Postanowienie I KZP 8/12 UCHWALA Dnia 20 Czerwca 2012 1

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I KZP 8/12 UCHWALA Dnia 20 Czerwca 2012 1". ~ Sqd Najwyzszy w skladziez SSN Henryk Gradzik (plzewodlliczqcy) SSN Krzysztof Cesarz SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Michal Laskowski (sprawozdawca) ' SSN Andrzej Siu_chni1'1ski SSN Barbara Skoczkowska . SSN Jézef Szewczyk _ Protokolant: Lukasz Maj ewski przy udziale prokumtora Prokuratuzy Generalnej Aieksandra Herzoga . p0 rozpoznaniu W Izbie Karnej, na posiedzeniu W‘ dniu 20 CZBIWCE1 2012 ii, _ przekazanego na podstawie afl. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. 0 Sqdzie Najwyzszym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) Wniosku Pierwszego Prezesa Szgdu Najwyiszego z dnia 19 kwietnia 2012 roku (BSA 11  4410  3/12) 0 rozstrzygnigcie przez sklad siedmiu sqdziéw Sqdu Najwyzszego rozbieznoéci w wyk}adni prawa, wystqpujqcej W orzecznictwie Sqdu Najwyzszego w zakresie dotyczqcym nastqpujqcego zagadnienia pfawnego: ,,Czy do znamion przestgpstwa zniewaienia funkcjonariusza publicznego (art. 226 § 1 kk.) naleiy publicznoéédzialania sprawcy?”  Syş. akt I KZP 8f12 UCHWAŁA Dnia 20 czerwca 2012 r. H Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Andrzej Siuchniński SSN Barbara Skoczkowska . SSN Józef Szewczyk _ Protokolaut: Łukasz Majewski przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej 'Aieksandra Herzoga _ po rozpomariiu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w' dniu 20 czerwca 2012 r., _ przekazanego na podstawie art. 60 § 1- ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyzszyni (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zdnia 19 kwietnia 2012 roku (BSA 11 - 4410 - 3/ 12) o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa, występującej w orzecziiictwie Sądu Najwyższego w zakresie dotyczącym następującego zagadnienia prawnego: „Czy do znamion przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego (art. 226 § I kk.) należy publiczność-działania sprawcy?” ~ --- STRONA 2 --- u c h W a li 1 udzielié nastgpujqcej odpowiedzi: D0 znamion przestqpstwa okreélonego W art. 226 § 1 k.k. nie nalezy pubiiczne dzialanie sprawcy. , » UZASADNIENIE Pierwszy Prezes Sqdu Najwyzszego, na podstawie art. 60 § 11 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. 0 Sqdzie Nzgiwyzszym wniosl 0 rozsnzygniocie przez sldad siedmiu sqdziow Sqdu Najwyzszego rozbieznoéci W wykiadni prawa, wystqpujqcej W orzeoznictwie Sqdu Nqiwyzszego W zakresie dotyczqcym nastopujqcego zagadnienia prawnegoz ,,Czy do znamion przestegpstwa zniewazenia fimkcjonariusza publiszlaego (am.~226 '§1 14.le) nalezy publicznoéé dzialania sprawcy ?” W uzasadnieniu swego _wystqpienia. Pierwszy Prezes Sqdu Najwyzszego zwrocii uwageg na Z31‘)/SOW£Ij€i,0Cv sic; W orzecznictwie Sqdu Najwyzszego dwa stanowiska we wskeizanej kwestii. Pierwsze z nich, wyrazone w wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176/09, (OSNKW 2010, z. 7, poz. 61), 0dW01'l.l_jQC sic; do treslci wyroku Trybunahl Konstytucyjnego z dnia 11 pazdziemika 2006 r., W sprawie P 3/06, (OTKA 2006, nr 9, poz. 121) i powolujqc na prokonstylucyjnz; wykladnio prawa kamego, przyjmuje, ze do znamion wystopku z arc. 226 § 1 k.k. nalezy publicznoéé dzialania Stafiivvisko przeciwne wyrazone zostalo W orzeczelliach Sqdu Najwyzszego: z dnia 25 paz'dzien1ika 2011 r., 11 KK 84/ 1 1, (OSNKW 2011 r., z 12, poz. 109), z dnia 8 listopada 2011 r., 11 KK 93/11, (R OSNKW 2011, poz. 2023), oraz z dnia 10 stycznia 2012 r.,” II KK 215/11, (LEX nr 1108461). W uzasadnieniach tych orzecze1'1 powolano sio na Wyniki wykladni \ . 2 2 u c h w a 1 i ł udzielić następującej odpowiedzi: Do znamion przestępstwa określonego w art. 226 § 1 k.k. nie należy publiczne działanie sprawcy. _ f .- UZASADNIENIE Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, na podstawie art. 60 § .1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższyrn wniósł o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa, występującej w orzecznictwie Sądu Najwyższego w zakresie dotyczącym następującego zagadnienia prawnego: „Czy do znamion przestępstwa zniewazenia funkcjonariusza -pubł-ie-znego -(~ar=t.~~-226 §---1--lc.-ks) -należy publiczność działania sprawcy ?” W uzasadnieniu swego _wystąpienia Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwrócił uwagę na zarysowujące się w orzecznictwie Sądu Najwyższego dwa stanowiska we wskazanej kwestii. Pierwsze z nich, wyrażone w wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176f'09, (OSNKW 2010, z. 7, poz. 61), odwołując się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 pażdziernika 2006 r., w sprawie P 3/06, (OTK-A 2006, nr 9, poz. 121) i powołując na prokonstytucyjną wykładnię prawa karnego, przyjmuje, że do znamion występku z art. 226 § 1 k.k. należy publiczność działania Stanowisko przeciwne wyrażone zostało w orzeczeniach Sądu Najwyższego: z dnia 25 pażdziernika 2011 r., H KK 84111, (OSNKW 2011 r., z. 12, poz. 109), z dnia 8 łistopada 2011 r., 11 KK 93/11, (R- OSNKW 2011, poz. 2023), oraz z dnia 10 stycmia 2012 r.,” II KK 215/11, (LEX nr 1108461). W uzasadnieniach tych orzeczeń powołano się na wyniki wykładni 1 . \ --- STRONA 3 --- 3. jqzykowej, histolycznej i funkcjollalnej, Wskazano takze inns, anizeii we wczeéniej Wskazanym judykacie, rozumienie Wykladni prokonstytucyjnej. Zaistniala, rozbieznoéé W wyldadni ZI131Tl1011 art. 226 § 1 k.k. W orzecznictwie Sa,du Najwyzszego, dostrzeganq takze W doktrynie prawa karnego, tralctowaé nalezy, zdaniem Pierwszego Prezesa Sqdu Najwyzszego, jako rozbieznoéé W wyldadniprawa, 0 ktorej mowa W art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. 0 Sqdzie Nagiwyzszym, co uzasadnia wystqpienie z wnioskiem o ' jej rozstrzygniqcie przez sldad siedmiu sqdziow Sqdu Najwyzszego. A _ W stanowisku Prokuratury Generalnej w sprawie wystqpienia Pielwszego Prezesa Sqdu Najwyzszego Wniesiono 0 podjgcie nastgpujqcej uchwalyz ,,Do znamion przestgpstwa zniewazenia funkcjonariusza publicznego (art. 226 § 1 k.k.) nie nalezy publicznoéé dzialania sprawcy.” W uzasadnieniu tego stanoWiska"pod1<reé1ono, ze wyniki za}__.rovmo "wyk1ad11i jozykowej, jak i _ _ .  _=‘.z _ . . 1 systemowej oraz celowoéciowej przemawiajq za . przyjqciem uchwaly W zaproponowanym ksztakzie. Zaznaczono réwnoczeénie, ze odwolanie sie; do wyldadni prokonstytucyjnej W wyroku Sqdu Najwyzszego z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176/09, nie bylo uzasadnione miegdzy innymi z powodu zmiany brzmienia art. 226 § 1 k.k., ktérego obecna treéé jest jasna, zaé zastrzezenia Trybunalu Konstytucyjnego odnosily sit; do poprzedniego stzmu prawnego. W stanowisku Prokuratora Generalnego zaznaczono takze, ze wyldadma ustawy zgodnie z Konstytucja, pie moze prowadzié do wyrikéw contra legem.  W toku posiedzenia Sqdu Nqjwyzszego W 20 czerwca 2012 r. prokurator’ Prokuratury Gcneralnej podtrzymai stanowisko przcdstawionc Wczeéniej na piémie. ‘ Sa,d Najwyzszy W sldadzio siedmiu sodziéw zwazyl, co nastqpuje. Na Wstfgpifi stwierdzié nalezy, ze wniosek Piezwszego Prezesa Sa(du Najwyzszego speh11a wymogi okreélone W art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada .F 3. językowej, historycznej i funkcjonalnej, wskazano także inne, aniżeli we wcześniej wskazanym judykacie, rozumienie wykładni prokonstyuicyjnej- Zaistniałą rozbieżność w wykładni znamion art. 226 § 1 kk. w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dostrzeganą także w doktrynie prawa karnego, traktować nalezy", zdaniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, jako rozbieżność w wykładni. prawa, o której mowa w art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, co uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o 1 jej rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. _ _ . 'F W stanowisku Prokuratury Generalnej w sprawie wystąpienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniesiono o podjęcie następującej uchwały: „Do znamion przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego (art. 226 § 1 kk.) nie ,należy publiczność działania sprawcy” W uzasadnieniu tego stanowiska " podkreślono, że wyniki za_.róumo'wykład11i językowej, jak i . _ _ r ';a . _ _ _ __ . L _ ._ _ I-__ _ __ _.__. _ _ ;fa _ _ _ __ _ . . _ _ ¬_ . r systemowej oraz celowościowej przemawiają za _ przyjęciem uchwały w zaproponowanym kształcie. Zaznaczone równocześnie, że odwołanie się do wykładni prokonstytucyjnej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 1"., II KK 176/09, nie było uzasadnione między innymi z powodu zmiany brzmienia art. 226 § 1 k.k., którego obecna treść jest jasna, zaś zastrzeżenia Trybunału Konstytucyjnego odnosiły -się do poprzedniego stanu prawnego. W stanowisku' Prokuratura Generalnego zanraczono takze, że wykładnia ustawy zgodnie z Konstytucją nie może prowadzić do wyników contra legcrn. - W toku posiedzenia Sądu Najwyższego w dniu 20 czerwca 2012 r. prokurator' Prokuratury Generalnej podtrzymał stanowisko przedstawione wcześniej na piśmie. H -Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów zważył, co następuje. Na wstępie stwierdzić należy, ze wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego spełnia wymogi określone w art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada --- STRONA 4 --- 4 2002 r. o Sadzie Najwyzszym Aby skutecznie Wystapié z tzw. abstrakcyjnym pytaniem prawnyrn, Wykazaé nalezy. nie tylko rozbieznoéf: ismiejaca W orzecznictwie, ale rowniez to, ze rozbiezzaoéé owa vvynika z ocimiennej Wyldadni prawa dokonywanej ptzez sady. ‘D1'ug0rzQdne znaczenie maja ewentualne rozbieznoéci W tym zakresie pomin;dzy orzcoznictwem a pogladami doktryny (zob. postanowienie Sadu Najwyzszegmz dnia 25 mega 2005, I KZP 33/04, R OSNKW z 2005 r., poz. 1934). 1 * Analizujac orzeczenia Sadu Najwyzszego zawierajace wykladnie; przepisu art. 226 § 1 k.k. potwierdzié nalezy, iz W odniesieniu do tego przepisu zalysowaly sic; dwa przeciwstavme stanowiska  1 _ Pierwsze z nich zaprezentowane zostaio w Wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176/09, (OSNKW 2010, z. 7, poz. 61). Stwierdzono .w nim, ze p1'Z6S1QpS’[WO zniewazenia funkcjonariusza publicznego lub osoby przybranej m_u do Pomooy (art. 226 1 k.k. W brzmieniu nadanym an. 1 ustawy z dnia 9 maja 2003 r. 5 mm mm .——1%0h(.1<zks 1'1.31;11S1,.DZ. 1111".1.2_2_,.1joz. 182) mag zostaé popelnione, jezeli zzmbewazenie nastapilo publicznie, podczas i W zwiazku z peinielliem obowiazkow sluzbowych. W uzasadnieniu tego orzeczenia zwrocono" uwaga na treéé Wyroku Tlybunalu Konstytuoyjnego z dnia 11 pazdziemjlta 2006 r., W sprawie P 3/06, (OTK+A 2006, nr 9, poz. 121), W ktorym s1.Wierdzono, ze an. 226 § 1 k.k, W brzzmieniu sprzed dnia 25 lipca 2008 r., W zakresie W jakim penalizuje zniewazenie fUJ11(Cj0I131'1HSZE1. publicznego lub osoby do pomocy mu przybrauej dokonane niepublicznie lub dokonane publicznie, lecz nie podczas peh1ienia..czym1oéci sluzbowych, jest Iliezgodny z art. 54 ust. 1 W zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzglodniajac stanowiskoT1ybu11a1u, ustawa z dnia 9 maja 2008 1‘. nadano art. 226 § 1 k.k. nowe brzmienie poprzez zastapienie W czqéci zda.nia po przecinku, s/Iowa ,,lub”, slowem ,,i”, co oznacza, Ze zachowania zniewazajace musi mieé 4 2002 r. o Sądzie Najwyższym. Aby skutecznie wystąpić z tzw. abstrakcyjnyrn pytaniem prawnym, wykazać należy. nie tylko rozbieżność istniejącą w orzecznictwie, ale również to, że rozbiemrość owa wynika z odmiennej wykładni prawa dokonywanej przez sądy. 'Ľuugorzędne znaczenie mają ewentualne rozbieżności w tym zakresie porniędzy orzecznictwem a poglądami doktryny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego-'=~ż dnia 25 lutego 2005, I KZP 33/04, R- OSNKW z 2005 r., poz. 1934). ' ' Analizując orzeczenia Sądu Najwyższego zawierające wykładnię przepisu art. 226 § 1 kk. potwierdzić należy, iż w odniesieniu do tego przepisu zarysowały się dwa przeciwstawne stanowiska ~ i _ Pierwsze z nich zaprezentowane zostało w wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176/09, (OSNKW 2010, z. 7, poz. 61). Stwierdzono .w nim, że przestępstwo znieważenia funkcjonariusza; publicznego lub osoby przybranej mu do pomocy (art. 226 1 kk. w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z dnia 9 maja 2003 f. ş .uznanie nazwy 2-iiiiaueris i¿aaŠ},iDz,i iŠ1Í~'iiiźŠi,i"i1ş‹›z. 782) mszę zostać popełnione, jeżeli znieważenie nastąpiło publicznie, podczas i w związku z pełnienienr obowiązków służbowych. W uzasadnieniu tego orzeczenia zwrócono' uwagę na. treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 pazdziernika 2006 r., w sprawie P 3,106, (0TK¬A 2006, nr 9, poz. 121), w którym stwierdzono, że art. 226 § 1 k.k, w brzmieniu sprzed dnia 25 lipca 2008 r., w zakresie w jakim penalizuje znieważenie funkcjonariusza. publicmego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepublicznie lub dokonane publicznie, lecz nie- podczas pełnienia .czynności służbowych, jest niezgodny z art. 54 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniając stanowisko- Trybunału, ustawą z dnia 9 maja 2008 r. nadano art. 226 § 1 kk nowe brzmienie poprzez zastąpienie w części zdania po przecinku, słowa „lub”, słowem „i”, co oznacza, że zachowanie znieważające musi mieć --- STRONA 5 --- 5 miejsce zarowno podczas pelnienia obowiazkow siuzbowych, jaki W zwiazku z mrm. W uzasadnieniu omawianego Wyrolcu zauwazono, ze W znowelizowanym przopisie ustawodawca nie stwierdza Wprost, iz zachowanie zniewazajace musi byé dokonane publicznie, niemniej uwzglgdniajas stanowisko Trybunaiu Konstytucyjnego i stosujac Wykladnig. prokonstytucyjna, przyjqto, ze do znamion wystopku okreélonego W art. 226 § 1 k.k., W aktualnym brzmieniu, nalezy takze ,,pub1iczn0éé dzialania”. A . Do stanowiska tego, jako ,,w pelni s1usznego” odwolano siq W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 2 lutego 201111, V KK 382/ 10, (ROSNKW 2011, poz. 245), przy czym kwestia Wykladni art. 226 § 1 k.k. w rozpoznawanej sprawie miaia charakter drugorzqdny.  Odwolanie do 'orzecze11ia Trybunahi Konstytucyjnego mialo miejsce takze W Wyroku Sada Apelacyjnego W Krakowie z dnia 14 marca 2007 r., 11 AKO 73/07, (KZS z 2007 r., z. '7, poz. 30). Z treéci uzasadnienia tego Wyroku, ktorym Wznowiono poste;poWanie, Wynjka *k0niecznoéé rozwazenia prawidlowoéci przyjatej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarzonemu przestopstwa z art. 226 § 1 kk Wobec niepublicznoéci jego dzialania, .w kontekécie stwierdzefi T1}/bunalu Konstytucyjnego zawartych W uzasadnieniu jego wyroku.  Stanowisko przeciwne Wyrazone zostaio ‘W Wyroku Sada Najwyzszego z dnia 25 pazdziernika 2011 11,11 KK 84/1 1, (OSNKW 2011, z. 12, poz. 109). Sad ten uznal, iz dla realizacji znamion przestopstwa z alt. 226 § 1 k.k., W brzmieniu nadanym ustawa z dnia 9 rnaja 2008 r. 0.zn1ianie ustawy  Kodeks kamy, nie jest konieczne, by zniewazenie funkcjonariusza publicznego nastapflo publicznie. Sad Najwyzszy przed dojéciem do powyzszego Wniosku p0dda1 analizie zarowno argumentacje; zawarta W powolanym Wyroku Tlybunahz Konstytucyjnego, jak i W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176/09. Sad doszedl do przedstawionego Wyzej wniosku napodstawie. \ . Í 5 miejsce zarowno podczas pełnienia obowiązków służbowych, jaki w związku z nimi. W .uzasadnieniu omawianego wyroku zauważono, że w znowelizowanyrn przepisie ustawodawca nie stwierdza wprost, iż zachowanie znieważające musi być dokonane publicznie, niernniej uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i stosując wykładnię. prokonstytucyjną, przyjęto, że do znamion występku określonego w art. 226 § 1 k.k., w aktualnym brzrnieniu, należy takze ,,pub1icz1'1ośc działmtia”. - _ Do stanowiska .tego, jako ,,w pełni słusznego” odwołane się w wyroku sąaa Najwyższego z ania 2 iaiega 2011.1-., V KK sazfic, (R-osiśuiw 2011, poz. 245), przy .czym kwestia wykładni art. 226 § 1 k.k. w rozpoznawanej sprawie miała charakter.d1'ugorzędny. ~ Odwołanie do “orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego miało miejsce takze w wyroku Sądu Apelacyjnego w .Krakowie z dnia 14 marca 2007 r., H AKo 73/07, (Kzs z 2007 1-., z. 7, poz. 30). złaaśzi uzasaamema aga wyrzmi, tasiym wznowiono postępowanie, wynika koniecznośćz- rozważenia prawidłowości przyjętej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu _przestępstwa z art. 226 § 1 kk wobec niepubliozności jego- działania, .w kontekście stwierdzeiä Trybunału Konstytucyjnego zawartych w uzasadnieniu jego wyroku. - Stanowisko przeciwne wyrażone zostało -w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 pażdziernika 2011 r., 'H KK 3-4fl 1, (OSNKW 2011, z. 12, poz. 109). Sad ten uznał, iż dla realizacji znamion przestępstwa z art. 226 § 1 kk., w brzmieniu nadanym ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o .zmianie ustawy - Kodeks karny, nie jest konieczne, by znieważenie funkcjonariusza publicznego nastąpiło publicznie. Sad Najwyższy przed dojściem do powyższego wniosku poddał analizie zarówno argumentację zawarta w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176/09. Sąd doszedł do przedstawionego wyżej wniosku na - podstawie. 1 . --- STRONA 6 --- 6 wynikow Wykladni jozykowej i systemowej, uwzglgdniajac dopuszczalne granice Wykiadni prokonstytucyjnej. . Podobne stanowisko zajal Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 8 listopada 2011 r., II KK 93/11 (ROSNKW 2011, poz. 2023). W wyroku tym podkreélono, ze W przeciwiefxstwie do plzepisow alt. 226 § 3 k.k. i art. 135 § 2 1<.k., przewidujacych odpoW1'edzialn0s'.é.karna odpowiednio za zniewazenie, konstytucyjnego orgasm Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przepis art. 226 § 1/ k.k. nie zawiera znamienia publicznego dzialania jako Wanmku karalnoéci za zoiewazenie funkcjonariusza publicznego. Ponownie zaznaczono przy tym, iz publicznoéé dzialania ate jest znamielliem przestqpstwa z art. 226 § 1 k.k. W brzmieniu nadanym ustawa z dnia 9 maja 2008 1'. 0 zmianie ustawy ;—Kodeks karny (Dz. U. Nr 122, poz. 782). Sad Najwyzszy ponownie pOWO13.1'S1€§.1211(Z6 na to, ze za powyzszym Wnioskiem przemawia zarowno. Wykladnia jtgzykowa, fur1k.cjonah1a, jak i przebieg postqpowania legislacyjnego. . '  Takie samo stanowisko zaprezentowane zostalo" W wyrolcu Sadu Najwyzszego z dnia 10 stycznia 20121 II KK 215/11, (LEX nr 1108461.). W uzasadnieniu tego Wyroku podkreélono, ze Wskazana Wyzej noweiizacja przepisu art. 226 § 1k.k. polegala na Wprowadzeniu do jego treéci jedynie Warunku lacznego Wystapienia obu przcslanek prawnych, to jest ",,podczas i W zwiazku z pelnieniem obowiazkéw sluzbowych”. Nie Wprowadzono natomiast do zespohl znamion tego przestgpstwa dziaiania plzez sprawco ,,pub1icz11ie”. Sad zaakcentowal przy tym, ze nie podziela pogladu Wyrazonego W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 9 lutego 2010 11,11 KK 176/09. ' ' Biorac pod uwago powyzsze rozbieznoéci W orzccznictwie i fakt, ze do ich Wystapienia dosz1o' na skutek stosowania tych samych metod Wykladni uznaé nalezy, ze spelnione sa przes1anki z art. 60 § 1 _ustaWy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sadzie Najwyzszym. ‘ ' 6 wyników wykładni językowej i systemowej, uwzględniając dopuszczalne granice wykładni prokonstytucyjnej. . Podobne stanowisko zajął Sąd' Najwyższy w wyroku z dnia S listopada 2011 r., II KK 93/11 (R-OSNKW 2011, poz. 2023). W wyroku tym podkreślono, że w przeciwieństwie do przepisów art. 226 § 3 kk. i art. 135 § 2 kk., przewidujących odpowiedzialność .karną odpowiednio za znieważenie, konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przepis art. 226 § 1- k.k. nie zawiera znarnienia publicznego działania jako warunku karalności za mieważenie funkcjonariusza 'F publicznego. Ponownie zaznaczono przy tym, iż publiczność działania nie jest znarnieniem przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o zmianie ustawy + Kodeks karny (Dz. U. Nr 122,- poz. 782). Sąd Najwyższy ponownie powołał"-się .takze nato, że za powyższym wnioskiern przemawia zarowno. wykładnia językową funkcjonalna, jak -i przebieg postępowania legislacyjnego. . " - Takie samo stanowisko zaprezentowane zostało' "w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 20121 II KK 2151' 11, (LEX nr 1108461). W uzasadnieniu tego wyroku podheślono, że wskazana wyżej noweiizacja przepisu art. 226 § 1-kk. polegała na wprowadzeniu do jego treści jedynie warunku łącznego wystąpienia obu przesłanek prawnych, to jest ',,podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”. Nie wprowadzono natomiast do zespołu maraton tego przestępstwa działania przez sprawcę ,,publieznie”. Sąd zaakcentował przy tym, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176/09. ~ ~ Biorąc pod uwagę powyższe rozbieżności w orzecznictwie i fakt, że do ich wystąpienia doszło' na skutek stosowania tych samych metod wykładni uznać należy, że spełnione są przesłanki z art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 1". o Sądzie Najwyższyrn. ` ' --- STRONA 7 --- / . Nie mozna przy tym nie dostlzec, ze do rozbieznosei W Wykladni prawa doszlo W Sadzie Najwyzszym, ktorego zadaniem jest miedzy innymi dba1osé 0 jednolitosé orzecznictwa. Kwestia, ktorej rozbieznosé ta dotyczy ma przy tym takze istotne znaczenie dla praktyki wymiaru sprawiedliwosci. W zaleznosci od przyjetego pogladu roznie ksztahaja sie bowiem granice odpowiedzialnosci karnej z art. 226 § 1 k.k., co ma bezposrednie znaczeaie dla ogélu obywateli i ieh rownego traktowania. Okolieznosci powyzsze przemawiaja za przyjeoiem, ze ztozenie Wniosku przez Pierwszego Prezesa Sadu Najwyzszego jest uzasadnione, a przedstawione W nim zagadnienie prawne Wymaga rozstrzygnieoia W fonnie uchwaly. A 1 _ Przechodzac do rozwazenia przedmiotowego zagadnienia rozpoczaé nalezy od analizy tresci art. 226 § 1‘k;k; W procesie ustalania znaczenia tresei przepisu pamietaé trzeba 0 zasadzie pierwszefistwa Wyldradni jezykowej i subsydiarnosci Wyldadni systemowej it funkcjonalnej (zob. L. Morawski, Wykladnia W orzeezllictwie sadow, kornentarz, Tormi 2002, s. 85; L. Morawski, Zasady wykladni prawa, Torufi 2006, s.  67; M. Zieliriski, Wykladnia prawa. Zasady. Reguly. Wskazowki, Warszawa 2002, s. 226). W tresci art. 226 § 1 k.k. niewatpliwie nie z11a1az1o sie znamie dziatania ,,pub1ieznie”. Zauwazyé przy tym nalezy, ze W § 3 tego samego art. 226 k.k. ustawodawca, W odniesieniu do zniewazenia lub ponizenia konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej zapisa1 Wprost, ze dziaianie takie jest karalne Wtedy, gdy sprawca dziala publicznie. Podobny zapis znalazt sie W szeregu innych plzepisow Kodeksu kamego, W tym w art. 135 § 2, W od11i_esieniu do przestepstwa zniewazellia Prezydenta Rzeczypospolitej Polslciej. Te sama technike ustawodawca zastosowal m. in. W art. 133» k.k., art. 136 § 3 i 4 k.k., art. 137 k.k., W odniesieniu do przestepstw, j W ktorych dziatanie sprawcy polega na zniewazanju. Tmdno W tej sytuacji uznaé, aby brak slowa npublicznie” W art. 226 §' 1 k.k. mial charakter przypadkowy, zwlaszcza Wobec dodatkowego / 7 Nie można przy tym nie dostrzec, że do rozbieżności w wykładni prawa doszło w Sądzie Najwyższyni, którego zadaniem jest między innymi dbałość o jednolitość orzecmictwa. Kwestia, której rozbieżność ta dotyczy ma przy tym także istotne znaczenie dla praktyki wyrniaru sprawiedliwości. W zależności od przyjętego poglądu różnie kształtują się bowiem ganice odpowiedzialności karnej z art. 226 § 1 kk., co ma bezpośrednie znaczenie dla ogółu obywateli i ich równego traktowania. Okoliczności powyższe przernaudają za przyjęciem, że złożenie wniosku przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego jest uzasadnione, a przedstawione w nim zagadnienie prawne wymaga rozstrzygnięcia w formie uchwały. - i _ Przechodząc do rozważenia przedmiotowego zagadnienia rozpocząć nalezy od analizy treści art. 226 § 1'k;k'. W procesie ustalania znaczenia treści przepisu pamiętać trzeba o zasadzie 'pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej i". funkcjonalnej (zob. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, komentarz, Toru;r'1 2002, s. 85; L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Torun 2006, s. - 67; M. Zieliński, Wykładnia prawa. zasady. Reguły- warszawie, Warszawa 2002, 5. 226). W aęśzr aa. 226 § 1 kr. niewątpliwie nie znalazło się znaniię działania ,,pub1icznie”. Zauwazyć przy tym należy, że w ~§ 3 tego samego art. 226 kk; ustawodawca, w odniesieniu do znieważenia lub poniżenia konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej zapisał wprost, że działanie takie jest karalne -wtedy, gdy sprawca działa publicznie. Podobny zapis znalazł się w szeregu innych przepisów Kodeksu karnego, w tym w art. 135 § 2, w odniesieniu do przestępstwa znieważenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Tę samą technikę ustawodawca zastosował m. in. w art. 133- k.k., art. 136 § 3 i 4 k.k., art. 137 kk., w odniesieniu do przestępstw, A w których działanie sprawcy polega na znieważaniu. Trudno w tej sytuacji uznać, aby brak slowa „Publicznie” w~ art. 226 §' 1 k.k. miał charakter przypadkowy, zwłaszcza wobec dodatkowego --- STRONA 8 --- 8 k zastrzezenia, ze do zniewazenia fmlkojonariusza publieznego lub osoby przybranej mu do pomocy dojsé moze‘ jedynie podczas i W zwiazku z pelnieniem obowiazkow sluzbowych. Zapisu takiego nie ma W odniesieniu do zniewazenia Prezydenta — art.a135 § 2 k.k., ezy zniewazenia glowy obcego pafistwa — art. 136 § 3 k.k. Biorac pod uwage ponadto, iz ustawodawca poshlguje sie znamieniem publicznego dziatania taltze W innych przepisaclr czesci szczegolnej Kodeksu karnego (zob. m. in. art. 202 § 1, art. 241 § 1 i 2, art. 255 § 1, 2 i 3 k.k., art. 2561 art.257), uznaé nalezy, ze brak tego znamienia W art. 226 § 1 k.k. ma charakter celowy, tym bardziej, ze W tej samej jednostee redakcyjnej, to jest W art. 226, znalazto sie ono W paragrafie trzeeiml _ Respektujac zasade piemszef1shva.u1y1c1ad11i jezykowej nie nalezy jednak poprzestawaé na jej rezultatach, nawet wtedy, gdy uzyskanewynik1' wydaja sic; jednomaczne. Bez calosciowego przeprowadzenia bowiem procesu Wykladni, a Wieo ustalenia lniedzy irmymi celu, jak__i przyswieeai ustawodawcy przy uchwalaniu danego przepisu, nie sposobstwierdzié, czy nie istnieja podstawy do odstapienia od rezultatu wykladni jezykowej. Aby odtworzyé ratio legis obeenego brzmienia art. 226 § 1 k.k. przypomnieé nalezy powody, dla ktoryeh przepis ten zosta1 zmieniony z dniem 25 lipca 2008 r. (ustawa z dnia 9 maja 2008 r., Dz. U. Nr 122, poz. 782). Konieczne staje sie zatem ponowne odczytanie Wyroku Trybunala Konstytucyjnego z dnia 11 pazdziemika 2006 r., P 3/06, (OTK — A z 2006 r., nr 9, poz. 121), to jest Wyroku, do ktorego odWo1yWa1 sie Sad Najwyzszy, stwierdzajae, ze przestepstwo z art. 226 § 1 k.k. moze zostaé popelnione, jezeli zniewazenie nastapito publicznie (wyrok z dnia 9 lutego 2010 r., 11 KK 176/09), jak i wtedy, gdy uznawal, ze do realizacji znamion tego przestepstwa nie jest konieczne, by zniewazenie nastapilo publioznie (Wyroki: z dnia 25 pazdziemjka 2011 r., H KK 84/11; z dnia 8 Iistopada 20111:, 11 KK 93/11; z dnia 10.stycznia 2012 r, II KK 215/11). B ir .,_. zastrzeżenia, że -do znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby przybranej rnu do pomocy dojść może jedynie podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Zapisu takiego nie ma w odniesieniu do znieważenia Prezydenta - art. - 135 § 2 k.k., czy znieważenia głowy obcego państwa o art. 136 § 3 k.k. Biorąc pod uwagę ponadto, iż ustawodawca posługuje się znamieniem' publicznego .działania także w innych przepisach 4. części szczególnej Kodeksu karnego (zob. m. in. art. 202 § 1, art. 241 § 1 i 2, art. 255 § 1, 2 i 3 kk., art. 256-i art."257), uznać nalezy, że brak tego znamienia w art. 226 § 1 k.k. nia charakter celowy, tym bardziej, że w tej samej jednostce redakcyjnej, to jest w art. 226, znalazło się ono w paragrafie trzecim _ Respektując zasadę pierwszeństwa. wykładni językowej nie nalezy jednak poprzestawać na jej rezultatach, nawet wtedy, gdy uzyskane' wyniki wydają się jednomaczne. Bez całościowego przeprowadzenia bowiem procesu wykładni, a więc ustalenia między innymi celu, jaki przyświecał ustawodawcy przy uchwalaniu danego przepisu, nie społsób'stwierdzić, czy nie istnieją podstawy do odstąpienia od rezultatu wykładni językowej. Aby odtworzyć ratio legrs obecnego brzmienia art. 226 § 1 kk przypornnieć należy powody, dla których przepis ten został zrnieniony z dniem 25 lipca 2008 r. (ustawa z dnia 9 maja 2008 r., Dz. U. Nr 122, poz. 782). Konieczne staje się zatem ponowne odczytanie wyroku Trybunału Konstyuicyjnego z dnia 11 pażdziernika 2006 r., P 3/06, (OTK ¬ A z 2006 r., m' 9, poz. 121), to jest wyroku, do którego odwoływał się Sąd Najwyższy, stwierdzając, że przestępstwo z art. 226 § 1 kk. może zostać popełnione, jeżeli znieważenie nastąpiło publicznie (wyrok z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176r'09), jak i wtedy, gdy uznawał, że do realizacji znamion tego przestępstwa nie jest konieczne, by znieważenie nastąpiło publicznie (wyroki: z dnia 25 pażdziernika 2011 r., II KK 84/11; z dnia 8 listopada 2011r., H KK 93/11; z dnia łüstycmria 2012 r-, II KK 215/ll). --- STRONA 9 --- 9 T13/bu11a1 Konstytucyjny ' stwierdzfl W czesci dyspozytywnej swego Wyroku, ze art. 226 § 1 k.k. W zakresie, W jakim penalizuje zniewazenie funkojonariusza pubiicznego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepubfieznie '1ub dokonane publicznie, lecz nie podczas pekiienia czyrmosei sluzbowych, jest niezgodny z art. 54 ust. 1 W zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeezypospolitej Polskiej. Orzeezenie to odczytywac’: mozna W dwojaki sposob. Po pieiwsze, mozna przyjaé, ze niezgodnosé z Konstytucja dotyczy kazdego zniewazenia dokonanego niepublicznie, a takze tego dokonanego publicznie, ktore nie zostalo dokonane podczas pelznienia czynnosci slruzbowych. ' Po drugie zas, ze niezgodne z Konstytucja jest karanie za zniewazeiiie funkejonariusza lub osoby przybranej dokonane zarowno publicznie, jak i niepublieznie, ale nie podczas pehiienia czynnosei sluzbowyeh. Uzyty W tresei orzeczenia Tiybunaluspojnik ,,1ub” W zasadzie odnosi sie do alternatywy nieroziaeznej, choé trzeba  tpizyznaé, ze zarowno W mowie potoeznej, jak i W jezykuprawnym nie jest uzywany W pelni 1((Il]S6kW6ZIll"l]16'W tym znaezeniu.   1 Lektura uzasadnienia Wyroku Trybunatu z dnia 11 pazdziernika 2006 r. prowadzi jednak do Wniosku, Ze orzeczenie to .odnosi sie do zniewazenia dokonanego zarowno publicznie, jak i niepublieznie, przy czyrn konieezne jest, aby do zniewazenia tego doszlo podczas‘ pehiionyeh czynnosei shlzbowych i, jak nalezy Wnioskowaé, W zwiazku z pelnionymi czynnosciami sluzbowymi. Trafna zatem jest diuga z przedstawionych moziiwych interpretacji, W rnysl ktorej zwrot ,,lecz nie podczas pehiienia. czynnoéci s111z'boWych” odnosi sie do obu czlonow Wczesniejszej alternatywy — dokonania zniewazenia publicznie lub niepublieznie. j ' Na Wstepie odnotowaé nalezy fragment rozwazaifi zawarty W punkcie 3 uzasadnienia Wyroku zatytulowanym ,,Strona przedmiotowa i podmiotowa przestepstwa zniewagi”, W ktolym Tiybunai Konstytucyjny stwierdzil, ze \ ' 9 Trybunał Konstytucyjny ' stWierdził W części dyspozytywnej swego wyroku, ze art. 226 § 1 kk. W zakresie, W jakim penałizuje znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepubłicznie lub dokonane publicznie, lecz nie podczas pełnienia czynności służbowych, jest niezgodny z art. 54 ust. 1 W zW. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to 'odczytywać inożiia W dWojalo` sposob. Pc pierWsze, można przyjac, ze niezgodność z Konstytucja dotyczy kazdego zniewazenia dokonanego niepublicznie, a takze tego dokonanego publicznie, lftore nie zostało dokonane podczas pełnienia czynności służbowych. ' 'I Po drugie zaś, ze niezgodne z Konstytucją jest karanie za znieważenie funkcjonariusza lub osoby przybranej dokonane zarowno publicznie, jak i niepublicznie, ale nie podczas pełnienia czynności służbowych. Użyty W treści orzeczenia T1ybunału'sp'ojnik „lub” W zasadzie odnosi się do alternatywy nierozłacznej, choć trzeba ' 'p1'zyznac, ze zarowiio W mowie potocznej, jak i W języku-prawnym nie jest używany W pełni konsekwentniew tym znaczeniu. . = A Lektura uzasadnienia wyroku Trybunału z dnia ii października 2006 r. proWadzi jednak do Wniosku, ze orzeczenie to .odnosi sie do zniewazenia dokonanego zarowno publicznie, jak i niepublicmie, przy czym konieczne jest, aby do z1:neWaze11ia tego doszło podczas- pełnionych czynności służbowych i, jak należy WnioskoWaó, W zWiązku z pełnionymi czynnościami służbowyrni. Trafna zatem jest dluga z przedstawionych inożliwych interpretacji, W myśl lftórej zWfot „lecz nie podczas pełnienia. czynności służbowych” odnosi się do obu członów Wcześniejszej alternatywy - dokonania znieWazenia publicznie lub niepublicznie. i ` Na Wstepie odnotować należy fragment rozwazan zawarty W punkcie 3 uzasadnienia wyroku zatytułowanym ,,Strona przedmiotcwa i podmiotoWa przestępstwa znieWagi”, W ktolym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, ze 1' -' --- STRONA 10 --- 10 ,,przestepstwo z art. 226 § 1 k.k. moze iaczyé sie z zachowaniem zarowno publicznyrn, jak iniepublicznym” i zauwazyl, ze jest to istotny element odrozniajacy analizowana konstmkcje normatywna od przestepstwa ujetego W art. 135 § 2 1<.k. oraz art. 226 § 3 k.k Trybunal uznal przy tym, ze intencje ustawodawcy co do objecia penalizacja obu grup zachowari nie mega budzit: zadnych Watpliwosci, jesli sie zwazy nieprzylpadkowe wprowadzenie Wymagania ,,pub1ieznosei zachowania” W ramach Wskazanych przestepstw z art. 135 i art. 226 § 3 k.k. i rezygnacje z tej przeslanki W ramach art. 226 § 1 k.k. Niepubliczny charakter zachowania sprawcy zosta1 zatem, co wynika zdaniem Tiybuiiahl z powyzszego porownania, intencjonalnie objety pI’Z€Z.p1‘€:1VVO(1&_VVCQ zakresem scigania.  * A  Zapis W punkeie 12 uzasadnienia oizeczenia Tiybtmaiu dotyczaey wypowiedzi prywatnych odczytywany bye powinien Wespolt z czescia uzasadilienia z punktu 14.: Tryburial, "okreslajao skutki swego orzeezenia, stwierdzii, ze oznacza one, iz ,, ~..'.od'mome111u Wejscia W zyeie Wyroku niedopuszczalne staje sie sciganie z tytulu zniewagi funkejonariusza publieznego dokonailej, czy to publicznie, ezy niepublicznie, wylacznie W zwiazku z jego ezymiosoiami sluzbowymi, a nie podezas Wykonywania tyeh czynnosei. Utizymany W mocy zakres kwestionowanego przepisu umozliwia Wiec seiganie z oskarzenia publicznego zniewagi fL1_l']1(CjO11€1I'111SZa dokonanej podczas Wykonywania czynnosci sluzbowych. Poza hipoteza tego przepisu pozostaja natomiast zniewazajace Wypowiedzi publiczne i niepubliezne formutowane poza czasem pehiienia ftmkcji sluzbowyeh, bez Wzgledu na to, czy pozostaja one W zwiazku czy tez nie z pelnieniem tych funkcj i”. W ocenie Sadu Najwyzszego, lektura uzasadnienia wyroku Trybuna1u, W tym zwtaszcza Wskazanych jego fragmentow, Wskazuje na. intencje Trybuiialu, ktoiy przyjal, ze karalnosé zniewazenia funkcjonariusza publieznego jest zgodna z Konstytueja jedynie Wowczas, gdy dochodzi do [niej podezas pelnjeiiia 10 „przestępstwo z art. 226 § l kk. może łączyć się z zachowaniem zarówno publicznym, jak i-rtiepublicznymf i zauważył, ze jest to istotny element cdrozniający analizowaną konstrukcję normatywną od przestępstwa ujętego W art. 135 § 2 kk. oraz art. 226 § 3 kk. Trybunał uznał przy tym, ze intencje ustawodawcy co do objęcia penalizacją obu grup zachowań nie mogą budzić zadnych wątpliwości, jeśli się zważy nieprzypadkowe wprowadzenie Wymagania „publiczności zachowartia” W ramach wskazanych przestępstw z art. 135 i art. 226 § 3 kk. i rezygnację z tej przesłanki W ramach art. 226 § 1 k.k. Niepubliczny charakter zachowania sprawcy został zatem, co wynika zdaniem Trybunału z powyższego porownania, intencjonalnie objęty przez iprawodawcę zakresem ścigania. - ' - _ Zapis W punkcie 12 uzasadnienia orzeczenia Trybunału dotyczący wypowiedzi prywatnych- odczytywany być powinien wespoł z częścią uzasadnienia z .punktu 14.: Tlyblmał, "określając skutki swego orzeczenia, stwierdził, ze oznacza ono, iz ,, -_;od momentu wejścia w zycie wyroku niedopuszczalne staje się ściganie z tytułu zniewagi funkcjonariusza publicznego dokonanej, czy to publicznie, czy niepublicznie, wyłącznie W związku z jego czynnościami służbowymi, a nie podczas wykonywania tych czynności. Utrzymany w mocy zakres kwestionowanego przepisu umożliwia Więc ściganie z oskarżenia publicznego zniewagi funkcjonariusza dokonanej podczas wykonywania czynności służbowych. Poza hipotezą tego przepisu pozostają natomiast znieważające wypowiedzi publiczne i niepubliczne forrnułowane poza czasem pełnienia funkcji służbowych, bez względu na to, czy pozostają one w związku czy też nie z pełnieniem tych funkcji”. W ocenie Sądu Najwyższego, lektura uzasadnienia wyroku Trybunału, W tym zwłaszcza wskazanych jego fragmentów, wskazuje na. intencję Trybunał'-u, ktory przyjął, ze karalność znieważenia funkcjonariusza publicznego jest zgodna z Konstytucją jedynie wowczas, gdy dochodzi do niej podczas pełnienia --- STRONA 11 --- 11 czynnosei (obowiazkow) sluzbowych, bez Wzgledu natomiast na to ezy do zniewazenia doszlo publicznie, czy niepublieznie. Jednoczesnie za niezgodna z Konstytucja uznana zostala przez Tiybunai moziiwose karania za zniewagi funkcjonariusza, do ktoiych dochodzito nawet W zwiazku z jego czynnoseiami, ale W gronie Zfl1Tlk11it§1yl11, niepublieznje i W ezasie, gdy nie wykonywai on ezyrmosci sluzbowych, na przyklad W sfeize prywatnej: Talc intencje te odezytano W ezasie prae legislacyjnych nad zmiana tresci art. 226 § 1 k.k., na co Wskazuje tresé uzasadriienia ustawy 0 zniianie ustawy — Kodeks karny (Druk Sejmu V1 Kadencji nr 260) W odniesieniu do art. 226 § 1, przy czym nie sposob nie zauwazyé, ze W trakcie nowelizacji tego jarzepisu nie uznano za konieczne dopisania» znamienia ,,pub1ieznie” W odniesieniu do zniewazenia funkcjonariusza publicznego. I Takze zapis dyslcusji nad projektein W Komisji nadzwyczajnej do spraw zmian W kodyfikaejaeh z dnia 10 kWiet:|1ia 2.008 r; (Birdetyn 111" 523/VI) Wskazuje na to, ze ezionkowie koinisji przyjeli, iz przestepstwo z art. 226 § 1k.k. mozna popelnié zarowno pub1iezaie,jak i niepublicziiie. Mozna W tej sytuacji uznaé, ze przedstawione wyzej odtworzenie Woli historycznego prawodawcy, przemawia za uznaniem, ze do zniewazenia z art. 226 § 1 k.k. moze dojse zarowno publicznie, jak i niepublicznie. Nie mozna jednoezesnie pomijaé faktu, ze interpretacja Wywodow Trybunaiu Konstytucyjnego moze mieé W odniesieniu do art. 226 § 1 k.k. W ohecnyrn brzmieriiu jedynie zriaczenie pomocnicze. Trybunal Wypowiadai sie bowiem o niezgodnosei z Konstytucja tego przepisu W brzmieniu sprzed nowelizacji. Znowelizowana trese art. 226 § 1 k.k. nie byia zatem przedmiotem rozwazafi Trybunatu Konstytucyjnego. Wyldadnia prokonstytucyjna, na ktora powolano sie W Wyroku Sadu_Najwyzszego z dnia 9 lutego .2010 r., I1 KK 176/09, nie moze natomiast wykraczaé poza szeroko zakreslone rezultaty wyktadni jezykowej. Gdyby sad W procesie wykladni doszedi do Wniosku, Ze 11 czynności (obowiązków) służbowych, bez względu natomiast na to czy do zniewazenia doszło publicznie, czy niepublicznie. Jednocześnie za niezgodną z Konstytucją uznana została przez Trybimał mozliwość karania za zniewagi funkcjonariusza, do których dochodziło nawet W związku z jego czynnościami, ale W gronie zamkniętym, niepublicznie i W czasie, gdy nie wykonywał on czynności służbowych, na przykład W sferze prywatnej: Tak intencję tę odczytano W czasie prac legislacyjnych nad zmianą treści art. 226 § l kk., na co wskazuje treść uzasadnienia ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny (Druk Sejmu VI Kadencji nr 260) w odniesieniu do art. 226 § l, przy czym nie sposób nie zauważyć, że W trakcie nowelizacji tego przepisu nie uznano za konieczne dopisania- znainienia „publicznie” W odniesieniu do zniewazenia funkcjonariusza publicznego. 3 Także zapis dyskusji nad 'projektem W Komisji nadzwyczajnej do spraw zmian W kodyfikacjach z dnia 10 kwietnia 2.008 r.' (Biuletyn nr 523/V1) Wskazuje nato, ze członkowie komisji przyjęli, 'iż przestępstwo z art. 226 § 1~k.k. można popełnić zarówno publicznie, jak i niepublicznie. Można W tej sytuacji uznać, że przedstawione .wyżej odtworzenie woli historycznego prawodawcy, przemawia za uznaniem, że do zoieważenia z art. 226 § 1 kk. może dojść zarówno publicznie, jak i niepublicmie. Nie można jednocześnie pomijać faktu, ze interpretacja wywodów Trybunału Konstytucyjnego może mieć W odniesieniu do art. 226 § 1 k.k. W obecnym brzmieniu jedynie znaczenie pomocnicze. Trybunał wypowiadał się bowiem o niezgodności z Konstytucją tego przepisu W brzmieniu sprzed nowelizacji. Znowelizowana treść art. 226 § 1 k.k. nie była zatem przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wykładnia prokonstytucyjna, na którą powołano się W wyroku Sądulśiajwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176!09, nie może natomiast wykraczać poza szeroko zakreślone rezultaty wykładni językowej. Gdyby sąd W procesie wykładni doszedł do wniosku, ze --- STRONA 12 --- 12. dany przepis naiusza okreslone noimy czy Wartosci konstytucyjne, to Iqonsekwencja, powinno byé Wystapienie do Trybunalu Konstytucyjnego ze stosownym pytaniem prawnym Inaczej Wykladnia prokonstytueyjna zastepowalaby lcontrole konstytucyjnosci ustaw, ktora zastrzezona jest dla Trybimalu Konstytucyjnego, 11a co trafnie zwroeii uwage Sad Najwyzszy W Wyrol<uzdm'a25pa2Zdziemika201.1r.,IIKK84/11. ' 2 Przedmiotem ochrony normy art. 226 § 1 k.k. jest z jednej stronjr prawidiowe funkcjonowanie instytucji paiistwowyeh i samorzadowych, czy szerzej autorytet pafistwa, z drugiej godnose funkcjonariusza publicznego. lub osoby przybranej mu do pomocy, przy czym autoiytet danej iiistytucji ma znaczenie pierwszoplanowe. Prawidlowe funkcjonowanie instytucji ehronione jest przez zapewnienie poszanowania dla funkejonariiiszy podczas wykonywania ich obowiazkow shxzbowych. Ze Wzgledu na rodzaj wykonywanyeh czy11nosei fimkejonariuszepublieziii powinni mieé zapewniona Wzmozona oehrone, takze W odniesieniu do ieh godnosci. Wykonywanie ieh funkeji Wiaze sie bowiem z uczestnictwem W sytuaejaeh konfliktowyeh, W ktoiyeh szozegolnie narazeni sa na agresje lub naruszenie dobr osobistych. Trudno znaiezé uzasadnienie dla zapewnienia tej oehrony jedynie Wtedy, gdy do zniewazenia dochodzi publicznie. Funkejonariusz dokonujaoy czynnosci sluzbowych, ktory W zwiazku z tym jest zniewazany niepublicznie, np. W trakeie procesowej ezynnosci dokonywania przeszukaiiia mieszkania sprawey, pOW1I11€11 korzystaé z takiej samej ochrony, jak W trakoie Wykonywania obowiazkow publicznie. Uzasadnione. jest natomiast pozostawienie poza zakresem ochrony art. 226 § 1 k.k. tych wszystkich Wyd2lIZ61'1,,kt(')I’C maja miejsce poza czasem wykonywaniia obowiazkow i. bez zwiazku z nimi. Wowezas funkcjonariusz ma te same mozliwosei prawne W razie zniewazenia go, jak kazdy inny obywatel, moze zatem Wniesé piywatny akt oskarzenia 0 przestepstwo z art. 216 " k.k. Rozroznienie powyzsze odpowiada W011 1 ' \ dany przepis narusza określone normy czy wartości konstytucyjne, to konsekwencją powinno być wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego ze stosownym pytaniem prawnym. Inaczej wykładnia prokortstytucyjina zastępowałaby kontrolę konstytucyjności ustaw, która zastrzeżona jest dla Trybimału Konstytucyjnego, 11a co trafnie zwrócił uwage Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 pażdziernika 2011 r., II KK S-4f11. - Ł ll. Przedmiotem ochrony normy art. 226 § 1 k.k. jest z jednej strony prawidłowe fimkcjonowanie instytucji państwowych i samorządowych, czy szerzej autorytet państwa, z drugiej godnośó funkcjonariusza publicznego. lub osoby przybranej mu do pomocy, przy czyni autorytet danej instytucji ma znaczenie pierwszoplanowe. Prawidłowe funkcjonowanie instytucji chronione jest przez zapewnienie poszanowania dla fimkcjonariuszy podczas wykonywania ich obowiązków służbowych. Ze względu na rodzaj wykonywanych czynności-fun_kcjonarinsze`publicz11i powinni rnieó zapewnioną wzrnożoną oclnone, także w odniesieniu ich godności. Wykonywanie ich funkcji wiąże się bowiem z uczestnictwem w sytuacjach konfliktowych, w których- szczególnie narażeni są na agresję lub naruszenie dóbr osobistych. Trudno znależć uzasadnienie dla zapewnienia tej ochrony jedynie wtedy, gdy do znieważenia dochodzi publicznie. Funkcjonariusz dokonujący czynności służbowych, który w związku z tym jest znieważany niepublicznie, np. w trakcie procesowej czynności dokonywania przeszukania mieszkania sprawcy, powinien korzystac z takiej samej ochrony, jak w trakcie wykonywania obowiązków publicznie. Uzasadnione jest natomiast pozostawienie poza zakresem ochrony art. 226 § 1 k.k. tych wszystkich wydarzeń, które mają miejsce poza czasem wykonywania obowiązków i. bez związku z nimi. Wówczas funkcjonariusz ma te same możliwości prawne w razie znieważenia go, jak każdy inny obywatel, może zatem wnieść prywatny akt oskarżenia o przestępstwo z art. 216 ' k.k. Rozróżnienie powyższe odpowiada woli 1 -r --- STRONA 13 --- 13 ustawodawey, jest zgodne z rozuiiiowaniem Tiybunahl Konstytueyjnego przedstawionym W Wyroku z dnia 11 pazdziernika 2006 r. oraz znajduje uzasadnienie aksjologiozne, na co trafnie zwrooil uwage Sad Najwyzszy W uzasadnieniach Wyrokéw z dnia 25 pazdziernika 2011 r., 11 KK 84/11 oraz z dnia 8 listopada 2011 r., II KK 93/11. Takze zatem Wykladnia funkcjonalna przemawia za uznaniem, ze do znaniion przestepstwa zniewazenia funkej onariusza publicznego nie nalezy publicznosé dzialania sprawcy. W pismiermictwie omawiana problematyka pomszona zostala bezposrednio W komentarzu do art. 226 § 1 k.k. przez A. Barezak — Oplustil (A. Barczak — Oplustil W: Kodeks kamy. Czesé‘ szczegélna. Komentarz. Tom II, red. A. Z011 , Warszawa 2008, s. 939 ~ 946).W komentarzu tym stwierdzono, ze po zmianie tresci art. 226 § 1 k.k. dokonanej nowela z dnia 9 maja 2008 r., uznaé trzeba, ze ustawodawca nie ograniezyl surowszej karalnosei tylko do sytuaoji publieznego zniewazenia fiinkejonariusza publieznego. Oznacza to, iz takze niepubliczne zniewazenie fuiikojonariuszapublicznego jest surowiej karane, o ile tylko bedzie dokonane podczas pehiienia obowiazkow shlzbowych oraz W zwiazku z ieh peinieniem (zob. op. cit, s. 946). Kwestia powyzsza zajeto sie takze W klytyeznej glosie do wyroku Sada Najwyzszego z dnia 9 lutego 2010 r., H KK 176/09 (B. Stefaiiska, OSP z 2011 r., nr 2, s.103 — 105),'W ktorej zaprezentowano poglady zbiezne z Wyrazonymi przez Sad Najwyzszy W orzeozeniach z dnia 25 pazdziemika 2011 r., 11 KK 84/11, (OSNKW 2011 r., z. 12, poz. 109), z dnia 8 listopada 2011 r., II KK 93/11, (ROSNKW 2011, poz. 2023), oraz z dnia 10 styeznia 2012 r., II KK 215/11, (LEX nr 1108461). Brak jest bezposredniego odniesienia sie do rozwazanego zagadnienia W iimych komentarzach do kodeksu karnego, clioé ieh autorzy, dokonujac wykladni art. 226 § 1 k.k. i prezentnjac wyrok Tiybunaiu Konstytucyjnego, ktoiy stanowil podstawe nowelizaeji tego przepisu nie akcentuja koniecznosci pubiieznego dziaiariia sprawey, co czynia natomiast W odniesieniu do art. 226 § 3 k.k. (zob. , _ . 13 ustawodawcy, jest zgodne z rozimiowaniem Trybunału Konstytucyjnego przedstawionym w wyroku z dnia ll pażdziernika 2006 r. oraz znajduje uzasadnienie aksjologiczne, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniach wyroków z dnia 25 pażdziernika 2011 r., II KK 84/11 oraz z dnia 8 listopada 2011 r., II KK 93.ill. Także zatem wykładnia funkcjonalna przemawia za uznaniem, że do żnarnion przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego nie należy publiczność działania sprawcy. W piśmiennictwie omawiana problematyka poruszona została bezpośrednio w komentarzu do art. 226 § 1 k.k. przez A. Barczak - Oplustil (A. Barczak - Oplustil w: Kodeks karny. Częśó' szczególna. Komentarz. Tom II, red. A. Zoll , Warszawa 2008, s. 939 - 9-4ó)_W komentarzu tym stwierdzono, że po zmianie treści art. 226 § 1 k.k. dokonanej nowelą z dnia 9 maja 2008 r., uznaó trzeba, że ustawodawca nie oganiczył surowszej karalności tylko do sytuacji publicznego znieważenia funkcjonariusza publicznego. Oznacza to, iż także niepubliczne znieważenie ftmkcjonariusza- publicznego jest surowiej karane, o ile tylko będzie dokonane podczas pełnienia obowiązków służbowych oraz w związku z ich pełnieniem (zob. op. cir., s. 946). Kwestia powyższą zajęto się także w krytycznej glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., II KK 176i09 (B. Stefanska, OSP z 2011 r., nr 2, s.103 - 105),-w której zaprezentowano poglądy zbieżne z wyrażonymi przez Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 25 paz'dn`ernika 2011 r., H KK 84/11, (ÜSNKW 2011 r., z. 12, poz. 109), z dnia 8 listopada 2011 r., H KK 93!1l, (R-OSNKW 2011, poz. 2023), oraz z dnia 10 stycmia 2012 r., II KK 215,/11, (LEX nr 1108461). Brak jest bezpośredniego odniesienia się do rozważanego zagadnienia w innych komentarzach do kodeksu karnego, choc ich autorzy, dokonując wykładni art. 226 § 1 kk. i prezentując wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stanowił podstawę nowelizacji tego przepisu nie akceptują konieczności publicznego działania sprawcy, co czynią natomiast w odniesieniu do art. 226 § 3 kk. (zob. I 1 _ . --- STRONA 14 --- 14? M. Szwarezyk W: Kodeks karny. Komentarz, pod red. T. Bojarskiego, Warszawa 2012, s. 582 — 583; O. Gorniok, R. Zawloeki W: Kodeks karny. Czesé szczegolna. Komentarz do artykulow 222~316, Warszawa 2010, s. 59; A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 20.10, s. 501; M. Kulik W: Kodeks karny. Praktyczny kon1e11ta1"z,.p0d red. M. Mozgawy, Warszawa 2010, s. 474 — 475). ' ,_ Reasumujac stwierdzié nalezy, ze Wyniki wykladni jezykowej, systemowej, funkcjonalnej i historycznej Wskazuja na to, iz do znamion przestepstwa zniewazenia funkcjonariusza publicznego z art. 226 § 1 k.k. nie nalezy publicznosé dzialania sprawcy. Stanowisko to ziiajduje takze akeeptaeje W literaturze. Brak przy tym podstaw do odstapienia od Wyiiiku wyldadni jezykowej. W szczegolnosci podstawy takiej nie stanowi rezultat wykladni prokonstytucyjnej, na ktora powolaiio sie W wyroku Sada Najwyzszego z dnia 9lutego 2010 r., II KK 176/09, (OSNKW 2010, z. 7, .poz. 61). Trybunai Konstytucyjny W Wyroku z dnia 8 listopada 2000 r., SK 18/99, (OTK Z.U. 2000, HI 7, poz. 258) stwierdzil, ze wykladnia W zgodzie z Konstytueja oznaeza, iz ,,sposrod kilku mozliwyeh znaczefi przepisu ustalonyeh za posrednietwem regul Wykladni, poszukiwany bye powinien taki sens normatywny, ktory pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytueja,” Podkresla sie przy tym stanowczo, ze teohnika Wykladni W zgodzie z Konstytueja nie moze prowadzié do Wyldadni contra legem (zob. L. Morawslci, Wykladnia W orzecznictwie sadow, komentaiz, Torufi 2002, s. 171). Omowione powyzej rezultaty Wykiadrii systemowej, funkcjonalnej i histoiyoznej oraz tresé uzasadnienia wyroku Tlybunahl Konstytucyjnego z dnia 11 pazdziemika 2006 r., W sprawie P 3/06, (OTKA 2006, nr 9, poz. 121) nie uprawniaja do odstapienia od wyniku wykladni jezykowej. Brak jednoczesnie iimyeh podstaw do odstapienia od znaczenia literalnego art. 226 § 1 k.k. Przepis ten nie prowadzi bowiem do razaco niesprawiedliwych rozstrzygniee, nie pozostaje W , . .' 14? M. Szwarczyk wz Kodeks karny. Komentarz, pod red. T. Bojarskiego, Warszawa 2012, s. 582 - 583; O. Crórniok, R. Zawłocki w: Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 222--316, Warszawa 2010, s. 59; A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 20.10, s. 501; M. Kulik w: Kodeks karny. Praktyczny komentarz, .pod red. M. Mozgawy, Warszawa 2010, s. 474 - 475). S _ '¿. Reasumując stwierdzić należy, że wyniki wykładni językowej, systemowej, funkcjonalnej i historycznej wskazują na to, iż do znamion przestępstwa zuieważenia funkcjonariusza publicznego z art. 226 § 1 kk. nie należy publiczność działania sprawny. sranuwnks to znajduje takze akceptację w literaturze. Brak przy tym podstaw do odstąpienia od wyniku wykładni językowej. W szczególności podstawy takiej nie stanowi rezultat wykładni prokonstytucyzinej, na którą powołano się w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9-lutego 2010 r., II KK 176/09, (OSNKW 2010, z. 7, poz. 61). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2000 r., SK 18/99, (OTK Z.U. 2000, nr 7, poz. 258) stwierdził, że wykładnia w zgodzie z Konstytucją oznacza, iż ,,spośród kilku możliwych maczeń przepisu ustalonych za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany być powinien taki sens nonnatywny, który pozwala na uzgodnienia przepisu z Konstytticjąj” Podkreśla się przy tym stanowczo, że technika wykładni w zgodzie z Konstytucją nie może prowadzić do wykładni contra legern (zob. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, komentarz, Torun 2002, s. 171)- Omówione powyżej rezultaty wykładni systemowej, funkcjonalnej i historycznej oraz treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 pażdziernika 2006 r., w sprawie P 3f06, (OTK-A 2006, nr 9, poz. 121) nie uprawniają do odstąpienia od wyniku wykładni językowej. Brak jednocześnie innych podstaw do odstąpienia od znaczenia literalnego art. 226 § 1 k.k. Przepis ten nie prowadzi bowiem do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć, nie -pozostaje w I 1- - ' --- STRONA 15 --- '15 oozywistej sprzeeznosci z powszeclmie akceptowanymi normami moralnymi i nie prowadzi do konsekwencji, ktore ze spoleeznego punktu Widzenia sa absurdalne. Brak rowniez przesianek do przyjecia, ze ksztalt art. 226 § 1 k.k. jest Wynikiem biedu legislacyjnego. Takie natoniiast sytuacje uwazane sa za upowazniajace do odstepstwa od rezultatu wykladni jezykowej (zob. P. Hofmafiski, S. Zablocki, Elementy metodyki praey sedziego W sprawaeh. karnyeh, Warszawa 2011, s. 245 — 246; L. Morawski, Zasady Wykiadni prawa, Torufi 2006, s. 78  79). Z powyzszych Wzgledow Sad Najwyzszy W skladzie siedmiu sedziow udzielilt odpowiedzi, jak w uchwale. . /tp/ Í 15 oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami rnoralnynii i nie prowadzi do konsekwencji, które ze społecznego punktu widzenia są absurdalne. Brak równiez przesłanek do przyjęcia, ze kształt art. 226 § 1 kk. jest wynikiern błędu legislacyjnego. Takie natomiast sytuacje uważane są za upowafiiiające do odstępstwa od rezultatu wykładni językowej (zob. P. Hofinańsld, S. Zabłocki, Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Warszawa 2011, s. 245 - 246; L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 78 - 79). Z powyższych względów Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów udzielił odpmviedzi, jak w uchwale. _ /tp/ F