Postanowienie I UK 299/2007

--- STRONA 1 --- Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 22 stycznia 2008 r. I UK 299/2007 LexPolonica nr 3067051 W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych Sąd obowiązany jest wyjaśnić sprawę wykazując dostateczną wnikliwość i krytycyzm wobec uzyskanych opinii, może natomiast pominąć środki dowodowe po dostatecznym wyjaśnieniu sprawy, zgodnie z art. 217 § 2 k.p.c. W orzeczeniu powołano sprawy: IV CSK 41/2007, II UKN 45/97 SSN Teresa Flemming-Kulesza Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania Andrzeja Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 stycznia 2008 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 27 marca 2007 r. (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 24 października 2005 r. oddalił odwołanie Andrzeja Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w C. z dnia 15 listopada 2004 r. odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 31 października 2003 r. Ponowny wniosek o przyznanie prawa do renty złożył w dniu 16 września 2004 r. Sąd Okręgowy, w celu ustalenia czy wnioskodawca jest niezdolny do pracy, zasięgnął opinii biegłych lekarzy sądowych, specjalistów chirurga ortopedy oraz neurochirurga. W przedstawionych sądowi opiniach biegli uznali, że rozpoznane u wnioskodawcy choroby nie powodują niezdolności do pracy w zawodzie elektryka lub technika aparatury kontrolno-pomiarowej. Z uwagi na zarzuty wnioskodawcy do powyższych opinii Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii M. Ośrodka Medycyny Pracy w K. W konkluzjach powyższej opinii uznano, że „ schorzenia wnioskodawcy oraz ograniczenia profilaktyczne nie stanowią dla wnioskodawcy istotnego ograniczenia możliwości wykonywania pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami” . Na podstawie przedstawionych w sprawie opinii Sąd Okręgowy ustalił, że Andrzej Ś. jest zdolny do pracy. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją wniesioną przez ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. (...) oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe oraz wywiódł logiczne i znajdujące oparcie w materiale dowodowym wnioski. Według Sądu drugiej instancji podstawą do ustalenia, iż wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, są bezstronne i fachowe opinie biegłych lekarzy, które dowiodły, że --- STRONA 2 --- natężenie schorzeń u ubezpieczonego nie jest aż tak znaczne, by czyniły go niezdolnym do pracy, co za tym idzie Andrzej Ś. nie spełnia warunku przewidzianego w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 ze zm.) i dlatego nie ma prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez ubezpieczonego. Zaskarżając w całości ten wyrok zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przez jego niewłaściwe zastosowanie; naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 232 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 286 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 281 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez niewyłączenie biegłego sądowego; art. 378 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 477[14] § 4 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w K. lub innemu Sądowi równorzędnemu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie powodowi renty z tytułu niezdolności do pracy, a także wniesiono o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów sporządzenia i wniesienia przez adwokata skargi kasacyjnej, według norm przypisanych. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczonej uzasadniał występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego a także potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Zdaniem wnoszącego skargę wykładnia art. 217 § 2 k.p.c. budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Wskazuje na orzeczenia Sądu Najwyższego, z których wynika że sąd nie uwzględnia wniosków dowodowych jeżeli okoliczności sprawy zostały już dostatecznie wyjaśnione zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy, natomiast z innych orzeczeń wynika, że sąd nie jest obowiązany do uwzględnienia kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo aż udowodni ona korzystną dla siebie tezę i pomija je od momentu dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy. Wyłaniające się w sprawie zagadnienie prawne dotyczy - zdaniem skarżącego „ kwestii, czy w przypadku zaistnienia potrzeby, o której mowa w przepisie art. 286 k.p.c. sąd ma jedynie możliwość czy też obowiązek zażądania dodatkowych opinii, bądź ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie” . Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga jest oczywiście uzasadniona. Skarżący powołuje się na dwie pierwsze przesłanki. Przytoczone w skardze zagadnienie prawne ma pozorny charakter. Odpowiedź na postawione pytanie jest oczywista. Gdy zachodzi potrzeba, sąd ma obowiązek zażądania dodatkowych opinii lub ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie. Problem leży w ocenie, czy w danej sprawie „ zachodzi potrzeba” dokonania opisanych czynności procesowych w rozumieniu art. 286 k.p.c. Prawidłowość oceny istnienia potrzeby podlega ocenie instancyjnej (odniesionej do okoliczności konkretnej sprawy) w razie skutecznego zaskarżenia wyroku. Na tle przepisu art. 286 nie wyłania się jednak żadne istotne zagadnienie prawne. Nie istnieje też potrzeba wykładni art. 217 § 2 k.p.c. Zasadą jest, że sąd nie może pominąć środków dowodowych uznając, że okoliczności sporne zostały dostatecznie wyjaśnione wówczas, gdy --- STRONA 3 --- oferowane są nowe środki dowodowe przez stronę, która nie zdołała dotąd udowodnić tezy bronionej przez siebie. Gdy chodzi natomiast o ponawianie dowodów z opinii biegłego, zwłaszcza w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których sporne są okoliczności związane ze stanem zdrowia ubezpieczonych, zasada ta doznaje modyfikacji o tyle, że sąd nie jest obowiązany uwzględniać jednorodnych wniosków dowodowych (środków w postaci opinii lekarskich) tak długo aż ubezpieczony uzyska korzystną dla siebie opinię. Taka wykładnia jest utrwalona w judykaturze a przeciwna prowadziłaby do absurdu (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r. IV CSK 41/2007 LexPolonica nr 2424240 i z 19 marca 1997 r. II UKN 45/97 OSNAPiUS 1998/1 poz. 24). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych Sąd obowiązany jest wyjaśnić sprawę wykazując dostateczną wnikliwość i krytycyzm wobec uzyskanych opinii, może natomiast pominąć środki dowodowe po dostatecznym wyjaśnieniu sprawy, zgodnie z art. 217 § 2 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.