Postanowienie I Cz 459/13 W POSTANOWIENIE Dnia 30 wrze

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I Cz 459/13 W POSTANOWIENIE Dnia 30 wrzeénia 2013 roku Sqd Okrepgowy W Eiblqgu 1Wyc1zia% Cywilny W skladzie nastqpujqcymt , Przewodniczqcy: SSO Arkadiusz Kuta p0 rozpoznaniu w dniu 30 wTze§nia 2013 roku W Elblqgu na posiedzeniu niej awnym ’ sprawy _z powédztwa I_ PIZ@°iW1<° AHi 0 rozwiqzanie umowy najmu i ustalenie na skutek zazalenia powédki na postanowienie zawartc W punkcie II ( drugim) wyroku Sqdu Rejonowego W Elblqgu z dnia 14 maja 2013 roku , sygn. akt I C 2051f12 p0 stanawia: . zmienié zaskarzonc postanowienie i odstqpié 0d obcizgzania powédki J K nieuiszczonymi kosztami sqdowymi . Y UZASADNIENIE _ Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 roku Sqd Rejonowy W E1bIa,gu oddalfi powédztwo Wniesione przez J K. przeciwko A. H( punkt I ) i nakazai éciqgnqé od powédki na rzecz Skaxbu Palistwa — Sqdu Rejonowego W Elblqgu kwotz; 200 _z% tytuiem nieuiszczonych kosztéw ( punkt II ) . W uzasadnieniu rozstrzygnigcia 0 nieuiszczonych kosztach sqdowych Sad pierwszej instancji wskazal , Ze poniewaz powédka przegrala proccs w ca}0§ci , to zostzfia obciqzona nieuiszczonymi kosztami sqdowymi w wysokééci 200 21 2 tytuiu nieuiszczonej oplaty 9d pozwu ( w zakresie Zqdania ustalenia ) . 1 Sygn. akt I Cz 459f'13 W POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2013 roku Sąd Okręgowy W Elblągu I Wydział Cywilny W składzie następującym: . Przewodniczący: SSO Arkadiusz Kuta po rozpoznaniu W dniu 30 września 2013 roku W Elblągu na posiedzeniu niej awnym I sprawy _z powództwa I_ PfZ@°iW1<° A-“_ o rozwiązanie umowy najmu i ustalenie na skutek zażalenia powódki na postanowienie zawarte W punkcie II ( drugim) wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 14 maja 2013 roku , sygn. akt I C 2051!12 postanawia: . zmienić zaskarżone postanowienie i odstąpić od obeiążania powódki J- K- níeuiszczonymi kosztami sądowymi . V UZASADNIENIE _ Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 roku Sąd Rejonowy W Elblągu oddalił powództwo wniesione przez J- K- przeciwko A- H-( punkt I ) i nakazał ściągnąć od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego W Elblągu kwotę 200 zł tytułem nieuíszczonych kosztow ( punkt II ) . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o nieuiszczonych kosztach sądowych »Sąd pierwszej instancji wskazał , że ponieważ powódka przegrała proces w całości , to została obciążona nieuiszczonymi kosztami sądowymi w wysokości 200 zł z tytułu nieuiszczonej opłaty od pozwu ( W zakresie żądania ustalenia ) . 1 --- STRONA 2 --- . ...r ".%1.55'" 1:: .‘ __,; 4' ¢_.'§:1;5 ' ?~;‘5€:§'  *4 E 5 ‘=22.‘ . g_._.1. ; ._f\ Podstawq prawnq rozstrzygnicgcia stainowil przepis art. 98 § 1 1<.p.c. W zW1a,zku gpart. 113 ust. 1 us’ca.w"y 0 kosztach sa;d0Wyc11 W sprawaoh cywilnych . W zazaleniu na rozstrzygniqcie 0 kosztach sqdowych IQ Kndomagaka si¢ jego zmiany i odstqpienia 0d obciqzania jej tymi kosztami . W uzasadnieniu powédka podkreélfla , Ze Sqd nie uwzglqdnil , iZ nie jest ona W stanie uiécié tych kosztéw . Wskazaia , Ze dochéd jej rodziny Wynosi 1.360 Z1 miesiqcznie ( dochéd m¢2_a powédki W kwocie 1.100 Z1 miesigcznie ze stosunku pracy , éwiadczenia, rodzinne powédki w iqcznej kwocie okoio 260 21) . Skarzqca podkreélika , Ze we Wspélnym gospodarstwie domowym pozostaje jej ma; oraz dwéjka niepracujqcych dzieci . Nadto powédka choruje na stwardnienie rozsiane , jest osoba, niepemosprawnq i ponosi W zwiagzku z tym zwiegkszone wydatki na Ieczenie , cierpi réwniez na depresjqa . Z tych Wzg1¢d6w nie jest W stanie ponieéé kosztéw bez uszczerbku utrzyrnania koniecznego siebie i rodziny . Sqd Okrqgowy zwazyl , co nastqpuje : Zazalenie J Kukazalo sis; zasadne .  W niniejszej sprawie obowiqzek uiszczenia oplaty w kwpcie 200 21 p0WS1;El1 Wskutek zmiany powédztwa poprzez WyStE}pi6f1iG z nowym Zqdaniem obok pierwotnego . Stosownie d " 1303§2kp'1'b'qk' '11) p1"p1yp a1 0 tresc1 art. . .c. _]6Z6 1 0 OW1 ze 111SZCZ6D1& u uzu c mama 0 at owst na skutek rozszerzenia lub innej zmiany 2a,dania , z innych przyczyn niz wyndicnione W § 1 , 2.1110 po Wys1a11iu odpisu pisma innyrn stronom Q przewodniczapy Wzywa zobowiqzanego do uiszczenia naleznej oplaty W terminie tygodnia . W raziebezskutecznego uplywu terminu sqd prowadzi spraweg bcz Wstrzymywania biegu postegpowania , a 0 obowiqzku uiszczenia 0p1aty orzeka W orzeczeniu k01'1czqcym spraweg W instancji , stosujqc odpowiednio zasady obowiqzujqce przy zwrocie kosztéw procesu . Zasady obowiqzujqce przy zwrocie kosztéw proccsu , ktére znajdujz; odpowiednie zastosowanie przy orzekaniu 0 obowigzku uiszczenia oplkaty , zostaly sf0rmu1owane W art. 98 k.p.c. — 110 k.p.c. W myél art. 102 k.p.c. w wypadkach szczegélnie uzasadnionych sad moze zasgdzié od strony przegrywajqcej tylko lczqéé kosztéw albo nie obciqzaé jej W ogéle kosztami . Cytowany Wy2€j przepis przewiduje wyja,tek 0d zasady odpowiedzialnoéci strony przegrywajapej sprawe; za koszty procesu art. 98 § 1 k,p.c. ) . W orzecznictwie przyj1m1je sie; , Ze zastosowanie przez sqd art. 102 k.p.c. powinno byé oceniane W ca%01<szta1cie okolicznoéci , ktére uzasadniajz; ocistqpstwo "od podstawowych Zasad c1ecyduja}cych 0 . 2 . .- ..r "hāi.-55 ' '- ¬f-_fi _' „_¿ af âāíëř -' ?¬;`f«ā'Š - `›, E 5 -'=-2E1-_' _ Ê___.1_' ; _fx Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 98 § l k.p.c. W związku ąpart. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych _ W zażaleniu na rozstrzygnięcie o kosztach sądowych IQ' Kgdomagała się jego zmiany i odstąpienia od obciążania jej tymi kosztami _ W uzasadnieniu powódka podkreśliła , ze Sąd nie uwzględnił , iż nie jest ona W stanie uiścić tych kosztów _ Wskazała , ze dochód jej rodziny wynosi 1.360 zł miesięcznie (dochód męża powódki W kwocie 1.100 zł miesięcznie ze stosunku pracy , świadczenia, rodzinne pcwódki W łącznej kwocie około 260 zł) _ Skarżąca podkreśliła , że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jej mąż oraz dwójka niepracujących dzieci _ Nadto powódka choruje na stwardnienie rozsiane , jest osobą niepełnosprawną i ponosi W związku z tym zwiększone wydatki na leczenie , cierpi równiez na depresję _ Z tych względów nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny _ Sąd Okręgowy zwazył , co następuje : Zazalenie J- K-›kazało sie zasadne _ - W niniejszej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty w kwocie 200 zł powstał wskutek zmiany powództwa poprzez wystąpienie z nowym żądaniem obok pierwotnego _ Stosownie d " 1303§2kp ` l'b `ąk' `lb pł" płyp ał o tresci art. _ .c. jeże 1 o owi ze uiszczenia u uzu e niema o at owst na skutek rozszerzenia lub innej zmiany żądania , z innych przyczyn niż wymienione w § 1 , albo po wysłaniu odpisu pisma innym stronom ,` przewodniczący wzywa zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty w terminie tygodnia . W raziebezskutecznego upływu terminu sąd prowadzi sprawę -bez wstrzymywania biegu postępowania , a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka W orzeczeniu kończącym sprawę w instancji , stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwro cie kosztów procesu . Zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu , które znajdują odpowiednie zastosowanie przy orzekaniu o obowiązku uiszczenia opłaty , zostały sformułowane W art. 98 k.p.c_ - 110 k_p_c. W myśl art. 102 k.p_c. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej W ogóle kosztami _ Cytowany wyzej przepis przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu art. 98 § 1 k.p.c. ) _ W orzecznictwie przyjmuje się , ze zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności , które uzasadniają odstępstwo "od podstawowych zasad decydujących o _ 2 _ --- STRONA 3 --- <.. /‘ rozstrzygniqrciu W przedmiocie kosztéw procesu . Do kt:ggu tych okoiicznoéci naiaiy zaliczyé zaréwno fakty zwiqzane Z samym przebiegiem procesu , jak i fakty lezqce poza nim , zwiaszcza dotyczqce stanu majqtkowego i sytuacji Zyciowej zobowiqzanego . Okolicznoéci re powinny byé oceniane przede Wszystkim z uwzglgdnieniem zasad Wspélzycia spolecznego . Przenoszqc powyzsze uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauwazyé nalezy , 2e 5 K_znajduje siq W trudnej $y1uacjiZ§'ci0wej . Dochéd czteroosobowej rodziny powédld Wynosi W sumie 1360 21, z czego kwota 520 21 przeznaczana jest na pokrycie pocistawowych oplat zwiaganych z utrzymaniem mieszkania . Nadto powédka choruje na stwardnienie rozsiane , przez co ponosi zwiqkszone wydatki na zakup lekéw . Wskazaé naleiy tez na okolicznoéci zwigzane z przebiegiem procesu , ktére przemawialy za nieobciqzaniem powédki kosztami sqdowymi . Sqd pierwszej instancji — pomirno obowiqzku Wyni1<aja,ceg0 z powolanego wyiej art. 1303 § 2 k.p.c.  zaniechal Wezwania powédki do uiszczenia oplaty od pozwu . W konsekwencji uniem0Z1iWi1 jej zlozenie Wniosku 0 zwolnienie 0d kosztéw sqdowych , lctérego zasadnoéé uzaleiniona jest jedynie od Wykazania , i2 strona nie jest W stanie ponieéé kosztéw bez uszczerbku utrzymania koniecznegii siebie _i rodziny .UWzg1Qdniaj2;C zatem sytuacjq ekonomiczna, i Zyciowq powédki , Wysokoéé kosztéw S€;}(1OW'YC11 oraz przebieg procesuinaleizfio uznaé , is zachodzzg podstawy do zastosowania art. 102 1<.p.c. W zwiqzku 2 art. 1303 § 2 k.p.c. . W tej sytuacji Sqd Okrqgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. W zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienil zaskarzone postanowienie i odstagpil od obciqiania powédki nieuiszczonymi k0szt:a.mi sqdowymi .  ~ ; 3 ‹._ /' rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu _ Do kręgu tych okoliczności nałeży zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu , jak i fakty leżące poza nim , zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej zobowiązanego _ Okoliczności te powinny być oceniane przede Wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego _ Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy , że J- K_znajduje się W trudnej sytuacji życiowej . Dochód czteroosobowej rodziny powódki wynosi w sumie 1360 zł, z czego kwota 520 zł przeznaczana jest na pokrycie podstawowych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania _ Nadto powódka choruje na stwardnienie rozsiane , przez co ponosi zwiększone wydatki na zakup leków _ Wskazać należy też na okoliczności związane z przebiegiem procesu , które przemawiały za nieobciążaniem powódki kosztami sądowymi _ Sąd pierwszej instancji - pomimo obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 1303 § 2 k_p.c. - zaniechał wezwania powódki do uiszczenia opłaty od pozwu _ W konsekwencji uniemożliwił jej złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych , którego zasadność uzależniona jest jedynie od wykazania , iż strona nie jest W stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie _i rodziny _ Uwzględniając zatem sytuację ekonomiczną i życiową powódki , Wysokość kosztów sądowych oraz przebieg procesulnależało uznać , że zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 k_p.c. W związku z art. 1303 § 2 k_p.c. _ W tej sytuacji Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § l k_p.c. w zw. z art. 397 § 2 k_p.c. zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi _ . ~ ; 3