Postanowienie I II C 540f09 W Y R O K W IIVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I II C 540f09 W Y R O K W IIVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ " ' Dnia 14 Wrzeénia 2011 roku' Sqd Okregowy W Warszawie Wydziai lIl Cywilny W skiadzier Przewodniczqcy: SSO o ot Trautma11 i ND 5 4 1 .1 ~ Protokolantz protokolant sqdowy staiysta Kamiia Kobylarczyk 50 ;nID$;as:F:§b11§;2?§fiJ? 161'gi;:§P§1r§€ ‘am po rozpoznaniu W dniu 14 Wrzeénia 2011 r. W \1VarszaWie 11a rozprawie smmWm mAwHwmie przeciwko Skarbowi Paristwa  Dyrektorowi Generalnemu Sluiby Wiqzfennej o zado§cEucz311‘1111=E'1‘1"1%“1“1"'*1°“1"'@ 11"@1‘”°"°"‘*1 1. powédzwo oddala; I 2. nieuiszczone koszty sa_doWe przejmuje na rachunek Skarbu I?afistwa; mi imlfi i naglsko iMn1osk0da\J=Y. 3. nie oboiaja powoda 0boW_i21zkiem zwrotu pozwanemu kosztow zastepstwa procesowego. Q Mm, mb@,)&L III C S40/09 UZASADNIENIE aares'wns@§i<'5}1é.iE§,i"""""""""" Niniejszym pozwem skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Generalnego Siuiby Wieziennej powod A. F. Wnosii 0 zasqdzenie na jego rzecz tytuiem zadoééuczynienia kwoty 200.000 ziotych za naruszenie jego débr osobistych W zwiqzku z Warunkami bytowymi panujapymi W jednostkach penitencj arnych, W ktorych powod przebywai w latach 19992009. (pozew R. 34, zeznania powoda k.138 i verte) Pozwany Skarb Pafistwa  Dyrektor Generalny Skarbu Pafistwa Wnosii 0 oddalenie powoclztwa i zasqdzenie zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego, (odpowiedi na pozew kl45, stanowisko k.168) Sqd ustalil nastepuj qcy stan faktyczny: Powéd A. F. W zwiqzku z zastosowanym Wobec niego érodkiem zapobiegawczym w postaci tymczasowego aresztowania i orzeczonymi Wobec niego karami pozbawienia wolnoéci przez ostatnie ponad 10 lat przeb)/Wa1 W jednostkach penitencjarnych na terenie caiego kraju. W roku 2000 w okresie od 1.02.2000 do 28.06.2000 powod przebywai W Areszcie 5ledczym D. i Zakiadzie Kai"11y1nI.. (k. 157158) W roku 2001 powod przebywai W tych samych jednostkach co W 2000 roku i jeszcze W Areszcie 8ledczym W 0.. Rok 2002 Wiqzai sie 2 pobytern powoda giownie W Areszcie §ledczym W P. iZak1adzie Karnym W P., W ktorym przebywai niemal do kofica 2.003 roku. Nastepnie powod zostai przetransportowany do Zakiadu Karnego we W. gdzie przebywai do 18.1 1.2004 roku i zostai zwolniony W zwiqzku 2; udzieleniem mu przerwy W odbywaniu kary pozbawienia Wolnoéci, (k. 1541 57) W dniu 26.10.2005 roku powéd zakoficzyi przerwe W wykonywaniu kary i powrocii do jednostek penitencjarnyoh W ktorych przebywa do ehWili obeonej jui nieprzerwzinie. W okresie 2005 do 2010 powod przebywa1, poza tymi jednostkaini W ktolych przebywai juz WCZ6§i116j, W wielu innyoh jeszcze jednostkach penitenojarnyeh tj. Zakiadzie Karnym W B., Zakiadzie Karnym S., Areszcie 81:zdczym We W., Areszcie 81edczym W J., Zakiadach Karnych W K., W B., W W. i We W., a takie Areszcie 8ledczym (...). W kwietniu 2010 roku powod zostai umieszozony W Zakiadzie Karnym W S., W ktorej tojednostce przebywa nadal. (k. I5 0154) W ocenie powoda Warunki bytowe panujape we wszystkich jednostkaeh penitencjarnych W jakioh przebywai powod byly nieodpowiednie albowiem W niektoiycll z nich powierzchnia W celi przypadaj qoa najednego osadzonego byia rnniej sza nii 3 mg, kqoiki sanitarne co prawda byly zawsze ale z reguiy nie zapewnialy odpowiedniej intymnoéci, W W1Q1(SZO§C1 przypadkow sprzet kwaterunkowy byi stary, okna zniszczone, éoiany obdarte a iloéé érodkoW"higienicznych niewystarezajqca, (uzasadnienie pozwu k. 3 verte, zeznania powoda k. 138). Powod nie doznai Zadnego uszczerbku na' zdrowiu W zwiqzku zjego pobytem w jednostkach penitencjarnych alejak podai z uwagi na przebywanie W opisanyoh wyiej Warunkach uzasadnionym jest przyznanie mu zadoééuczynienia W kwocie 200.000 21 co stanowi W przybliieniu rownowartoéé 20 21 za kaidy jego dziefi pobytu, (zeznania powoda k. 138)  Sqd zwaiyl co nastepuje: ' Powod W pozwie nie Wskazai Zadnej podstawy prawnej dochoclzonego niniejszym pozwem roszczenia, nie sprecyzowaijej takze W dalszych skiadanyoh pismach procesowych ani tez W toku skiadanych zeznafi. Z uzasadniania pozwu, treéoi zeznafi powoda oraz przytaczanych przez niego okolicznoéci faktycznych Wynika, Ze jego roszczenie zwiagane jest wyiaccznie z warunkami bytowymi panujqcymi W jednostkach penitencjarnych W jakich powod przebywai. Na te W31'L1l'11(1 bytowe powod jak zeziaai skarg nigdy nie skiaclai (k. 13 8 verte). POWoc1 W swoich zeznaniach nie potrafii jednak skonkretyzowaé 0 jakie doidadnie jednostki mu chodzi i z jakimi konkretnie dziaianiami czy zaniechaniami tych jednostek wobec powoda wiage siejego roszczenie. Podatjedynie, ie jego roszczenia nie dot;/czafl Zakiadu Karnego W W..(k.l38 verte) Powod zeznai, 2e sprawa dotyczy wymienionych przez niego podczas zeznafi kilku jednostek oraz inhych ktoryeh nie pamieta (k. 138), w kazdym razie w kazdej z nich Warunki bytowe byly nieodpowiednie aczkolwiek powéd nie 0k1‘€§I11’1(Ol1I(I‘€:'[I'l1C co to oznaczaio w przypadku kaidej z tychjednostek. Podai tyiko, Ze 2 tego powodu, it przebywai W takich Wiaénie warunkach naleine mu jest zadoééuczynienie W okreélonej przez niego W pozwie kwocie oraz , 2e niejest ono zwiqzane 2 uszczerbkiem na zdrowiu bo Zadnego uszczerbku na zdrowiu powod nie doznai, (k. 138 i verte). Powyzsze Wyklucza zatem moiliwoéé dochodzenia przez powoda zadoééuezynienia na podstawie art. 445 § 1 kc aibowiem to roszczenie zwiqzane jest z doznanq krzywdq wskutek uszkodzenia oiaia lub rozstroju zclrowia, co jak zeznai sam powod Wjego przypaclku nie mia10 miejsca. ' W uzasadnieniu swojego pozwu powod odwoiywai sie do art. 40 Konstytucji" RP oraz art.3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wo1n0§ci z_d0nia(4. 12.1950 roku podnoszqc, 2e ,nikt nie mote byépoddany torturom ani nieludzkiemu lub poiiiiajapeinu traktowaniu lub karaniu. Z podnoszonyoh przez poW0da okolicznoéci faktycznych i przedstawianych argumentow Wynika, Ze powéd domaga sie zasqdzenia na jego rzecz zadoééuczynienia z 1}/tLi1u przebywania W Warunkaoh bytowych nieodpowiednich i co powod interpretuje jako nieludzki i poniiajqce traktowanie. W takim przypadku zdaniem Sqdu przyjqé naleiy, uie roszczenie powoda Wiage sin; z naruszeniem dobr osobistych co skutkowad mote przyznaniem przez sqd, temu czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiedniej sumy tytuiem zadoéouozynienia (art. 24 kc W zW. z art. 448 kc). Sygnalizowane przez powocla w uzasadnieniu pozwu --- STRONA 2 --- poniiajape i nieludzkie traktowanie obiektywnie stanowi 0 naruszeniu dobra osohistegojakim jest godnosé cziowieka. W orzeeznictwie dominuje poglz.lad, ii Pafistwo ma obowiqzek zapewnié godziwe Warunki oclbywania kary pozbawienia Wolnosci. Sqd Najwyiszy m.in. W uzasadnieniu Wyroku zdnia 28.02.2001’ roku syg. akt V CSK 431106 wyrazii poglqd , Ze ,,Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozhawienia Wolnoéei jest jednym z podstawowych wymogowiiowozytnego pafzstwa prawa, znqjdujqeym Wyraz W norrnaeh prawa miedzynarodowego" i , ,,2e stanowi o tym m .in. art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubiicznych z dnia 19.12.1966 r g1os2qcy , 2e kazda osoba pozbawiona Wolnosci bedzie t1'aktoWana'W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godrlosei ez1oWieka ,, oraz, ,,art.3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4.12.1950 r. stanowiatcy, 2e nikt nie mote bye poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniiajapemu traktowaniu lub karaniu C0 Wprowadza obowiqzek Wiadzy pub1ieznej zapewnienia osobom osadzonyfn W zakiadach kamych godziwych i humanitarnych Warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci, nienaruszajqcych godnosci Eudzkiej. Z tym pogiqdem Sa_du Najvvyzszego W ocenie Sa_du nie sposéb sie nie zgodzié. Odnoszqcjednak te rozwaiania na grunt niniejszej sprawy stwierdzié naleiy, Ze powod choc’: W uzasadnieniu pozwu czeéciowo przywolywai powyzszq argumentacje, to na Zadnym etapie tego postepowania, ani tez W trakcie skiadania przez niego zeznafl, nie odwoiai sie do naruszenia jego godnosci czy jakiegokolwiek innego jego dobra osobistego pomimo, iZ dopuszczony postanowieniem Sqdu z dnia 19.05.2010 roku dowod z przesiuchania powoda obejmowal ustaienie tej wiasnie okolicznoéei (k.60). Ci:gzar udowodnienia faktu spoczywa na osobie , ktora z danego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). Tym samym powéd zobowiqzany byi wskazac’: nie tylko roszczenie i okreslié jego wysokoéé a1e tez, jeéli powod dochodzi zadoééuczynienia z tytuiu naruszenia jego dobr osobistych, zobowiqzany byi okreélié jakie jego dobra osobiste zostaiy na,ru szone oraz jakim konkremie lub czyim dzialaniem bqdz‘ zaniechaniem. Powéd obowiqzkowi temu w ocenie Sqdu nie sprostai powoiuj qc sie jedynie ogolnikowo na zie Warunki panujqce W jednostkach penitencjarnych i ogolnq krytyke takiego stanu rzeczy. Z zeznafi powoda wynika, ze W jednostkach penitencj arnych ogélnie istnial problem przeludnienia ale jak zeznai powod nie pamietal on W ktorych. Nie pamietai po i1e osob byio 2 nim W celi, pamietai jedynie, Ze jak zrobi1o sir; giosno o przeiudnieniach to z jego celi Wowezas szescioosobowej zabrano jedno Iozko i jednego osadzonego, (k.138 i verte) Nie kwestionujqe istnienia ogolnie tzw. problemu przedawnienia W jednostkaeh penitencj arnych na terenie ca}::g0 kraju to nie sposéb jednak na podstawie tego Wywiesé, 2e problem ten dotknaj takie powoda, a przede Wszystkim Wjakim okresie, w jakiej jednostce penitenejarnej i W jakim zakresie. Z zeznafi powocla Wynika, ze tylko raz miai on Wrazenie, Ze problem przeludnienia go dotknqi albowiem nagle zmniejszono i1o§¢ iozek W celi W ktérej przebywai. W ocenie Sqdu nie jest to okolicznofié wystarczajqca do uznania, ii W pizypadku powoda dosz1o do naruszenia jego dobra osobistego poprzez osadzenie go W warunkach tzw. prze1udnienia, tyrn bardziej, 2e powod nie podai nawet albo nie pamietai kiedy i W jakiej jednostce penitencj amej mia10 to miej see. Powod podai, Ze W niektorych zakiadaeh karnych kqciki sanitarne byiy oddzielonejedynie parawanami a W ZK W P. byiy co prawda zabudowane ale W niewystarczajqcy sposob, (k. 1 3 8) Nie kwestionuj ap prawdziwosci twierclzefi powoda W tym zakresie nie sposéb jednak na tej podstawie uznaé zasadnoéci dochodzonego przez powoda niniejszym pozwem roszczenia. W sprawach o roszczenia z tytuiu naruszenia dobr osobistych ustalenia i oceny Wymaga przede Wszystkim to czy ijakie dobro osobiste zostaio naruszone lub zagroione, a W dalszej kolejnosci stwierdzenia bezprawnoéci dzialania sprawey Iub istnienia okoiicznosci bezprawnosé te \W1a1czaja_cyeh. W sytuacji gdy powéd nie okre§]i1 jakiego naruszenia i jakich jego dobr osobistych dopuéeii sie pozwany ani tez jakim konkretnie dziaianiem to nie jest mozliwym dokonanie oceny czy dziaianie to byio bezprawne Iub czy zachodzq okolicznosci bezprawnose Wyiqezajqce. Pozwany nie mote ponosié odpoWiedzia1nosci za ogolnie istniejqee zj awisko tzw. przeludnienia ezy ogolnie panuj see W jednostkach penitencj arnyeh nienajlepsze Warunki bytowe. To, 2e oko1ieznosci te obiektywnie mega; prowadzié do naruszenia dobr osobistych nie jest Wystarczaj ape dla przyj ecia odpowiedzialnoéci pozwanego W niniej szym przypadku. Domaganie sie zasqdzenia zadoséuczynienia 2 tytuiu naruszenia dobr osobistych ma niwelowaé skutki poniesionej krzywdy przy ezym to na powodzie eiqzy oboWia_zek Wykazania, Ze W konkretnym przypadku stanowiapym podstawe faktycznq dochodzonego roszczenia Wskutek dziaiania czy zaniechania pozwanego powodowi Wyrzqdzona zostaia okreslonego rodzaju krzywda oraz jej zakres. Powod W toku niniejszego postepowania, nie Wykazai aby dozna1 jakiejkolwiek krzywdy wskutek dzizfiania pozwanego. Z jego zeznafi Wynika, Ze Warunki W jakich przyszio mu odbywaé orzeczone wobec niego kary pozbawienia Wolnoéci sq dla niego niesatysfakcjonujqce a do tego stanowiq ce1oWe dzieienie pozwanego i sq folmq znecania sie psychicznego nad osoba_ pozbawionq Wolnosei (uzasadnienie pozwu k. 3 verte4). Powocl jednak W zaden sposob W101(U niniejszego postepowania nie Wykazai prawdziwoéci swoich twierdzefi ani tez tego aby pozwany wobec powoda stosowai jaka_kolwiek forme represji, by jego zachowania nacechowane byiy ziosliwoéeiq czy Wrecz okrueiefistwem, nie Wspominajqc juZ 0 tym , ie powéd nie wskaza1 nawet W czym to okruciefistwo mialoby sie przejawiaé. Dodatkowo W ocenie Sqdu warm podnieéé, Ze odbywajqc kare pozbawienia Wolnosci kazdy osadzony, W tym i powod powinien liezyé sie z tym, Ze jest to kara odbywana W warurikach nie zawsze oczekiwanych przez skazanego, powiqzana zawsze z mniejszymi ezy wiekszymi ciolegliwosciami czy utrudnieniami, czesto trudnymi Wregcz do zeakceptowania, taki bowiem jest i powinien bye jej charakter. Realizowanie w niniejszym przypadkukary pozbawienia wolnosci przez pozwanego wobec powoda nie miaio charakteru jednostkowego i nie stanowiio represji wobec jego osoby ale stanowiio standardowe realizowanie tego roclzaju kary wobec wszystkich skazanych. Reaiizowanie tej kary odbywaio sie zatem tez W warunkach obecnie istniej a_cyeh We Wszystkich niemal jednostkach penitencjamych W kraju i aclekwatnie do mo21iwo§ci Pafistwa w tym zakresie. Doehodzqc zadoseuezynienia na swojq rzecz poW<5d nie wykazai aby pozwany wobec powoda istotnie dopuscii sie naruszenia ddbr osobistych, nie Wykazal jakieh ani tez na czym bezpiawnoéi: dzia1ania pozwanego wobec osoby powoda miaiaby poiegaé. Powyisze skutkuje uznaniem, Ze roszczenie powoda nie zostaio udowodnione co czyni je nieuzasadnionym i prowaclzi do oddalenia powédztwa. A  ' Maj qc powyzsze na uwadze orzeezono jak W pkt 1 wyroku . . O kosztach postepowanis rozstrzygnieto na podstawie art. 102 1<.p.c, zgodnie 2 brzmieniem, ktorego W Wypadkaeh szczego1nie uzasadnionych sad moze zasqdzié od strony przegrywajqcej tyiko czesé kosztow albo nie obeiqiaé je W ogole kosztami. Powyzszy przepis ustanawia zasade . siusznosei, bedapq odstepstwem od zasady odpowiedzialnoéei za Wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojecia ,,WypadkoW szczegolnie uzasadnionych", ipozostajqe ich kwalifikacje, przjr uwzgiednieniu caioksztaitu okolieznosei danej sprawy, Sqdowi (orzeezenie SN z dnia 20 grudnia 1973r., I1 CZ 210./73, niepub1.). Majqc zatern na uwadze pow}/Zsze oraz aktualnq sytuacje maj ajkowq powoda oraz jego mozliwoéci zarobkowe, a obeenie W istocie ich brak, naleiaio uznaé, ze obciqzanie powoda kosztami postepowania, W tym obowiqzkiem zwrotu naleznych pozwanernu kosztow zastepstwa procesowego, W)’1(1'f:1CZE1 poza jego mozliwosci. ' " Z tych tez Wzgledow orzeczono jak W pkt 2 i 3 Wyroku.