq zgody na vvstqpienie W ich miejsce jako strony umowy dzieriawy, wskazancj przez nich osobic. W dniu 15.09.2000 r. J. i J. M. (2) stawili siq W §. W Administracji Zasobéw Mieszkaniowych przed komisjq powolanzg przez Agencjq do przejqcia gospodarstwa 1"0lneg0(...),jednak oéwiadczyli, ie nie wyraiajzg zgody na zwrot gospodarstwa rolnego i odméwili Wydania nieruchomoéci. Wedlug stanu na dziefi 25.11.2002 1'. wysokoéé wyinagalnych znbowiqzafi, siqgajzgcych lutego 1999 1'., ciajqcych n.a J. i J. M. (2) z tytulu czyiiszu dzieriawnego W zwiqzku z dzierfiawq gospodarstwa rolnego (...) przekraczala iqcznie 355 tysi:gay zl. _. Biorqc pod uwagq insnqce zadluienie oraz brak moiliwoéci jego splaty przez dzieriawcéw, Agencja wyrazila zgodq na eesje; praw i obowizgzkéw J. i J. M. (2) wynikajqcych z umowy dzieriamy nr (...) z dnia 21.12.1995 r., w tym przejqcie dlugéw przez nowego dzieriawcq. Przejqcie gospodarstwa rolnego przez nowego dzieriawcq dawalo Agencji moiliwoéé odzyskania diugu oraz zatrudnienie bylych pracovmikéw PGR. W dniu 25.11.2002 r. J. M. (1) i J. M. (2) jako cedenoi zawarli z oesjonariuszami  W. T. i J. T., za zgodq Agencji Wlasnoéci Rolnej Skarbu Pafistwa, umowq cesji p1'aWi0b0v\iqzkéw wynikajz~}cych Z umowy clzieriawy gospodarstwa rolnego (...) zawartej w dniu 21.12. 1995 r. Na mocy w/w umovvy dzieriawcami gospodarstwa rolnego (...) stali siq W. T. i J. T., wstfgpujqc w wszelkie prawa dzieriawcéw iprzejmujqc ciqizgce na nich obowiqzki, W tym istniejqoe zadluienie. W tym samym dniu J. M. (1) i J. M. (2) jako dluinicy zawarli z przejmujqcytni dlug — W. T. i J. T. za zgodq Agencji Wiasnoéci Rolnej Skarbu Pazistwa umowq 0 przejgciu dlugu, na mocy ktérej przejmujqcy dlug uzznalii przejqli ding powstaiy w zwigzku z dzieriawq przez J. M. (1) i J. M. (2) gospodarstwa rolnego (...) w lqcznej kwocie przeszlo 355 tysiqcy z}. ' P0 przejqciu gospodarstwa rolnego (...) J. T. spiacil cale zadluienie wobec Agencji i Gminy E... J. M. (1) i J. M. (2) nie skladali oéwiadczefi 0 uchyleniu siq od skutkéw prawnych swoich oéwiadczefi woli, z powoianiem sie; na bezprawnq groibq drugiej strony lub ogoby trzeciej, zloionych w zwiqzku z zawarciern W dniu 25.11.2002 r. uméw cesji praw i obowiqzkéw umowy dzieriawy gospodarstwa rolnego (...) oraz. urnowy przejegcia dlugéw.  drugie półrocze 1998 r., natomiast kwotę 27.200 zł potrąciła z częścią raty czynszu dzierżawnego za pierwsze półrocze 1999 1`- Według stanu na dzień 31.01.2000 r. zadłużenie powodówwobec Agencji z tytułu czynszu dzierżawnego W związku z umową dzierżawy Gospodarstwa Rolnego (...) wynosiło przeszło 270 tys. zł, w tym przeszło 185 tys. zł tytułem należności głównej oraz przeszło 85 tys. zł tytułem odsetek. W związku z za-ległościarni W płatności czynszu, W lutym 2000 r. wydzierżawiający wystosował do dzierżawców' zawiadomienie, W którym powołując się na § 15 umowy dzierżawy wezwałich do zapłaty zaległego czynszu dzierżawnego W terminie 3 miesięcy pod rygorem rozwiązania umowy. W zakreślonym terminie J. i J. M. (2) nie spłacili zadłużenia z tytułu czynszu dzierżawnego, W związku z czym Agencja wystosowała do dzierżawców pismo datowane na dzień 6.09.2000 r., W którym oświadczyła, że na podstawie §17 umowy dzierżawy rozwiązuje z nimi z dniem 15.09.2000 r. umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) bez zachowania terminu wypowiedzenia, wyznaczając jednocześnie na ten dzień termin wydania nieruchomości wyznaczonelnu przez Agencję (...) W Š.. W piśmie z dnia 11.09.2002 r. dzierżawcy zwrócili się do Agencji z propozycją „wznowienia” umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...), Wnosząc jednocześnie o wyrażenie przez Agencję zgody na wstąpienia W ich miejsce jako strony Lunowy dzierżawy, wskazanej przez nich osobie. W dniu 15.09.2000 r. J. i J. M. (2) stawili się W Ś. w Administracji Zasobów Mieszkaniowych przed komisją powołaną przez Agencję do przejęcia gospodarstwa rolnego (...), jednak oświadczyli, ze nie wyrażają zgody na zwrot gospodarstwa rolnego i odmówili Wydania nieruchomości. Według stanu na dzień 25.11.2002 r. wysokość wymagalnych zobowiązań, sięgających lutego 1999 r., ciążących na J. i J. M. (2) z tytułu czynszu dzierżawnego W związku z dzierżawą gospodarstwa rolnego (...) przekraczała łącznie 355 tysięcy zł. __ Biorąc pod uwagę rosnące zadłużenie oraz brak możliwości jego spłaty przez dzierżawców, Agencja wyraziła zgodę na cesję praw i obowiązków J. i J. M. (2) wynikających z umowy dzierżawy nr (...) z dnia 21.12.1995 r., wtym przejęcie długów przez nowego dzierżawcę. Przejęcie gospodarstwa rolnego przez nowego dzierżawcę dawało Agencji możliwość odzyskania długu oraz zatrudnienie byłych pracovmików PGR. W dniu 25.11.2002 r. J. M. (1) i J. M. (2) jako cedenci zawarli z cesjonariuszami - W. T. i J. T., za zgodą Agencji 'Własności Rolnej Skarbu Państwa, iunowę cesji prawi obowiązków wynikających z umowy dzierżawy' gospodarstwa rolnego (...) zawartej W dniu 21.12. 1995 r. Na mocy W/W umowy dzierżawcami gospodarstwa rolnego (...) stali się W. T. i J. T., wstępując W wszelkie prawa dzierżawców iprzejmując ciążące na nich obowiązki, W tym istniejące zadłużenie. W tym samym dniu J. M. (1) i J. M. (2) jako dłużnicy zawarli z przejmującymi dług - W. T. i J. T. za zgodą Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa umowę 0 przejęciu długu, na mocy której przejmujący dług uznalii przejęli dług powstały W związku z dzierżawą przez J. M. (1) i J. M. (2) gospodarstwa rolnego (...) W łącznej kwocie przeszło 355 tysięcy zł. " Po przejęciu gospodarstwa rolnego (...) J. T. spłacił całe zadłużenie wobec Agencji i Gminy Ł.. J. M. (1) i J. M. (2) nie składali oświadczeń o uchyleniu się od skutków prawnych swoich oświadczeń Woli, z powołaniem się na bezprawną grożbę drugiej strony lub osoby trzeciej, złożonych w związku z zawarciem w dniu 25.11.2002 r. umów cesji praw i obowiązków umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) oraz umowy przejęcia długów. . --- STRONA 9 --- W marcu 2007 r. J. M. (1) i J. M. (2) zwracali sic; do Agencji 0 rozliczenie nakladéw inwestycyjnych W kwocie 233.965 21 poniesionych W zwiqzku Z dzieriawq gospodarstwa rolnego (...). W odpowiedzi Agencja odméwila spelnienia W/ W Zqdafi jako nieuzasadnionych. W oparciu 0 powyisze ustalenie Sqd Okreggowy uznal, ie powédztwo nie zaslugiwaio na uwzglqdnienie. W zakrcsie roszczenia powodéw z tytuiu naldadéw poniesionych przez nich na dzieriawione gospodarstwo W S. poclniésl, ie sporne naklady zostaly poczynione bez zgody Agencji i bez uzgodnienia z nie; sposobu rozliczenia za dokonane naklady w odrqbnej umowie, co jui z tej przyczyny stawialo zasaclnoéé ich zwrotu za wqtpliwg. W dalszej kolejnoéci podal, ie powodowe nie wykazali, ie wartoéé tych naldadéw wynosila 305.367,43 z} opierajqc swoje twierdzenia w tym zakresie wylqcznie na kosztorysie wykonanym na ich zlecenie, ktéry obejmowai jedgnie niezweryfikowanq wartoéé kosztorysowq prac budowlanoremontowych, a nie wartoéé rynkowa, tych nakladéw. Z kolei w operacie szacunkowym sporzgdzonym na zlecenie pozwanej Agencji ustalono, is wartoéé kosztorysowa nakladéw wyniosla lqcznie 74.587,27 z}, natomiast Wartoéé rynkowa iych nakladéw wyniosia iqcznie 42.200 zl. W operacie tjvm nie uwzglqdniono Wartoéci kompletnej dojarki (...)ponieWa2 brak byio dowudéw jej zakupu W tym faktury na jej zakup, jak réwniei nie uwzglcgdniono naldadéw zbqdnych 0 niskiej jakoéci wykonania oraz niekompletnej dojarki. W ocenie Sqdu dla ustalenia rzeczywistej wysokoéci nakladéw poniesionych przez powodéw, nie bez znaczenia by} kontekst W jakim dosz10 do rozwiqzania umowy dzieriawy. W szczegélnoéci zwrécil uwagq, ie gospodarstwa rolne dzieriawione przez powodéw byiy uprawiane W niewielkiej czqéci gruntu, budynlci gospbdarskie Wchodzgce W jego sklad znajdnwaly siq W zlym stanie technicznym, sprawialy Wraiellie niedoinwestowanych, W znacznej czqéci opuszczonych oraz brudnych, a prowadzona przez nich dzialalnoéé rohia byla niedochodowa. Said mia} takie na Wzglqdzie, size powodowe ostatecznie zaakceptowali wysokoéé naldadéw W kwocie 42.200 21, a kwota ta zostaia potrqcona 2 przyslugujgczi Agencji Wzajemnq naleinoéciq Z tytulu zalegiego czynszu dzieriawnego. Sqd Okrc;g0Wy uzznal przy tym za zasadny podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia roszczefi z tego tytulu, majqc na uwadzc, fie zW1'0t gospodarstwa rolnego (...) nastqpil W 1999 r., a p0W0d0We wytoczyli niniejsze powédztwo W 2009 1'. Odziosnqc sie; do drugiego skladnika Zqdania puzwu tj. izgdania powoda zasqdzenia solidarnie 0d pozwanych kwoty 11.727.143,76 zltytu1e1n,,0dszk0d0Wania za zmuszeniem go do przekazania gcuspodarstwa rolnego (...) na rzeczinnego rolnika", Said Okrqgowy uznai, fie nie znajdowalo ono jakichkolwiek podstaw W éwietle ustalonego W sprawie stanu faktycznego. W szczegélnoéci zwrécil uwagq, ie aby przyjqé odpowiedziahloéé deliktowq pozwanych W niniejszej sprawie, niezbqdne byloby Wykazanie przez powoda m.in. okolicznoéci, Warllnlwjqcych odpmxiedzialnoéé sprawcy czynu niedozwolonego W ramach art. 415 i n. kc. takicl1_ jak zaistnienia szkody po jego stronie oraz bezprawtnego zachowania pozwanych, co jednakie nie nastqpilo. Nadto Sqd podkreélil, ii W toku postqpowania powodowie nie Wykazali, aby ktokoiwiek, W jakiejkolwiek forrnie, stosowai Wobec nich groibq bezprawnq. " W ocenie Sqdu powodowie nie Wykazali réwniei powstania W ich majqtku szkocly z tyculu utraconych korzyéci. Oddalajgc iqdanie powoda W tym zakresie Sad mial na wzglqdzie, it za moment powstania szkody, W postaci utraty spodziewanywzh korzyéci, naieiy przyjqé chwilq, w ktérej dochodzi do realnej utraty okreélonej korzyéci, a wirgc moment, w ktérym w majgtku poszkodowanego nie doszlo do spodziewanego przysporzenia, a ktérego uzyskania W tym czasie mégl on realnie oczekiwaé W normalnym toku. Wobec tego, ie powfid J. M. (1) domagai sir; takie odszkodowania za utracn11e korzyéci, ktére dopiero zainierzai miqgnqé W przyszioéci — do 2025 r., Said p1'z3j:ii, is moment powstania szkody W pustaci utraty spodziewanych k'0rzyéci, w tym zakresie jeszcze nie nastqpil. Oddalajqc itqdanie powoda z tego tytulu Sqd W dalszej kolejnoéci miai na wzglqdzie, ii utrata korzyéci nie zostala przez niego W Zaden spuséb udowodniona, bowiem ustalone w sprawie okolicznoéci nie Wskazujq nawet z dostatecznym prawdopodobiefistwem, fie Z uwagi na prz/ekazanié W drodze cesji praw i obowizgzkéwjako dzieriawcy gospodarstwa W marcu 2007 r. J. M. (1) i J. M. (2) zwracali się do Agencji o rozliczenie nakładów inwestycyjnych w kwocie 233.965 zł poniesionych w związku z dzierżawą gospodarstwa rolnego (...). W odpowiedzi Agencja odmówiła spełnienia w/ w żądań jako nieuzasadnionych. W oparciu o powyższe ustalenie Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W zakresie roszczenia powodów z tytułu nakładów poniesionych przez nich na dzierżawione gospodarstwo w S. podniósł, że sporne nakłady zostały poczynione bez zgody Agencji i bez uzgodnienia z nią sposobu rozliczenia za dokonane nakłady w odrębnej umowie, co już z tej przyczyny stawiało zasadność ich zwrotu za wątpłiwą. W dalszej kolejności podał, że powodowe nie wykazali, że wartość tych nakładów wynosiła 305.367,43 zł opierając swoje twierdzenia w tym zakresie wyłącznie na kosztorysie wykonanym na ich zlecenie, który obejmował jedynie niezweryfikowaną wartość kosztorysową prac budowlano-remontowych, a nie wartość rynkową tych nakładów. Z kolei w operacie szacunkowym sporządzonym na zlecenie pozwanej Agencji ustalono, że wartość kosztorysowa nakładów wyniosła łącznie '74.58'7,27 zł, natomiast wartość rynkowa tych nakładów wyniosła łącznie 42.200 zł. W operacie tym nie uwzględniono wartości kompletnej dojarki (...)ponieważ brak było dowodów jej zakupu w tym faktury na jej zakup, jak również nie uwzględniono nakładów zbędnych o niskiej jakości wykonania oraz niekompletnej dojarki. W ocenie Sądu dla ustalenia rzeczywistej wysokości nakładów poniesionych przez powodów, nie bez znaczenia był kontekst w jakim doszło do rozwiązania umowy dzierżawy. W szczególności zwrócił uwagę, że gospodarstwa rolne dzierżawione przez powodów były uprawiane W niewielkiej części gruntu, budynki gospodarskie wchodzące w jego skład znajdowały się w złym stanie technicznym, sprawiały wrażenie niedoinwestowanych, w znacznej części opuszczonych oraz brudnych, a prowadzona przez nich działalność rolna była niedochodowa. Sąd miał także na względzie, ze powodowe ostatecznie zaakceptowali wysokość nakładów w kwocie 42.200 zł, a kwota ta została potrącona z przysługującą Agencji wzajemną nałeznością z tytułu zaległego czynszu dzierżawnego. Sąd Okręgowy uznał przy tym za zasadny podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia roszczeń z tego tytułu, mając na uwadze, że zwrot gospodarstwa rolnego (...) nastąpił w 1999 r., a powodowe wytoczyli niniejsze powództwo w 2009 r. Odnosząc się do drugiego składnika żądania pozwu tj. żądania powoda zasądzenia solidarnie od pozwanych- kwoty 11.727.143,76 zł tytułem „odszkodowania za zmuszeniem go do przekazania gospodarstwa rolnego (...) na rzecz innego rolnika", Sąd Okręgowy uznał, że nie znajdowało ono jakichkolwiek podstaw w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W szczególności zwrócił uwagę, że aby przyjąć odpowiedzialność deliktową pozwanych w niniejszej sprawie, niezbędne byłoby wykazanie przez powoda m.in. okoliczności, warunkujących odpowiedzialność sprawcy czynu niedozwolonego w ramach art. 415 i n. k.c. takich jak zaistnienia szkody po jego stronie oraz bezprawnego zachowania pozwanych, co jednakże nie nastąpiło. Nadto Sąd podkreślił, iż w toku postępowania powodowie nie wykazali, aby ktokolwiek, w jakiejkolwiek formie, stosował wobec nich groźbę bezprawną. ' W ocenie Sądu powodowie nie wykazali również powstania W ich majątku szkody z tytułu utraconych korzyści. Oddalając żądanie powoda w tym zakresie Sąd miał na względzie, iż za moment powstania szkody, w postaci utraty spodziewanych korzyści, naieży przyjąć chwilę, w której dochodzi do realnej utraty określonej korzyści, a więc moment, w któ1'yrn w majątku poszkodowanego nie doszło do spodziewanego przysporzenia, a którego uzyskania w tym czasie mógł on realnie oczekiwać w normalnym toku. Wobec tego, że powód J. M. (1) domagał się także odszkodowania za utracone korzyści, które dopiero zamierzał œiągnąć W przyszłości - do 2025 r., Sąd przjjął, że moment powstania szkody w postaci utraty spodziewanych l<'orzyści, w tym zakresie jeszcze nie nastąpił. Oddalając żądanie powoda z tego tytułu Sąd w dalszej kolejności miał na względzie, iż utrata korzyści nie została przez niego w żaden sposób udowodniona, bowiem ustalone W sprawie okoliczności nie wskazują nawet z dostatecznym prawdopodobieństwem, że z uwagi na przekazanie w drodze cesji praw i obowiązkówjako dzierżawcy gospodarstwa --- STRONA 10 --- rohiego (.. .) na rzecz W. i Ja1'oslaWaTy1icoW utraci} zysk. Wooenie Sgdu analiza pizeprowadzoriych dowodow WSkflZlljB natomiast na to, 2e zysku, na ktory powoiuje sie powéd z prowadzenia tego gospodarstwa rolnego nie tylko by nie osiqgnql, Iecz Wrecz przeciwnie naleialo zaloiyé, ie W tym okresie najprawdopodobniej poniosiby strate, tak jak to mialo miejsce W trakcie trwanie umowy jego dzieriawyw latach 1996  20.00. Wyliczenie powoda utraconego zysku Sad Okregowy uznal za czysto teoretyczne, odbiegajqce od tego, zine W trakcie trwania dzieriawy gospodarstwa (...) powodowie Wygenerowali ogromne dlugi, ktorych nie byli W stanie splacié. Oddalajqc powodztwo W zalcresie utraconych korzyéci, Sqd wziql ponadto pod uwage, ie glowng przyczymg przekazania przez powodéw W drodze cesji praw i obowiqzkéw dzieriawcy gospodarstwa rolnego (...) byio ich zadiuienie wobec Agencji. Ponadto do ,,utratY’ przez powodow tego gospodarstwa doszlo na skutek niepiacenia przez powodéw podatku rolnego i skarg okolicznych rolnikow, ktérych pola sqsiadowaly z dzieréawionymi gruntami. Sgd zwrécil u\va§e, ie Agencja 1ozwiqzala z powodami umowe dzieria\»\3* gospodarstwa (...), lccz ostatecznie na ich proébz; wyrazila zgode na oofniecie zloionego W tym zakresie oévaiadczenia oraz zaakceptowala ich propozycje Wstqpienie W ich miejsoe jako strony umowy dzieriawy, Wskazanej przez nich osoby. Agencja wyrazila Zgode na cesje praw i obowizgzkow J. i J. M. (2) Wynikajqcych z umowy dzieréawy nr (...) z dnia 21.12.1995 r., w tym przejecie dlugow przez nowego dzieriawoe. Przejecie gospodarstwa rolnego przez nowego dzieriawce dawalo Agencji moiliwoéé odzyskania dlugu oraz zatrudnienie bylych pracownikow PGR. Istotnym bylo, fie W dniu 25.11.2002 1'. J. M. (1) i J. M. (2) jako cedenci zawarli z cesjonariuszarni  W. T. i J. T. za zgodq Agencji Wqasnoéci Rolnej Skarbu Pafistwa umowe cesji praw i oboWia1zko\v Wynikajgcych z umowy dzieriawy gospodarstwa rolnego (...) zawartej W dniu 21.12.1995 1'. Na mocy W/ W ulnowy dzieriawcami gospodarstwa rolnego (...) stali sie W. T. i J. T., Wstepujqc W Wszelkie prawa d5:ie1';EaWcoW iprzejmujag: ciqiqce na nich obowiqzki, W tym istniejqce zadluienie. W tym samym dniu J. M. (1) i J. M. (2) jako diuinicy zawarli z przejmujgeymi dlug  W. T. i J. T. za zgodq Agencji “Ilasnoéci Rolnej Skarbu Pafistwa umowe o przejeciu dlugu, na mocy ktorej przcjmujqcy diug uznali i przejeli dlug powstaly W zwiqzku z dzieriawq przez J. M. (1) i J. M. (2) gospodarstwa rolnego (...) W iqcznej kwocie przeszlo 355 tysiecy Zi. Po przejeciu gospodarstwa rolnego (...) J. T. spiacil cale zadhiienie wobec Agencji i Gminy I1...  Na zakoficzenie tej czeéci rozWa:E'.af1 Sqd podkreélii, fie powodowie zostali przez ANR rozliczcni z tylulu naldadow na gospodarstwo rolne, Wiec nie rnoina méwié, fie na skutek braku zwrotu nakladow ponieéli szkode W postaei utraconych korzyéci. Skoro Ageneja rozliczyla Wzajemnie uzgodniona Wartoéé nakladow to nie istniai obowiqzek ich zapiaty i poWodoWi nawet hipotetycznie nie mogli pieniedzy tych zainwestowaé, oo przesqdza o braku oboWiqzku zaplaty odszkodowania W postaci utraoonych korzyéci w Zqdanej wysokoéci. Ponadto roszczenie nawet gdyby istnialo to byloby przedawnione W éwietle art. 442 k.c., W brzrnieniu z daty zwrotu gospodarstwa roinego stronie pozwanej, co skutecznie zarzucili Wszyscy pozwani. Majegc na uwadze Wszelkie ustalone okolicznoéci oraz argumentacje podanq Wflej, Sqd doszedl do przekonania, fie roszezenie powodow zaréwno odnoénie zwrotu nakladéw, jak i utraconych korzyéci nie zaslugiwalo na uWz.glednienie, W zwiqzku z czym Sqd oddalil powédztwo W ealoéci, 0 czym orzek} jak W punkcie I wyroku. ROZS1I1‘Z}’gl‘liQ(!i6 0 lcosztach zawarte W punkcie II i III wyroku, zapadlo stosownie do Wyniku proeesu. O kosztach sqdowych W pkt IV wyroku orzeczono w oparciu 0 art. art. 113 ust. 2 a contrario ustawy 0 kosztach sagdowych W sprawach cywilnych. J Powodowie zaskariyii niniejszy Wyrok W caloéci Wnoszqc 0 ponowne rozpatrzenie niniejszej sprauy przez Sqd I Instancji. W uzasadnieniu njniejszego izqdania zarzucili, ie ustalony W sprawie stan faktyczny W Wielu miejscach nie Znajduje oparcia W zebranym W sprawie materiale dowodowym, a ponadto jego ocena przez Sqd Okregowy jest nieprawidlowa i nierzetelna. Za szczegolnie istotne nieprawidiowoéci uznali, brak powolania bieglych do oceny W jakim zakresie i z jakim skutkiem prowadzona byia przez nich dziaialnoéé rolnicza i hodowlana, pominiecie przy ocenie ich roszczefi porozumienia co do okresu, W ktorym naleialo dokonaé Wzajemnych rozliczefi pomiedzy nimi i pozwanq Agencjzg oraz nieuwzglednienie tego, Kite pozwani uczestniczq w sprawie karnej jako oskarieni, astawiane im rolnego Ĺ.. .) na rzecz W. i Ja1'osławaTyńców utracił zysk. Wooenie Sądu analiza przeprowadzonych dowodów' wskazuje natomiast na to, że zysku, na który powołuje się powód z prowadzenia tego gospodarstwa rolnego nie tylko by nie osiągnął, lecz wręcz przeciwnie należało założyć, że w tym okresie najprawdopodobniej poniósłby stratę, tak jak to miało miejsce w trakcie trwanie Lunowy jego dzierżawyw latach 1996 - 2000. Wyłiczenie powoda utraconego zysku Sąd Okręgowy uznał za czysto teoretyczne, odbiegające od tego, że w trakcie trwania dzierżawy gospodarstwa (...) powodowie wygenerowali ogromne długi, których nie byli wstanie spłacić. Oddalając powództwo w zakresie utraconych korzyści, Sąd wziął ponadto pod uwagę, że główną przyczyną przekazania przez powodów W drodze cesji praw i obowiązków dzierżawcy gospodarstwa rolnego (...) było ich zadłużenie wobec Agencji. Ponadto do „utratý' przez powodów tego gospodarstwa doszło na skutek niepłacenia przez powodów' podatku rolnego i skarg okolicznych rolników, których pola sąsiadowały z dzierżawionymi gruntami. Sąd zwrócił uwagę, że Agencja rozwiązała z powodami umowę dzierżawy gospodarstwa (...), lecz ostatecznie na ich prośbę wyraziła zgodę na cofnięcie złożonego wf tym zakresie oświadczenia oraz zaakceptowała ich propozycję wstąpienie W ich miejsce jako strony tunowy dzierżawy, wskazanej przez nich osoby. Agencja wyraziła zgodę na cesję praw i obowiązków J. i J. M. (2) wynikających z umowy dzierżawy nr (...) z dnia 21.12.1995 r., W tym przejęcie długów przez nowego dzierżawoę. Przejęcie gospodarstwa rolnego przez nowego dzierżawcę dawało Agencji możliwość odzyskania długu oraz zatrudnienie byłych pracowników PGR. Istotnym było, że W dniu 25.11.2002 r. J. M. (1) i J. M. (2) jako cedenci zawarli z cesjonariuszami - W. T. i J. T. za zgodą Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Lunowę cesji praw i obowiązków wynikających z umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego (...) zawartej w dniu 21.12.1995 r. Na mocy w/ w umowy dzierżawcami gospodarstwa rolnego (...) stali się W. T. i J. T., wstępując w wszelkie prawa dzierżawców iprzejmując ciążące na nich obowiązki, wtym istniejące zadłużenie. W tym samym dniu J. M. (1) i J. M. (2) jako dłużnicy zawarli z przejmującymi dług - W. T. i J. T. za zgodą Agencji Vlflasności Rolnej Skarbu Państwa umowę o przejęciu długu, na mocy której przcjmujący dług uznali i przejęli dług powstały w związku z dzierżawą przez J. M. (1) i J. M. (2) gospodarstwa rolnego (...) w łącznej kwocie przeszło 355 tysięcy zł. Po przejęciu gospodarstwa rolnego (...) J. T. spłacił całe zadłużenie wobec Agencji i Gminy Ł.. - Na zakończenie tej części rozważań Sąd podkreślił, ze powodowie zostali przez ANR rozliczeni z tytułu nakładów na gospodarstwo rolne, więc nie można mówić, że na skutek braku zwrotu nakładów ponieśli szkodę w postaci utraconych korzyści. Skoro Agencja rozliczyla wzajemnie uzgodniona wartość nakładów to nie istniał obowiązek ich zapłaty i powodowi nawet hipotetycznie nie mogli pieniędzy tych zainwestować, oo przesądza o braku obowiązku zapłaty odszkodowania w postaci utraconych korzyści w żądanej wysokości. Ponadto roszczenie nawet gdyby istniało to byłoby przedawnione w świetle art. 442 k.c., w brzmieniu z daty zwrotu gospodarstwa rolnego stronie pozwanej, co skutecznie zarzncili wszyscy pozwani. Mając na uwadze wszelkie ustalone okoliczności oraz argumentację podaną wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powodów zarówno odnośnie zwrotu nakładów, jak i utraconych korzyści nie zasługiwało na uwzględnienie, w związku z czym Sąd oddalił powództwo W całości, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie II i III wyroku, zapadło stosownie do wyniku procesu. O kosztach sądowych W pkt IV wyroku orzeczono w oparciu o art. art. 113 ust. 2 a contrario ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. ' Powodowie zaskarżyli niniejszy wyrok w całości wnosząc o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy przez Sąd I Instancji. W uzasadnieniu niniejszego żądania zarzucili, że ustalony W sprawie stan faktyczny w wielu miejscach nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a ponadto jego ocena przez Sąd Okręgowy jest nieprawidłowa i nierzetelna. Za szczególnie istotne nieprawidłowości uznali, brak powołania biegłych do oceny w jakim zakresie i z jakim skutkiem prowadzona była przez nich działalność rolnicza i hodowlane, pominięcie przy ocenie ich roszczeń porozumienia co do okresu, W którym należało dokonać wzajemnych rozliczeń pomiędzy nimi i pozwaną Agencją oraz nicuwzględnienie tego, że pozwani uczestniczą w sprawie karnej jako oskarżeni, a_ stawiane im --- STRONA 11 --- tam zarzuty majq zwiqzek ze stawianjymi im zarzlltami W ramach dochodzonego roszczenia, jako przedstawicielom instytucji pafistwowych. Apelujqcy W zwiqzku z tym Wnieéli 0 zawieszenie niniejszego postepowania do czasu zakoficmenia sie sprawy karnej przeciwko pozwanym III K 197/09 w Szgdzie Okregowym We Wroclawiu. Ponadto Wnieéli o dopuszczenie W poczet dowodow szeregu dokumentow zloionytzh wraz z apelacjq. W zloionych odpowiedziach na apelacje pozwani wnieéli 0 jej oddalenie, przy czym Agencja Nieruchomoéci Rolnych oraz Z. N., ktérzy byli reprezentowani przez fachowq obslugq prawnq, wnieéli 0 zasqdzenie na ich rzecz od powodéw zwrotu kosztow postepowania apelacyjnego wedlug norm przepisanych. Sqd Apelacyjny zwaiyl co nastgpuje: ' Apelacja poWodoW jako bezzasadna podlegaia oddaleniu. Przed przystagpieniem do oceny podniesionych Wjej ramach zarzutow w pierwszym rzedzie nalefiy Wskazaé, fie zarowno objety nit; Wniosek o zawieszenie niniejszego postqpowania jak réwniei 0 dopuszczenie dalszych doW0doW na tym etapie posts;poWania, nie zaslugiwaly na uwzglednienie. Odnoszqc sit; do pierwszego 2. tych Wnioskow znajdowalby on uzasadnienie W éwietle art. 177 § 1 ust. 4 kpc, jedynie Wéwczas, gdyby rozstrzygniecia jakie mogq zapaéé W sprawach karnych prowadzonych przeciwko Z. N., czy tei W. S., mogiyby mieé jakikolwiek Wplyw na rozstrzygniqcie niniejszej sprawy. "Wbrew twierdzeniom poWodoW nawet W sytuacji skazania pozwanych za zarzucane im czyny, orzeczenie to takiego wplyW_|.1 by nie _mia1o. Co do Wreczenia przez powoda Iapowki Z. N. W kwocie 5.000 zl, W zwiqzku z obietnicq rozliczenia poniesionych przez niego nakladow na gospodarstwo W (...) zgodnie z Wycenq powodévw na kwote ponad 305 tyé. 21. Po pierwsze Zqdania zasqdzenia tej kwoty tytulem ,,odszkodoWania” zostalo Wylqczone do odrebnego rozpoznania, dlatego tefi Wynik tej sprawy karnej, oo do tego roszczenia, nie ma znaczenia W tej sprawie. Po drugie brak osiqgniecia zamierzonego przez J. M. (1) celu Wreczenia tej kwoty nie moie uzasadniaé, ani roszczenia 0 zasqdzenie naleinoéci z tytulu nakladow W/W kwocie, ani tei roszczenia o zasgdzenie od pozwanych utraoonych korzyéci z dzieriawy gospodarstml (...). Pozwana Agencja W rainach rozliczenia z powodarni poniesionych przez nich nakladow W sposob jednoznaczny Wskazala na bezzasadnoéé ich iqdafi o ich zwrot ponad kwote 42.000 zl, a o ile nie zgadzali sir; oni 2 jej stanowiskiem W zakresie, mogli We Wlaéciwyrn czasie Wystqpié 0 Zasqdzenie dalej idqcych roszczeri z tego tytutu na droge postepowania sacdowego, nie naraiajqc sie na podniesienie wobec nich zarzutu przedawnienia. Podjecie przez nich dziaiafi W tym zakresie po upiywie terminéw ich przedawnienia, z powodu przekonania, five innq drogzt uzyskajq satysfakcjonujqce ich rozliczenie, nie mofie uzasadniaé formuiowanych przez nich Zqdafi W tyrn zakresie. Z tych sam}‘ch powodow rownieé rozstrzygniecie sprawy karnej wobec W. S., ktéra jak twierdzq powodovtie dotyczy stawianych mu zarzutow Zqdania od J. M. (1) lapowki za wykonanie czynnoéci sluibowych polegajqcych na zaliczeniu poniesionych przez nich nakladow na poczet ich dhlgéw, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zasadnoéci ich roszczefi w ramach przedmiotowego powodztwa. Dodatkowo naleiy Wskazaé, iejak trafnie Wskazal Sqd Okregowy zebranywsprawie materiai dowodowy nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, fie powodowie Wykazali wysokoéé poniesienia przez nich nakladow na gospodarstwo (...), ktore zgodnie z warunlcami umowy jego dzieriawy obligowaiyby pozwanq Agencjc; do ich zwrotu, ponad kwote jui rozliczonag z tego tytulu. Jeclynie na marginesie naleiy Wslcazaé 11a brak konsekwencji powodéw odnoénie stanowiska jakie zajmowali, co do ostatecznej Wysokoéci przysiugujgcej im naleinoéci 2: tego tytulu. W ramach Zqdania pozwu dochodzq bowiem kwoty wynikajqcej z kosztorysu powykonawczego sporzqdzonego na ich zleoenie, pomijajqc to, fie co do kwoty 42.000 zi ich roszczenia zostaly uwzglednione przez pozwanq Agencje i rozliczone z ich zadlilieniem. Ponadto daii wyraz uznania tego rozliczenia za prawidlowe skoro na tq kwote Wystawili rachunek obciqiajqcy wydzieriawiajqcego, bez zastrzeienie, zine obejmuje on czcgéé pizyslugujqcej im z tego tytuiu naleinoéci, a z wytoczeniem niniejszego powodztwa zwlekali przez kilka lat. W tam zarzuty mają związek ze stawianyrni im zarzutami w ramach dochodzonego roszczenia, jako przedstawicielom instytucji państwowych. Apelujący w związku z tyrn wnieśli o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia się sprawy karnej przeciwko pozwanym HI K 197/09 w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu. Ponadto wnieśli o dopuszczenie w poczet dowodów szeregu doktunentów złożonych wraz z apelacją. W złożonych odpowiedziach na apelację pozwani wnieśli 0 jej oddalenie, przy czym Agencja Nieruchomości Rolnych oraz Z. N., którzy byli reprezentowani przez fachową obsługę prawną, wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od powodów zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: ' Apelacja powodów jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przed przystąpieniem do oceny podniesionych wjej ramach zarzutów w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zarówno objęty nią wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania jak również 0 dopuszczenie dalszych dowodów na tym etapie postępowania, nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do pierwszego z tych wniosków znajdowałby on uzasadnienie w świetle art. 177 § 1 ust. 4 kpc, jedynie wówczas, gdyby rozstrzygnięcia jakie mogą zapaść w sprawach karnych prowadzonych przeciwko Z. N., czy też W. S., mogłyby' mieć jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. "Wbrew twierdzeniom powodów nawet w sytuacji skazania pozwanych za zarzucane im czyny, orzeczenie to takiego wpływu by nie miało. Co do wręczenia przez powoda łapówki Z. N. w kwocie 5.000 zł, w związku z obietnicą rozliczenia poniesionych przez niego nakładów na gospodarstwo w (...) zgodnie z wycena powodów na kwotę ponad 305 tyś. zł. Po pierwsze żądania zasądzenia tej kwoty tytułem „odszkodowania” zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania, dlatego też wynik tej sprawy karnej, co do tego roszczenia, nie ma znaczenia w tej sprawie. Po drugie brak osiągnięcia zamierzonego przez J. M. (1) celu wręczenia tej kwoty nie może uzasadniać, ani roszczenia o zasądzenie należności z tytułu nakładów w/w kwocie, ani też roszczenia o zasądzenie od pozwanych utraconych korzyści z dzierżawy gospodarstwa (...). Pozwana Agencja w ramach rozliczenia z powodami poniesionych przez nich nakładów w sposób jednoznaczny wskazała na bezzasadność ich żądań o ich zwrot ponad kwotę 42.000 zł, a o ile nie zgadzali się oni z jej stanowiskiem w zakresie, mogli we właściwym czasie wystąpić o zasądzenie dalej idących roszczeń z tego tytułu na drogę postępowania sądowego, nie narażając się na podniesienie wobec nich zarzutu przedawnienia. Podjęcie przez nich działań w tym zakresie po upływie terminów ich przedawnienia, z powodu przekonania, ze inną drogą uzyskają satysfakcjonujące ich rozliczenie, nie może uzasadniać formuiowanych przez nich żądań w tym zakresie. Z tych samych powodów również rozstrzygnięcie sprawy karnej wobec W. S., która jak twierdzą powodowie dotyczy' stawianych mu zarzutów żądania od J. M. (1) łapówki za wykonanie czynności służbowych polegających na zaliczeniu poniesionych przez nich nakładów na poczet ich długów, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zasadności ich roszczeń w ramach przedmiotowego powództwa. Dodatkowo należy wskazać, żejak trafnie wskazał Sąd Okręgowy zcbrany w sprawie materiał dowodowy nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, że powodowie wykazali wysokość poniesienia przez nich nakładów na gospodarstwo (...), które zgodnie z warunkami tunowy jego dzierżawy obłigowałyby pozwaną Agencję do ich zwrotu, ponad kwotę już rozlíczoną z tego tytułu. Jedynie na marginesie należy' wskazać na brak konsekwencji powodów odnośnie stanowiska jakie zajmowali, co do ostatecznej wysokości przysługującej im należności z tego tytułu. W ramach żądania pozwu dochodzą bowiem kwoty wynikającej z kosztorysu powykonawczego sporządzonego na ich zlecenie, pomijając to, że co do kwoty 42.000 zł ich roszczenia zostały uwzględnione przez pozwaną Agencję i rozliczane z ich zadłużeniem. Ponadto daii wyraz uznania tego rozliczenia za prawidłowe skoro na tą kwotę wystawili rachunek obciążający wydzierżawiającego, bez zastrzeżenie, że obejmuje on część pizysługującej im z tego tytułu należności, a z wytoczeniem niniejszego powództwa zwlekali przez kilka lat. W --- STRONA 12 --- miedzyczasie poslugujac sie ta Wycena, Wystapili do pozwanej Agencji o wyplate naleinyeh im W wyniku Wzajemnych rozliczefi kwoty 80.050,18 zt (str. 23 — 24 uzas. SO) . Na uwzglednienie nie zaslugiwat rowniez wniosek 0 dopuszczenie dalszych doWod6W W postepowaniu apelacyjnym. Zgodnie z art. 381 kpc Sad II Instancji moze pominaé nowe fakt i dowody, jezeli strona rnogta je powolaé W poetepowaniu przed Sadem I Instancji, chyba ze potrzeba ich powolania powstala pééniej. W zakresie wnioskowanych dowodow czeéé Z nich byla dopuszczona juz przed Sad Okregowy, a co do pozostalyeh majqc na uwadze, ze pochodzily one z okresu poprzedzajacego Wytoczenie powodztwa, a brak jest przeslanek do uznania, ze ich powolanje na wczeéniejszym etapie napotykalo jakiekolwiek przeszkody, jak réwniez, aby potrzeba ich powolania powstaia poizniej, podlegaly one pominieciu jako spoznione. '3 Niezaleinie od tego naleiy Wskazaé, fie dotyczyly one okolicznoéci, ktore nie mogiy mieé jakiegokolwiek Wplywu na ocene trafnoéci zaskarzonego Wyroku, o czym bedzie mowa ponizej. Odnoszac sie do podniesionych przez powodow zarzutow naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego, ktore co prawda nie zostaty Wyrazone Wprost, ale wynikaja z uzasadnienia apelaeji, W ocenie Sadu Apelacyjnego nie zaslugiwaiy one na uwzglednienie. W szczegolnoéci nalesiy Wskazaé, ie ustalony W sprawie przez Sad Okrcggowy stan faktyczrty znajduje pelne oparcie W zebranym materiale dowodowyan, dlatego tez stai sic; on rowniei podstawa rozpoznania przedmiotowej apelacji. Podnoszone przez poWodoW zarzuty, eo do blednych ustalefi odnoszaccych sie do przyczynienia sie przez nieh do stanu zaniedbania dzierzawionych przez nich zabudowafi, stanu obsiania dzierzawionych przez nich gruntow, przyczyn braku dofinansowania prowadzonej przez nich dzialahaoéci rolnej, przebiegu prac zzmierzajacych do Wyceny poniesionych przez nich naktadow na gospodarstwo (...) oraz nieprawidlowoéci ich rozliezenia, nie rnaja jakiegokolwiek Wplywu na ooene zasadnoéci ich roszczefi. Nie ma rowniez znaezenia to, fie ich decyzja o z.W'lel<aniu Z Wytoczeniem poWodztWa byla podyktowana, jak goloslownie twierdza, sugestia pracownikow CB§ o konsekwencjach jakie rnogioby to mieé dla prowadzonego dochodzenia na tle tych rozliczefi, czy tez prowadzonymi uzgodnieniami, co do rozstrzygniecia sporu przez sad polubowny. Istotne dla oceny trafnoéci zaskarionego Wfyroku jest to, fie Wjakim_ko1Wiek zakresie poWodoWie nie zdoiali podwazyé trafnoéci stanowiska Sadu Okregowego, co do skutecznoéci podniesionych przez pozwan}‘ch zarzutow przedawnienia czeéci z zadafi dochodzonych W ramach niniejszego powodztwa. W odniesieniu do zadania zasadzenia kwoty 305.367,43 zl, z tytuhl nakladow poniesionych na gospodarstwo W (...), jak Wynika z art. 677 kc W ZW. z art. 694 kc, roszczenia dzieriawcy Wobec uydzierzawiajacego o zwrot nakladow przedawniaja sit; z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy. Majqc na uwadze, ze zwrot ten mia} miejsce W lipcu 1999 r., niewatpliwie W dacie vtytoczenia niniejszego powodztwa tj. W sierpniu 2009 1:, bylo ono przedamiione. Nawet uwzgledniajac to, ze do wyrazenia przez pozwana Agencje ostatecznego stanowiska, co do skaii uwzglednionyoh nakladéw oraz do sposobu ich rozliczenia, doszlo najpézniej W 2002 1:. to nie sposob przyjaé, ze podniesienie przez nia zarzutu przedawnienia stanowilo naduiycie prawa. Réwniez rozpatrujac Zasadnoéé tego roszczenia W oparciu o przepisy o odpowiedziainoéci 2 tytulu czynu niedozwolonego, takze i W tym przypadku mialo miejsce przedawnienie tych roszczefi W éwietle art. 442 kc (ktory W tych okolicznoéciach mialby zastosowanie], gdyz do dnia Wytoczenia powodztwa niewatpliwe uplynat okres trzech od dnia, Wktorym powodowiejako poszkodowani mieliby sie dowiedzieé o szkodzie jak i o osobie obowiazanej do jej napravdenia. Najpoéniejsza z mozliwych dat nalezaloby uzuaé date otrzymania przez powodow pisma od pozwanej Agencji z dnia 19.08.2002 r., w ramach ktorego ostatecznie zostalo Wyrazone jej stanowisko, co do rozliczenia zadanych przez nich nakladow. Za czeéciowo przedawnione naleialo rowniez uznaé roszczenia powoda, Z tytulu utraconych przez niego korzyéci, W zwiazku z niemoznoécizt dzieriawienia gospodarstwa (...), za okres 3 lat poprzedzajacych wxytoczenie powodztwa W międzyczasie posługując się tą wyceną, wystąpili do pozwanej Agencji 0 wypłatę należnych im w wyniku wzajemnych rozliczeń kwoty 8o.05o,18 zł (str. 23 - 24 uzas. SO) . Na uwzględnienie nie żasługiwał również wniosek o dopuszczenie dalszych dowodów w postępowaniu apelacyjnym. Zgodnie z art. 381 kpc Sąd II instancji może pominąć nowe fakt i dowody, jeżeli strona mogla je powołać w postępowaniu przed Sądem I lnstancji, chyba że potrzeba ich powołania powstała póżniej. W zakresie wnioskowanych dowodów' część Z nich byla dopuszczone już przed Sąd Okręgowy, a co do pozostałych mając na uwadze, że pochodziły one z okresu poprzedzającego wytoczeníe powództwa, a brak jest przesłanek do uznania, że ich powołanie na wcześniejszym etapie napotykało jakiekolwiek przeszkody, jak również, aby potrzeba ich powołania powstała później, podlegały one pominięciu jako spóźnione. "› Niezależnie od tego należy wskazać, że dotyczyły one okoliczności, które nie mogły mieć jakiegokolwiek wplywu na ocenę trafności zaskarżonego wyroku, o czym będzie mowa poniżej. Odnosząc się do podniesionych przez powodów zarzutów naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego, które co prawda nie zostały wyrażone wprost, ale wynikają z uzasadnienia apelacji, w ocenie Sądu Apelacyjnego nie zasługiwaly one na uwzględnienie. W szczególności należy wskazać, że ustalony w sprawie przez Sąd Okręgowy stan faktyczny znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowyun, dlatego też stał się on również podstawą rozpoznania przedmiotowej apelacji. Podnoszone przez powodów zarzuty, co do błędnych ustaleń odnoszących się do przyczynienia się przez nich do stanu zaniedbania dzierżawionych przez nich zabudowań, stanu obsiania dzierżawionych przez nich grtmtów, przyczyn braku dofinansowania prowadzonej przez nich działalności rolnej, przebiegu prac zmierzających do wyceny poniesionych przez nich nakładów na gospodarstwo (...) oraz nieprawidłowości ich rozliczenia, nie mają jakiegokolwiek wpływu na ocenę zasadności ich roszczeń. Nie ma również znaczenia to, że ich decyzja o zwlekaniu Z wytoczeniem powództwa była podyktowana, jak gołosłownie twierdzą, sugestią pracowników CBŚ o konsekwencjach jakie mogłoby to mieć dla prowadzonego dochodzenia na tle tych rozliczeń, czy też prowadzonymi uzgodnieniami, co do rozstrzygnięcia sporu przez sąd polubowny. Istotne dla oceny trafności zaskarżonego wyroku jest to, że w jakimkolwiek zakresie powodowie nie zdołali podważyć trafności stanowiska Sądu Okręgowego, co do skuteczności podniesionych przez pozwanych zarzutów przedawnienia części z żądań dochodzonych w ramach niniejszego powództwa. W odniesieniu do żądania zasądzenia kwoty 305.367,43 zł, z tytułu nakładów poniesionych na gospodarstwo w' (...), jak wynika z art. 677 kc w zw. z art. 694 kc, roszczenia dzierźawcy wobec wydzierżawiającego 0 zwrot nakładów przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. Mając na uwadze, że zwrot ten miał miejsce w lipcu 1999 r., niewątpliwie w dacie wytoczenia niniejszego powództwa tj. w sierpniu 2009 1"., było ono przedawnione. Nawet uwzględniając to, że do wyrażenia przez pozwaną Agencję ostatecznego stanowiska, co do skali uwzględnionych nakładów oraz do sposobu ich rozliczenia, doszło najpóźniej w 2002 r.. to nie sposób przyjąć, że podniesienie przez nią zarzutu przedawnienia stanowiło nadużycie prawa. Również rozpatrując zasadność tego roszczenia W oparciu 0 przepisy o odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego, także iw tym przypadku m.iało miejsce przedawnienie tych roszczeń w świetle art. 442 kc (który w tych okolicznościach miałby zastosowanie), gdyż do _dnia wytoczenia powództwa niewątpliwe upłynął okres trzech od dnia, wktórym powodowiejako poszkodowani mieliby się dowiedzieć o szkodzie jak i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Najpóźniejszą z możliwych dat należałoby uznać datę otrzymania przez powodów pisma od pozwanej Agencji z dnia 19.08.2002 r., w ramach którego ostatecznie zostało wyrażone jej stanowisko, co do rozliczenia żądanych przez nich nakładów. Za częściowo przedawnione należało również uznać roszczenia powoda, z tytułu utraconych przez niego korzyści, w' związku z niemożnością dzierżawienia gospodarstwa (...), za okres 3 lat poprzedzających wytoczenie powództwa w --- STRONA 13 --- tym zakresie i to zaréwno Wowczas, gdyby opieralo sie ona na przepisach o odpowiedzialnoéci kontraktowej (art. 118 kc termin 3 lat, przedawnienia roszczefl z tytuiu prowadzonej dzialalnoéci gospodarczej) jak i odpowiedzialnoéei deliktowej (W/W art. 442 kc]. Jak trafnie Wskazal Sad Okregowy, Z kolei roszczenia o utracone korzyéci, ktére powodowie mieliby uzyskaé W przyszloéci, podlegaly oddaleniu jako przedwczesne. Wymaga podkreélenia, ze podniesienie skutecznie zarzuty przedawtlienia czyni rozwazania na temat zasadnoéci roszczenia, ktore uleglo przedawnieniu bezprzedmiotowymi. Sad Okregowy mimo to dokonal oceny zasadnoéci roszczeri powodow pod wizgledem merytorycznym uznajac, ze nawet przyjmujac podniesienie przez pozwanych zarzutéw przedavmienia za nieskuteczne, brak byto jakichkolwiek podstaw do uznania ich za udowodnione. ___ Ocene ta nalezy zaakceptowaé, rowniez W tym zakresie, ktory obejmowai roszczenia, co do ktorych terminy przedawnienia nie nastapily. Sad I Instancji W pehii trafnie ocenil, ze zarowno Wyliczenie nakladéw poniesionych przez powodow na gospodarstwa W (...) jak rowniez W zakresie utraeonych korzyéci z pozbawienia ich mozliwoéci kontynuowania dzierzawy gospodarstwa (...) nie znajduje podstaw W zebranym W sprawie materiale dowodowym. W szczegolnoéci W zakresie pienrszego z tych roszezefi twierdzenia powodow oraz opracowany na ich zleoenie kosztorys, nie dowodza ponjesienia nakladow W zadanej przez nich kwocie, a ponadto brak jest dowodow na to, is ich poniesienie odbylo sie za zgoda Agencji, co Warunkowalo ich uwzglednienie W ramach vxzajemnych rozliczefi. Z kolei W odniesieniu do zadania zasadzenia tltraconych korzyéci, Sad Apelacyjny podziela W pelni argumentacje przytoczona przez Sad Okregowy na okolicznoéé tego, ze brak bylo jakichkolwiek podstaW do uznania, ze poWodoWie zostali ,,zmuszeni” do przekazania gospodarstwa (...). Vtfymaga podkreélenie, ie z poczynionych ustalefi Wynika, fie powstate z ich strony zadluzenie W platnoéei czynszu dzierzawnego doprowadziio do rozwiazania tej umowy, a cofniecie oéwiadczenia W tym zakresie przez pozwanq Agencje nastapito Wytacznie na ich proébe o jej Wznowienie, celem przeniesienia przyslugujacych im z niej praw na W‘skazana przez nich osobe trzecia, za jednoczesnym przejeciem ich Qadluienia. Operacja ta zostala uznana za korzystna przez obie strony, gdyi powodovxie dzieki temu uzyskali zmniejszenie swojego zadluzenia, a z kolei Agencja uzyskala splate trudno éciagalnego roszczenia Wohec nieh. Juz samo to dowodzi bezzasadnoéci roszczeii 0 zwrot utraoonych korzyéci, nie mowiae o gotoslownoéei i braku jakichkolwiek racjonalnych podstaw do dokonanego przez powoda ich Wyficzenia. Majac powyzsze na uwadze, Sad Apelacyiny na podstawie art. 385 kpc oddalil apelacje powodow, uznajac ja za W pelni bezzasadnq. Stosownie do tego rozstrzygniecia, W oparciu 0 art. 98 §1 i 3 k.p.c. W zw. z art. 99 kpc. W zW. z art. 391 §1 k.p.c. W ZW. z § 6 ust. 7 i § 12 ust. 1 pkt. 2 rozp. Min. Sprawiedliwoéci z dnia 28.09.2002 1'. W sprawie optat za czynnoéci radoow prawnych (. . .), tut. Sad zas:gdzil od powodow solidarnie na rzecz pozwanej ANR, zwrot poniesionych przez nia kosztow zastepstwa procesowego na tym etapie postepowania oraz W oparciu o art. 98 §1 i 3 k.p.c. W ZW. z art. 391 §1 k.p.c. W zw. z § 6 ust. 7 i § 13 ust. 1 pkt. 2 rozp. Min. Sprawiedliwoéci z dnia 28.09.2002 17. W sprawie oplat za czynnoéci adwokatow (...), solidarnie od powodow na rzecz pozwanego Z. N., zwrot poniesionych przez niego kosztow zastepstwa adwokackiego w postepowaniu apelacyjnym. III“’ tym zakresie i to zarówno wówczas, gdyby opierało się ona na przepisach o odpowiedzialności kontraktowej (art. 118 kc termin 3 lat, przedawnienia roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej) jak i odpowiedzialności deliktowej [w/w art. 442 kc). Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, z kolei roszczenia o utracone korzyści, które powodowie mieliby uzyskać w przyszłości, podlegały oddaleniu jako przedwczesne. Wymaga podkreślenia, że podniesienie skutecznie zarzuty przedawnienia czyni rozważania na temat zasadności roszczenia, które uległo przedawnieniu bezprzedmiotowymi. Sąd Okręgowy mimo to dokonał oceny zasadności roszczeń powodów pod względem merytorycznym uznając, że nawet przyjmując podniesienie przez pozwanych zarzutów przedawnienia za nieskuteczne, brak było jakichkolwiek podstaw do uznania ich za udowodnione. ___ Ocenę tą należy zaakceptować, również w tym zakresie, który obejmował roszczenia, co do których terminy przedawnienia nie nastąpiły. Sąd I Instancji w pełni trafnie ocenił, że zarówno wyliczenie nakładów poniesionych przez powodów na gospodarstwa w (...) jak również w zakresie utraconych korzyści z pozbawienia ich możliwości kontynuowania dzierżawy gospodarstwa (...) nie znajduje podstaw w zebranym W sprawie materiale dowodowym. W szczególności w zakresie pierwszego z tych roszczeń twierdzenia powodów oraz opracowany na ich zlecenie kosztorys, nie dowodzą poniesienia nakładów w żądanej przez nich kwocie, a ponadto brak jest dowodów na to, że ich poniesienie odbyło się za zgoda Agencji, co warunkowało ich uwzględnienie w ramach wzajemnych rozliczeń. Z kolei w odniesieniu do żądania zasądzenia utraconych korzyści, Sąd Apelacyjny podziela w pełni argumentację przytoczoną przez Sąd Okręgowy na okoliczność tego, że brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że powodowie zostali „zmuszeni” do przekazania gospodarstwa (,..). W'ymaga podkreślenie, że z poczynionych ustaleń wynika, że powstałe z ich strony zadłużenie w płatności czynszu dzierżawnego doprowadziło do rozwiązania tej umowy, a cofnięcie oświadczenia w tym zakresie przez pozwaną Agencję nastąpiło wyłącznie na ich prośbę o jej wznowienie, celem przeniesienia przysługujących im z niej praw na wskazaną przez nich osobę trzecią, za jednoczesnym przejęciem ich zadłużenia. Operacja ta została uznana za korzystną przez obie strony, gdyż powodowie dzięki temu uzyskali zmniejszenie swojego zadłużenia, a z kolei Agencja uzyskała spłatę trudno ściągałnego roszczenia wobec nich. Już samo to dowodzi bezzasadności roszczeń o zwrot utraconych korzyści, nie mówiąc o gołosłowności i braku jakichkolwiek racjonalnych podstaw do dokonanego przez powoda ich wyliczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację powodów, uznając ją za w pełni bezzasadną. Stosownie do tego rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 98 §1i3 k.p.c. w zw. z art. 99 kpc. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. w zw. z § 6 ust. 7 i § 12 ust. 1 pkt. 2 rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych {. . .), tut. Sąd zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej ANR, zwrot poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego na tym etapie postępowania oraz w oparciu o art. 98 §1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. w zw. z § 6 ust. 7 i § 13 ust. 1 pkt. 2 rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (...), solidarnie od powodów na rzecz pozwanego Z. N., zwrot poniesionych przez niego kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu apelacyjnym. I'I1V\'*