Postanowienie I KO 68/88

--- STRONA 1 --- Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2007 r. WO 13/07 TEZA aktualna Sądem zobowiązanym do rozpoznawania prośby o ułaskawienie jest ten sąd odwoławczy, który orzekał w sprawie nie tylko co do meritum, ale i odnośnie do osoby, której wniosek dotyczy oraz by wydał wyrok merytoryczny a nie kasacyjny. 1 2 UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia J. Steckiewicz. Sędziowie SN: M. Pietruszyński, A. Tomczyk (spraw.). Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie kpt. rez. A. K. skazanego z art. 228 § 6 w zw. z art. 228 § 4 k.k., w Izbie Wojskowej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 18 lipca 2007 r., z powodu prośby obrońcy skazanego o ułaskawienie postanowił: odmówić wydania opinii, przesłać akta Prokuratorowi Generalnemu Uzasadnienie faktyczne Wojskowy Sąd Okręgowy w W., po pozytywnym zaopiniowaniu prośby obrońcy skazanego kpt. rez. A. K. o ułaskawienie, postanowieniem z dnia 1 czerwca 2007 r., na podstawie art. 564 § 1 i 2 k.p.k. przesłał akta do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wskazał, że uczynił tak, ponieważ w sprawie tej orzekał - jako instancja odwoławcza - Sąd Najwyższy. Z analizy akt sprawy Sądu Najwyższego (WA 6/06) wynika, że wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 lipca 2005 r. wydany w sprawie So 45/05, skazujący A. K., został zaskarżony przez jego obrońcę apelacją. Jednak apelacja ta została wycofana, w związku z tym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania. W zaistniałej sytuacji rozważenia wymaga, czy tego rodzaju rozstrzygnięcie sądu odwoławczego jest orzekaniem w rozumieniu przepisu § 2 art. 564 k.p.k. Wykładnia językowa wskazuje, że tak; wszak sąd odwoławczy wydał orzeczenie, a więc orzekł, mimo że nie rozpoznał sprawy merytorycznie. Jest to jednak wykładnia, która nie uwzględnia ani brzmienia przepisu art. 562 § 1 k.p.k., ani celu postępowania ułaskawieniowego. Zasadą w tym postępowaniu na etapie postępowania przed sądem jest rozpoznanie prośby o ułaskawienie przez sąd w takim samym składzie, w jakim orzekał. Mało tego, ustawodawca stawia wymóg, by w skład sądu rozpoznającego prośbę o ułaskawienie - oczywiście w miarę możliwości - wchodzili sędziowie i ławnicy, którzy brali udział w wydaniu wyroku (art. 562 § 1 zd. II k.p.k.). Nie ma żadnego powodu, aby przepisu tego nie odnosić również do postępowania przed sądem odwoławczym, jeżeli w sprawie, w której wniesiono prośbę o ułaskawienie, orzekał. Tak więc w skład sądu odwoławczego - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 562 § 1 zd. II - powinni w miarę możliwości wchodzić sędziowie, którzy brali udział w wydaniu wyroku. Tym samym niewątpliwe jest, że orzekaniem w rozumieniu przepisu art. 564 § 2 k.p.k. jest wydanie przez sąd odwoławczy wyroku. Wychodząc nieco poza zakres niezbędny do wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia w rozpoznawanej WO 13/07 - Postanowienie Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- sprawie stwierdzić należy, iż wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku jeszcze dalej idącego; mianowicie, że sądem zobowiązanym do rozpoznawania prośby o ułaskawienie jest ten sąd odwoławczy, który orzekał w sprawie nie tylko co do meritum, ale i odnośnie do osoby, której wniosek dotyczy oraz by wydał wyrok merytoryczny a nie kasacyjny. Taki sposób wykładni zdecydowanie przeważa w doktrynie (nieco inaczej A. Murzynowski: Ułaskawienie w Polsce Ludowej, Warszawa 1965, s. 171) i jednoznacznie wynika z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 16 grudnia 1988 r., I KO 68/88, OSNKW z 1989, z. 1-2, poz. 17). Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy przez pryzmat powyższych rozważań, że pozostawienie bez rozpoznania przez sąd odwoławczy apelacji oskarżonego, którego dotyczy prośba o ułaskawienie nie jest orzekaniem w rozumieniu art. 564 § 2 k.p.k. i nie rodzi obowiązku rozpoznania prośby i wydania opinii w przedmiocie ułaskawienia. Dlatego też należało odmówić wydania opinii. Z uwagi na to, że Sąd pierwszej instancji zaopiniował pozytywnie prośbę skazanego kpt. rez. A. K., zaistniały warunki do przesłania akt Prokuratorowi Generalnemu (art. 564 § 1 k.p.k.) bez konieczności zwracania ich Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W., mimo że to ten sąd powinien to uczynić po wydaniu opinii pozytywnej. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.