Postanowienie I1lC 671110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEI Dnia 31 maja 2011 r.

--- STRONA 1 --- Sygn.I1lC 671110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEI Dnia 31 maja 2011 r. _ _ _ _ Na podstawie ustawy z dnia 8.09.2001 r. st» daslapie Sad Okrggcwy w Warszaw1e II1 Wydzlal Cywllny w sldadz|e: . do intcrmacii pl.'b1i02r18] U2. U. 112 P02. 1153 Z F1010‘ ZlTi~ Przewodniczqcyi sso Ewa Witkowska Protokolant: Sylwia Cieélifiska  Kopeé Prrfikazfiflv iflfvrmflelfi iwitllmft W Ifirmlfi p0 rozpoznaniu w dniu 25 maja 20} I r. w Warszawie, na rozprawie sprawy z powédztwa D. M. dakumemu ‘uh W mrmie przetaiinrzunej przeciwko Skarbowi Paflstwa  Dyrektorowi Generalnemu Sluzby Wieziennej 0 zaplatg %/ J6 I. 0dcIaIs.p0\1.'f1dztwt: ‘ ~i is i nazwlsko wnioskodawcy II, odslepuje ed obciqiania powoda zwrotem kosztdw procesowego na mecz pozwanego; /T/L1: . III. mcu1szczonc kuszly sqdowe przcjmuje na rachunek Skarbu Panstwa. Sygn. min c 511110 0,15  .LU_M Mbooa . UZASADNIENIE Powdd D. M. skierowal przeciwko pozwanemu Skaibowi ‘Pafistwa  Dyrektorowi Generalnemu Stutby Wieziemej w W. (wlaéciwq jednostkec¥|rganizacyjna_ reprezentujqcq pozwany Skarb Pafistwa Sad ustaiil postanowieniern 2 dnia 31 sicrpnia 2010 r.  k. 26) pozew 0 zaptatq najego rzecz kwoty 120.000 zt tytutem zadoééuczynienia za naruszeniejcgo débr osobistych w zwiqzku 2 przcbywaniem w Areszcie S1edczym(...) oraz w Zakladzic Karnym we W. (pozew  k. 34). W odpcwiedzi na pozew pozwany Skarb Pahstw  Dyrektor Generalny Stuzby Wiezienncj vmiést 0 ocldalenie powédztwa omz 0 zasqdzenie ad powoda kosztdw postepowania, w tym kosztéw zastepstwa prucesowego wediug norm pxzepisanych. W uzasadnieniu swojcgo stanowiska procesowcgo pozwany wskazywal na bczzasaclnoéé powddztwa, a nadte podnosil zarzut przedawnienia czgéci roszczenia, powolujqc siq na trzylemi termin przedawnienia roszczenia powoda uraz zarzut naduzycia prawa podmiotowego przez powoda (oa'pow1'ea'f napozew  k 3343). Sad ustalil nastepujqcy stan laktyczny: D. M. w okresie od 13 listopada 2003 r. do 17 maja 20051‘. oraz od 01 paidzicrnika 2004 r. do 19 kwielnia 2005 r. byl osadzony w Areszcie Qlerlczym (... ] I w W .. Natomiast W okresie nd I9 kwietnia 2005 r. do 15 czerwca 2009 r., z przerwami zwiqzanymi z uzyskiwanymi przez niego p1'ZC|Jl.15tkEt1I1i, by! osadzony w Zakiadzie Karnym we W.. /0F'c0!!'c:n0.§é bessporna, mformacja 0 pobytach z" orzeczemach  k 5059, historm rozrrrieszczenia osadzonego D. M. — ic I ?6.*' " W pu\\yiszychjcdnostkach penitencjarnylch panowaio okrescwe przeludnienic, a puwfzd niejednokrutnie pndczas swojego pobytu w nich przebywaa‘ w przeludnionych celach. Cele zaréwno w Areszcie $1edczym (... ) w W. jak i w Zaldadzie Karnym we W. wyposazone byiy standardowo. Wyposazenie ich bylo bowiem zgodne 2 przepisami rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia I7 paédziemika 2003 r, w sprawie warunkéw bytowych oséb osadzonych w zakladach karnych i aresztach slcdczych. W celach byte. zimna woda, a kapki sanitarne byly wyodrgbnione od reszty celi éciankami bzgdi tci plytarni. W Areszcie $iedczym (...) w W. zasadniczo stan techniczny cel by} clobly, jednak niektére z nich wymagaly odéwieienia. Doplyw naruralnego éwiatia by} wystarczsLjqc}' do pisania. i czytania. W omawianej jednostce orgaulizowane byty réinorakie zaj rgaia kulturalnnuswiatnwe, min. funkcjonumxi w niej radiowezel, emitowane byly éudycje radiowe, fi1 my oraz wybrane programy telewizyjne, dziatata éwietlica oddziatowa organizujqca turnieje w szachy, warcaby czy re: tenisa stotowego, a nadto w okresie letnim odbywaly sig dodatkowe zajecia spurtowe na éwiezyrn powietrzu (siatkéwka, koszykfiwka czy pilka nozna). W przedmiotowym areszcie dzialala réwniez bibiioteka. Praca kierowniciwa i administracji Aresztu Sledczegu (. ..) byta w sprawozdaniach p0wizyt.acyj|1ych oceniania przez sqdziego penitencjarnego pozytywnie. W tej jednostce penitencjamej muiliwoéé kqpieli (prysznica) byla zapewniona raz w tygodniu w Iaz'ni. Pcmadto powfid mial moiliwoéé odbywania eodeiennego godzinnego spaceru. C0 sie zaé dntyczy Zakiadu Kamcgo we W., D. M. przebywajqc w nim by! skierowany do odbywania kary pozbawienia wolnoéci w zakladzie karnym dla recydy\w'istéw typu pélotwarlego w systemic programowego oddziatywania. Przcz caly okres pobytu w tej jednostce penitencjarnej D. M. by} zatrudniony odplatnie i w zwiqzku z tym zasadniczo ptzebywal poza Celq wykonujqc swoje obowiqzki zawodowe. Ponadto z uwagi na charakter tego zakiadu kamego w ciqgu clnia mégi on przebywaé poza swojq celq (z vvyjajkiem czasu przeznaczonego na \»\1ydawanie obiadu oraz wykonywanie czynnoéci perzqdkn\My'ch) i przemieszczaé sie swobodnie po terenie oddzialu. W tym czasie mégl up. korzystaé z bibiiotcki oddzialowej. W Zaktadzie Karnyrn we W. raz do roku wykonywana byla kontrola przewndéw wentylacyjnych i kominowych, kléra nie wykazywaia zadnych nieprawidlowoéci W funkcjonowaniu ww. urzqdzefl. Z kolei osadzanie w wamnkach, w ktésych powierzchnia na osobe byla mniejsza niz 3 m , odbywalo sie na podstawie ZElIza_d1wniZi dyrektora tej jednoslki penitencjar|1ej, 0 czym informowany byl sqd penitencjarny. W trakcie pobytu w Zaktadzie Kamym we W. powéd nie zglasml do dziaiu kwatermistrzowskicgo jakichkolwiek prfJ§b i zastrzeiefi dotyczqcych warunkéw odbywani kary pozbawienia wolnoéci. /okolicsnaici besspome, c:@.s‘ci0w0 ;'e:nam'a powoda siuchanego w charaklerze strony  k 204205, sprawozdania 2 w!':ylar.y'!' Areszzu §ledc:eg0 (. ..) ——k 60108, inflrrmacja z Zatdadu Kmnego we W. — k I09I11, prorokofy z konrr011' pr:e\v0n'd1+' kommowych f 1ve::g;fac};r'nych  2’: J69I 74, zarzqdzenia dyreklora Zakiadu Karnego we W. wrazz iry’orrnacjarm‘przekazywmaymi do sqdupenitencjamega — k. I I215?, noratlca . sIuz'b0wa — k 167/ Powyiszy stun faktyczny Sad ustalil W oparciu 0: bezsporne twierdzenia stron, wymienione wyzcj dokumenty, ktdnych prawdziwoéc‘: nic byla kwesticmowana, a czgsiciowo takze 0 zeznania powoda siuchanego w charakterze strony, ktéremu zdaniem Sqdu w czeéci nalezato daé wiare. Sa_d odmdwit jeclnak wiary zeznaniom powoda z zakresie, w jakim wskazywal, ii pndczas pobytu w ww. jednostkach penitencjamych osadzony by! w ceiach pozbawionych odpowiedniego oéwietlenia i praktycznie jakikolwiek wenlylacji oraz, £2 wZak1‘adzie Kamym we W. nabawit siq choroby grzybiczej, tj. lupiezu pstrego (k. 204]. Powyzsze okoiicznoéci nie znalazly potwicrdzenia w innych dowodach zgromadzonych w przedmiotowcj sprawie ani zgodnych twierdzeniach stron, w zwiaczku z tym zdaniem Sqdu nalezalo uznaé, 22 rnialy one na celu jedynie wzmocnienie urgumentacji strony powodowej ukazujqcej zte warunki mieszkalnc panujqce we wskazanych jednostkach penitencjarnych, zmierzajqcej w kierunku skhanicnia Sqdu do uwzglednienia powddztwa zgtoszonegu w rozpoznawanej sprawie. ’ Sqrl zwaiayl co nastgpuje: ' W ocenie Sqdu powddztwo w niniejszej sprawie nie zastugiwaio na uwzglgdnicnie. Zgfldnie z treéciq art. 23 k.c. dubra osnbiste cztowieka, jak w Szczegélnoéci zdrqwic, wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia, nazwisko lub pscudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnfléf; rnieszkania, twérczoéé naukowa, artystyczna, wynalazczai iacjonalizaturska, pozostajajpod ochronq prawa cywilnego niezaleinie ud nchrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do art. 24 § 1 ten, czyje dobro osobiste zostajc zagroione cudzym dzialaniem, lnnie zqdaé zaniechania tego dzialania, chyba is niejest one bezprawne. W razie dokonanego naruszenia maze on takie Zaglaé, azcby osoba, ktdra dopuécila sig naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkéw, w szczegélnnéci aiehy zfoiyia oslwiadczenie Odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formic. Na zasadach przewiclzianych w kodeksie maze on réwniez Zqdar’: zadoééuczynienia pieni:;:‘meg0 lub zaplaty odpowiedniej sumy pienigznej na wskazany cal spoieczny. Przy czym art. 448 stanuwi, ii w razie naruszenia dobra usobistego sa_cI --- STRONA 2 --- mote przyznaé temu, czyje clobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia_ some tytulem zadoééuczynienia pienitgznego za doznariq krzywde lub na jego 2a_danie zasqdzié odpowiedniq sume pienieing na wskazany przez niego col spoieczny, niezaleinie od innych érodkow potrzebnych do usuriiecia skutkow naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje sie. Jak slusznie wskazywal Sqd Apelacyjny we Wroclawiu w sprawic IACa ll50f06 (wyrok 2 dn. 24.07.2008 1', OSAW 2008!4E1 I0) w przypadku naruszenia dobr osobistych bezpravmym dzialaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przyslugujq srodki 0 charaktorze niemajqtkowym przewidziane w art. 24 k.c, a w przypaclku gdy dziafanie riaruszyciela jest takie zawinione érodki o charakterze majqtkowym, o kt<')ryc11 stanowi art. 448 k.c. W tym'kontek§cie warto te2 zwrocié uwage, ii obydwa roszczenia majq charaktersarrtodzielny i.pokrzywdzonenju.prgysluguje prawn ich wyhoru, ale sqdowi pozostawiona jest occna celowoéci przyznania ochrony w zqdanej formic, jego adekwatnosci do"r'od2aju"'naruszonego dobra, a przedewszyslkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy iqdaniu przyznania odpowiedniej sumy tytulem zadoééuczynienia na rzecz' pokrzywdzonego podstidwowyiri krytcrium oeeny srgdlu winien byé rozmiar ujemnych nastepstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, albowiem celem przyznania ochrony w formic maj qtkowej jest. 2rekofi1per|so0vanie i zlagoldzefiie doznanej krzywdy moralnej. Z tych te2 wzgledow sa_d jest zobowiagany ustalié zakres cierpieri pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przeslanki _nie mote absrrahowaf: od wszystkich okolicznoéci toxvarzyszapych powstaniu krzywdy. Znikomoéé ujerrmych nastepstw moie byé podstawq oddalenia powodztwa 0 przyznanie zadoééilczynicnia ria rzecz pokrzywdzonego. Przechodzap na grunt przcdmiotowej sprawy w pierwszej kolejnoéci nalezaio zatem ustalic’: czy i jakie dobra osobisle powoda zostaiy naruszone przez jednostki penitencjarne, ktére reprezcntuje pozwany jako organ nadrzgdny. W tyrn kontekslcie warto podkreélié, ta zarowno w pismiennictwie jak i w judykaturze utrwalone jest stanowisko, zgodnie z ktoxym przy ocenie zaistnienia naruszenia dobra osobistego naieiy poslugiwaé sig kiyteriami natury obiektywnej, rlie ms jedynie siflniektywnymi odczuciami osoby wystepujqcej o przyznanie ociirony (por. wyrok SN z dnia 26 paiclziernika 2001 11, V CKN 195»’01, LEX nr 53107). W niniejszej sprawie powod uzasadniajqc swoje zqdanie wskazywal, 2e jego dobra osobiste w postaci godnnéci ludzkiej, prawa do prywatnoéci i intymhoéci zostaly naruszone przez jednostki penitencjarne, z klorych dzialalnosiciq wiqie dochodzone aktualnie roszczenie, poprzez osacizenie ‘go w przeludnionych i zaniedbanych (zagrzybionychj celach, bez odpowiedniej wentylacji i oslwietlenia, niezapevmiajqcych mu wlaéciuych warunkow sanitamych ani intymnoéci przy wykonywanych czynnosciach higienicznych. Zgodnie z tres'cia1 art. 6 k.c. oraz 232 k.p.c. stwierdzenie istotnej dia sprawy okolicznoéci powinno byé udowodnione przez strong to twierdzenie zglaszajaccqbxyrok SN 2 clnia 22 Iistopada 2001, IPKN 660100). Zatem to na powodzie spoczywai cigtar dowodu zzakrcsic vwkazania‘ przytaczanych przez siebie dzialafi jednostek penitericj amych, w ktorych upatruje naruszeniajego dobr osobistych oraz udowodnienia krzywdy, jakq w swojej ocenie poniosi. Powod w rozpoznawanej sprawic nic sprostal jednak powyzszemu obowiqzkowi. Zdaniem Sqdu, nie udowodnii on tych okoticznoéci. Sa>d nie mégl daé wiary goioslownym twierdzeniom powoda w zakresic naruszenia jego dobr osobistych przez ww. jeclnostki penitencjarne, a nadto  jak juz wyiej wskazano  Sa_d czeéciowo odméwil wiary zeznaniom powoda. W ocenie Sqdu na gruncie przedmiotowego postepowaniajedynie okoliczncs'é przeludnienia panujqcego we wskazanychjednostkach penitencjamych, (zzsadniczo przyznana przez pozwanego) okazala sig niewajpliwa. W tym |niejscu nalezy jednak podkresiié, iZ samo tylko osadzenie w przeludnionej celi nie skutkuje automatycznie naruszeniem débr osobistych powoda. Podkreélié bowiom nalezy, i2 powod w omawianych jednostkach miaf zapewnione miejsee do spania, bezplatnq opiekg mcdycznq w}/Zywienie zgodnie z przewiclzianymi normami, a takie moiliwoéé korzystania z zajeé §wiet1ico\.vych, z biblioteki, czy tei odbywania codziennego spaceru. W tym kontekscie mozna ‘cakze zwrocié uwage na okolicznoéé, ii powod mimo wszystko miai Iepsze warunki niz znaczna czeslc’: osob przebyvqfqcych 112 wolnoéci, ktore, w przeciwiefistwie do powoda, respektujq normy prawa karnego, a ktore czesto bez swojej winy zyjq w riiedoslatku i ubostwie. Sa_d rozpoznajapy niniejszq sprawg w pelni podzieia pog1a_c1 wyraZon§,* przez Sad E\‘ajwy2szy w wyroku z dnia 2 paidziemika 2007r. w sprawie II CSK 269107’, zgodnie z ktorym samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarCzaja_ca podstawq do uwzglednienia Zqdania zasaplzenia zadoééuczynienia. W tym miejscu z calq stanowczosciq naleiy podloeélié, it powod nie udowodnii, ze w trakcie osadzenia rniaty rniejsce takie dziaiania pozwanego, ktore w sposob obiektywny \a1,*rzo.dzi1y mu krzywde. Powod bowiem nie przcdstawil Zadnych dowodfmw na poparcie swoich twierdzefi w tym przedmiocie. Warto w tym kontekscie wskazaé, i2 powod zarzqdzeniem z dnia 12 stycznia 201 1 r. by} zobowiqzany do zgloszenia wnioskéw dowodovqlch w terminie 10 dni, czego jednak nie uczynil (vide k. 33). Nie zgtosil on rovmiez takich wnioskow podczas ostatniego terminu rozprawy, ktory odbyl sie w dniu 25 maja 20 1 i 1'. (k. 205}. Reasumujqc, w ocenie Sqdu powod nie udowodnil swojcgo roszczenia, dlatego tei powodztwo zgioszorie w niniejszej sprawie nalezalo oddalif; (ride pkt I tenoru vqxroku). '  Wediug Sqdu w sytuacji wyzej wskazanych ustalefi faktycznych i prawnych badanie zgloszonego przez pozwancgo zarzutu naduzycia prawa podmiotowego przez powoda oraz zarzutu przedawnienia czesci roszczenia okazafo sie zbedne. Z kolei o kosztaeh postepowania Said orzckl w oparciu 0 przepis art. 102 k.p.c. bowiem powod obecnie jest tymczasowo aresztowany (k. 205] i nie osiqga Zadnych dochoclow, ajak wynika ze ziozonego przez niego uprzednio oéwiadczenia 0 stanic majajkowym (k. 1416) nie posiada on rowniez zadnego majqtku, z ktorego pozwany mogiby sie zaspokoié w przypadku Z£‘lSi§C|7.eru'a najego rzecz kosztow zastepstwa procesowego. l W pkt III wyroku Sa_d nieuiszczone koszty sqdowe przejql na rachunek Skarbu Pafistwa z uwagi na to, fie powod by] zwolniony  na mocy postanowienia 2 clnia 31 sierpnia 2010 1'. (k. 27)  od kosztow sqdowych w caloéci (por. an. 100 ust. 1 i art. I13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 0 kosztach srrdowych w sprawach cywilnych). Majap na uwadze powyisze Sa_d orzekljak w sentenvcji wyroku.