Postanowienie I Ca 92/11 i i Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgpwego w Tarnowie z dnia 12 maja 2011iroku r I

--- STRONA 1 --- sygn.a1<±1Ca 92/11 Ę SĄDREJONOWY Ă; \ "* §<Š§%% ._I Z Ü\ _ a F* rwi--Il I'-'uv 'un' 1- ‹ WBOCHNI Ü7. LIP. Z011 .............. zoL............, godz ............. .. w IMIENIURZECZYPSPOLITEIPOLSKIEI Dmarz maja 2011 r. \ Sąd Okręgowy W Tarnowie-WydziałICywi1Šny w składzie: e i Przewodniczący: SSO" Bosakž Sędziowie: SSOifEdward Panek (Spr-) SSO i:Mariusz Sadecki š i - . ‹ - Protokolant sekr.:iSądovvyiPawełaibiřłszcz i › Í 5 i po rozpoznaniu w dniu 12 maja2011 'na rozprawie SPHWY Z przeciwko w Krakowie e o ochronę własności na skutek apelacjipowodówi ; ' . . 1 i í Ê › Ł od wyroku Sądu :Rejonowego z dnia 22„.g1'udnia:2O10 ku C 143/10 oddala apelację z' odstçpuje od obciażania powpdów küāzfümf P05t?P0w“"¿“ odwoławczego. ř . i aw fi › /1% ..__f¦__-'wf _."..ä'„ '‹ :_"f[z_' "'-`="z `¿.7Í`:: _. ._,,„f .'-=-'.-. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I Ca 92/11 i i Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgpwego w Tarnowie z dnia 12 maja 2011iroku r I › r Powodowie i w pozwie skierowanym przeciwko Województwu Małopolskiemu - Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Krakowie domagali się ochroinywłasności nieriicihomości stanowiącej ziałkęnr Ś P0ł0Ż0nej w popmdz nakazanie stronie pozwanej przywrócenia stanu zgodnego zprawem ii zaniechžaniadalszych naruszeń wipostaci zalewania przedmiotowej działkiinri2006 przez vxjody opadowe spływające z drogi wojewódzkiej. Nadto powodowiedomagali się zpsądzeniia na ich rzecz kosztów 1 ł postępowania . _v _ 'j Na uzasadnieniepozwuitpowodowie podali że nieruchomość składającą się - między innymi - z działki nrpdłdznfí drodze wojewódzkiej,objętą ąksięgą wieczystą nri nabyli na postawie umowy _ _- - ! ' sprzedaży sz r że 'od momentu nabycia ip iidregularnie :zalewana wod ami dr-iaddwymi z airdnia drdgi wdiawódzi‹iaj nr _ ` '- _ _ , Ł Rowniez dd ii nabyii działkę iniarwaniuia ř i u zarządcy drogi -- zarządu ordgwdjawddzkidn \§rrkrai‹dwia, bdwiann przaiawajaœ się z rowu przydrożnegościeki zalewają działkę uniemożłiwiając jej zagospodarowanie. _ Powodowie wskazali, że przedmiotową działkę nabyliiw celu prowadzenia na jej terenie specjalistycznej produkcji ro'słinnej,jedjiakżeifaktzalewania jej ściekami uniemożliwia im _prowadzenie takiejdziałalnościj.Podkreślili, że zarządca drogi, pomimo interwencji powodów nie upaorządkował swoich stosunków wodnych czyniąc własność powodów niezdatną do użytku. i i' W odpowiedzi napozew strona pozwana Vłjojewództwo Małopolskie Zarząd Dróg WojewódzkichwKrakowie wniosła wpieiwsz.Íej kolejności o odrzucenie pozwu, = 'If -. ewentualnie 0 oddalenie powództwa w całości. p ' 1 _Sa _;_ _E . ' .. .rşf__..j1';- _af ' "Ê5"' '"412-Ľ-"=Í'Ĺ':ř= Ż 'Í . J '. ŰŰ "Š Í"=Í"ÍŠ'2:' _'Ê _ _ 1: __._.;;¦_.'_¿:_'_'_¿'=_;'_;:_'_'=;_; "`¿ - 1-;Ę :_ '_ Š:-;a-:Š¿'::_`_fÍ_:;` _==Š_ -53'.:- _ :~_"'.'. 7 _'.¦_.I;-_:_'-;;-_';-;:_.__;_:."; ;:-' -¦ '"." HI] -J ' 01'? :'-':-I"Č.-=Ĺ_Í"-_"':- :'5_-Í-'=:IE-IZ.-il:-: --- STRONA 3 --- W- I Uzasadniając wniosek o odrzucenie pozwui - w oparciu o art. 199 d§ 1 pkt 1 k.p.c. - strona pozwana podniosła , iż niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, bowiem sprawajobjęta żądaniem pozwu dotyczy naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne _ r Í Na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku strona pozwana wnosząc - 'r - . o oddalenie powództwa podkreśliła , że żądaniespozwu nie zawieraiisięw pojęciu przywrócenia stanu .poprzeidniego5sipowodowjanego zakłóceniemf stosunków wodnych , lecz :pirzeciwniiiefjest dukieirunkiowaine*ijzmierza do zmiany stosunków wodnych na korzyść powodów _ ,Zdaniemii.strqny pozwanej niejestmożliwe i -0. i - ' -m'- I ._ przywrócenie stanu poprzedniego,bowi'ëŸn podrrjiotem odpowiedzialnym za stan r I istniejący na działce powodów sąoni sami i to oni zostali zobowiązani do dokonania czynności zmierzających do przywrócenia stanu poprzedniego na swoim terenie na podstawie aktów administracyjnych. wdjawddziwdMałdpdiakia zaznadzyłd , pdwnddwia działkę nr położoną ._-___«Z N ilwale Ukāšiafiowanymi Stosunkaimł W°d"YmÍPa"UÍąCyminanieł Użodwieiu ilat. Od iwielu lat :istniał bowiem rów ( ' działki pdwdddw,azpd±di‹uwdjawddzkiaj Š Strona pozwana podkreśliła, żedroganri3.została przejęta przez nią w zarząd dopierow 1999 roku ,wzwiązku z reformąadministracyjnąi od tego czasu na odcinku drogi pirzylegającym"dodziałki powodów nie wykonywane żadne praceinwestycyjne ,któreiskuikowałyby-zmianą stosunków: wodnych natymterenie. A skoro tak , to już na gruncie poprzednio :obowiązującej ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974 roku Prawo wodne można byłouznać :stosunki wodne na tym terenie za ukształtowane. Przepisart. 50 ust. 1 powołanej ustawy stanowił bowiem , że za ukształtowane stosunki wodneuznajesię st<Š>Sunki . które istniały na gruncie conajmniej od pięciu lat. , _ _ __ ł '- _ _ - ş Na koniec strona pozwanaswskažała , iż roszczenie o zaniechanie ma na celu doprowadzenie do powstrzymania n_ieuprawnionego od bezprawnych działań ‹ odnoszących się do rzeczy cudzej _ Tymczasem w njnlejszejsisprawie strona ' '¿ Ľ ; -.T--' - :-53 '_ = ' "" _ ':-==;'-:'-_'- z '- ~.: z ' 1-: .,' -i .I -.._x.,›_._›,j-_z :__ ` F „ - __ , __,- -" 7 _ ' - _.=f;-:}f.-'.-3`I-'Ĺ=`:Í:.`?:"Ĺ-=:`=.`-E13 Ã- 'S5' 1 ' ' . "¬' .Ł --- STRONA 4 --- _ " ' .-;_'Í'_:.Í:=_j:I . - ' `'-' '. »_f"r ii.. 1-" 51' ¿_ nie podejmowała żadnych działań , a tym ląardziej działań bezprawnych naruszających sferę własności powodów _ Nie wkrocżyła również oraz nie zaburzyła trwale ukształtowanych i istniejących na gruncie powodów stosunków wodnych. Wobec podniesionego przez stronę pozwańą zarzutu niedopuszczalności drogi sądowej powodowie na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 roku oświadczyli , iż swojego roszczenia nie wywodzą ze zmiany stanu wćjd na gruncie _ r Ê; I Precyzując zaś żądanie pozwuspodali ,iż domagają się przywrócenia stanu poprzedniego _ lecz zakazaniaistroniiefpozwariiej odprowadzania wody na ich działkę i w ten sposób przywróceniakstanuzgodnegojzprawem _ sąd Rejonowy w Bndnni poarandwianiam dnia 24 Czerwca 2010 roku odmówił odrzucenia pozwu _ _ W uzasadnieniu do tego orzeczenia Sąd l instancji przyjął , żew sytuacji _ gdy powodowie nie żądali przywróceniastanu poprzedniego _ ani też nakazania stronie pozwanej vvykonaniaurządzeńzapobiegających sżkodom , to droga sądowa jest dopuszczalna _ . Pogląd ten podzie'liłiiSąiddi, który postanowieniem z dnia 13 września 2010 roku ( zażalenieisstrony pozwanej od _ - 1 ,_. orzeczenia Sądu I instancji _ - Wyroklem z dnia 22 grudnia 2010 roku Sfąd Rejonowy w Bochni oddalił powództwo _oraz zasądził od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu _ Za bezsporne Sąd iReionoVVY uznał nastęipuijąjce:okoliczności 1 Powodowie są właścicielami działki ispołozonej w gej, objętej księgą wieczystą nr _ Pfzedmiotowa działka przylega od strony południowej do drogi wojewódzkiej nrĽ,.której zarządoą od 1999 f0l<U ÍGSÍ Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie. Od ozasu nabycia przez powodów przedmiotowej działki Zarząd Drógswojewódzkiclir nie podejmował żadnych prac interwencyjnych w pasie drogowym dipgi nr 966 w okolicach działki powodów, które skutkowałybyzrhlaną stosunków wodnych na terenie. 2 _ f . : | _- . -_ _ __ _ -. _ , _. _' -_ _ . ..' "" '_-Ĺ.: -"'_'‹ 1;' _ - 5 - ---'.1;= '.'. '. -._.‹'."› .*".,-"r-._‹›-'-."~(-~=.¿---ér _--"-‹' '- * _.-'¬ .¬_v--"›‹'.. ~ _ ' _ ' -' _ L' _ Í ""` ' å.\" 4 - " ' "'¦" f' ' '_ 3 _ _ ' _ -",'_ ' '* _ _ " 7 " "' "‹-' _ __ .' '_:-_r;'_ ,_Ê:¦¦'_-: .,_'Í“"'.'Í?f__' ' Í If” i ' ' ‹|'› '_l". "' ' ' `, _l'_. '-."-: ='_-- Č_r'-~Ê--'-?'.'-"_.-.'ffilt';E¦_-1.7.'f;rÍ`Ê*:`=;"-.:':5= _2-":› .'-=-_i.ilÊ1=3' l*=";?'-Íͧ=.'-7-2`r='Ÿ';Ê':Ĺ"_'.':='_ŠÍ'--:Š _ Í"=ÍŸ_."_5'1;-¬Ĺ`‹`Í7_Ŝ_'Ÿ'¬ `-'-I-`=:_ "'- - ¦I“`?"f'Ii"-`*":7':I -' 'i'=Ĺ“'i'¿_'_¦`:`¬¿"*ś'\.'.'-5-=`=_å*Ÿ-Ę'Ŝ"5 _ _ ._ --._. ' -_ ' _=- ._.› z- -." _-;.@___;= __ =.:;'..-__=_-_'__=_:::'.=-_'-_'_';=;_-_-_-'1=_'='=_-:-_'_=-= __:= -' _ā:'z';'- z -f__._r. _-._;=_;f__:;a'_'¦_==-':-_:_=:::-'_='; S1.: gr-_' .-`_=;-5_-=-=--_-r-';_ =- =;=_'.,- - - Q . 'iv' ` '_I' ' - _. _ " -ř " ` -` =: Š: ¦ .. . --- STRONA 5 --- Nadto Sąd l instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia : - * * ab ii wiaandac działki nr 2008 Powodowie n y i T od położnej w Lipnicy Górnej, objętej księgą wieczys ąqnrz o sprzedaży ż dnia10 stycznia 2002 roku _ na podstawie um wy _ omości na działce nr 2_006znajdował się rowek W chwili nabycia nieruch dł ści około 10 mil który biegł wzdłuż granicy z działką nr odprowadzający wodę , o ugo , 2005. Woda zgromadzona w tym rowkurozlewałaisię po działce nr 2006, działce nr? " e o równolegle do drogi nr 2007 , a następnie znajdowała ujście dopotoczku biegnąc g id 'nroee ,ij.w1984rdku. 966. Rowek ten został wykonany w czasie :budowyj rogi f Po nabyciu działki nr -powodowie ldokonali nawiezienia' ziemi na tą d ` sion teren na działce nco spowodowało działkę. W ten sposób został po nie y powstanie rowu przydrożnego"pomiędzy działkąşnr,a drogą wojewodz ą n 966 oraz rowkaj odprowadzającego wo ę powodowœ 0gr0dZ___dZ_ałkęn__i Zjazd na _ _tą Z dfggi wdjawddzkiaj nr roku zwrócili się do Rejonu Dróg Powodowie piamamzdniaitluiagdzooz Wojewódzkich w Myślenicachwsprawieodprowadzenia ścieków wodnych _z rowu wzdłuż drogi krajowej nr 966 Wieliczka -- Tyntowa na odcinkua _ _ _ s_ ____ na wysokości działki nr 2006. W dnru 3 kwietnia 2002 roku zo a M ślenice przeprowadzona wizja lokalna przez Inspektora Nadzoru RDW - y "`r W ndziararn pdwdda i "łČieo nika Obwodu w Wieliczce z _ wówczas,}' ze woda opadowa odprowadzana z jezdni do rowu na tereny lesne do istniejąceg j terenu l oczyścl posi powodów oraz sąsiednie działki. lewej stroniefdrogi wpływa działkę meandrując po o `aru. Nadto stwierdzono, że ł iadłość z samosiejek. Ustalono, że ektu odprowadzenia wód opadowych w sposób nir 2006 ziemią i jejfogrodzeniu j odprowadzający wodę, '-L! 5|--l--1,1.. 1.. __ '--er-'-:-taaa* _ _ _'__-_:-- ..._ ,_ ' 1 '_ - _Ę --- STRONA 6 --- działki nr 2006, przez który woda z rowu przydrożnego spływała do wykopanego rowu. Wójt Gminy kidecyzją z drtia 9 marca 2007 roku nakazał powodom likwidację tego rowu lub takie jego zabezpieczenie, aby płynąca woda nie niszczyła ogrodzenia własności a _nadto nakazał likwidację otworu wykonanego w betonowym fundamencie ogrodzenia od strony południowej działki nr W grudniu 2008 roku powódzlikwidował rów na działce Å. l Następnie powód ponownie wykopał rów na dzjałce wyłożył go drewnianymi deskami. Rowek ten jednak nie byłiw stanie przy yviększych opadach przyjąć całej wody i woda rozlewała się wtedy pocałej działce nr. Ś -_ _ l Działka położona wfej takie ukształtowanie, że teren opada w kierunku północnym. Na tej działce widoczne jest obniżenie terenu w dwóch kierunkach, tj. na wschód i na zachód. l ' Na działce znajduje się plantacja choinkowa ( powodowie prowadzą działalność gospodarczązpoid'firimiąifż :Szkółka Roślinj Ozdobnych „EKO-GARTEN") _ Działkaodistrony jest ogrodzona ogrodzeniem zifsiatkizpa podmuróiiyce betonowej.PomiędzydziałkąH df09ą W0leWÓdZl<ą "T 966 znajdujesię -rów przydrożny,zatrawiony.Wjaz¿d na działkę nr 2006 z drogi wdjawddzkiaj ddrz›ywa się przazmdarakzprzapužaiamibardndwymi, znajdujący aię w północno - wschodnie] części :działkiiiÅobok transformatora .Wysokiego napięcia. Przy zachodniej granicy działki nr 2006 od strony działki widoczny jest rowek odprowadzający wodę, który ;ciągnie się na działce o Wiłsokości. na które] na .działcesikońC2łY się budynek stodoły. Grunt na r działce powodów jest ipodmokły_:iPrzed zjazdamijnadziałkę i sąsiednią działkę Ndssibrakjestprzepustówi na odcinku .nie ma również rowu przydrożnego. - .- W argumentacji prawnej Sąd l instancji wskazał,ą"żei'iłl)i"przedmiotowej sprawie koniecznym stało się .rozważenie żądania jpowodów w kontekście immisji bezpośrednich, ewentualnie immisji pośrednich _ Co_ się tyczy immisji bezpośrednich które uzasadniają samodzielne Š I roszczenie negatoryjne , to Sąd l instancji rozyvażal , czy doszło do naruszenia prawa własności powodów na skutekizmiany kierunku wód opadowych i skierowaniu 5 --- STRONA 7 --- .__ _;=_. _ ___________ _ __--._'Ľ_ ___ 5'f"ʦ"-'31 i' _:_ 1 ', i.. _ ›.'.'_a"' -= __= f. ..-'..-._ _r 5'-.-to *___ ii -4 '¿ ał -'*-~.-irii:`:|-i~'I"f_¦flfi¦Wß&} Í ii 'af-“_-'-1.'-'_ Š r __ __ ___¿__ -__i _- ;_o _ ;_ r - -_ 5 : Ÿtychże wód przez stronę pozwaną na działk _ Dokonując oceny we Wškazanym Z8KreSif_`ę______§:ąd_„_l„_i_n_§tanqjj_zwrócił uwagę iż w przypadku odprowadzania wód na grunty sąsiednie dochodzi do zbiegu roszczeń z art. 222 § 1 k.c. oraz z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego _ Na gruncie jednak przepisu o ochronie własności Sąd l instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania pozwu _ Sąd Rejonowy stwierdził _ w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia ze skierowaniem wód opadowych na riiieruchomośó powodów, ani też z chęcią naruszenia cudzej własności_:Stronai.poizviiana nie podejmowała bowiem na drodze nr 966 żadnych: prac które skutkowałyby zmianą stosunków wod_nycł1.,w tym terenie.¿użw._,tral_ç__ciebtidowy drogi wojewódzkiej nr 966 woda opadowa została skierowanado rowu WYi<0Pane9o na działce nr _ w pobliżu granicy z działką nr 2005 który rów został zlikwidowany przez ' powodów w trakcie zagospodarowywiania ich działki _ Niezależnie od tego Sąd l instancji podkreślił _ iż główniąprzyczyną gromadzenia się wód opadowych na działce powodów sjestikukształtowanie*terenu _ a mianowicie to _ zedziałka nr: stanowi najniższy punktwidterenie Koneeikwencją takiego pkształtowania terenu jest właśnie T0 . Że iWOCla spływazarówifio na działkę powodów. jak ti na przyległy do niejodcinekdroglwojewódådej zejpołożonych wyżej nieruchomości sąsiednich _ ' Z kolei analizującustalonystaj_1____ _a ty yj pośrednich Sąd l instancjiwskazałnabrak podstaw do przyjęcia _ że stron§___po_zw_ana zmieniła stan wodynagruncie powodując szkodę dla nieruchgj_x_iośc,i__sąsiednlej _ .Ü ` S du l instancji- z ustaleń poczynionych Przede wszystkim - zdaniem tą' w sprawie nie :wynika y przydrożnego sp nieruchomość sąsiednią_ przy j Na ukształtowania terenu oraz do naturalnego spływu wód opadowych na zia ę powodów _ U Na wypadek uznania _ że tp: jednak niena " li wanie działki powodów Sądl pozwaną rowu przydrożnegoma wpływ na za_e _ _ _ _ do czynienia z przekroczeniem instancji przyjął _ że w sprawie nie mielibyśmy __ ._ - _ al. - ' -. __ _._. _ -. 'T r=¿^ '3›" `\"*` -.ir-.'Í"'?Ÿf“¿ _ _ _ "' _ ' .' '-"-'-'-:=-.=.-'›.-;.1-.-?_ z _ _ ` Ł) '5 -_ Ê-_Í;=_j-Í=_ _ _- ' _ _'_' '. __~ ,__ __'_-"__-;-._';'¿j=--'- _¿'_: -5 _.- '-' .'~G.Ĺ- _ 'I' ._ 3--3 *ii ` D " _-¿"r1-.-3-Č ŠÍ7'àŠê_ĹL`-.if-`=_I'?. '-i',':i_::'5"'_`;Ĺ:ÊÍ':3`:I=`-"`1-¦'-"Ł _`_'¦-fi::"_'Í'IČ'iÍ=:Š'-":-:_:__"-`- -_ 4 _ „ . u"!ś.JŁ(ā':S-Ĺ'-3 -¬ i. ` ' 1 1 | f l‹ czn iw kontekście wystąpienia .immisji b niewłaściwe utrzymanie przez pozwanego rowu owodowałonaturalny spływ wody z drogi wojewódzkiej nr na i rc' ckazji sąd i inarancji cdwciai cię dc leżyte utrzymanie przez stronę J. --- STRONA 8 --- _ _f';_".¿;{Ę_5_=_-5-¿_¦¿şş=_ _¦ ' - _', g__ §\_~_. -_ _'__'.. 1__.¿¿_=_5;_-.;_¿_-_-';_-._~__=___f;__;¿__ - ' ' '._5_'š*_'4'¬ `:!_.'.-.'f¦'5I-_¿==_'-. §_:'_-_z-;'_-.-__-': _ _ _ _ .__-____.¿¿, .. '_'.;',Í_.r,p_.-_ - - I' _- - ..› -- --_'..'. przeciętnej miary zakłóceń, która wynika z' jednej strony ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości , z drugiej strony ze stosunków miejscowych . Sąd Rejonowy ustalając przeciętnąjmiarę naruszeń wziął pod uwagę takie czynniki jak : ukształtowanie terenu sprzyjające naturalnemu zalewaniu nieruchomości położnych niżej, ukształtowany od lat stan wód polegający na odprowadzaniu wód przez działkę nr do znajdującego się poniżej'-jaru, niesiedliskowy charakter działki powodów. Na koniec Sąd l instancji podkreśliłjeszcze że wyroko treści odpowiadającej żądaniupozwu nie nadawałby się do segziekucjię. bowiem w żądaniu nie został należycie określony rodzaj zakazanych działań dspozwanego. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy rpzstrzygnął na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 105 § 2 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożyli powodowie i °którzyzaskarżając orzeczenie w całości zarzucili naruszenie przepisów 'I prawa materialnego, a to : - art. 222'§ 2 k.c.l,r poprzez błędneprzyjęcie,żew istniejącym stanie faktycznym powodom niesprzysługuje ochrona s.prawawłasjnpści w postaci zakazandia stronie pozwanej odprowadzanianadziałkępowodówwszelkizhścieków i wod r0z±‹›p‹›wy‹>n z drogi wojewódzkiej - art. 144 k.c. , poprzezprzyjęcie, że odprowadzanieścieków z drogi niejest immisją bezpośredniąoraz nie kwalifikujesięrównież jako immisjapośrednia, bowiem spływanie .nieczystości z drogi na działkę rolną nie jest zaklóceniem przy korzystaniu z własności ponad przeciętną miarę. Formułując tejtreści zarzuty powodowie zażądali zmiany zaskarżonego wyroku , poprzez uwzględnienie powództwa w całości , ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Wnieśli również ozasądzenie ich rzecz od strony pozwanej kosztów procesu. 7 J 'ę 1 _ _ , _ " -_.- ,_.-- " rr-"` “_ ' `.r-`-=.çf'z';'|Ÿ"iz"-TF:Ĺ`=f`-_-.-.._-'. _ . " z- _f.-'=:_fl_*_:f-'~:«===\'_-_"..:= “' 5- '-1_¿";_- , .- __ , '_ „f¦' 'yş _- -__.-Ê_'.__'.:_.__=_, ::_ ;_= ¦- _.'z-' = -Ê ....___j.'-;_;_=_E:='-_;::-_I__.z;'-.j-':'__=-:'-¿-i`¿"-'fi _-_;; pt . ' »,',›;1_ ;_-_'¦','-;.1-_-;.'„-_j'--=¦':___f_`-:j=_'_=. ."=j_-='_ _ ___ __ ___ Ł» .- ____\„_„_. _:'__'_:-___-:_5¿__: _;__ ¿¿- .__-;¿ _E-_¿__;__¿=___ _ _ 1; ,,;',;_;"' sf..-.' '.-' zr ' 3- -' _Ę . 'z -._. -_ 2;'-'=j z z 5 _¿ 'U --- STRONA 9 --- W uzasadnieniu środka odwoławczego skarżący podnieśli, że pozwany me podejmuje żadnego działania , aby ścieki spływające z drogi ująć w sposób przewidziany przepisami technicznymi określającymi warunkitechniczne eksploatacji dróg i warunki ochrony środowiska. Takie zaniechanie w ocenie powodów to bezprawność. Zdaniem powodów, Sąd błędnie pjrzyjął , że sz zebranego sprawie materiału dowodowego niewynika, aby niewłaściwe utrzymanie rowu przydrożnego wpłynęło na wylewanie się wody na działkę powodów. Trudno, również zaakceptować pogląd, że stan zakłóceń spowodowany zalewaniem działki ściekami z drogi nie jest ponad przeciętny. Powodowie zaprzeczyli, jakobyichssroszczerjiejwynikało ze zmiany stosunków wodnych na gruncie , do którego zastosowaniemajart. 29 Prawa wodnego. Strona pozwana w odpowiedzi na apelację powodów wniosła o jej oddalenie i o zasądzenie od powodów najej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowegopssę strona pozwana podała , że zarzut Na uzasadnienie iSjwo]é90i i.jíS 8 " s naruszenia art. 144 k.c_ i =.chYblionYš s niięwykazali aby z jej strony "' '¦'2`Š. ' i'-'_q-;_-3;--.¿__-_=:;= *-~ ' ł.§\"-_'ia Nadto - w uznaniu P0zwanej ł-"powoowiie . i ' tr a doszło do naruszenia własności powodów..sZostałębowiemudowodnione . ze s on lo kres prawa własności strony pozwana w żaden sposób nie ingerowała wusta_ ny za powodowej oraz w ukształtowane od dziesięcioleci stosunki wodne na gruncie _ rozważyjł,co następuje: Apelacja powodów nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć , iż żadnych zarzutów wymierzonych w podstawę iaktyczną zaskarżonego wyroku Przeciwnie twierdzili oni , że Sąd l instancji poficzynił prawidłowe ustalenia i tylko " V ' ` ło do "z uwagi na błędne zastosowanie p_rzepisow prawa materialnego nie _osz uwzględnienia powództwa _ ~ _ _= »_ z , = ` ';='-'.¬:--"_-'?_ _ i . _;;;;=_-ŹF__.__._:z;-1_;;af_Í_._`=-"z"ż__' ' = - . - -' ¬;-¬z ;_-_›. _ - - _.z.- fi _ =-_=;-='-_:-ż_' =_ =::=_-::-: ;-1'-;:'=1_--=_-";'f_:-: =;'_';:_I-:- _ gi; .. z___'¿_:'__;:__-¿'__;¿ =j____5:_:__¿'¦__:__:_5.-__-_:_-__-_:_-;_ _ . , _- _ł -2' _*_ -_.'.i'--.'.=f-.__-_-. __Ê'Ĺ*- .:-_-f8"āí"':"Í"z-";ř ';';łj' =_'ł` _IÍ._=I._:_':".'I_-Íz: ā-Í"z`f` .zl Í;'Ä='.". Í- `-I skarżący w złożonej apelacji nie zawar 8 J --- STRONA 10 --- powyżej us a oceny zar w apelacji zarzuty naruszenia sprzep _..,,_ ._.--'u .U Wobec takiego stanowiska powodów Sąd Okręgowy przyjął zaprezentowane t lenia faktyczne Sądu l instancji za własne i na ich podstawie dokonał zutów naruszenia prawa materialnego _ f W niekwestionowanym;przez powodów stanie faktycznym sprawy powołane isów art. 222 § k_c. i art. S144 fk.c. okazały się niezasadne _ Sąd I instancji oceniając zasadność żądania pozwu prawidłowowskazał , że ozn awanej sprawy można mówić o naruszeniachprawa na tle okoliczności rozp homościłpowodów mających swoje zro _ własności nieruc bezpośrednich lub immisjach " pośrednich. __ Zarówno bowiem immisje~łbezpośrednie jak i immisje pośrednie stanowią ` rawa własności które uzasadniają wystąpienie - na podstawie art. 222 naruszenia p §2 k_c_ - z powództwemnegatoryjnymoprzywróćeniestanu zgodnego z prawem i zaniechanie dalszych naruszen . Tak jak podajeSąd l lnstancjilmmisje bezpośrednie stanowią bezpośrednią ` łasności np poprzezijprzerzucenie na nieruchomość sąsiedniąnieczystości,sztuczne skierowanie yna inią wod opadowyc takiej ingerencjiwynikanie z przepisu art. 144k.c.i,leczwprost z_ait_sjl40 wyrok Sądu Naj. zdnias'l5imajrca 1968r. , lll /68 ,Lexnr6298). _ Z kolei immisjepośrednie których zakazuje przepis art. 144 k_c. w zw. z art. 222 § 2 k_c_ polegająnazakłóceniach korzystania nieruchomości ponad przeciętną miafę i W Wwikucjziałańwłaścicielanieruchomości sąsiedniej , podejmowanych przy wykonywaniu jegoPrawaijwłasfności _ _ W toku postępowania przed Sądem l instancjidostrzeżono , że naruszenia prawa własności w postaci immisji polegającej na zmianie stanu wody na gruncie reguluje również przepis art. 29 z dnia 118 lipca 2001 roku Prawo wodne i nawet z tego powodu został podniesiony przez stronę pozwarią zarzut niedopuszczalności drogi sądowej , któiy à nie został przez Sądy _instancji l dniony W każdym razie na skutek tego zarzutu powodowie oświáčlczyli , że "o ( zob. ,__.__.-..¬„. .._„¬.,...--....-- uwzgę _ ć " ' " zmiany stanu _wód 'na grunoi . Ji swojego roszczenia nie wywodzą. ze _ ` -.-.;.r- ~ " nr"- ¦--.¦ .-..‹:1_._- __.-¿_- :_ --- STRONA 11 --- Q oświadczenie pełnomocnika powodów złożone na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 roku , k - 96 ) _ TymczasemSąd' Najwyższy w uchwalez dnia 27 czerwca 2007 roku ( iii czP ssiov , osNc z 2oo8r_ , z. 7 _ 8 _ poz. 85) uznał ,zaziopuszizzaina jest droga sądowa do dochodzeńiaifiprzez właściciela gruntu idotkniętegoszkodliwym wpływem zmiany stanu wody__roszczeń o ochronę własności ,byle tylkoroszczenie to nie zmierzało do fstanu_.poprzedniego lub nie 'obejmowało żądania wykonania urządzeń zapoibisiegiiającychs szl<odom _ _ Mowa o tym dlatego iz roszczeniem negatoryjnym i wykazać fakt naruszania prawa _ za jest ionaruszenia trwałe _ istniejące w czasie wystąpienia z albo żejestto naruszenie powtarzające się i grożące powtórzeniiejmi_sięw przyszłości _ Do istoty roszczenia negatoryjnegonalezybowiem to , że jestonowymlerzone przeciwko takim zakłóceniom spowodowane władztwemi_innej osoby _ Zakłócenia te mogąwięcbyćrezultatem osobistejiingerencji w isferęi wyłączności właściciela - innej , albo też rezultatemdziałania pewnego żródłan aruszeń _ któreznajduje iiisisfeize _ vwładztwa in nej osoby r. Dybawakiz oiziimnawiasnaaai poiakimpfawiaii yiiłziiizaiia -aiziiiz negatoria_Wyd__Praw._Warszawa -W Przyaiugiwaniapawodomprawa własności wadniaaianiu da <iziaii‹i nr 2008 było okolicznościąniesporną,natomiast w zakresie drugiej przesłanki roszczenia negatoryjnego do stwierdzenia naruszenie prawa własności wyraża się działki wodami opadowymi spływającymi z drogi wojewódzkiej _ Powodowienieokreślili precyzyjniejakie działania lub zaniechania ze strony Zarządu DrógwojewódzkiclfiwKrakowie powodują . że woda opadowa zalewa ich działkę nr s§Dopiero wiapelacji wskazali oni . Że SĹf0fla pozwana nic nie robi aby spływającez drogiściekiująć zgodnie z przepisami warunki techniczneeksploatacjidróg i ochrony środowiska _ Podali regulującymi również ( nie zgadzającsię z oceną S__ądu I instancji ) . iż niewłaściwe Ll'ff.ZYman'e przydrożnego rowu ma wpływ nawylewanie się na ichdziałkę _ 4 - 10 "`f`řÍ*7ÅŠfŠ*¿51225;?5řfałć;-12-1-;-Íå5I'*.í--"i§$'¿11' =i ` 'ei' .'_¬ '-_.:;'›-_-8--_.'.i:' = '-f-:_= .-- ą. . “__ ¿-.; ,_ .t __ _ ____,1Y;_ ' " 13" _ _ ...__ ', _.„_._____, ._ ' . '-r."}.f§'‹ "J'.'=\-i.'. 20" 1 _ _ __,___ _ '11- - .- _ -,- ._' ' _ ' _ . Vłł- _,-: -. ._- _ __„. -_ _.___ _ _ " ' lz: _ 'Í' ÍÍŰI “_-1 _'-?.!'r gg ' -` ' _ -' 1 _ _=:" " P __:¬_č_.= -'-Ê;--'_:f':_-=_' ;í =?_1fi fi - _;F _¿_. _.__,fg'___ƒ5_=';I=;_'_-'-='¿{'_-_¦_-_.:=;-.__-.=_.__:_-_-_;:'. _ _~ _ __ _I _;_i___.›-_' __*__'EQ=_'¿_łr;'___=__-;___-___ft _:__ __-_ Ij_I _:___ __ 1.; __ _ __ ___ __ '‹. ____ __ l'_L,:, _______.______ .__ _;_.___;__. ____ _ __ _:___ _ __ _ _ __å______=__._ ___________________¿_-_ __ __¦__ ._____ __ - _|,-„- ,;, ›,¬¿_;b¿ " ._ .^. '-_'___ __ __ _-5. _;_ -._';_ _-- ;;'__-_._ ¦¿¿'-;_ -___ __-____._.¿=¿___-..=_ _, --_ _ _ _'_ _ __ __ =__; __ ____-____-______¿ ____-_ -1.' ul --- STRONA 12 --- .'_ '-.'\'-Ê? _ _ Co jest również charakterystyczne powodowie w ramach roszczenia negatoryjnego nie żądali ,by'Sąd w celu przywrócenia stanu .zgodnego z prawem nakładał na stronę pozwanąobowiązek pewnych díziałań , które uchronią ich działkę przed zalewaniem wodami opadowymi _ Być może ibyło to -spowodowane obawą , że takie żądania zostaną potraktowane przez Sąd jako roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego i o wykonaniesi'urządzeń zapobiešgającychsszkodom dla których przewidziany został administracyjnytiybpostępowania _ _ W literaturze stęgo _ że p0jęCÍa I *przywrócenie Stanu zo0dn<=~'oo nia sątazaama _(zob_ E. Gniewek:System PrawaP"YWatne9o.F?rawo rzeczowe _ t. 3 . Wild- CH' Back iNPPAi×i Warszawa 2003r. oraz T_ oybawai‹izo‹=i¬rana „własności W polskim prawie cywilnym j_w. - 355 ) _ Również Sąd Najwyższy w powołanej powyżej uchwale z dnia 2_ §7isczervvca2007 roku wskazał , iż w ramach przywrócenia stanu poprzedniegos lub vvykonania urządzeń 4zapobiegającycihtnie sięfżądanie zjmia ny profilu nachylenia _chodnika l zamu jai‹irnii‹0iwiai‹ jej rziziaianiamilubzaniachaniamijaiçazarządrzydragiwajawódzkiaj nr 988. W szczególności stronapozwanaakcentowała , że : - zalewaniedzlałki nr_2006jest spowodowane ukształtowaniem terenu ( działka nr 2008 aianawinajnizazypunkiwiarania) _ co pawariuja,zawrzriyaparmwa apiywają z położonych wyżej sąsiednich ( tylkoz drogi nr W966 ) , - rów wzdłuż działki nr Sąsiadującej z drogą wojewódzką nr 966 powstał na skutek działań samych powodów, a jego pogłębienie nie poprawiłoby sytuacji na ich nieruchomości ze względuna występująceobniżenle terenu w dwóch kierunkach _ tj. Ł rów arzizjazaianni na działki - nr 2011/2 i nr na wschód i na zachód oraz brak przepus “p - -'_' _ 2012, _ 11 Š ` . "¬ ' ;__ - *-8' ,. _--5' f. '-¿-'~ _ '_=_- i' _-ra - -__=_¬-,_ . ' _ -¬. ._-'.:;-'r-=--_;==:;'_f- .- -- .a. . f.i'I_Ê=›_?='-_-F5?'-='--¬--::-:-=-2'::Êf_:' ..._ _ ; 1- .¬.1, ,- __ ._:f'_-f. _P _=‹'fi'- __f _›¿l,_.__¦_'}_- _ ._ _ _ '\ _ -_ r -. 1-' -'= I' '- ;- :_ 5-'¿_;' 3- _'__' z= -- -_ --- STRONA 13 --- -aktualna sytuacja na działce powodów jest wynikiemich działań , a mianowicie ik' wodn ch na tym terenie na dokonanej przez nich zmiany ukształtowanych stosungi ow y skutek likwidacji uprzednioistniejącego poprzecznego rowu i wykonania nowego rowu przy granicy z działką nr2011/2 oraz utworzenia rowu w pasie przygranicznym nr 2008 ziemi _ z drogą wojewódzką w wynikucnawiezienia na działkę Przytoczone okolicziniosciiznalazły odzwierciedlenie w protokole z oględzin sądowych ( co do ukształtowania terenu )s wssdcjfikuimentachz administracyjnego postępowania o naruszenie stosunków prowadzonego przeciwko powodom oraz -cczęściowo , w stanowią element niekwestionowanych przezpowodówustaleńfaktycznychSądul i nsta ncji _ W tej sytuacji powodowie niemogli°9rani0ZyćSiędowskazania, żewody opadowe spływające zdrogiwojewódzkiejzalewają ,ale obowiązani byli Í ' i ' estspowodowana działaniami udowodnić , że ta ingerencjawichprawoowłasnoscij lub zaniechaniami zarządcyi drogi s( p jaziyniaprzeprowadzaćdowodubazprawnaśai iyahziziaiań ) _ owodowie nie musieli Obowiązkowiiidowoidowemu wgtym zakresieispbwodowie nie podołali _ dzlałkipo _ ' rzecitnąiiimiarę wynikającą ze społeczno rozważania , ‹:zyzai‹iocania przekraczają p ę - gospodarczegoiiipprzeżriaczenlao nieruchomości i stosunkówmiejscowych _ k an ch przez powodów S d l cinstancjią,prawdZie dokonał oceny ws azyw y u rawa własności z punktu wi zeni p zakłóceń sw wykonywanl __ __ __ _ _„a-|e.__ęwy|.aźme„,zaznaczył _--,_ _Ze _CZyn| w rozumieniuprzepisu _ __, ` cia że strona pozwanaodopuściła się zaniedban przy wypadek przyję , _ ' d ' do izalewania działki d ' e o rowu i na skutek tych zaniechań docho zi PÍZY f0Zn Q __ I _ I powodów _ W pierwszejczęscirozważań dotyczących imm j p instancji takich zaniedbań stronieipozwanej nie przypisał . które o treścią było jedynie „zakazanie ` Co się tyczy samego żądaniapozwu , d łk owodów” ,to należy zgodzić się stronie pozwanej odprowadzania wodyąruna zia ` e_niew uwzględnieniu roszczenia negatoryjnego ze skarżącymi , iż zasadniczosorzecz _ 1 - '- _'J' ' `. _ _ _ ' ¬ ` f' 'e' -_'lc i:..';., ..",p, :'f«'_:.-'¦': ' . _ .-' ` - " 1. "-‹ ' _ _ _ _ _ __ '_ ,_¬;¿_:'_;=_-._.__..;.-_:=_-_¿__-;'; __ ' .~¿. -' "~¿=--“-iz 2 * - _-.--'_zIi_'r; _ “Ü _J .M _ _ __‹r‹'_§¿š.. _ 7...” ik _____:__._ ___._:__ _ . _. - '_ :_ -t " i ..<'='..'i-'¬'± w-'\‹‹__ā':."=___=ż"r'-_ë.'-"-'-'i\'T:._=T_'==:`-:'I ' _ - ' '--`.?“" 'ii-.‹.' '.'.".".|- ł.'_-"¿.-'.'Ľ=!.'_f f-'_="'_ř-_.= =:='l='-'Ĺ- I".Ĺ-`=-'I `;_=_? ' _ .' - " -'_ -. -_›'.' ' ' '*- -Ľ ar' _-P _.-'-.1"-_';'. 2- =-"" 'Ĺ'-";¦I`.-5"=-'= -' '_ "Ê`_==f=`f27_;' ="_-='.'_:-::_; -'=5= '¦ I-_ :_ I;I.`..; .' ` _ ' '“" '-9 - '-' ' ;."¬' -,v_' - ,›- .+..._r:- I_¶.;';=-::'.'__='__-:- ;_-_ =-;_':'_ :-_'=' .: :':'= '_= _-__.- _ _ _ ¿._._-,._¿¬_=_'~_-'j-_ş.~..ş¦-LI__=`_ -_:-_:--j-j-`='_;I -¿_'¿;_:-'_'_-_§;_ :_-;_¿_¿ j._; ;__ ;_ .Ĺ _;_¿¿___:- ;¿_ -3 ¿. " ` <1?-Ê?'Í' .§?`7==ł-'.'-_›=-._. " ' _" -_-. z› _ ...url A zfgf'" H' J --- STRONA 14 --- powinno zawierać zakaz określonego rodzaju naruszeń lub nakaz zaprz bowiem o usunięcie żródłaimmisji (zo _ y prawie cywilnym ; j.w. _ s r estania bl" ` kreślać w jaki sposób określonego rodzaju naruszeń , zaś nie musi ono izej o _ pozwany ma zrealizować tenzakaz lub nakaz _ W niektórych jednak wypadkach ( np. przy immisjach pośrednich ) nie sposób rec zowania działań do których pominąć w sentencjiwyroku bliższego sp ¿y lu uni cia stanu naruszenia własności _ Chodzi zobowiązany zostaje pozwanyw ce us ę b T D bowsåkiz Ochronawłasności w polskim t _ 354 - 355 , por_srównieżi wyrok Sądu Naj. z dnia 14 maja 2oo2r.,vci<i×i1021/oo,La×nr55512)_ r. W powoływanejiwcześniej sz dnia 2 aiai ) _ wbrew _stanowisku 7 czenNca 2007 roku ( do której odwołują się skarżący ap cj k nia ozwanemu odprowadzania wód skarżących rozważane były żądania : za aza opadowych oraz nakazaniapozwanemu przebudowychodnika w taki sposób , aby odprowadzał on wody obecnie , bowiem to właśnie wadliwie wykonany chodniksnartiszeń prawa własności powoda w tamtej sprawie _ _ _ _ i‹‹›n±ai‹ś‹=iasa„‹i okręgawypadziaiaraianawiaka sądu i instancji _za r›owa‹iawia bvii oprócz żądan oparirzwvch na działkę sfomwułować również żądanie dotyczące nakazu podjęcia przez s ronę ozwaną określonychdziałań w celu wyeliminowania żródła naruszeń _ Juz wyzej P sygnalizowano , że braktejtreści żądania mógł być podyktowany obawą _ że takie żądanie zostanie Spotraktowanie przez Sąd jako roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego lubsjako urządzenia zapobiegającego szkodom dla których to roszczeń przewidzianyzostaładministracyjny trybpostępowania . Tak kwestia ma drugorzędnże znaczenie w sytuacji gdy powodowie nie zdołali wykazać w toku postępowania ,żezalewanie ich działki wodami opadowi jest następstwem konkretnych działań lub zaniechań ze strony Zarządu Dróg Wojewódzkich w Krakowie _ _ _ Wskazane w rozważaniachśpowody _ przy uwzględnieniu argümentacji ' ' l ' owodówpodlegała powołanej przez Sąd I instancji zadecydowały ze ape acja p oddaleniu w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. 13 'v- Ef ĹÍ'Č'Ê"Š" . --,-_>.!'.=-_'ş _-¿r5r_-'iz' __ " '-1' '"I_:z;i'-12ii*_"='1="'=-f-2-'E'_=I==_.'-:If:=fĹ_'‹_í-'_I-ę -_=-_f_=.' Ż - - __ '°Ê'_' -:=--=I-¿-,_;jr_=:.;gg-_;__ş¿;¿¿ ' _ _.-1 |.,f¿|-‹__,'__¦ .;;_; .. _r _fpłhç _ą :_ -› .- _„_ \~¿_-_-_¿r.1._ _ __ _ ..._ _____,____7_-_ --- STRONA 15 --- af \ "is gw -Ś _ __ ~'-' Ł-E:i'_ 553;..-_ ;-:;=_1 'à íf1-'_z.-- '-2 “`“`r'-iż. 'I if' Ÿ-'r-¦ F„_._._ =_-__¿ _ v _.„_'= ;__.í\`_Ż - ..'±- '‹=: ł r'.'.'_ `=:- . ._-.- _ _ __ "$;'.1' Ł 4 *iii _ _ a '_-_ 2.1' _»_ _.__ ,„ __ Sąd Okręgowy _ podobnie jak Sąd R6j0ri0ViN dostrzega oczywiście , że na terenie obejmującym _ między innymi dßlfilkę powodów zachodzi potrzeba podjęcia działań w celu opracowania prøjflktu Stwalfzającego możliwości nowego odprowadzania wód opadowych _ Wymflgß to jednak współdziałania szerszej grupy 'nr podmiotów ( właścicieli działek Pfiłßlønych w¿ tym rejonie oraz jednostek samorządowych ) , tak by -nie d0Pl'OWHdZ|Ó do naruszenia stosunków wodnych na innych sąsiednich działkachi. Rówflllłisltfønl pozwana nie zaprzeczała , że taka potrzeba występuje i nawet ip0dO]l1'l0Wlłl już pelwne działania mające na celu rozwiązanie tej sytuacji Mając na uwadze właśnietifiltbllølnøåcl , jak również i to , że powodowie starają się wykorzystaćiwszystkllMOŻIIWOŰOI W Ceilu uchronienia ich "działki przed zalewaniem wodami opadowymi (süpflidnlo występowali już iw postępowaniu administracyjnym z żądaniarnl napóflltlwlflart. 29dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ) Sąd Okręgowyiipøltiflßwlł na podstawie art. '102 k.p.c. odstąpić od obciążania ich kosztami .postępøwlflllilpllflcyjnego _ C-.;='_-;_-.«›« 14 *=--' _ ~- i-ai? ` Ł 5ÍiE';3=" 'í 2 -1 '_¬. '¬ --_' '›_=-'=-'._--'='-r='=: ._ tf3f3$'¬r"à _ ._ __ "'¬ Š'-_'E'ÍÍŸŠŹärífß.I3Í-=ĘI'Ü-_J?-"I-_Š-'-_`5=ĹI-'Š _ __ä _'___ ;¦-Ę'___:I'_:;'§ š I:'."_'.,:-_fi ;'..__-.' '