Wyrok I1 1 C 1270/09 UZASADNIENIE

--- STRONA 1 --- akt C ' N3 pgdslawje I .  d ' 6 _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ do Fnformacfi pubggzigjygz. Slim Dnia 26 sierpnia 2010 roku Przfikfllflflfl *"f°F""P1BI$ pubricznz; '|'|'f0l'ITI1'e SaLd‘OkrQgowy w Warszawie Wydziai III Cywilny W nastqpujqcym sldadzie: Przewodniczqcyz SS °"“"'e"[“ M’ “' ‘°"“fe PFZBMOYZ9081 Joanna Zieiifiska Protokolant: Beata Wiqcek ' 9l{S>J'7Of /X/51.0z_r(¢<_1_/¢g_ po rozpoznaniu W Warszawie W dniu 26 sierpnia 2010 roku na rozprawie sprawy 2 powodztWéi‘}§'lh 'i1’1'1'i'§*'hF“r§}a'§:'\}Ji§i{{{‘{}§{iB§i{=§“c1'ei§}}§j,?"""""""""" przeciwko Skarbowi Paflstwa — Centralnemu Zarzqdowi Shliby Wisgziennej W Warszawie [$0Ii oh/, Q I. oddala Powodztwo; _."‘7?"‘**" "‘“i°5‘*°‘='3""=Y """""""""""" II. odstqpuje od obciagtania powoda A. K. zwrotem kosztow postqpowania na rzecz pozwancgo Skarbu Pafistwa  Centralnogo Zarzqdu Siuzby Wiqzionnoj W W.. _ Sygn. akt I1 1 C 1270/09 UZASADNIENIE  Powod A. K. pozwem z dnia 6 listopada 2009r. ostatecznie wniosi 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdu Siuzby Wiozienncj kwoty 2 466 000 Z1 (k. 3  10) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zapiaty. W uzasadnieniu pozwu wskazai, i2 w czasie odbywania kary pozbawienia Wolnoéci byi umieszczany W przeludnionych ceiach. Powod Wskazai, it pozwany W okresie pobytu powodajednostkach penitencjarnych I 20 paidziernika 1994r. do 12 maja 2009 r./ nie zapewnii mu wiaéciwych warunkéw bytowych zgodnie z normami prawa. Wskazai na wydawanie osadzonym brudnych kocy, naczyfl, czy tez piiam. Powyzsze zarzuty powod kierowai wzglqdem Aresztu Sledczego (...), Aresztu §ledczego (...), Zaldadu Karnego w R. a takze Zaklzadu Karnsgo w P.. , 1. Pozwany Skarb Pafistwa wniosi 0 oddalcnie powédztwa /k. 20/ zaprzeczajqo twierdzeniom zawartym w pozwie. Ponadfo pozwany podniosi, ii powod nie Wykazai, aby wystqpiia po jego stronie szkoda, ani wina po stronie odpowiedzialnej oraz zwiqzek przyczynowy pomiodzy zawinionym dzialaniem podmiotu zobowiqzanego do naprawienia szkody, a powstaiq szkodq. Podniosi tez zarzut przedawnienia roszczenia za okres pobytu powoda W jednostkach penitencjarnych do 31.10.2006 r. Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: _ * Powod A. K. odbywai kaiy pozbawienia Wolno§ci W Areszcie Sledczym (. . .) w okresie od 20 paidziernika 1994r. do 30 marca 1995 r. a nastqpnie W okresie od 20 czerwca l995r. do 1 czerwca 19991‘. oraz w okresie od 9 listopada 200'/'r. do 27 lutego 20081". W okresie od 30 marca 1995r. do 20 ozerwca 1995:: powéd przebywai W Areszcie §ledozym (. ..). = Od 1 ozerwca 1999r. do 9 listopada 200?r. przebywai W Areszcie §ledczym W R.. Od dnia 27 lutego 20081". do 12 rnaja 2009r. powod byi osadzony W Zakiadzie Karnym W P.. W dniu 12 maja 2009r. powod zostai przetransportowany do Zakiadu Karnego WB W., W ktorym to zak%adzie powod przebywa do chwili obecnej. W jcdnostkach ponitoncjarnych, Wktorych przebywai powod, w wyiej wskazanych okresach powierzohnia W celi przypadajqca na jednq osobo niejednokrotnie Wynosiia mniej niz 3 m kw. Jednakze za kazdym razem dyrektor jodnostki skiadai informaojq o powyfzszym do wiaslciwogo sqdziogo penitenojarnogo, zaé Dyrektor (.. .) informowai (. ..) o stanie zaludnienia, W podlogiych jednostkaoh penitenojarnyoh. Ponadto wskazane Wyzej jednostki ponitencjarnc, W ktorych przobywai powod byiy Wizytowano przez sqdziow Wizytatorow ds. penitencjarnych; ktorzy nie dopatrzyli sis; istotnyoh nieprawidiowoéci. W jednostkach tych miaiy rowniez miojsce kontro1e[...). Z zaiqozonych protokoiow Wizytacji Wynika, i2 wszystkie Cele mieszkalne W Zakiadzio Karnym (...), Areszcie §lodczym (...), Areszoie §ledczym (.. .), a takio W Zakiadzio Karnym w R. sq wyposaione W odpowiodni sprzqt kwaterunkowy. Zgodnie z wymogami okreéionymi W art. 110 § 2 k.k.w., do ca:1 mieszkalnych zapewnionyjest doplyw éwiefzego powietrza. Kazda cola oéwietlonajest zgodnio z normami oraz posiada sprawnq instalacjq Wentylacyjnograwitacyjnq. W skiad kaidej celi Wohodzi Wydzielony i zapewniajapy intymnoéé kqcik sanitarny wyposazony W WC oraz dostqp do biezqcej wody. Ponadto dostarczana osadzonyrn bielizna poécielowa i koce wydawane oyiy po upraniu. Nadto osadzeni majq mozliwoéé korzystania z pralni raz W tygodniu. Poszozegolne colo W Zakiadach i Aresztach S1edozych_pod1oga1y bqdi to kapitalnyrn remontom tak jak w przypadku Aresztu ‘éledczego (.. .) bqdi okrosowym zwiqzanym z powstaiymi usterkami.  . Ponadto Sqd ustalil, ii powod W czasie osadzonia aktywnie korzystai z zajqé kulturalno  oéwiatowych. W Zakiadzie Kamym W R. powod uczoszczai na zajocia rysunku, malarstwa, sztuki. Dodatkowo powod udziela sis; w pracy charytatywnej na rzecz dziooi. Powyzszy stan faktyczny Sqd ustalii W oparciu 0 zebranych w sprawie dokumenty, niekwestionowanych przez Zadnq ze stron, a takze zeznafi powoda. ' Sqd zwaiyi, co nastgpuje:  Roszozenie powoda jest niezasadne. Jego p0dStB.WQ prawnq stanowiq art. 24 k.c. i 448 k.c., z uwagi na powoiang przez powoda podstawq faktycznq swojego Zqdania, w uzasadnieniu ktorego wskazywal na zie traktowanie W Areszoie Sledczyrn (..;), Areszcie §ledczym (...), Zakiadzie Karnym W P. oraz Zakiadzie Karnym w R., w ktorych zostai osadzony W celach niespeiniajqoych Wymogu zapewnienia powierzchni min.  3 m2 na osobq oraz. przy braku oddzielenia urzegdzefl sanitarnych od reszty pomieszczenia. Te Warunki bytowe W celach aresztow i zakiadow karnych, zdaniem powoda, naruszyly jego prawo do humanitarnego traktowania. Zgodzié sig trzeba z argumentami pozwu, ii wymog zapewnienia przez Paflstwo godziwych warunkow odbywania kaiy pozbawienia wolnoéci jestjednym 2 podstawowych kanonow nowoiytnego pafistwa prawa, znajduj etc)/ch wyraz w normach prawa miodzynarodowego. Ciqiar doWodu, 2e Warunki W zakladzie karnym odpowiadaiy obowiqzujapym normom i nie doszio do naruszenia. dobr osobistych powoda spoczywa na stronie pozwanej fart. 6 W zW. z an. 24 k.c.f. Z zeznafi powoda wynika, ii cele, w ktorych przebywai nie odpowiadaiy podstawowym warunkom, W kagzikach sanitamych, zdaniem powoda, znjdowai siq grzyb, w celach znajdowaio siq robactwo, kqoiki sanitame oddzielone byiy Wieszanymi przez osadzonych kocami. Nadto wedle zeznafi powoda w Areszoie §Iedczym (...) parkiet byi zgnity i poruszai sio podczas chodzenia. Dodatkowo powod twierdzii, iz dostarczane érodki higieniczne nie nadawaiy siq do uiyoia, albowiem mydio byio Wyschniote, zaé. proszok do prania zawierai szary proszek zeznania k. 122123. . W ocenie Sqdu, twierdzenia powoda, co do ziych warunkéw odbywania kary, z uwagi na ziy stan techniozny pomioszczefi i przeludnienie w celach nie znajdujq z kolai potwierdzonia materiale dowodowym zgromadzonym W sprawie. Poza Wiasnymi twiordzeniami na ta_ okolicznoéé powod nie zaoferowai Zadnychdowodéw, na okolicznoéé naruszenia dobr osobistych W zwiagku z Wskazanymi twierdzeniami o ziych Warunkach osadzenia. 0 ' Niespornyin jest wprawdzie okolicznoéé, iz W Aroszcie $1edczym (...) panowaio do sierpnia 2009r. a takze, ii miaio ono miejsce W pozostaiych jednostkach podlegiyoh pozwanemu, przeludnienie. Nicmniej jednak samo W sobie nio przosqdza to o naruszeniu dobr osobistych powoda. Pozwani W ramach dostqpnych moiliwoéci poclejmowali dziaiania zmierzajqce do zapobieienia przeludnieniu, ktore okazywaiy sig skuteozne. _  u Osadzenie powoda czasowo W celach bez Zachowania norm nie miaio tez charakteru indywidualnio skiorowanej przeciwko powodowi reprosji. Woboo przeludnienia w celach stosowano takie czqste rotacje osadzonych, W tym powoda, co Wynika z informacji fk. 2833!. --- STRONA 2 --- Pamiqtgté przy_t_y1fn naleiy, it pozwane jednostki penitenojarne, W ktorych powéd przebywai od l994r, zostaly Wybudowano W czasach, gdy.o1;Wiqz§w\{a1ycaikowicie'i1*i1ie" standardy socjalno  sanitarne dla. wiqiniéw i pod obowigzujqce W poprzednich okresach standardy Wiezieniate byty projektowalje‘. "D'os_to's"oWanie tych budynkow do standardu sanitarnego, W ktorym W kaidcj ceii bgdzie oddzielny, W peini Wentylowany Wozél s"ai1its:n'y', rfiiasi byé roziozone W czasie. Natychmiastowe dostosowanie budynkow do takich wymogéW wyrnaga przeprowadzonia skomplikowanych prac remontowych, ktore sq spowalniane W zwiqzku z koniecznosciq ich rotacyjnego prowadzenia ( na czas "re1*oon't_u _Wy1qcza.najest zazwyczaj z ekspioatacji tylko czqsé budynku).   Zdaniem Sqdu o niogodziwosci Wvflrllhkéw, W ktorych powod obywai kart; pozbawienia Woinosci, nie mote stanowié Wyglqd estetyczny oeli czy"*z1y stan Iechniczny parkietow i ka_cikoW sanitamych. Z doéwiadozenia iyciowogo Sadu Wynika bowiem, 12 w nieodlegiej przesziosoi’, ktofaiozoiaga siq takze na okres osadzenia powoda W zakiadach karnych, Wiele do Zyczenia pozostawiaia takie estetyka szpitali umiejscowionych W przedwojennych budynkach, czy tez innych zakladach zdrowotnych, W ktoryoh paojenci byli i sq loczeni stacjonarnie. Nawet zas Warunki W tzw. nowoczesnych szpitalach W porownaniu ze standardowymi Warunkami ze szpitali W krajach Europu Zachodniej Wskazywaiy na wieloletnic zapéinienia. To co bowiem na Zachodziejest standardem (np. dwuosobowo sale z peinym Wozlem sanitamym) W Warunkach panujqcych w publicznej sluibie zdrowia jeszcze obccnie uchodzi za niespotykany komfort. Przychylaj qc siq W1QC do stanowiska powoda uznaé by WiQC naleiaio, ii takize przewaiajgca rzesza pacjentow naszym kraju byia lcozona Iub jest nadal leczona W uwtaczajqcych ludzkiej godnosci warunkach. Maj ac zatem, na uwadze wynik przeprowadzonego przez Sqd postopowania dowodowego oraz uwzglqdniajqc caioksztait okolicznoéci sprawy, brak byéo podstaw do zasqdzenia na rzecz powoda jakiejkolwiek kwoty z tytulu zadoséuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktére wiqzaio siq z warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sa_du Najwyiszego ugruntowany jest bowiem poglqd, zgodnie z ktoiym Sa_d nie ma obowiqzku ‘zasqdzania zadoséuczynienia W kazdym przypadku naruszenie dobr osobistych (por. wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., I1 PK. 245/'05 OSNP 2007??81101). Podstawowym kryterium decydujapym o moiliwosci zasqdzenia zadoséuczynienia winien byé m.in. stopiefi Winy naruszyciela; rodzaj naruszonogo dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W ocenie Sqdu o moiliwosci zasgdzenia zadoséuczynienia decydowaé tei powinna ocena stopnia pokrzywdzenia, ktorego doznaia osoba Zqdajqca ochrony prawnej. Inaczej bowiem naiezy ocenié stopiefi i to nawet subiektywnej Wraiiiwosci osoby, ktora dotychozas nie byia poddana takim czynnikom stresogennym jak osadzenie W zaktadzie karnym, ni2 osoby, ktora odbywalra jut karo pozbawienia "Wolnosci. W toj zaé materii W stosunku do powoda naiczy zauwazyé, iiwarunki wjednostkach penitencjamyoh, W ktorych przobywaijuz nieprzerwanie poczqwszy od 1994 r. byly mu jut doskonale znane i obecne poczucie pokrzywdzenia zwiagzanego z Warunkami odbywania kary nic jest znaczne, skoro byio akcoptowane, tak samo jak przez innych wspoiwiqiniow. ' Z kolei W wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581I00, OSNC 20041453 wskazano takze, iz decyzja o zasqdzeniu zadoééuczynienia Winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia zlej woii naruszyciela i celowoéci zastosowania tego srodka. Powod nie wykazal, aby by} traktowany W inny sposob, nii pozostali osadzeni. Odnoszqo sit; do kwostii Winy to tq przesiankq odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metraiowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé nalezy poza jednostkami organizacyjnymi, ktore bezpoércdnio odpowiadaiy za Warunki W jakich powod odbywai karq. Jednostki te, pornimo przepelnienia nie mogad odmowié przyjqcia skazanego, a gospodarko finansowg prowadzqw opiciu o prawo budzetowe. Co W1QC6j jednostki podleglre pozwanemu W celu zapewnia najlepszych z mozliwych Warunkéw metraiowych podcj mowaiy Wszelkie dziatania, ktore ieizaiy W ich gestii np. prqstosowywaiy do celow mieszkalnych pomieszozenia niemieszkalne 1’ zarzqdzenia k. 4750:’. W dziaianiach tych jednostek trudno wiqc W ogole mowir’: o ziej Woli, a co dopiero o jakims stopniowaniu nasilenia tego zjawiska. Niodofinansowanie WiQZi6l'1I'IiCtW&, tak jak Wielu innych aspektow pub1icznej. dziaialnosci Pafistwa, W tym przede Wszystkirn dziaiafi podejmowanych na rzecz oséb nie naruszajqcych porza_dku prawriego (shliba zdrowia, szkolnictwo, opieka) jest efektem Wiololetnich zasziosci determinowanych poprzednirni spotecznymi Warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszcze skutkami transformacji sytamu Sp0~1'CC2nO—€1<0n0miczneg0. W takich zaé realiach zasqdzenie na rzeoz powoda zadoséuozynienia za naruszeniojego dobr osobistych, ktoro nie Wynikaio z celowego nacechowanego ztq wolq dziaiania podmiotu odpowiedzialnego za Warunki odbywania kary, leiaioby W sprzecznosoi z powszechnym poczuciem sprawiedliwosci, od czego nie moina abstrahowaé przy orzekaniu 0 zadoséuczynieniu. ' Z tych Wzglodéw orzoozono jak na WStQp1B . ‘ O kosztach rozstrzygnioto na mocy art. l02kpc oraz § 19 Rozporzqdzenia MS z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawio oplat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzqdu.