Postanowienie IA Ca 196112 WY R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2013 r. Sad Apelacyjny w Wa

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IA Ca 196112 WY R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2013 r. Sad Apelacyjny w Warszawie I Wydzia+ Cywilny w sk+adzie: * Przewodniczacy: SSA Roman Dziczek A Sadziowie: SA A Jan Szachmowicz (spr.) SO (de|.) Joanna Zaporowska Protokolant: st. sekr. sad. Monika Likos po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa K. P_. przeciwko Skarbowi Panstwa reprezentowanemu przez Dyrektora Centralnego Zarzadu Swzby Wiaziennej 0 zadoééuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Okragowego w Warszawie z dnia14 marca 2012 r., sygn. akt XXIV C 415f10 uchyla zaskariony wyrok, znosi postgpowanie poczynajac od dnia B paidziernika 2010 r. i przekazuje sprawe do ponownego rozpoznania Sadowi Okragowemu w Warszawie, pozostawiajac temu Sadowi rozstrzygniecvie 0 kosztach instancji odwoiawczej. Z6 Zgodnoéé z oryginaiem 51 INSPEKTOR _ W,“ Dam um :§‘»'i:viré s!<a~ MSIC Wyn.4 Wyrok Sadu odwulawczegu sygn. akt 1A ca 796112 WY R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny W składzie: r Przewodniczący: SSA Roman Dziczek A Sędziowie: SA A Jan Szachułowicz (spf.) S0 (del.) Joanna Zaporowska Protokoiant: st. sekr. sąd. Monika Likos po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. W Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa K. P_. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Centralnego Zarządu Służby Więziennej o zadośćuczynienie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt XXIV C 415i10 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie poczynając od dnia 8 października 2010 r. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. Żā Zgodność z oryginafem sr. ir-fsrafroa _ _my Dan ufa ¿Š`›'i'."„~'!r§ s.'(a~ MSIC Wyr.4 Wyrok Sądu odwoławczego --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt: IA Ca 796/12 Uzasadnienie Powéd — K. P. wniésl 0 zasadzenie 0d Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzadu Shliby Wiqziennej kwoty 200 000 21 tytuhem zadoééuczynienia za. naruszenie jego débr osobistych W czasie pobytu W jednostkach penitencjamych (godnoéci, prawa do intymnoéci i prywatnoéci). Strona pozwana Wniosia 0 oddalenie powédztwa podnoszac miqdzy innymi zarzuty przedawnienia roszczenia i naduzycia prawa. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. Sad Okreggowy W Warszawie oddalil powédztwo nie obciazajacapowoda kosztami procesu. Orzeczenie to oparte zostalo na nastrgpujacych ustaleniach i rozwazaniach. Powéd przebywa W jednostkach penitencjarnych 0d 2000 r. W Zakladzie Kamym W S. byi 0d 2000 r., pOI10WT1iB W latach 2008 ~ 2010 i obecnie, ponadto przebywal W Zakiadzie Karnym W R. W latach 2001 2003, W Zakladzie Karnym W B. przez 2 — 3 miesiace W 20031:, W Zaldadzie Karnym We W. W lafach 2003 2005, W Zaldadzie Karnym We W., W Zaldadzie Karnym W Ch. W 2010 r., W Zakiadzie Karnym W L. W 2010 r. Aktualnie powéd ponownie przebywa W Zaldadzie Karnym W S. POW6d dochodzi roszczefi zwiazanych z jego pobytem We Wszystkich jednostkach penitencjarnych W latach 20002010. Wszystkim jednostkom, W ktérych przebywal stawial ogélne zarzuty przeludnienia W celach, zlych Warunkéw pobytu W Zakresie oéwietlenia, temperatury, dostegpu éwiezego powietrza, sanitariatéw, opieki zdrowotnej. Wigkszoéé zarzutéw odnosfla sis; do pobytu W Zakladzie Kamym W S. Podczas odbywania kary w Zaldadzie Kamym W S. powéd czasowo osadzony by} W celach mieszkalnych, W ktérych powierzchnia na jedna osobeg Wynosiia mniej anizeli 3 m kwadratowe. W okresach pobytu powoda. Wyda.Wa.ne bylio W tym zakresie zarzadzenie W8W1'1Q'£I'ZI'1€ Dyrektora. Zaldadu Karnego W sprawie Wyznaczenia dodatkowych miejsc zakwaterowania. Ponadto 0 fakcie przeludnienia. kazdorazowo informowany by1 Sad Okfqgowy W S., Wydzia1Penitencja.rny. 2 Sygn. akt: IA Ca 796/12 Uzasadnienie Powód - K. P. wniósł 0 zasądzenie od Skarbu Państwa - Centralnego Zarządu Służby Więziennej kwoty 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych W czasie pobytu W jednostkach penitencjamych (godności, prawa do intymności i prywatności). Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa podnosząc między innymi zarzuty przedawnienia roszczenia i nadużycia prawa. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. Sąd Okręgowy W Warszawie oddalił powództwo nie obciązającpowoda kosztami procesu. Orzeczenie to oparte zostało na następujących ustaleniach i rozwazaniach. Powód przebywa W jednostkach penitencjarnych od 2000 r. W Zakładzie Karnym W S. był od 2000 r., ponownie W latach 2008 ~ 2010 i obecnie, ponadto przebywał W Zakładzie Karnym W R. W latach 2001- 2003, W Zakładzie Karnym W B. przez 2 - 3 miesiące W 2003r., W Zakładzie Karnym We W. W latach 2003 -2005, W Zakładzie Karnym We W., W Zakładzie Karnym W Ch. W 2010 r., W Zakładzie Karnym W L. W 2010 r. Aktualnie powód ponownie przebywa W Zakładzie Karnym W S. Powód dochodzi roszczeń związanych z jego pobytem we Wszystkich jednostkach penitencjarnych W latach 2000-2010. Wszystkim jednostkom, W których przebywał stawiał ogólne zarzuty przeludnienia W celach, złych warunków pobytu W zakresie oświetlenia, temperatury, dostępu świeżego powietrza, sanitariatów, opieki zdrowotnej. Większość zarzutów odnosiła się do pobytu W Zakładzie Kamym W S. Podczas odbywania kary w Zakładzie Karnym W S. powód czasowo osadzony był W celach mieszkalnych, W których powierzchnia na jedna osobę wynosiła mniej aniżeli 3 m kwadratowe. W okresach pobytu powoda wydawane było W tym zakresie zarządzenie Wewnętrzne Dyrektora Zakładu Karnego W sprawie wyznaczenia -dodatkowych miejsc zakwaterowania. Ponadto o fakcie przeludnienia każdorazowo informowany był Sąd Okręgowy W S., Wydział Penitencjarny. --- STRONA 3 --- 3 W czasie pobytu W Zakladzie Karnym W S. powéd korzystal z porad lekarza pierwszego kontaktu, pozostawai pod stale, opieka psychiatryczna (raz zrezygnowai Z Wyznaczonej Wizyty u psychiatry, raz odméwii przyjmowania 1ekc'>W zaleconych przez lekarza psychiatro). Konsultowany by} przez neurologa, okulisteg, poddawany leczeniu stomatologicznemu. W Warunkach Wolnoéciowyoh powod zamieszkiwai razem z niepracujacymi rodzicami, nie ma nikogo na utrzymaniu, pracowai dorywczo. Powyzszych ustalefi faktycznych Sad Okrggowy dokonai W oparciu 0 dokumenty znajdujace sic; W aktach sprawy, ktére uznai za Wiarygodne W oaloéci. Powod nie przedstawii Wnioskéw dowodowyoh, poza. Wnioskiem 0 dopuszczenie dowodu z jego ksiazeczki zdrowia z Zakiadu Karnego W S. z okresu 2000 r., informacji z dzialu ewidencji Z tego Zakladu za rok 2005 1". i opinii Sanepidu z tego okresu. Wnioski te, z uwagi na skutecznie podniesiony przez strone; przeoiwna zarzut przedawnienia, zostaiy oddalone. Oddalony zostai ponadto Wniosek powoda 0 sfotografowanie eel mieszkalnyoh, bowiem bezprzedmiotowe byio badanie aktualnego Wyposaienia eel, podczas gdy powéd doohodzi roszczenia za. poprzednie okresy pobytu, przed kwietniem 2010 r. Sad Okr<=;'g0Wy zwazyi, iz bezsporne miodzy stronami byiy okres Ii miéjsca. pobytu powoda W jednostkach penitenojamych, strony rézniiy sir; natomiast W ocenie Warunkéw panujacych W tych jednostkach. Stwierdzil jednak, _iZ W okolicznosiciach niniejszej sprawy trudno byio ustalié konkretne okresy pobytu powoda W konkretnych jednostkach penitencjarnych. Sam powéd podawal W tym zakresie sprzeczne informacje, np. Ze przebywal W Zak1adzie Kamym W S. od 2000 r. do dzisiaj z roczna przerwa, jednoczeénie Wska.zuja,c, iz przebywai W tym samym czasie przez kiika lat W imiyoh jednostkach oraz Ze przebywai W ZK W. W latach 20062009, podczas gdy W Z dokumentéw Wynika, Ze co najmniej W latach 20082010 przebywal W ZK S. Pozwany nie przedstawii Wykazu  historii osadzenia powoda W poszczegélnych jednostkach penitenojarnych. Nie kwestionowaijedynie, Ze do 14 Wrzeénia 2009 1". powod mégi przebywaé W ZK S. W celach przeludnionych. \: 3 W czasie pobytu w Zakładzie Karnym W S. powód korzystał z porad lekarza pierwszego kontaktu, pozostawał pod stałą opieką psychiatryczną (raz zrezygnował z wyznaczonej wizyty u psychiatry, raz odmówił przyjmowania leków zaleconych przez lekarza psychiatrę). Konsultowany był przez neurologa, okulistę, poddawany leczeniu stomatologicznemu. W warunkach Wolnościowych powód zamieszkiwał razem z niepracującymi rodzicami, nie ma nikogo na utrzymaniu, pracował dorywczo. Powyzszych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy dokonał W oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, które uznał za wiarygodne W całości. Powód nie przedstawił wniosków dowodowych, poza wnioskiem o dopuszczenie dowodu z jego książeczki zdrowia z Zakładu Karnego W S. z okresu 2000 r., informacji z działu ewidencji z tego Zakładu za rok 2005 r. i opinii Sanepidu z tego okresu. Wnioski te, z uwagi na skutecznie podniesiony przez stronę przeciwną zarzut przedawnienia, zostały oddalone. Oddalony został ponadto wniosek powoda o sfotografowanie cel mieszkalnych, bowiem bezprzedmiotowe było badanie aktualnego Wyposażenia cel, podczas gdy powód dochodzi roszczenia za poprzednie okresy pobytu, przed kwietniem 2010 r. Sąd Okręgowy zważył, iż bezsporne między stronami były okres ni miejsca pobytu powoda W jednostkach penitencjarnych, strony rózniły się natomiast W ocenie Warunków panujących W tych jednostkach. Stwierdził jednak, _iz W okolicznościach niniejszej sprawy trudno było ustalić konkretne okresy pobytu powoda w konkretnych jednostkach penitencjarnych. Sam powód podawał W tym zakresie sprzeczne informacje, np. że przebywał W Zakładzie Karnym w' S. od 2000 r. do dzisiaj z roczną przerwą, jednocześnie wskazując, iz przebywał W tym samym czasie przez kilka lat W imiych jednostkach oraz ze przebywał W ZK W. W latach 2006-2009, podczas gdy W z dokumentów wynika, ze co najmniej W latach 2008-2010 przebywał W ZK S. Pozwany nie przedstawił wykazu - historii osadzenia powoda W poszczególnych jednostkach penitencjarnych. Nie kwestionował jedynie, że do 14 Września 2009 r. powód mógł przebywać W ZK S. W celach przeludnionych. ii --- STRONA 4 --- 4 Sad Okrogowy czui sic; zatem zobiigowany do ustalenia. stanu faktycznego i rozstrzygniegcia W oparciu o taki, przedstawiony przez strony materiai dowodowy. Nie budziia Watpiiwoéci tego Sadu Wiarygodnoéé informacji powoda, Ze przebywal W przeludnionych celaoh mieszkalnych, W ktérych powierzchnia przypadajaca na jednego osadzonego byia mniejsza aniieli 3 m2. Podobnie, nie budziiy Watpliwoéci twierdzenia powoda, 2e W celach mieszkalnych, W ktérych przebywai panowaiy trudne Warunki mieszkaniowe. Fakt czasowego przebywania przez powoda W przeludnionychicelach mieszkalnych nie byi pomiodzy stronami sporny. W ooenie Sadu Okrqgowego, W pierwszej kolejnoéci nalefzaio rozwazyé najdalej idacy zarzut pozwanego  zarzut przedawnienia. Stosownie do art. 117 § 1 k.c., z zastrzezeniem Wyjatkow W ustawie przewidzianych, roszczenia majatkowe ulegaja, przedawnieniu. PoWod dochodzii roszczenia pienioziaego za krzywdq bodaca skutkiem naruszenia dobr osobistych (art. 448 k.c. W zWiaz1<u 2 art. 24 k.c.). Zgodnie zatem z art. 4421 § 1 k.o., termin przedawnienia. roszozefi za zadoééuczynienie Wynosi 3 lata od dnia, W ktérym poszkodowany dowiedziai sis; 0 szkodzio i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. W niniejszej sprawie powod upatrywai Wyrzadzonej krzywdy W niezapewnieniu mu Wiaéciwyoh Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci, a Wioc juz W chwili zdarzenia. sprawczego Wiedziai o szkodzie i podmiocie obowiazanym do jej naprawienia. Z tych Wzglegdow Sad Okrogowy uznai zarzut przedawnienia za. skutecznie podniesiony odnoénie okresu pobytu powoda. W jednostkach penitencjarnych do dnia 16 kwietnia 2007 r. Wobec tego uznai, Ze merytoryoznego rozwazenia Wymagaia zasadnoéé powodztwa odnoszaca sie; do pobytu powoda W jednostkach penitenojarnych po tym okresie. W ocenie Sadu Okrogowego, powod nie udowodnii, Ze kare; pozbawienia Wolnoéci odbywal We Wskazanych Wyzej jednostkach penitencjamych W Warunkach uwiaczajacych jego godnoéci W szeroko rozumianych okolicznoéciach niniejszej sprawy. Powod nie Wskazai Zadnych Wnioskow dowodowych, ograniozajac siq. jedynie do przedstawienia Zadania i subiektywnego opisu doznanych krzywd. Opisai generalnie zie Warunki panujaoé W We Wszystkioh jednostkach penitencjarnych, ale nie Wskazai, jaki to miaio konkretny, negatywny 4 Sąd Okręgowy czuł się zatem zobligowany do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia W oparciu o taki, przedstawiony przez strony materiał dowodowy. Nie budziła Wątpliwości tego Sądu wiarygodność informacji powoda, że przebywał W przeludnionych celach mieszkalnych, W których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza aniżeli 3 m2. Podobnie, nie budziły wątpliwości twierdzenia powoda, że W celach mieszkalnych, W których przebywał panowały trudne Warunki mieszkaniowe. Fakt czasowego przebywania przez powoda W przeludnionychcelach mieszkalnych nie był pomiędzy stronami sporny. W ocenie Sądu Okręgowego, .W pierwszej 'kolejności należało rozważyć najdalej idący zarzut pozwanego - zarzut przedawnienia. Stosownie do art. 117 § 1 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków W ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Powód dochodził roszczenia pieniężnego za krzywdę będącą skutkiem naruszenia dóbr osobistych (art. 448 k.c. W związku z art. 24 k.c.). Zgodnie zatem z art. 4421 § 1 k.c., termin przedawnienia roszczeń za zadośćuczynienie wynosi 3 lata od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W niniejszej sprawie powód upatrywał wyrządzonej krzywdy W niezapewnieniu mu właściwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, a więc już W chwili zdarzenia sprawczego wiedział o szkodzie i podmiocie obowiązanym do jej naprawienia. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał zarzut przedawnienia za skutecznie podniesiony odnośnie okresu pobytu powoda W jednostkach penitencjarnych do dnia 16 kwietnia 2007 r. Wobec tego uznał, że merytorycznego rozważania wymagała zasadność powództwa odnosząca się do pobytu powoda W jednostkach penitencjarnych po tym okresie. W ocenie Sądu Okręgowego, powód nie udowodnił, ze karę pozbawienia wolności odbywał we wskazanych wyżej jednostkach penitencjarnych W Warunkach uwłaczających jego godności W szeroko rozumianych okolicznościach niniejszej sprawy. Powód nie wskazał zadnych wniosków dowodowych, ograniczając się. jedynie do przedstawienia żądania i subiektywnego opisu doznanych krzywd. Opisał generalnie złe warunki panujące W we Wszystkich jednostkach penitencjarnych, ale nie wskazał, jaki to miało konkretny, negatywny --- STRONA 5 --- 5 Wpiyw na niego, poza ogolnikowo Wskazanym brakiem intymnoéoi i prywatnoéci. Zdaniem Sadu Okregowego, trudno byio ustalié okresy pobytu powoda W poszozegolnyoh jednostkach penitencjarnyoh. Jednakze Wobec treéci zeznafi powoda, Sad ten rozwazai okoiioznoéci zwiazane z pobytem powoda W ZK S. i ZK W., poniewaz tylko te dwie jednostki zostaiy konkretnie przez powoda Wskazane W okresie nieobjetym przedawnieniem, przy czym niewiarygodne jest jednak okreélenie przez poWoda okresu pobytu W ZK W., bowiem W czas, ktéry Wskazai (2006 2009) W Wiekszoéoi spedzii W ZK S. Sad Okregowy Wskazai na przepisy art. 6 k.o., 23 k.c., 24 k.o., art. 30 i 47 Konstytuoji RP i 448 k.c. oraz przedstawii pogiad, Ze obowiazek poszanowania i oehrony godnoéci ludzkiej powinien byc’: reaiizowany przez Wiadze publiczne przede Wszystkim tam, gdzie Paiistwo dziaia W ramach imperium, reaiizujac swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moie prowadzié do Wiekszego ograniczenia praw oziowieka i jego godnoéci, niz to Wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego érodka. Zdaniem Sadu Okregowego, zapewnienie przez Paiistwo godziwyoh Warunkow odbywania kary pozbawienia Woinoéoi jest jednym z podstawowych Wymagafi demokratyoznego pafistwa prawnego, znajdujacym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznyeh Z dnia 19 grudnia 1966 r. i z art. 3 Europej skiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowyoh Wolnoéci z dnia 4 grudnia 1950 r., stanowiaoyoh, Ze kaida osoba pozbawiona Wolnoéei bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci oziowieka. Laczy sie Z tym Wynikajaoy z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania Zycia prywatnego obywateli i ich prawa do intymnoéci, co W odniesieniu do oséb osadzonych W zakiadach karnych oznacza obowiazek zapewnienia takich Warui1kéW bytowych i sanitamych, W ktorych godnoéé ludzka i prawo do intymnoéci nie doznaja istotnego uszozerbku. * ‘ l Sad Okregowy zwrocii uwage, _Ze W pozwie i W koiejnych pismach procesowyoh powod twierdzii, Ze osadzony byi W ceiach przeludnionyoh, Ze byiy W nich uragajace jego godnoéoi i intymnoéci Warunki. Okolioznoécia bezsporna miedzy stronami jest fakt, Ze przez okres 5 Wpływ na niego, poza ogólnikowo wskazanym brakiem intymności i prywatności. Zdaniem Sądu Okręgowego, trudno było ustalić okresy pobytu powoda W poszczególnych jednostkach penitencjarnych. Jednakże wobec treści zeznań powoda, Sąd ten rozważał okoliczności związane z pobytem powoda W ZK S. i ZK W., ponieważ tylko te dwie jednostki zostały konkretnie przez powoda wskazane W okresie nieobjętym przedawnieniem, przy czym niewiarygodne jest jednak określenie przez powoda okresu pobytu W ZK W., bowiem W czas, który wskazał (2006- 2009) W większości spędził W ZK S. Sąd Okręgowy wskazał na przepisy art. 6 k.c., 23 k.c., 24 k.c., art. 30 i 47 Konstytucji RP i 448 k.c. oraz przedstawił pogląd, ze obowiązek poszanowania i ochrony godności ludzkiej powinien być realizowany przez władze publiczne przede Wszystkim tam, gdzie Państwo działa W ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których Wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Zdaniem Sądu Okręgowego, zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia Wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym Wyraz W normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyñkowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. i z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana W sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co W odniesieniu do osób osadzonych W zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, W których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. r ` I Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, _że W pozwie i W kolejnych pismach procesowych powód twierdził, że osadzony był W celach przeludnionych, że były W nich urągające jego godności i intymności Warunki. Okolicznością bezsporną między stronami jest fakt, że przez okres --- STRONA 6 --- 6 osadzenia cele, W ktorych przebywai poWod, mogiy byé czasowo przeludnione na tyle, Ze powierzchnia celi przypadajaca na jednego skazanego nie przekraczaia 31112. Dotyozy to okresu pobytu powoda W ZK S. W lataeh 2008 2010. Pozwany nie zakwestionowai tej okolieznoéci, Wskazujac, Ze do 14 Wrzeénia 2009 r. K. P. mogi przebywaé W ZK S. W celach przeludnionych. Niemniej jednak powod nie udowodnii, aby na skutek przeludnienia pomiedzy wieiniami dochodziio do napieé i konfliktow, co pogarszaioby stan psychiczny Wieiniow, a zatem, Ze skutki tego przeludnienia miaiy negatywny, upokarzajacy Wpi'yW na jego osobe. Ocena stopnia dolegliwoéoi Wynikajacej z przeiudnienia jednostek penitencjarnyoh Wymaga analizy ewentualnej kumuiacji takze innych czynnikow Wpiywajaoych na Wartoéoiowanie Warunkow przebywania i ma z natury rzeozy charakter oceny in ooncreto, na co zwracai szczegoina uwage T1yb_u.na1Konstytucyjny. Zdaniem Sadu Okregowego, W sytuacji zaistniaiego W okresie przebywania powoda W ZK S. przeludnienia nie mozna uznaé, Ze dziaianie pozwanego Skarbu Pa.r'1stWa toierujacego taki stan rzeczy byio bezprawne. Bezprawnoéé te uchyiai bowiem obowiazujacy jeszcze przepis art. 248 § 1 k.k.W, zgodnie 2 ktorym W szczegolnie uzasadnionych Wypadkaoh dyrektor zakiadu karnego lub aresztu éledczego moze umieécié osadzonyoh na czas okreélony W Warunkach, W ktorych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszozeniu naiezy bezzwiocznie poWiadomic': sedziego penitencjarnego, co rniaio miejsee W niniejszej sprawie. Zgromadzony material dowodowy jednoznaoznie potwierdza i2 W S. zachowano przewidziany powyzszymi przepisami tiyb postepowania. Osadzenie bowiem powoda W takich Warunkach nastepowaio na podstawie zarzadzefi Wydawanych przez dyrektora danej jednostki, o treéci ktorych powiadamiany byi sedzia penitencj arny. Sad Okregowy dodai, i2 Trybunai Konstytucyjny Wyrokiem z 26 maja zoos r. uznai jednak, Ze art. 24s § 1 K.k.w. jest niezgodny Z art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji RP i przyjai, Ze przepis traci moo obowiazujaca z upiywem osiemnastu miesiecy od dnia ogioszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw, czyli ma odroczona rnoc prawna do 6 grudnia 2009 r. Trybunai Konstytucyjny dokonujao oceny zgodnoéci przepisu art. 248 § 1 k.1<.W. z Konstytucja szeroko zaprezentowai miedzynarodowe orzecznictwo, ktore pojawiio sie na tle problemu niehumanitarnego odbywania kary 6 osadzenia cele, W których przebywał powód, mogły być czasowo przeludnione na tyle, ze powierzchnia celi przypadająca na jednego skazanego nie przekraczała 3m2. Dotyczy to okresu pobytu powoda W ZK S. W latach 2008 -2010. Pozwany nie zakwestionował tej okoliczności, wskazując, że do 14 września 2009 r. K. P. mógł przebywać w ZK S. w celach przeludnionych. Niemniej jednak powód nie udowodnił, aby na skutek przeludnienia pomiędzy więźniami dochodziło do napięć i konfliktów, co pogarszałoby stan psychiczny więźniów, a zatem, że skutki tego przeludnienia miały negatywny, upokarzający wpływ na jego osobę. Ocena stopnia dolegliwości wynikającej z przeludnienia jednostek penitencjarnych wymaga analizy ewentualnej kumulacji takze innych czynników wpływających na wartościowania warunków przebywania i ma z natury rzeczy charakter oceny in concreto, na co zwracał szczególną uwagę Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem Sądu Okręgowego, W sytuacji zaistniałego W okresie przebywania powoda W ZK S. przeludnienia nie można uznać, ze działanie pozwanego Skarbu Państwa tolerującego taki stan rzeczy było bezprawne. Bezprawność tę uchylał bowiem obowiązujący jeszcze przepis art. 248 § 1 k.k.w, zgodnie z którym W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego może umieścić osadzonych na czas określony W warunkach, W których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszczeniu nalezy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego, co miało miejsce W niniejszej sprawie. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza iż W S. zachowane przewidziany powyższymi przepisami tryb postępowania. Osadzenie bowiem powoda W takich warunkach następowało na podstawie zarządzeń wydawanych przez dyrektora danej jednostki, o treści których powiadamiany był sędzia penitencj amy. Sąd Okręgowy dodał, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 26 maja 2008 r. nznei jeaneie, ze en. 248 § 1 1<.i<.w. jest niezgodny z en. 40, en. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji RP i przyjął, ze przepis traci moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku W Dzienniku Ustaw, czyli ma odroczoną moc prawną do 6 grudnia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny dokonując oceny zgodności przepisu art. 248 § 1 k.k.W. z Konstytucją szeroko zaprezentował międzynarodowe orzecznictwo, które pojawiło się na tle problemu niehumanitarnego odbywania kary --- STRONA 7 --- 7 pozbawienia Wolnoéci. Wskazai m. in., Ze zakaz tortur oraz okrutnego, nieludzkiego lub ponizajacego traktowania W kontekécie. traktowania Wieiniéw zostai najszerzej poddany analizie przez Europejski Trybunai PraW Cziowieka na tie art. 3. Konwencji. Traktowanie nieludzkie zostaio okreéione jako zie traktowanie, ktore jest: zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez diuzszy czas i spowodowaio u ofiary obrazenia ciaia albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiozne. Jednoczesnie W orzecznictwie podkreélano, Ze cierpienie i ponizenie musza Wykraozaé poza nieunikniony ich element zwiazany z dana forma, zgodnego z prawem, traktowania lub karania. Nie kazde Zie traktowanie rodzi problem na tie art. 3 Europejskiej Konweneji. Musi ono osiagnaé pewien minimalny poziom doiegliwosci, aby mozna byio mowié 0 naruszeniu tego przepisu, przy czym ooena jest uzalezniona od takich okolicznoéci jak okres ziego traktowania, skutki fizyczne i psychiczne oraz W niektolych Wypadkach pied, Wiek, stan zdrowia pokrzywdzonego. W ocenie Sadu Okregowego, zWaZyWsZy na ozas, W jakim powod przebywai W przeludnionych celach oraz stopiefi doiegliwosci (fizycznych i psychioznyoh) Wiazacych sic; z osadzeniem W takich Warunkaoh, uznaé naiezaio, 2e nie naruszyio to jego dobr osobistych. Po upiywie Wskazanego Wyzej okresu (po 14 Wrzesnia 2009 r.) powod nie przebywai juz W oelach przeludnionyoh. Sad Okregowy uznai, i2 rowniez pozostaie zarzuty powoda nie zasluguja na uwzglednienie. Wobec Zakiadu Karnego W S. powod podnosii jeszcze fakt umieszozania go W oelach z osobarni zakafzonymi Wirusem HIV. Nie Wskazai W Zaden sposob, jaki " miaio to negatywny Wp1yW bezpoérednio na niego. Pozwany natomiast podniosl, ii brak jest podstaw prawnych do izolowania osobv zakazonych a takze do informowania Wspoiosadzonyoh o ‘osobach bedacych nosicielarni, ponadto udzielii informacji, iz nie odnotowano dotychczas Zadnych przypadkow zakazenia Wieiniow poprzez Wspélne zamieszkiwanie. Powéd zarzucii ponadto pozwanemu, W zwiazku z jego pobytem W ZK S., dyskryininacje subkultur, brak dostepu do kodeksow, brak ciepiyoh posiikow (tyiko suohy prowiant) W dniu Wyjazdow na procesy, revvizje osobiste z rozbieraniem do naga, korzystnie z tych samych narzedzi u fiyzjera, oddzielenie kaoikow sanitarnych parawanami, brak rozrywek. Stawiajac powyzsze zarzuty K. P. poprzestai jednakze na ogélnikowych twierdzeniach zawartych W pozwie, 7 pozbawienia Wolności. Wskazał m. in., że zakaz tortur oraz okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania W kontekście. traktowania więźniów został najszerzej poddany analizie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na tle art. 3 Konwencji. Traktowanie nieludzkie zostało określone jako złe traktowanie, które jest: zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez dłuższy czas i spowodowało u ofiary obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiczne. Jednocześnie W orzecznictwie podkreślano, że cierpienie i poniżenie muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą, zgodnego z prawem, traktowania lub karania. Nie każde złe traktowanie rodzi problem na tle art. 3 Europejskiej Konwencji. Musi ono osiągnąć pewien minimalny poziom- dolegliwości, aby można było mówić o naruszeniu tego przepisu, przy czym ocena jest uzależniona od takich okoliczności jak okres złego traktowania, skutki fizyczne i psychiczne oraz W niektórych wypadkach płeć, wiek, stan zdrowia pokrzywdzonego. W ocenie Sądu Okręgowego, zważywszy na czas, W jakim powód przebywał W przeludnionych celach oraz stopień dolegliwości (fizycznych i psychicznych) wiążących się z osadzeniem W takich warunkach, uznać należało, że nie naruszyło to jego dóbr osobistych. Po upływie wskazanego wyzej okresu (po 14 Września 2009 r.) powód nie przebywał już W celach przeludnionych. 'Sąd Okręgowy uznał, iż również pozostałe zarzuty powoda nie zasługują na uwzględnienie. Wobec Zakładu Karnego W S. powód podnosił jeszcze fakt umieszczania go W celach z osobami zakażonymi wirusem HIV. Nie wskazał W żaden sposób, jaki ' miało to negatywny wpływ bezpośrednio na niego. Pozwany natomiast podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do izolowania osób zakażonych a także do informowania współosadzonych 0 'osobach będących nosicielarni, ponadto udzielił informacji, iż nie odnotowano dotychczas żadnych przypadków zakażenia więźniów poprzez wspólne zamieszkiwanie. Powód zarzucił ponadto pozwanemu, W związku z jego pobytem W ZK S., dyskryininacje subkultur, brak dostępu do kodeksów, brak ciepłych posiłków (tylko suchy prowiant) W dniu wyjazdów na procesy, rewizje osobiste z rozbieraniem do naga, korzystnie z tych samych narzędzi u fryzjera, oddzielenie kącików sanitarnych parawanami, brak rozrywek. Stawiając powyższe zarzuty K. P. poprzestał jednakże na ogólnikowych twierdzeniach zawartych W pozwie, --- STRONA 8 --- 8 pismie prooesowyrn i W stanowisku Wyrazonyrn na rozprawie. Na poparoie swoich twierdzefi nie przedstawil Wnioskow dowodowyoh. Tyrn samym Sad Okregowy uznai, i2 powod nie udowodnii, aby W trakoie jego pobytu W W3/Zej Wymienionej jednostoe penitencjarnej doszio do nmuszenia jego prawa do intymnoéci, ozy prywatnoéoi, Nadto poW6d Wskazywai na niedogodnoéci W okresie caiego pobytu W ZK S., poczynajac od 2000 r., Wiele z tych zarzutow mogio zatem dotyczyé okreséw objetych zarzutem przedawnienia. Zdaniem Sadu Okregowego, powod nie okreslii rowniei, jakiego okresu dotyoza zarzuty kierowane W stosunku do ZK W. Jednak powod Wyraénie zeznai, i2 W przypadku ZK W. jedynie raz zdarzyio sie tak, Ze byi osadzony W Warunkach przeludnienia. Sad pierwszej instancji ponownie W tym miejscu Wskazai na trudnoéci Wynikajace z nieprzedstawienia przez strony jednoznacznyoh okresow pobytow powoda W poszczegolnyoh jednostkach penitenc arnych.  W ooenie Sadu Okregowego, nie podlegaja r6WnieZ uwzglednieniu roszozenia powoda Wysuwane W zwiazku Z opieka Zdrowotna. Z przedstawionej przez pozwanego dokumentacji medycznej i ksiazteczki zdrowia Wynika, Ze powod miai swobodny dostep do Wieziennej siuzby medycznej, Wielokrotnie korzystai z porad lekarskich, zarowno W zakresie opieki podstawowej jak tez Wizyt u speojalistow. Sam powod przesiuohiwany W charakterze strony zaznaozyi, Ze z ohorob miai tylko przeziebienia i swierzb. Do podnoszonego przez powoda zakaienia swierzbem miaio natomiast dojsé W 2000 r., ozyii W okresie objetym skutecznie podniesionym zarzutem przedawnienia. Ooeniajac te zarzuty, Sad Okregowy odniosl je takze do ogolnych Warunkow panujaoyeh W tym zakresie W kraju. Wobec kondycji sluzb medycznych W Polsce, trudnosci W dostepnie do opieki medycznej i diugie okresy oczekiwania byiyby udziaiem powoda rowniez Wtedy, gdy przebywai na Wolnosci. Sad Okregowy zwrécii uwage, 2e W tokuprocesu powéd nie Wskazai, aby skiadai W zwiazku 2 pobytem na przestrzeni Wielu 1at W jednostkach penitenojarnych jakiekolwiek skargi. Zdecydowanie teZ podlqeélii, Ze powod Wielokrotnie trafiai do zakiadéw karnyoh. Kare pozbawienia Wolnosci odbywa od 12 lat. Zdawai sobie Zatem doskonale sprawe z tego, W jakich Warunkaoh odbywa sie kare pozbawienia Wolnosci, a rnimo to nie powstrzymai sie od dziaiafi przestepczych, ktore na Wiele lat doprowadziiy 8 piśmie procesowyrn i W stanowisku wyrażonym na rozprawie. Na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawił wniosków dowodowych, Tym samym Sąd Okręgowy uznał, iż powód nie udowodnił, aby W trakcie jego pobytu W Wyżej wymienionej jednostce penitencjamej doszło do nmuszenia jego prawa do intymności, czy prywatności._ Nadto powód wskazywał na niedogodności W okresie całego pobytu W ZK S., poczynając od 2000 r., wiele z tych zarzutów mogło zatem dotyczyć okresów objętych zarzutem przedawnienia. Zdaniem Sądu Okręgowego, powód nie określił również, jakiego okresu dotyczą zarzuty kierowane W stosunku do ZK W. Jednak powód wyraźnie zeznał, iż W przypadku ZK W. jedynie raz zdarzyło się tak, że był osadzony W warunkach przeludnienia. Sąd pierwszej instancji ponownie W tym miejscu wskazał na trudności wynikające z nieprzedstawienia przez strony jednoznacznych okresów pobytów powoda W poszczególnych jednostkach penitenc arnych. - W ocenie Sądu Okręgowego, nie podlegają również uwzględnieniu roszczenia powoda wysuwane W związku z opieką zdrowotną. Z przedstawionej przez pozwanego dokumentacji medycznej i książeczki zdrowia Wynika, że powód miał swobodny dostęp do Więziennej służby medycznej, wielokrotnie korzystał z porad lekarskich, zarówno W zakresie opieki podstawowej jak też Wizyt u specjalistów. Sam powód przesłuchiwany W charakterze strony zaznaczył, że z chorób miał tylko przeziębienia i świerzb. Do podnoszonego przez powoda zakażenia świerzbem miało natomiast dojść W 2000 r., czyli W okresie objętym skutecznie podniesionym zarzutem przedawnienia. Oceniaj ąc te zarzuty, Sąd Okręgowy odniósł je także do ogólnych warunków panujących W tym zakresie W kraju. Wobec kondycji służb medycznych W Polsce, trudności W dostępnie do opieki medycznej i długie okresy oczekiwania byłyby udziałem powoda również Wtedy, gdy przebywał na wolności. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że W tokutprocesu powód nie wskazał, aby składał W związku z pobytem na przestrzeni wielu lat W jednostkach penitencjarnych jakiekolwiek skargi. Zdecydowanie też podlneślił, że powód Wielokrotnie trafiał do zakładów karnych. Karę pozbawienia Wolności odbywa od 12 lat. Zdawał sobie zatem doskonale sprawę z tego, W jakich warunkach odbywa się karę pozbawienia wolności, a mimo to nie powstrzymał się od działań przestępczych, które na Wiele lat doprowadziły --- STRONA 9 --- 9 do jego izoiacji. Gdyby przestrzegai prawa i nie Wkraczai Wielokrotnie na droge przestepstwa, mogiby zapewnié sobie za osobiscie zdobyte srodki finansowe takie Warunki bytowe, jakie uwaia za WiasciWe.'Jednost1<i penitenojarne nie maja natomiast obowiazku zapewnienia mu Wygodnyoh Warunkow pobytu. Nawet stwierdzenie brakow W tym zakresie, W Zaden sposéb nie przesadzaioby o moiliwoéoi przyznania za to zadoéouczynienia. Majac powyzsze na uwadze, Sad Okregowy uznai Zadania poWoda za nieudowodnione. Ze zgrornadzonego W sprawie materiaiu dowodowego nie Wynikaio bowiem, aby Warunki panujace We Wskazanyoh przez poWoda jednostkach penitencjarnyoh Wpiyneiy ujemnie na stan jego zdrowia fizycznego lub psyohicznego, czy tez Wywoiaiy u niego jakiegokolwiek negatywne konsekwencje. Niezaprzeczalnie bowiern Warunki panujaoe W tych osrodkaoh penitencjarnych byly Wyiacznie Wypadkowa ograniczonych srodkow finansowych tego resortu, Wieloietnich zasziosci i niemoznosci osiagnieoia standardow europejskioh W krotkim ozasie. Natomiast W odniesieniu do Wykazanego przeludnienia, brak jest podstaw, by zaehowaniu pozwanego przypisaé cechy bezprawnosoi. Sad Okregowy podkreslii takze, 2e zasadzenie zadoséuozynienia ma oharakter fakultatywny i od oceny sadu opartej na analizie okoiicznosci konkretnej sprawy Zalezy przyznanie pokrzywdzonemu oohrony W tej formie. Nie inofzna traoié z pola Widzenia tego, Ze powod nie domagai sie W niniejszym procesie ochrony niemajatkowej, ieoz Wystapii Wyiacznie z Wysokim roszozeniem 0 charakterze majatkowym, co swiadczy o tym, Ze nie kierowai sie Wyiacznie checia odwrocenia skutkéW naruszenia dobr osobistyoh, lecz takze okreélonym interesem finansowym. i Majao swiadomosé rozbieinosci W orzeozznictwie dotyczacych mozliwosci dokonania ooeny takich roszozefi, jak sformuiowane W pozwie z punktu Widzenia art. 5 k.c., Sad pierwszej instancji stanai na. stanowisku, Ze roszczenie powoda stanowi naduzycie praw podmiotowych i pozostaje W sprzecznosoi z zasadami Wspéizyoia spoieoznego. Nie mozna ozynié ze swego prawa uiytku, ktory by byi sprzeczny Ze spoieczno.gospodarozym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami Wspoizyoia spoiecznego. Takie dziaianie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwaiane za Wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Podczas Wieioletniego pobytu W zakiadach karnych powod miai zapewnione osobne miejsoe do spania i odpowiednie 9 do jego izolacji. Gdyby przestrzegał prawa i nie wkraczał wielokrotnie na drogę przestępstwa, mógłby zapewnić sobie za osobiście zdobyte środki finansowe takie Warunki bytowe, jakie uważa za właściwe' Jednostki penitencjarne nie mają natomiast obowiązku zapewnienia mu wygodnych warunków pobytu. Nawet stwierdzenie braków W tym zakresie, W żaden sposób nie przesądzałoby o możliwości przyznania za to zadośćuczynienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał żądania powoda za nieudowodnione. Ze zgromadzonego W sprawie materiału dowodowego nie wynikało bowiem, aby warunki panujące We wskazanych przez powoda jednostkach penitencjarnych wpłynęły ujemnie na stan jego zdrowia fizycznego lub psychicznego, czy też wywołały u niego jakiegokolwiek negatywne konsekwencje. Niezaprzeczalnie bowiem Warunki panujące W tych ośrodkach penitencjarnych były wyłącznie Wypadkową ograniczonych środków finansowych tego resortu, wieloletnich zaszłości -i niemożności osiągnięcia standardów europejskich W krótkim czasie. Natomiast W odniesieniu do wykazanego przeludnienia, brak jest podstaw, by zachowaniu pozwanego przypisać cechy bezprawności. Sąd Okręgowy podkreślił także, że zasądzenie zadośćuczynienia ma charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formie. Nie inożna tracić z pola widzenia tego, że powód nie domagał się W niniejszym procesie ochrony niemajątkowej, lecz wystąpił wyłącznie z wysokim roszczeniem o charakterze majątkowym, co świadczy o tym, że nie kierował się wyłącznie chęcią odwrócenie skutków naruszenia dóbr osobistych, lecz także określonym interesem finansowym. I Mając świadomość rozbieżności W orzecznictwie dotyczących możliwości dokonania oceny takich roszczeń, jak sformułowane W pozwie z punktu widzenia art. 5 k.c., Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że roszczenie powoda stanowi nadużycie praw podmiotowych i pozostaje W sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno.-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Podczas wieloletniego pobytu _W zakładach karnych powód miał zapewnione osobne miejsce do spania i odpowiednie --- STRONA 10 --- 10 Warunki do utrzymania higieny. Korzystai z bezpiatnej opieki rnedyoznej, otrzymywal systematycznie posiiki o odpowiedniej Wartosci odzywczej, mogi korzystaé z Zajeé kulturalno oswiatowyoh, miai dostop do teiewizora, tenisa stoiowego, korzystai systematycznie 2 usiug fryzjera. Oznaoza to, Ze miai iepsze Warunki, niZ znaozna czesé osob przebywajacych na Wolnosoi, ktore respektuja normy spoieczne, W tym normy prawa karnego, a ktore czesto bez swojej Winy Zyja W stanie niedostatku i ubostwa. Poréwnanie to Wypada tym bardziej na niekorzyéé powoda, jesli sie zwazy, Ze Zyjeon calkowicie na koszt spoieczefistwa, utrzyrnywany przez Wszystkich podatnikow, W tym takze ludzi, ktérzy nie moga sobie i swoim rodzinom zapewnié choéby porownywalnych do poWoda Warunkow Zycia. O kosztaoh procesu Sad Okregowy orzeki W oparciu 0 art. 102 1<.p.c., majao na uwadze przede Wszystkim Wzgiedy natury podmiotowej zwiazane z sytuacja finansowa i Zyciowa powoda, ktére zadeoydowaiy o Wozesniejszym zwolnieniu go od kosztow sadowych W osci. Zasadzenie tych kosztéw byioby W realiach niniejszej sprawy rozstrzygniaeiem nie przystajacym do rzeczywistosci. Wyrok Sadu Okregowego powod zaskarzyi W caiosci apelacja Wnoszac o jego zmiane; i uwzglednienie‘ powodztwa W caiosci, Wzglednie o jego uchy1enie_W oaiosci i przekazanie sprawy Sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Apelujacy zarzucii biedne ustaienia faktyczne i prawne. W szozegélnosci Wywiédi, Ze nie doszio do przedawnienia i Ze doszio do naruszenia jego dobr osobistyoh. Sad Apelaoyjny zWaZy1 co nastepuje. Apelacja jest uzasadniona 0 ile prowadzi do uchylenia zaskarzonego Wyroku i przekazania sprawy Sadowi Okregowemu W Warszawie do ponownego rozpoznania, ze zniesieniem postepowania przed tym Sadem W stosownym zakresie. ‘ W sprawie niniejszej doszio _do takiego uchybienia przepisom postepowania, ktére Sad Apelacyjny bierze pod rozwage Z urzadu (art. 378 § 1 k.p.c.). Doszio miapowicie do niewaznosci postepowania poprzez pozbawienie poWoda moznosci obrony jego praW (art. 379 pkt 5 1<.p.c.). 10 warunki do utrzymania higieny. Korzystał z bezpłatnej opieki medycznej, otrzymywał systematycznie posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, mógł korzystać z zajęć kulturalno- oświatowych, miał dostęp do telewizora, tenisa stołowego, korzystał systematycznie z usług fryzjera. Oznacza to, ze miał lepsze warunki, niż znaczna część osób przebywających na wolności, które respektują normy społeczne, W tym normy prawa karnego, a które często bez swojej winy żyją W stanie niedostatku i ubóstwa. Porównanie to wypada tym bardziej na niekorzyść powoda, jeśli się zważy, że zyjeon całkowicie na koszt społeczeństwa, utrzymywany przez wszystkich podatników, w tym takze ludzi, którzy nie mogą sobie i swoim rodzinom zapewnić -choćby porównywalnych do powoda warunków życia. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł W oparciu o art. 102 k.p.c., mając na uwadze przede wszystkim względy natury podmiotowej związane z sytuacja finansowa i życiową powoda, które zadecydowały o wcześniejszym zwolnieniu go od kosztów sądowych W ości. Zasądzenie tych kosztów byłoby w realiach niniejszej sprawy rozstrzygnięciem nie przystajacym do rzeczywistości. Wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył w całości apelacją wnoszac o jego zmianę i uwzględnienie: powództwa w całości, względnie o jego uchylenie W całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Apelujący zarzucił błędne ustalenia faktyczne i prawne. W szczególności wywiódł, że nie doszło do przedawnienia i że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja jest uzasadniona o ile prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ze zniesieniem postępowania przed tym Sądem W stosownym zakresie. “ W sprawie niniejszej doszło _do takiego uchybienia przepisom postępowania, -które Sąd Apelacyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 378 § 1 k.p.c.). Doszło mianowicie do nieważności postępowania poprzez pozbawienie powoda możności obrony jego praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). --- STRONA 11 --- 11 Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. powod Wniosi o ustanowienie mu peinomoenika. Wniosek ten zostai oddalony postanowieniem z dnia 7 paidziernika 2010 r. Odpis tego postanowienia, naiezaeego do kategorii zaskarzalnyeh zazaleniem, nie zostai jednak poWodoWi doreezony. Pierwsza proba doreezenia miaia miejsee po Wysianiu odpisu postanowienia przy pisrnie zatytuiowanym ,,Doreez_enie” z dnia 12 paidziernika 2010 r. (k. 43). Korespondencja zostaia jednak zwrécona przez poczte z adnotacja ,,Osadz. przebywa W ZK Ch.” (k. 45)..WoWczas sedzia referent zarzadzii doreozenie do ZK Ch. (k. 48). 8 Ponownie sporzadzono pismo zatytuiowane ,,Dore'czenie” (k. 50) i Wysiano, tym razern do ZK Ch., jednak ta korespondeneja takfze zostaia zwrocona przez poezte z adnotacja ,,przebyWa W ZK S.” (k. 56). Sedzia referent zarzadzii Wowczas, by korespondeneje przesiaé do ZK S. Wieeej prob" doreezenia powodowi odpisu postanowienia z 7 paidziernika 2010 r. juz nie byio. W aktaeh sprawy brak jest doWodu takiego doreezenia. W Wykonaniu ostatnio opisanego zarzadzenia sedziego, do poWoda skierowano tylko zawiadomienie o terminie rozprawy, na ktorym adnotaoja o doreozeniu odpisu postanowienia (bez jego daty) jest przekreslona (k. 58). Natomiast na zwrotnym poswiadezeniu odbioru korespondenoji sadowej, tym poéwiadezeniu, ktore odpowiada pismu z karty 58, znajduje sie jedynie potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 65). W tyeh okolieznoseiaoh zaistniaiy podstawy do obligatoryjnego uchylenia zaskarzonego Wyroku, zniesienia postepowania poezynajae od nastepnego dnia po Wydaniu nieprawomoenego postanowienia oddalajaeego Wniosek o ustanowienie peinomoonika i do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instaneji‘ — na podstawie art. 386 § 2 k.p.e. ‘ Ponownie rozpoznajac sprawe Sad Okregowy na Wstepie napraWi popeiniony, Wyzej jut opisany biad. W dalszym procedowaniu bedzie miai jednak na uwadze takze niiej przedstawione oceny i Wskazania, zwiazane z innyrni jeszeze uchybieniami, do _kt6rych doszio przy rozpoznawaniu sprawy po raz pierwszy, a ktore nie powinny mieé miej sea. W pisemnyeh motyvyfaeh zaskarzonego Wyroku Sad Okregowyzwroeii uwage na trudnosei W éeisiym ustaleniu zakiadow karnyeh, W ktoryeh ll Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. powód wniósł o ustanowienie mu pełnomocnika. Wniosek ten został oddalony postanowieniem z dnia 7 października 2010 r. Odpis tego postanowienia, należącego do kategorii zaskarżalnych zażaleniern, nie został jednak powodowi doręczony. Pierwsza próba doręczenia miała miejsce po wysłaniu odpisu postanowienia przy piśrnie zatytułowanym „Doręczenie” z dnia 12 paździemika 2010 r. (k. 43). Korespondencja została jednak zwrócona przez pocztę z adnotacją ,,Osadz. przebywa W ZK Ch.” (k. 45).,Wówczas sędzia referent zarządził doręczenie do ZK Ch. (k. 48). I Ponownie sporządzono pismo zatytułowane „Doręczenie” (k. 50) i wysłano, tym razem do ZK Ch., jednak ta korespondencja takze została zwrócona przez pocztę z adnotacją „przebywa W ZK S." (k. 56). Sędzia referent zarządził wówczas, by korespondencję przesłać do ZK S. Więcej prób' doręczenia powodowi odpisu postanowienia z 7 pażdziernika 2010 r. juz nie było. W aktach sprawy brak jest dowodu takiego doręczenia. W wykonaniu ostatnio opisanego zarządzenia sędziego, do powoda skierowano tylko zawiadomienie o terminie rozprawy, na którym adnotacja o doręczeniu odpisu postanowienia (bez jego daty) jest przekreślona (k. 58). Natomiast na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji sądowej, tym poświadczeniu, które odpowiada pisrnu z karty 58, znajduje się jedynie potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 65). W .tych okolicznościach zaistniały podstawy do obligatoryjnego uchylenia zaskarzonego wyroku, zniesienia postępowania poczynając od następnego dnia po wydaniu nieprawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o ustanowienie pełnomocnika i do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji- na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. ` Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy na wstępie naprawi popełniony, wyżej już opisany błąd. W dalszym procedowaniu będzie miał jednak na uwadze takze niżej przedstawione oceny i wskazania, związane z innymi jeszcze uchybieniami, do _których doszło przy rozpoznawaniu sprawy po raz pierwszy, a które nie powinny mieć miejsca. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowyzwrócił uwagę na nudności w ścisłym ustaleniu zakładów karnych, W których --- STRONA 12 --- 12 poWod przebywai W konkretnych okresaeh ezasu. Uszio jednak uwadze tego Sadu, Ze ju2 W pozwie powod Wnosii o zobowiazanie strony pozwanej do podania szeregu informaeji, W tym do Wskazania ,,adresoW i dat przebywania”. Wniosek ten nie zostai zreszta rozpoznany, ani pozytywnie, ani negatywnie. Ustaienia faktyezne ezynione na podstawie dowodow Winny bye poprzedzone rozpoznaniem Wnioskéw dowodowych zgioszonych przez strony. Oznacza to koniecznoéé formalnego uwzglednienia badi nieuwzglednienia Wszystkieh Wnioskow dowodowyeh, W tym Wnioskow dotyozaeyoh dokumentow. Tymezasem Sad Okregowy szeregu Wnioskow dowodowyeh obu stron proeesu W ogole nie rozpoznai. Jednoezesnie W pisemnym uzasadnieniu Wyroku biednie Wskazai, Ze powod  poza kilkoma Wymienionymi przez Sad Wnioskami  nie przedstawii Wnioskow dowodowyoh. W pisemnym uzasadnieniu zaskarionego Wyroku Winny znaleié sie Wywody, o ktoryeh mowa W art. 328 § 2 k.p.e., a mianowieie (miedzy innymi) stanowisko eo do tego, Z jakieh przyezyn pewnym dowodom Sad odmowii Wiarygodnosei i moey doWodoWej. Tymezasem Sad Okregowy niemal W ogole nie ustosunkowai sie do dowodu 2 przesiuchania poWoda, ktory W ezasie skiadania zeznali podawai takie fakty, ktore stoja W opozycji do usta1e1'1 Sadu pierwszej instancji. Wediug Sadu Okregowego, powéd nie udowodnii, Ze odbywai kare pozbawienia Woinoslci W uwiaczajacyeh jego godnosei Warunkaeh. Jednoezesnie jednak Sad ten nie dostrzegi ezesei Wnioskow dowodowyeh poWoda, a dowéd Z przesiuchania poWoda, ktory zostai przeprowadzony, niernai zupeinie pominai W swyeh rozwazaniaeh. W konsekweneji doszio do sprzeeznosei porniedzy zawartoseia akt sprawy a koficowym stanowiskiem Sadu pierwszej instaneji. Sprzeeznosé ta ujawniia sie ponownie W tym miejseu, W ktorym Sad Okregowy Wywiédi, 2e ,,poW6d nie Wskazai Zadnyeh Wnioskow dowodowych”. Z uehybiefi natury proeesowej Wskazae nalezy jeszcze na to, Ze na pewnym etapie postepowania powod ziozyl pismo prooesowe Wraz z odpisem (kopie na k. 144 i 145). Sedzia referent zarzadzii jednak Wezwanie poWoda do ziozenia odpisow pism proeesowyoh, biednie uznajae, 2e powod ziozyi dwa rozne pisma (lg. 147). Nastepnie zarzadzono zwrot tych pism, powoiujac siena nieztozenie ich odpiséw. 12 powód przebywał w konkretnych okresach czasu. Uszło jednak uwadze tego Sądu, że już W pozwie powód Wnosił o zobowiązanie strony pozwanej do podania szeregu informacji, W tym do wskazania „adresów i dat przebywania”. Wniosek ten nie został zresztą rozpoznany, ani pozytywnie, ani negatywnie. Ustalenia faktyczne czynione na podstawie dowodów winny być poprzedzone rozpoznaniem wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony. Oznacza to konieczność formalnego uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych, w tym wniosków dotyczących dokumentów. Tymczasem Sąd Okręgowy szeregu wniosków dowodowych obu stron procesu w ogóle nie rozpoznał. Jednocześnie w pisemnym uzasadnieniu wyroku błędnie wskazał, że powód - poza kilkoma wymienionymi przez Sąd wnioskami - nie przedstawił wniosków dowodowych. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku winny znaleźć się wywody, o których mowa W art. 328 § 2 k.p.c., a mianowicie (między innymi) stanowisko co do tego, z jakich przyczyn pewnym dowodom Sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tymczasein Sąd Okręgowy niemal w ogóle nie ustosunkował się do dowodu z przesłuchania powoda, który w czasie składania zeznań podawał takie fakty, które stoją w opozycji do ustaleń Sądu pierwszej instancji. Według Sądu Okręgowego, powód nie udowodnił, ze odbywał karę pozbawienia wolności W uwłaczających jego godności warunkach. Jednocześnie jednak Sąd ten nie dostrzegł części wniosków dowodowych powoda, a dowód z przesłuchania powoda, który został przeprowadzony, niemal zupełnie pominął W swych rozważaniach. W konsekwencji doszło do sprzeczności pomiędzy zawartością akt sprawy a końcowym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Sprzeczność ta ujawniła się ponownie W tym miejscu, W którym Sąd Okręgowy wywiódł, że „powód nie wskazał żadnych wniosków dowodowych”. Z uchybień natury procesowej wskazać należy jeszcze na to, że na pewnym etapie postepowania powód złożył pismo procesowe Wraz z odpisem (kopie na k. 144 i 145). Sędzia referent zarządził jednak wezwanie powoda do złożenia odpisów pism procesowych, błędnie uznając, ze powód złożył dwa rózne pisma (k. 147). Następnie zarządzono zwrot tych pism, powołując sięna niezłozenie ich odpisów. --- STRONA 13 --- 13 Te Wszystkie Wzgledy Wskazuja na prowadzenie postepowania W tej sprawie W sposob niezgodny z zasadami obowiazujaeej proeedury. Natomiast Z zakresu prawa materialnego, krytyeznie naleiy oeenie stanowisko Sadu Okregowego przywiazujaeego znaezenie do tego, Ze powéd nie domagai sie oehrony niemajatkowej, Wnoszae jedynie '0 zasadzenie kwoty pienieinej. W reiaejach oywilnoprawnyeh to powod decyduje 0 tym, ktore roszczenia ehee reaiizowaé na drodze postepowania sadowego. Rezygnacja Z ezesei z nieh nie przesadza 0 raoji lub jej braku co do pozostaiej czeéci ewentualnie doohodzonyeh roszczefi. " Z uwagi na Wymog uchylenia zaskarionego Wyroku, bezprzedmiotowe staio sie rozpoznawanie przez Sad drugiej instancji zawartego W apelaeji Wniosku poWoda o ,,dopuszczenie doWodoW Wskazanyeh W uzasadriieniu apelaeji”. Wniosek ten podda pod swoja oeene Sad Okregowy. O kosztach za druga instaneje orzeezono na podstawie art. 108 § 2 k.p.e. Za zgodnoéé 2 oryginaiem $1’. 1NSPE1(TOR . — ' art! DETiuIa .‘§!fwf.=is{ra  13 Te Wszystkie względy wskazują na prowadzenie postępowania W tej sprawie W sposób niezgodny z zasadami obowiązującej procedury. Natomiast z zakresu prawa materialnego, krytycznie nalezy ocenić stanowisko Sądu Okręgowego przywiązującego znaczenie do tego, ze powód nie domagał się ochrony niemajątkowej, Wnosząc jedynie 'o zasadzenie kwoty pieniężnej. W relacjach cywilnoprawnych to powód decyduje o tym, które roszczenia chce realizować na drodze postępowania sądowego. Rezygnacja z części z nich nie przesądza o racji lub jej braku co do pozostałej części ewentualnie dochodzonych roszczeń. ' Z uwagi na wymóg uchylenia zaskarżonego wyroku, bezprzedmiotowe stało się rozpoznawanie przez Sąd drugiej instancji zawartego W apelacji wniosku powoda o „dopuszczenie dowodów wskazanych W uzasadnieniu apelacji”. Wniosek ten podda pod swoją ocenę Sąd Okręgowy. O kosztach za drugą instancję orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. Za zgodność z oryginałem ST. ÍNSPÊKTOR . -'-- ' mtv năíiurzz śrfwfanfa -