Wyrok I1I 505710

--- STRONA 1 --- Sygn. aktI1I 505710   WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na udslawla usiaw 621% 1 O r' Said Okrqgowy W Warszawio, III Wydziai Cywilny W nastzgpujapym sldadzie: do {morimacll pub|lmJDz_ U‘ 11"qF§°z_ 11§;3 3 pégn, an,_ Przewoclniczqoy: SSR del. Agnieszka Rafa1k0 Protokolant: Marta Krygier przekazane intnrmacje publicznq w formje po rozpoznaniu W dniu 27 Wrzeénia 2010 r. na rozprawie, W Warszawie 991“'"‘a“‘“ Nb“ 1°"“le p'Z"M‘m“”' " 5l3'1'aWY Z P°“’9dZtWa JB“ 1/...... przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Genera1neg6"§1I1‘§b'§ |?W1*iQ’2!iIoime§fl1@§ Siam? ............... OWOC1Z11WO oddala. adres wnaoskodawcy 1. Nie obciqia powoda J.B. kosztami postgpowania strony przeciwnej. 2. Koszty sqdowe, 0d uiszczenia ktérych powéd zosta% zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt III C 505/10 Uzasadnienie Pozwem z dnia 29 kwietnia 2010 r. powod J.B. wni6s1o zasa_dze11ie od pozwanego Skarbu Pafistwa  Dyrektora Generalnego S1u2by Wiqziennej kwoty 500.000 21 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zaplaty, tytuiem odszkodowania i zadoééuczynienia za niezapewnienie przez pozwanego W okresie od 1990 r. do dnia 26 kwietnia 2010 r. nalezytych warunkow bytowych W zaldadach karnyoh oraz aresztach éledczych W ktorych powod przebywai. W szczegolnoéci powod zarzucik przeludnienie W celach, co uniemozliwiaio mu poruszanie sic; i funkcjonowanie w godziwych Warunkach. Swoje roszczenie powéd opar1 na przepisie art. 77 ust.l Konstytuoji RP, przepisaoh Kodeksu karnego wykonawczego, przepisach Kodeksu cywilnego oraz Konwencji o ochronie praw cz1oWieka i podstawowyoh Wo1no§ci(pozeW k. 2, pismo procesowe powoda k. 16). W odpowiedzi na pozeW pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Dyrektora Generalnego Siuiby Wiqziennej W W. zastopowany przez Prokuratorio Generainq Skarbu Pafistwa wni6s1 o oddalenie powodztwa oraz zasqdze11ie kosztow postopowania Wedhxg norm przepisanych, zgodnie z art. 11 ust.3 ustawy 2 dnia 8 lipca 2005'r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (D2.U. Nr 169, poz.l417 ze zm.) (k. 1822). Sqd ustalil nastgpuj qcy stan faktyczny: J.B. przebyWa1 W nastqpuj apychjednostkaoh penitencjamych:  W Areszoie §1edozyn"1 B. W 1990 r.;  W Zaklaclzie Karnym W D. od 1990 r. do 1991 r.;  W Z8.1<1é1C1Z16 Karnym W C. W 1991 r.;  w Zaklradzie Karnym W Z. W 1991 r.;  W Zakladzie Karnym W C. od 1993 r. do 1995 r.;  W Areszcie §Iedczym G. W 2005 r.;  W Zaldaclzie Karnym We W. od 2005 r. do 2006 r.;  WZak1adzie Karnym W Z. od 2006 r. do 2007 r.;  W Areszoie §ledczym G. W 2007 r.;  W Areszcio Sledczym B. od 2009 r. do 2010 r. (informacja powoda zawarta W pisimie prooesowym  k. 16). We Wskazanych jednostkaoh powéd J.B. przebywai okresowo W celach, W ktoryoh powierzchnia mieszkalna by1a mniejsza niz 3 mg na osobrg (bezsporne  pozew, odpowiedi na pozew). W Areszoie §ledczym B. powod by1 osadzony W celach nlieszkalnyoh, gdzie by1a spe1niona norma 3 m. kw. na osadzonego, a okresowo przypadafo \‘\"1QC6j, tj. 4,24 m.kW. i 4,22 m.kW. na osaclzonego, np.: 2 lipca 2009 1'., od 30 sierpnia do 8 Wrzeénia 2009 12; 2 Iutogo 2010 r. do 6 lutego 2010 r., od 9 lutego 2010 r. do 28 lutego 2010 r. Okresowo powierzchnia W celach byla mniejszafnii 3 m.kW. na osaclzonego (pismo procesowe pozwauego wraz z informacjq st. inspektora Dzialu J’.../' Aresztu Sledczego B. k. 4556). _ Sqd zwaiyl, co nastopuje. W przedmiotowej sprawie powod doohodzii odszkodowania i zadoééuczynienia pieniqinego za naruszenie jego débr osobistych, jakimi sq godnoéé, prawo prywatnoéci i prawo do intymnoéci. Zrocl1a. naruszenia swoich dobr osobistych powéd upatrywal w przebywaniu W celach nie spehiajapycll wymogéw metraiowych, braku whléciwego wyposazenia cel, braku Wyposaienia cei W odpowiednio oddzielone kapiki sanitarne, braku mozliwoéci dostania sir; do lekarza specjalisty’ (k. 2, 31, 38). W ocenie Sqdu niniej sze poW6dztW0 jest niezasadne ijako takie podlega oddaleniu. W odpowiedzi na pozew strona pozwana podnios1a zarzut przedawnienia naleznoéci, ktérych powéd dochodzi 2 tytu1u odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W okresie przed 27 kwietnia 2007 r., zgodnie z art. 4421 § 1 i 3 k.c. Jest to zarzut prawidiowo podniesiony, zuwagi na co Zqdanie pozwu zwiqzane z odbywaniem kary pozbawienia Wolnoéci W WW. okresiejest niezasadne. .  _ _ Zgodnie 2 art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnorioi zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia (...) pozostajg pod ochrona prawa oywilnego, niezaleinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduje, ii W razie na1"uSzenia d0bra.osobistego sqd moie przyznaé temu czyje dobro zosta1o naruszone, odpowiednia, sumo tytu1em zadoééuozynienia pieniqznego za doznanq krzywdq lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiodniq sumo pioniqdzy na Wskazany przez niego eel spo1e'czny'11iezale:$:nie od innych érodkow potrzebnych do usuniocia skutk6W naruszenia. . W pierwszej kolejnoéci wymaga wiqc tozwazenia okolicznoéé, ozy i jakie dobra osobiste powoda zostaiy naruszone. --- STRONA 2 --- Odnoszstc sing do irodia naruszenia dobr osobistych powoda W postaoi naruszenia jego prawa do intymnoéoi poprzez brak Wiaéciwego oddziolonia kapikow sanitarnych od pomieszozofi mioszka1nyoh,jak Wynika z zebranego W sprawio matoriaiu dOWOdOW€g_Q,_.1(E[C1k oddziolony jest od pozosta1ej czoéoi murowanymi éoiankami, zamiast drzwi sq ceratoWe zasionki. W _kqo;ikujoSt W__C,_ umywalka, lustro i poika na przyboiy toaietowe, jest tor‘: Wiadro i rniska. Tak W1QC kqoik sanitarnyjest oddziolonyiod oomieszczefi mieszkalnyoh W sposob ohroniaccy W niezbqdnym zakresie intymnoéé osadzonyoh. Naleiy tez podkreélié, to Wyposaienie cel, W tym kqcikow sanitarnych, odpowiada wymogom okreélonym przez przepisy rozporzetdzenia Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawio regulaminu organizaoyj no~porzqdkoWego Wykonywania kary pozbawienia WO1110§01 (Dz. U. nr 152, poz_ 1493). Kaida z col Wyposaiona jest W. oddzieine ioika, maiy stolik na dwoch osadzonyoh, lub duty na czterech osadzonych. Kaidy osadzony ma taborot, jest tam p61ka bqdi szafka pod telewizor i kapik sanitarny. Jest tei Wioszak na ubrania trwale przymooowany do éciany (zeznania éwiadka K.W. , funkcjonariusza Shitby Wioziennej  k. 68). Urzqdzenia sanitarne zapewniajq  poprzez oddzielenie od czegéci mieszkalnej  ich nieskrtgpowane uiytkowanio, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia prawa do intymnoéci. Okolicznoéé, i2 powéd odbywai karo W przeludnionych ceiach Said uznai za udowodnionq zoznaniami éwiadka Z.J. (k. 6768), ktore nie byky rowniei kwestionowane przez pozwanego. Nie dotyczy to jednak ca1ego okresu odbywania kary przez powoda. W Areszcie §ledczym B. powéd by} osadzony W ceiach mieszkalnych 0 powierzchni i zaiudnieniu jak W dolqczonej informacji st. inspektoraDzia111/.../ Aresztu Siedczego B. (k.4856). Z przedstawtjonego dokumentu wynika, 2e powod W Areszcie Sledczym B. przebywai przez wiqkszoéé czasu W celach mieszkalnych, gdzie byia spo1niona norma 3 m.kW. na osadzonego, czasami nawet przypadaio wiooej, tj. 4,24 m.kW. i 4,22 m.kW. na osadzonego, np. 2 lipca 2009 r., od 30 sierpnia do 8 Wrzeénia 2009 r., od 2 1utego 2010 r. do 6 lutego 2010 r., od 9 lutego 2010 r. do 28 lutego 2010 r. Tylko niekiedy powierzchnia W ceiach byia mniejsza nii 3 m. kw. na osadzonego. Zdaniem Sqdu nie zapewnienie przez Pafistwo osadzonym W jednostkach penitencjarnych przez caiy okres ich przebywania W nioh, minimalnych norm powierzchniowych nie mote byé stanem, ktory zasiuguje na aprobato. Niewactpliwie zatem osadzenie powoda .T.B. W ceiach nadmiernie przeludnionych stanowi naruszenie dobr osobistych powoda W postaoi jego godnoéci. Powyiszego nie moina jednak traktowaé jako aktu represji skierowanego indywidualnie przeciwko powodowi. Iak bowiorn W3/nika z doiqczonej do akt sprawy dokumentacji, niedogodnoéci, ktore spotkaly powoda W ZW1£1_Z1€.Ll 2 odbywaniem kary, W takirn samym stopniu dotyczyly innych osadzonyoh. Warunki to zaéby1ytakie,jakie W danej sytuaoji rnogia optymalnie zapewnié administracja aresztu. Pomimo uznania, ii Warunki, W ktoiych byi osadzony powod naruszyly jego godnoéé i praWo do prywatnoéci, to gradacja tych naruszefi nie przybraia jedllak takiej formy, W ktorej moina by podzielié twierdzenie powoda o osadzeniu go W niegodziwyoh, Tl161lIC1Z1(1C1'1 Warunkach, co dopiero W ocenie Sqdu uzasadnialoby Zqdanie zasqdzenia odszkodowania i zadoééuczynienia. W tym miojscu nalezy zwrocié uwagrg, Ze pomimo Wskazanych Wyioj niedogodnoéci powod miai zapewnione miejsce do spania, bozpiatnq opiokg modyozna, dostop do ZajQ¢ kulturalnooéwiatowych. Miai zatom lepsze Warunki nii znaczna czqéé osob przebywaj qcyoh na Wolnoésoi, ktore W przeciwiefistwie do powoda, respektujq normy prawa karnego, a ktore czqsto bez swojej Winy Zyjq W niedostatku i ubostwie. Sqd meriti podziela poglqd wyrazony przez Sqd Najwyzszy W Wyroku z dnia 2 paidziornika 2007r. II CSK 269707, zgodnie z ktorym samo osadzenie W przeludnionej ceii nie jest Wystarczajqcq podstawa. do uwzglodnienia Zqdania zasqdzenia zadoééuczynienia. W wyroku 2 dnia 28 lutego 2007 r. Sqcl Najwyzszy nie uzaleznfi mozliwoéci zasqdzenia zadoéouozynienia od potwierdzenia faktu osadzenia W Warunkach metrazowych odbiegajqcych od norrny Wskazanej W art. 1 10 § 2 k.k.W. Mozliwoéé taka zostaia bowiem poiqczona zjeclnoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardow jak zapewnienie kaidomu osadzonemu oddzieinego miejsca do spania albo oddzielenia Wozia Sanitarnego od ogolnej przestrzeni celi. W niniejszej zaé sprawie brak byio podstaw do przyj gcia, iz powod w takich Warunkach odbywzfl kart; pozbawienia Wo1noéci. Kazdy z osadzonych miai swoje rniejsoe do spania, ponadto, jak juz podkreélono pozostaie wyposazonie col realizuje podstawowe standardy i odpowiada oboW'ia_zujapym przepisom prawnym. Talae W orzeczeniach ETPC najczqéciej zwracano uwagq na zle Wa1"u111<i sanitarne, niehigienicznoéé i brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzddzori sanitarnych, permanentnq niemozliwoéé zaspokojenia potrzeby snu spowodowanq nie\vystarczajqcat iloéciq ioiek jak i nielistannie zapalonym éwiaflem czy panujqcym haiasem, niedostateczno oéwieflenie uniemozliwiaj Qce czytanio, ziq Wentylacj Q, Warunki prowadzqce do rozprzestrzeniania sio chorob bagli brak mozliwoéci leozenia. Trybunai uwzglodniai skumulowany efekt tych warunkow, a takie specyficzne zarzuty podnoszone przez skarzapych. Zdaniem Sa_du J.B. popeiniajqc przestgpstwo rnusiai liczyé siq z tym, iz karq za. swoj czyn bodzie odbywa1 W W1QZ1EI11Ll, W ktorym z oczywistych wzglgdéw nie ma komfortu. Nadto p0dkre§1enia wymaga, 2e jak przyznai sam powod, na karq pozbawienia wolnoéci skazywany by% kilkakrotnie (k. 31), a zatem byi éwiadomy warunkow panujqcych w zaldadach penitencj arnych. Reasumuj zap, zdaniem Sqdu brak jest podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jaldejkolwiek kwoty zadoééuczynienia za naruszonie jego dobr osobistych, ktére Wiqzalro sio z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sa_du Najvuq/Zszego ugruntowany jest poglqd, zgodnio z ktoxym sqd nie ma obowiqzku zaszgdzenidzad0§éuczynienia w kaidym przypadku naruszenia dobr osobistyoh (por. Wyrok SN z dnia 19.04.2006r. I1 PK 245105 OSNP 2007f78.’101). Zasqclzenie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sqdu opartej na analizie okolicznoéci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic (vide viyrok SA W spr. I AC3. 83 3)06). Podstawowym kryterium decydujqcym 0 mozliwoécizasadzenia zadoééuczynienia Winien byé n1.in. stopiefi winy naruszycieia, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywclzenia poszkodowanego. W Wyroku Sqdu Najwyzszego z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581700, wskazano takze, ii decyzja 0 zasqdzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona takie zbadaniem nasilonia ziej Woli naruszyoieia icelowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszqc sio do kwestii Winy, to tej przesianki odpowiodzialnoéci za niezapewnienie osaclzonym warunkow metrazowych zgodnych z art. 1 10 § '2 k.k. W. upatrywaé nalezy poza jednostkami organizacyj nymi, ktore bczpoérednio odpowiadajq za Warunki, W jakich powod odbywai karq. Jednostki te pornimo pI‘ZBpB1‘I‘l161‘11& nie rnogq odmowié przyjqcia skazanego, a gospodarkq finansowq prowadzq W oparciu o prawo budzetowe.  Majqc na uwadze powyzszo orzeczono jak W séntencj i. . _ O kosztach sqdowych rozstrzygniqto na podstéiwie art. 102 k.p.c, majqc na Wzgizgdzie. trudnq sytuacjo materialnq powoda, zwiqzanq 2 niemoznoéoi Wykonywania pracy zarobkowej.