Wyrok I Ca 85/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Zamościu I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I Ca 85/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Zamościu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Teresa Bodys Sędziowie SSO Elżbieta Koszel SSO Dariusz Krzysiak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Grażyna Rozkres po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. w Zamościu na rozprawie sprawy z powództwa D. R. przeciwko (…) S. A. z siedzibą w W. o zadośćuczynienie za krzywdę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I C 184/10 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powódki D. R. kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez pozwane (…) S. A. z siedzibą w W. --- STRONA 2 --- I Ca 85/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy w Biłgoraju oddalił powództwo D. R. przeciwko (…) S. A. w W. o zadośćuczynienie i rozliczył koszty procesu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brat powódki poniósł śmierć w wypadku drogowym, którego sprawca ubezpieczony był w pozwanym (…). Sąd skonstatował, na podstawie zgromadzonego i szeroko oraz szczegółowo omówionego w uzasadnieniu, materiału dowodowego, że powódka nie była osobą najbliższą dla zmarłego w rozumieniu art. 446 § 4 kc, nie może więc żądać zadośćuczynienia. Powódka zaskarżyła wyrok w całości domagając się jego zmiany i uwzględnienia powództwa, ewentualnie jego uchylenia. Zarzuciła mu: 3. naruszenie art. 436 § 1 kc i art. 446 § 4 w zw. z art. 805 § 1 kc poprzez błędną ich wykładnię i wadliwe zastosowanie skutkujące nieuwzględnieniem powództwa; 4. naruszenie art. 227 kpc w zw. z art. 232 kpc w zw. z art. 233 § kpc poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięciu faktów przedstawianych przez powódkę. Podał, że art. 115 § 11 kk definiuje osobę najbliższą i do tego kręgu należy powódka. Ma prawo żądać zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 1 kc. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasadna nie jest, a jej zarzuty są chybione. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne stanowisko Sądu I instancji, poza – o czym niżej – przyjętą przez Sąd definicję osoby najbliższej. Powódka żądanie swoje wywodzi z faktu tragicznej śmierci brata, jako podstawę prawną wskazując art. 446 § 4 kc. Zauważyć należy, co pomija, że przepis ten dotyczy nie osób spokrewnionych, a najbliższych. O tym, kto jest najbliższym członkiem rodziny decyduje faktyczny układ stosunków pomiędzy określonymi osobami, a nie formalna kolejność pokrewieństwa wynikająca w szczególności z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Aby ustalić, czy występujący o zadośćuczynienie jest najbliższym członkiem 2 --- STRONA 3 --- rodziny nieżyjącego Sąd powinien stwierdzić, czy istniała silna i pozytywna więź emocjonalna pomiędzy dochodzącym roszczenia, a zmarłym. Rodzeństwo może by zaliczone do tego kręgu (v. stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 03 czerwca 2011 r. w sprawie III CSK 279/10 LEX nr 898254). Sąd Okręgowy podziela tę definicję osoby najbliższej. Powołany przez skarżącą przepis stanowi ustawową definicję osoby najbliższej. Powołany przez skarżącą przepis stanowi ustawową definicję osoby najbliższej w rozumieniu prawa karnego. Prawo cywilne rozróżnia osobę spokrewnioną od osoby najbliższej. Nie można wykluczyć, że w pewnych, patologicznych sytuacjach nawet rodzic nie będzie zaliczony do kręgu osób najbliższych. W sytuacji jak w powołanej sprawie Sądu Najwyższego rodzeństwo zaliczone zostało do kręgu osób najbliższych, jednakże stan faktyczny sprawy niniejszej jest zasadniczo różny od stanu faktycznego tamtej sprawy. Rację ma biegły psycholog, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej powódka nie była osobą najbliższą dla zmarłego. Założyła własną rodzinę, jej centrum życiowe znajdowało się w znacznej odległości od centrum życiowego zmarłego. Rzadko się kontaktowali. Miała do niego żal i pretensje o nadużywanie alkoholu. W tej mierze opinia biegłego psychologa jest istotnym dowodem w sprawie. Brak jest jakichkolwiek okoliczności podważających jej fachowość i rzetelność. Niewątpliwie śmierć brata była dla powódki źródłem cierpienia, jednakże nie każde cierpienie spowodowane śmiercią krewnego powoduje powstanie roszczenia z art. 446 § 4 kc. Tylko cierpienie wywołane śmiercią osoby najbliższej. Zgodzić się należy, że powódkę z bratem łączyła więź emocjonalna. Bez specjalnego dowodzenia przyjąć należy, że na podstawie zasad doświadczenia życiowego, że śmierć krewnego (brata) przy braku patologii w rodzinie, zawsze jest źródłem smutku i cierpienia. Jednakże w sprawie niniejszej niewykraczającego poza normalne ramy żałoby. Generalnie przepis art. 446 § 4 kc dotyczy „rodziny” w wąskim znaczeniu. Dla powódki stanowią ją jej dziecko i partner. Oni są dla niej osobami najbliższymi. Mimo niewątpliwie istniejącej pozytywnej więzi „siostrzano – braterskiej” nie była ona więzią pozwalającą na uznanie ich za osoby najbliższe w rozumieniu art. 446 § 4 kc. Skoro powódka nie była osobą najbliższą dla zmarłego, nie przysługuje jej wniesione żądanie. Dla oceny zasadności powództwa nie ma znaczenia, że brat zmarłego otrzymał stosowne zadośćuczynienie. Zauważyć należy, co już pomija skarżąca, że stan faktyczny powołanej sprawy różni się od stanu faktycznego sprawy niniejszej. Pozwalał on na przyjęcie, co wykazał Sąd w uzasadnieniu, że bracia byli dla siebie osobami najbliższymi. 3 --- STRONA 4 --- Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarżący nie wskazuje na czym konkretnie polega naruszenie wskazanych przez niego przepisów postępowania, a Sąd Okręgowy takowego nie dostrzega i uznaje zarzut także za nieuzasadniony. Skarżąca nie wskazuje jakiego, koniecznego w sprawie, dowodu Sąd nie dopuścił z urzędu, czym naruszył dyspozycję zd. 2 art. 232 kpc. Art. 232 zd. 1 kpc adresowany jest do strony, więc Sąd naruszyć go nie może. Nie wykazał także braku logiki w toku rozumowania Sądu I instancji, co uzasadniałoby zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc. Sam art. 227 kpc nie może być przedmiotem naruszenia sądu, ponieważ nie jest on źródłem obowiązków, ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz określa jedynie wolę ustawodawcy ograniczenia faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym. Naruszenie tego przepisu powinno się zatem łączyć z naruszeniem art. 217 § 2 kpc poprzez pominięcie określonego dowodu w wyniku wadliwej oceny, że nie jest on istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto twierdzenie, iż art. 227 kpc został naruszony przez Sąd rozpoznający sprawę ma racje bytu tylko w sytuacji, gdy wykazane zostanie, że Sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie i ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, bądź gdy Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w sprawie, wadliwie oceniając iż nie mają one takiego charakteru (v. wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 2011 r. w sprawie II UK 306/10 LEX nr 885008). Ze względu na sytuację majątkową powódki rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 102 kpc. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 385 kpc, orzekł jak w sentencji. 4